Een pauze tijdens het studeren | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Een pauze tijdens het studeren oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Jeg har studeret i lang tid.

Jai haa stoe-dee-əd ie leng tiedh. Ik studeer al een lange tijd.

Læg dit arbejde til side.

Leg diedh aah-bai-dhə teel see-dhə. Leg je werk even weg.

Hvil dig et øjeblik.

Wie-lə dai edh eu-jə-bleg. Rust even uit.

Det er svært at koncentrere mig nu.

Deh a sveerdh edh kon-sen-tree-ə mai noe. Het is nu moeilijk om me te concentreren.

Det betyder som regel, at din hjerne har brug for en pause.

Deh be-tuu-dhə som reel, edh dien jair-nə haa broe foa en pau-sə. Dat betekent meestal dat je hersenen een pauze nodig hebben.

Skal jeg gennemgå ordforrådet senere?

Sgel jai greun-goo oar-fo-ro-dhə see-nə-rə? Zal ik de woordenschat later herhalen?

Start med de lettere ord, når du kommer tilbage.

Sdaad medh die lee-dhə oar, noa doe kom-a te-blee. Begin met de makkelijkere woorden als je terugkomt.

Jeg lukker min notesbog, mens jeg hviler.

Jai loek-a mien noo-dəs-boe, mens jai wie-lə. Ik doe mijn notitieboek dicht terwijl ik rust.

Så kan vi fortsætte mere roligt.

Soo ken wie foa-sedhə mee-ə roo-li. Dan kunnen we rustiger doorgaan.

Woord voor woord

Jeg ‘Jeg’ betekent hier ‘ik’ en verwijst naar de persoon die spreekt. Het staat als onderwerp in ‘Jeg har studeret’. Je gebruikt het wanneer je over jezelf vertelt.

har ‘har’ helpt hier samen met ‘studeret’ om te zeggen dat de spreker heeft gestudeerd. In ‘Jeg har studeret’ staat ‘har’ vóór de andere werkwoordsvorm. Je gebruikt deze combinatie om een eerdere activiteit met het huidige gesprek te verbinden.

studeret ‘studeret’ betekent hier ‘gestudeerd’ en vormt samen met ‘har’ de mededeling over de studieactiviteit. De vorm staat na ‘har’ in ‘har studeret’. Je gebruikt dit wanneer je vertelt dat je hebt gestudeerd.

i ‘i’ geeft in ‘i lang tid’ aan hoelang iets duurt: gedurende een periode. De vorm hoort hier bij de vaste tijdsaanduiding ‘i lang tid’. Je gebruikt dezelfde voorzetselconstructie om een tijdsduur te beschrijven.

lang ‘lang’ beschrijft in ‘lang tid’ dat de duur groot is: een lange tijd. Het staat vóór ‘tid’ in deze woordgroep. Je gebruikt het bijvoorbeeld wanneer je wilt aangeven dat een activiteit niet kort duurt.

tid ‘tid’ betekent hier ‘tijd’ en verwijst in ‘lang tid’ naar de duur van het studeren. Samen met ‘i’ en ‘lang’ vormt het de tijdsaanduiding ‘i lang tid’. Je gebruikt het wanneer je over tijd of duur spreekt.

al ‘al’ komt niet voor in de aangeleverde dialoog, dus er is voor deze vorm geen betrouwbare contextuele betekenis in deze les vast te stellen. De dialoog drukt de bedoelde duur uit met ‘i lang tid’.

Læg ‘Læg’ is hier een aansporing om iets neer te leggen of opzij te leggen. In ‘Læg dit arbejde til side’ richt de spreker een opdracht tot de ander. Je gebruikt deze vorm wanneer je iemand direct vraagt iets ergens te plaatsen.

dit ‘dit’ betekent hier ‘je’ of ‘jouw’ en geeft aan dat het werk van de aangesproken persoon is. Het staat vóór ‘arbejde’ in ‘dit arbejde’. Je gebruikt het om bezit of betrokkenheid van de ander aan te geven.

arbejde ‘arbejde’ betekent hier ‘werk’ en is datgene wat opzij gelegd moet worden. In ‘dit arbejde’ verwijst het naar de studieactiviteit of het studiemateriaal van de aangesproken persoon. Je gebruikt het wanneer je over werk of een taak spreekt.

til ‘til’ maakt in ‘til side’ deel uit van de uitdrukking voor iets opzij leggen. Samen met ‘side’ geeft het de richting naar de zijkant aan in ‘Læg dit arbejde til side’. Je gebruikt het in deze constructie wanneer je iets weg van de huidige activiteit plaatst.

side ‘side’ betekent hier ‘kant’ of ‘zijde’ binnen de uitdrukking ‘til side’. De volledige uitdrukking ‘lægge noget til side’ betekent iets opzij leggen; ‘side’ alleen draagt niet de volledige betekenis van de opdracht. Je gebruikt deze uitdrukking bijvoorbeeld wanneer je werk of een voorwerp tijdelijk weglegt.

