Rust nemen op het werk | Leer deens in het Nederlands

Danish lesson set in a contemporary Copenhagen everyday setting: At work, one adult feels tired under a close deadline while another suggests resting and reviewing the draft..

NL → DA / Niveau: A2

Over deze les

Met Rust nemen op het werk oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

A

Jeg har meget arbejde i dag.

Jai haa mee-eth aa-bai-theh ie deh. Ik heb vandaag veel werk.
B

Du ser træt ud, så hold en pause.

Doe se-ah tred oed, soh hol en pau-seh. Je ziet er moe uit, dus neem een pauze.
A

Jeg er bekymret, fordi deadline nærmer sig.

Jai eh be-keum-red, fo-die ded-lain neh-ah-mer sai. Ik maak me zorgen omdat de deadline dichterbij komt.
B

Hvis du går lidt væk, kan du arbejde bedre bagefter.

Ves doe koh let vek, ken doe aa-bai-theh beh-threh beh-eh-fter. Als je even weggaat, kun je daarna beter werken.
A

Måske burde jeg hvile mine øjne i et minut.

Moh-skeh boe-theh jai wie-leh mie-neh ui-neh ie et mie-noet. Misschien moet ik mijn ogen een minuut laten rusten.
B

Drik vand, og træk vejret langsomt i et minut.

Drek van, oh trek vai-et langsomd ie et mie-noet. Drink water en adem een minuut langzaam.
A

Så kan jeg gøre den sidste del færdig.

Soh ken jai keur-eh den seh-steh deel feh-ah-die. Dan kan ik het laatste deel afmaken.
B

Jeg gennemgår udkastet, mens du hviler.

Jai greun-koh oed-kas-de, mens doe wie-leh. Ik kijk het concept na terwijl jij rust.