Hvil ‘Hvil’ is hier een directe aansporing om te rusten. In ‘Hvil dig et øjeblik’ vraagt de spreker de ander om even te stoppen en rust te nemen. Je gebruikt deze vorm wanneer je iemand rechtstreeks een rustpauze adviseert.

dig ‘dig’ verwijst hier naar de aangesproken persoon en hoort bij ‘Hvil dig’: rust zelf even uit. De vorm staat na ‘Hvil’ en maakt duidelijk voor wie de opdracht bedoeld is. Je gebruikt hem wanneer de persoon die rust en de aangesproken persoon dezelfde zijn.

et ‘et’ betekent in ‘et øjeblik’ ‘een’ of ‘één’ en geeft aan dat het om één moment gaat. Het staat vóór ‘øjeblik’ in deze korte tijdsaanduiding. Je gebruikt het om een korte periode aan te duiden.

øjeblik ‘øjeblik’ betekent ‘moment’ in ‘et øjeblik’. Samen geeft ‘et øjeblik’ aan dat de rust maar kort duurt. Je gebruikt deze woordgroep wanneer je iemand vraagt iets heel even te doen.

Det ‘Det’ betekent hier ‘het’ of ‘dat’ en verwijst naar de huidige situatie: het is nu moeilijk om te concentreren. In ‘Det er svært’ staat het als onderwerp van de mededeling. Je gebruikt dezelfde vorm om een algemene toestand of beoordeling in te leiden.

er ‘er’ betekent hier ‘is’ en verbindt ‘Det’ met de beschrijving ‘svært’. In ‘Det er svært’ beschrijft het de toestand op dit moment. Je gebruikt deze vorm om te zeggen hoe iets is of aanvoelt.

svært ‘svært’ betekent hier ‘moeilijk’ en beschrijft hoe het is om zich nu te concentreren. Het staat in de constructie ‘svært at koncentrere mig’. Je gebruikt het wanneer een taak of activiteit veel inspanning vraagt.

at ‘at’ is hier de infinitiefmarkeerder vóór ‘koncentrere’. In ‘svært at koncentrere mig’ leidt het de handeling in die moeilijk is. Je gebruikt deze constructie na een beschrijving zoals ‘svært’ wanneer je de bijbehorende activiteit noemt.

koncentrere ‘koncentrere’ betekent hier ‘concentreren’ en verwijst naar de handeling die de spreker moeilijk vindt. De vorm staat na ‘at’ in ‘at koncentrere mig’. Je gebruikt deze combinatie wanneer je vertelt dat je aandacht op iets probeert te richten.

mig ‘mig’ betekent hier ‘me’ en verwijst terug naar de spreker in ‘at koncentrere mig’. Het maakt duidelijk dat de spreker zichzelf probeert te concentreren. Je gebruikt deze vorm wanneer de handeling op jezelf gericht is.

nu ‘nu’ betekent ‘nu’ en plaatst de moeilijkheid op het huidige moment. In ‘koncentrere mig nu’ geeft het aan dat de spreker op dit moment moeite heeft met concentreren. Je gebruikt het om het tijdstip van een toestand of handeling te benoemen.

betyder ‘betyder’ betekent hier ‘betekent’ en leidt de uitleg van de situatie in. In ‘Det betyder som regel, at ...’ verbindt het een waarneming met een gevolgtrekking. Je gebruikt het wanneer je uitlegt wat een teken, situatie of uitspraak inhoudt.

som regel ‘som regel’ betekent als geheel ‘meestal’ of ‘doorgaans’. ‘som’ draagt hier het idee van ‘als’ bij en ‘regel’ betekent ‘regel’; samen vormen ze de uitdrukking ‘som regel’. Je gebruikt haar om aan te geven dat iets normaal gesproken zo is, zonder te beweren dat het altijd zo is.

din ‘din’ betekent hier ‘je’ of ‘jouw’ en geeft aan dat de hersenen bij de aangesproken persoon horen. Het staat vóór ‘hjerne’ in ‘din hjerne’. Je gebruikt het om bezit of een persoonlijke relatie van de ander aan te geven.

hjerne ‘hjerne’ betekent ‘hersenen’ of ‘brein’ en is in deze dialoog wat een pauze nodig heeft. In ‘din hjerne’ verwijst het naar het brein van de aangesproken persoon. Je gebruikt het wanneer je over denken, concentratie of mentale inspanning spreekt.