Woord voor woord

Jeg “Jeg” betekent hier “ik” en is de persoon die over het eigen werk vertelt. Het staat als onderwerp aan het begin van “Jeg har meget arbejde i dag”. Je gebruikt “Jeg” wanneer je over jezelf spreekt.
har “har” betekent hier “heb” in de mededeling over werk dat iemand heeft. Het is de werkwoordsvorm in “Jeg har meget arbejde i dag”. Een veelgebruikt patroon is “Jeg har” gevolgd door wat iemand heeft.
meget “meget” betekent hier “veel” en geeft de hoeveelheid van “arbejde” aan. In “meget arbejde” staat het vóór het woord voor werk. Je gebruikt het om een grote hoeveelheid aan te geven.
arbejde “arbejde” betekent hier “werk”, dus de hoeveelheid werk die vandaag gedaan moet worden. Het staat als zelfstandig naamwoord in “meget arbejde”. Je kunt “arbejde” gebruiken wanneer je over werk of taken spreekt.
i “i” betekent hier “in” en vormt samen met “dag” de tijdsaanduiding “i dag”, dus “vandaag”. De combinatie staat aan het einde van “Jeg har meget arbejde i dag”. Gebruik “i dag” om naar de huidige dag te verwijzen.
dag “dag” betekent “dag”; in de combinatie “i dag” betekent het geheel “vandaag”. Het woord staat hier dus in een vaste tijdsaanduiding. Je gebruikt “i dag” om te zeggen wanneer iets gebeurt.
Du “Du” betekent hier “jij” en verwijst naar de persoon tegen wie B spreekt. Het is het onderwerp in “Du ser træt ud”. Je gebruikt “Du” wanneer je de ander rechtstreeks aanspreekt.
ser “ser” betekent hier “ziet” in de uitdrukking “ser træt ud”, die betekent dat iemand er moe uitziet. Het beschrijft hier dus iemands uiterlijke indruk, niet alleen het kijken naar iets. Een bruikbaar patroon is “Du ser” gevolgd door een beschrijving en “ud”.
træt “træt” betekent hier “moe” en beschrijft hoe iemand eruitziet in “Du ser træt ud”. Het woord staat als beschrijving bij de aangesproken persoon. Je gebruikt “træt” wanneer je iemands vermoeidheid beschrijft.
ud “ud” betekent letterlijk “uit”, maar draagt in “Du ser træt ud” samen met de andere woorden de betekenis “er moe uitzien”. Het hoort bij deze vaste constructie en vertaalt niet zelfstandig de hele uitdrukking. Gebruik het samen met “ser” en een beschrijving wanneer je wilt zeggen hoe iemand eruitziet.
“så” betekent hier “dus” en verbindt de observatie dat iemand moe lijkt met het advies om pauze te nemen. In “så hold en pause” leidt het een gevolg of aansporing in. Je gebruikt “så” om een conclusie of gevolg aan te geven.
hold “hold” betekent hier “neem” in de aansporing “hold en pause”. Het is de vorm waarmee B de ander rechtstreeks aanmoedigt om een pauze te nemen. Je gebruikt “hold en pause” als praktische aansporing tijdens werk of een activiteit.
en “en” betekent hier “een” en staat vóór het enkelvoudige woord “pause”. In “hold en pause” helpt het de pauze als één concrete pauze te benoemen. Je gebruikt “en” hier om naar één pauze te verwijzen.
pause “pause” betekent hier “pauze”, een korte onderbreking van het werk. Het staat in de uitdrukking “hold en pause”. Je gebruikt “pause” wanneer iemand tijdelijk stopt met werken of een andere activiteit.
er “er” betekent hier “ben” in “Jeg er bekymret”, dus “ik ben bezorgd”. Het vormt samen met “bekymret” de beschrijving van de gemoedstoestand van A. Je gebruikt “er” in dit patroon om een toestand of gevoel te beschrijven.
bekymret “bekymret” betekent hier “bezorgd” over de naderende deadline. In “Jeg er bekymret” beschrijft het de gemoedstoestand van de spreker. Je gebruikt het om zorgen over een situatie of resultaat uit te drukken.
fordi “fordi” betekent “omdat” en introduceert de reden voor de bezorgdheid. Het leidt de bijzin in “fordi deadline nærmer sig”. Je gebruikt “fordi” om uit te leggen waarom iets zo is of gebeurt.
deadline “deadline” betekent hier “deadline”, het tijdstip waarop het werk af moet zijn. Het is het onderwerp in “deadline nærmer sig”. Je gebruikt het woord wanneer een uiterste inlever- of voltooiingsdatum belangrijk is.
nærmer “nærmer” betekent hier “nadert” in de constructie “deadline nærmer sig”. Samen geeft deze constructie aan dat de deadline dichterbij komt. Je gebruikt “nærmer sig” om te zeggen dat een tijdstip of gebeurtenis dichterbij komt.
sig “sig” is hier het wederkerende onderdeel van “deadline nærmer sig”, waarin de deadline zelf dichterbij komt. Het krijgt zijn betekenis in deze volledige constructie en staat niet los van “nærmer”. Gebruik “nærmer sig” wanneer iets naderbij komt.
Hvis “Hvis” betekent “als” en introduceert de voorwaarde “Hvis du går lidt væk”. De zin beschrijft wat er kan gebeuren wanneer iemand even wegstapt. Je gebruikt “Hvis” om een voorwaarde voor een gevolg te formuleren.
går “går” betekent hier “gaat” of “loopt” in “går lidt væk”, met de betekenis dat iemand even weggaat. Het staat in de voorwaardelijke bijzin na “Hvis”. Je gebruikt “går ... væk” om te zeggen dat iemand zich van een plaats verwijdert.
lidt “lidt” betekent hier “een beetje” en verzacht de omvang of duur van het weggaan in “går lidt væk”. Het staat vóór “væk” in deze combinatie. Je gebruikt “lidt” om een kleine mate of korte duur aan te geven.
væk “væk” betekent hier “weg” in “går lidt væk”. Samen met “går” beschrijft het dat iemand zich even van het werk verwijdert. Je gebruikt “gå ... væk” wanneer iemand van een plaats of activiteit weggaat.
kan “kan” betekent hier “kan” en drukt de mogelijkheid uit om daarna beter te werken. Het staat vóór de werkwoordsvorm “arbejde” in “kan du arbejde bedre bagefter”. Je gebruikt “kan” om mogelijkheid of vermogen aan te geven.