brug for ‘brug for’ betekent als geheel ‘nodig hebben’ in ‘har brug for en pause’. ‘brug’ en ‘for’ vormen hier samen de vaste uitdrukking; ‘for’ verbindt de behoefte met wat nodig is. Je gebruikt de constructie ‘har brug for’ vóór een zelfstandig naamwoord om te zeggen wat iemand nodig heeft.

en ‘en’ betekent hier ‘een’ en introduceert ‘pause’ als één niet nader bepaalde pauze. Het staat direct vóór ‘pause’ in ‘en pause’. Je gebruikt het vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je één exemplaar of mogelijkheid bedoelt.

pause ‘pause’ betekent hier ‘pauze’ en is datgene waar de hersenen behoefte aan hebben. In ‘en pause’ verwijst het naar een onderbreking van het studeren. Je gebruikt het wanneer iemand tijdelijk stopt met een activiteit om daarna verder te gaan.

Skal ‘Skal’ drukt in ‘Skal jeg gennemgå ordforrådet senere?’ een vraag uit naar wat de spreker zou moeten doen. Samen met ‘jeg’ en ‘gennemgå’ vormt het een vraag over een voorgenomen handeling. Je gebruikt ‘Skal jeg ...?’ wanneer je advies, toestemming of een aanwijzing vraagt.

gennemgå ‘gennemgå’ betekent hier ‘doornemen’ of ‘herhalen’ en verwijst naar het opnieuw bekijken van de woordenschat. Het staat na ‘Skal jeg’ en vóór ‘ordforrådet’ in de vraag. Je gebruikt het wanneer je materiaal systematisch opnieuw bekijkt.

ordforrådet ‘ordforrådet’ betekent ‘de woordenschat’ in deze dialoog. De basisvorm is ‘ordforråd’; de vorm ‘ordforrådet’ gebruikt de bepaalde vorm voor de bedoelde woordenschat. Je gebruikt het hier als object bij ‘gennemgå’.

senere ‘senere’ betekent ‘later’ en plaatst het doornemen van de woordenschat na het huidige rustmoment. In de vraag staat het aan het einde: ‘gennemgå ordforrådet senere’. Je gebruikt het wanneer een handeling op een later tijdstip zal plaatsvinden.

Start ‘Start’ is hier een directe instructie om ergens mee te beginnen. In ‘Start med de lettere ord’ geeft de spreker aan welke woorden eerst aan bod moeten komen. Je gebruikt deze vorm wanneer je iemand een beginpunt of eerste stap aanwijst.

med ‘med’ betekent hier ‘met’ en leidt in ‘Start med de lettere ord’ het materiaal in waarmee begonnen wordt. De vorm maakt duidelijk dat de makkelijkere woorden het startpunt zijn. Je gebruikt ‘start med’ wanneer je zegt waarmee iemand moet beginnen.

de ‘de’ verwijst in ‘de lettere ord’ naar een bepaalde groep woorden. Samen met ‘lettere’ en ‘ord’ maakt het duidelijk welke woorden bedoeld zijn. Je gebruikt het vóór een aangeduide groep wanneer je naar specifieke zaken verwijst.

lettere ‘lettere’ betekent hier ‘makkelijkere’ en vergelijkt deze woorden met andere woorden die moeilijker kunnen zijn. In ‘de lettere ord’ beschrijft het de woorden waarmee de leerling moet beginnen. Je gebruikt deze vorm wanneer je een eenvoudiger optie binnen een groep aanwijst.

ord ‘ord’ betekent hier ‘woorden’ en verwijst naar de afzonderlijke taalelementen die de leerling gaat doornemen. Het staat in ‘de lettere ord’ als object van ‘med’. Je gebruikt het wanneer je over woorden of woordenschatitems spreekt.

når ‘når’ betekent ‘wanneer’ en leidt de tijdsbepaling ‘når du kommer tilbage’ in. Het verbindt het terugkomen met de handeling die daarna begint. Je gebruikt het om aan te geven op welk moment een andere handeling plaatsvindt.

du ‘du’ betekent ‘jij’ of ‘je’ en is hier de persoon die terugkomt. In ‘du kommer tilbage’ staat het als onderwerp van de handeling. Je gebruikt het wanneer je de aangesproken persoon rechtstreeks benoemt.

kommer ‘kommer’ betekent hier ‘komt’ in de combinatie ‘kommer tilbage’. De vorm verwijst naar de terugkeer van de aangesproken persoon. Je gebruikt deze vorm wanneer je zegt dat iemand naar een plaats of activiteit terugkeert.