bedre “bedre” betekent hier “beter” en beschrijft dat het werken na de pauze beter kan verlopen. Het staat bij “arbejde” in “arbejde bedre”. Je gebruikt “bedre” om een verbetering in de manier of kwaliteit van iets aan te geven.
bagefter “bagefter” betekent “daarna” en verwijst hier naar de tijd na het even weggaan of rusten. In “arbejde bedre bagefter” geeft het aan wanneer het betere werken plaatsvindt. Je gebruikt “bagefter” om naar een later moment na een eerdere handeling te verwijzen.
Måske “Måske” betekent “misschien” en maakt de uitspraak van A voorzichtig: het is een mogelijke keuze om de ogen te laten rusten. Het staat aan het begin van “Måske burde jeg hvile mine øjne”. Je gebruikt “Måske” wanneer je onzekerheid of een mogelijkheid wilt uitdrukken.
burde “burde” betekent hier “zou moeten” en drukt een voorzichtige aanbeveling aan zichzelf uit. Het staat vóór de infinitief “hvile” in “Måske burde jeg hvile mine øjne”. Je gebruikt “burde” om een advies, passende keuze of lichte verplichting uit te drukken.
hvile “hvile” betekent hier “rusten” en verwijst naar het laten rusten van de ogen. Het staat na “burde” in “burde jeg hvile mine øjne”. Je gebruikt “hvile” voor rust nemen, hier met “mine øjne” als datgene wat rust krijgt.
mine “mine” betekent hier “mijn” en hoort bij het meervoudige “øjne” in “mine øjne”. Het geeft aan dat de ogen van de spreker bedoeld zijn. Je gebruikt “mine” vóór een meervoudig bezit dat bij jezelf hoort.
øjne “øjne” betekent hier “ogen” en is datgene wat A wil laten rusten. Het staat na “mine” in “hvile mine øjne”. Je gebruikt “øjne” wanneer je over de ogen spreekt, bijvoorbeeld in verband met vermoeidheid.
et “et” betekent hier “een” en staat vóór “minut” in “et minut”. Samen benoemt de combinatie een korte tijdsduur. Je gebruikt “et minut” om één minuut aan te geven.
minut “minut” betekent “minuut” en geeft hier aan hoe lang de ogen moeten rusten. Het staat in de tijdsduur “i et minut”. Je gebruikt “i et minut” om een handeling gedurende één minuut te beschrijven.
Drik “Drik” betekent hier “drink” en is een directe aansporing aan de ander. In “Drik vand” geeft B een praktisch advies tijdens de pauze. Je gebruikt “Drik” wanneer je iemand rechtstreeks aanraadt of opdraagt iets te drinken.
vand “vand” betekent “water” en is wat de ander volgens B moet drinken. Het staat als aanvulling na “Drik” in “Drik vand”. Je gebruikt “vand” om naar drinkwater of water als vloeistof te verwijzen.
og “og” betekent “en” en verbindt de aansporing “Drik vand” met “træk vejret langsomt”. Het voegt dus een tweede advies aan het eerste toe. Je gebruikt “og” om gelijkwaardige handelingen of mededelingen te verbinden.
træk vejret “træk vejret” is de volledige Deense uitdrukking voor “adem”. “Træk” maakt er in deze zin een directe aansporing van, terwijl “vejret” het vaste tweede onderdeel van de uitdrukking vormt. Gebruik de volledige combinatie “træk vejret” wanneer je iemand zegt adem te halen.
langsomt “langsomt” betekent “langzaam” en beschrijft hoe de ander moet ademen in “træk vejret langsomt”. Het staat bij de volledige handeling “træk vejret”. Je gebruikt “langsomt” om een handeling met lage snelheid of rustig tempo te beschrijven.
gøre “gøre” betekent hier “doen” of “maken” binnen “gøre den sidste del færdig”. Samen met “færdig” drukt het uit dat A het laatste deel zal afmaken. Het staat als werkwoordsvorm na “kan” in “kan jeg gøre den sidste del færdig”.
den “den” betekent hier “de” en staat vóór de beschrijving “sidste” en het zelfstandig naamwoord “del”. In “den sidste del” verwijst het naar een specifieke laatste sectie. Je gebruikt “den” in zo’n bepaalde enkelvoudige woordgroep vóór een bijvoeglijke beschrijving.
sidste “sidste” betekent “laatste” en bepaalt welke “del” bedoeld wordt. In “den sidste del” gaat het om de eindsectie van het werk. Je gebruikt “sidste” om het laatste onderdeel in een reeks of geheel aan te wijzen.
del “del” betekent hier “deel” of “sectie” van het werk. Het staat in “den sidste del”, de specifieke eindsectie die A wil afmaken. Je gebruikt “del” voor een afzonderlijk onderdeel van een taak, tekst of geheel.
færdig “færdig” betekent hier “af” of “klaar” in “gøre den sidste del færdig”. Samen met “gøre” geeft het aan dat de laatste sectie volledig voltooid wordt. Je gebruikt “gøre ... færdig” om te zeggen dat je iets afmaakt.
gennemgår “gennemgår” betekent hier “neemt door” of “beoordeelt” en verwijst naar het controleren van het concept. In “Jeg gennemgår udkastet” is het concept dat B bekijkt. Je gebruikt “gennemgår” voor het systematisch doornemen of beoordelen van een tekst of document.
udkastet “udkastet” betekent hier “het concept”, dus de nog niet definitieve versie van de tekst. Het is datgene wat B in “Jeg gennemgår udkastet” nakijkt. Je gebruikt “udkastet” wanneer je over een voorlopige tekst of versie spreekt.
mens “mens” betekent “terwijl” en introduceert de gelijktijdige handeling “mens du hviler”. B kijkt het concept na op hetzelfde moment dat A rust. Je gebruikt “mens” om twee gelijktijdige handelingen met elkaar te verbinden.
hviler “hviler” betekent hier “rust” in “mens du hviler”, dus terwijl de ander rust neemt. Het beschrijft de handeling die gelijktijdig met het nakijken van het concept gebeurt. Je gebruikt “mens du hviler” om aan te geven dat iemand rust tijdens een andere activiteit.

Grammatica

nærme sig

Deadline nærmer sig.

Ded-lain neh-ah-mer sai.

De deadline komt dichterbij.

Bij nærme sig hoort het wederkerende voornaamwoord sig; samen betekent de uitdrukking dat iets dichterbij komt.

Drik … / træk vejret …

Drik vand og træk vejret langsomt.

Drek van oh trek vai-et langsomd.

Drink water en adem langzaam.

De gebiedende wijs heeft geen onderwerp: drik en træk zijn korte bevelsvormen.

Deens woordenschat

arbejde zelfstandig naamwoord
aa-bai-theh werk

Jeg har meget arbejde i dag.

bagefter bijwoord
beh-eh-fter daarna

Du kan arbejde bedre bagefter.

bedre bijwoord
beh-threh beter

Du kan arbejde bedre bagefter.

bekymret bijvoeglijk naamwoord
be-keum-red bezorgd

Jeg er bekymret.

deadline zelfstandig naamwoord
ded-lain deadline

Fordi deadline nærmer sig.

gå lidt væk uitdrukking
koh let vek even weggaan

Hvis du går lidt væk.

holde en pause uitdrukking
hol en pau-seh een pauze nemen

Så hold en pause.

hvile werkwoord
wie-leh rusten

Måske burde jeg hvile mine øjne.

i dag uitdrukking
ie deh vandaag

Jeg har meget arbejde i dag.

meget bepaler
mee-eth veel

Jeg har meget arbejde i dag.

nærmer sig werkwoord
neh-ah-mer sai komt dichterbij

Deadline nærmer sig.

træt bijvoeglijk naamwoord
tred moe

Du ser træt ud.

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Ik heb vandaag veel werk.

Antwoord tonenJeg har meget arbejde i dag.

Ik kijk het concept na terwijl jij rust.

Antwoord tonenJeg gennemgår udkastet, mens du hviler.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

veel

Antwoord tonenmeget

moe

Antwoord tonentræt

werk

Antwoord tonenarbejde

deadline

Antwoord tonendeadline