tilbage ‘tilbage’ betekent ‘terug’ en geeft in ‘kommer tilbage’ aan dat iemand terugkeert naar de eerdere activiteit of plaats. Het vormt samen met ‘kommer’ de uitdrukking voor terugkomen. Je gebruikt het wanneer een persoon of zaak teruggaat naar een eerder punt.

lukker ‘lukker’ betekent hier ‘sluit’ en beschrijft wat de spreker met de notitieboek doet. In ‘Jeg lukker min notesbog’ staat de handeling vóór het rusten. Je gebruikt het wanneer je een boek, deur of ander geopend voorwerp sluit.

min ‘min’ betekent ‘mijn’ en geeft aan dat de notitieboek van de spreker is. Het staat vóór ‘notesbog’ in ‘min notesbog’. Je gebruikt het om bezit vanuit het perspectief van de spreker aan te geven.

notesbog ‘notesbog’ betekent ‘notitieboek’ en is het voorwerp dat de spreker sluit. In ‘min notesbog’ wordt het verbonden met het bezittelijke ‘min’. Je gebruikt het wanneer je over een boekje voor aantekeningen of studie spreekt.

mens ‘mens’ betekent ‘terwijl’ en leidt in ‘mens jeg hviler’ een handeling in die gelijktijdig plaatsvindt. Het sluiten van het notitieboek gebeurt terwijl de spreker rust. Je gebruikt het om twee gelijktijdige handelingen met elkaar te verbinden.

hviler ‘hviler’ betekent hier ‘rust’ en beschrijft de activiteit van de spreker tijdens het sluiten van het notitieboek. De vorm staat in ‘jeg hviler’ na ‘mens’. De basisvorm is ‘hvile’; je gebruikt deze vorm wanneer je zegt dat iemand rust neemt.

Så ‘Så’ betekent hier ‘dan’ en geeft het gevolg van de pauze aan: daarna kunnen ze rustiger doorgaan. Het staat aan het begin van ‘Så kan vi fortsætte mere roligt’. Je gebruikt het om een volgende stap of gevolg in een gesprek in te leiden.

kan ‘kan’ betekent hier ‘kunnen’ en drukt de mogelijkheid uit om verder te gaan. In ‘kan vi fortsætte’ staat het vóór ‘vi’ en de daaropvolgende werkwoordsvorm. Je gebruikt het om mogelijkheid of vermogen aan te geven.

vi ‘vi’ betekent ‘wij’ of ‘we’ en verwijst hier naar beide deelnemers aan de studiesessie. In ‘vi fortsætte’ is het de groep die verder kan gaan. Je gebruikt het wanneer jij en minstens één andere persoon samen bedoeld zijn.

fortsætte ‘fortsætte’ betekent ‘doorgaan’ of ‘verdergaan’ en verwijst naar het hervatten van het studeren. De vorm staat na ‘kan’ in ‘kan vi fortsætte’. Je gebruikt het wanneer een activiteit na een onderbreking verdergaat.

mere ‘mere’ betekent hier ‘meer’ en verhoogt in ‘mere roligt’ de mate van rust of kalmte. Het maakt duidelijk dat ze na de pauze kalmer doorgaan dan daarvoor. Je gebruikt het vóór een beschrijving wanneer je een grotere mate wilt aangeven.

roligt ‘roligt’ beschrijft in ‘fortsætte mere roligt’ de manier waarop ze verdergaan: kalmer of rustiger. Samen met ‘mere’ geeft het een vergelijking in de mate van kalmte. De citation form is ‘rolig’; je gebruikt deze vorm hier om de wijze van doorgaan te beschrijven.

Grammatica

har brug for + substantiv

Hjernen har brug for en pause.

Jair-nən haa broe foa en pau-sə.

De hersenen hebben een pauze nodig.

‘Har brug for’ drukt een behoefte uit en staat vóór het zelfstandig naamwoord.

Deens woordenschat

arbejde zelfstandig naamwoord

aah-bai-dhə werk

dig voornaamwoord

dai jezelf

hvile werkwoord

wie-lə rusten Hvil

koncentrere werkwoord

kon-sen-tree-ə concentreren

lang bijvoeglijk naamwoord

leng lang

lægge werkwoord

legə neerleggen Læg

nu bijwoord

noe nu

studere werkwoord

stoe-dee-ə studeren studeret

svær bijvoeglijk naamwoord

sveerdh moeilijk svært

Geslacht: neuter

tid zelfstandig naamwoord

tiedh tijd

til side uitdrukking

teel see-dhə opzij

øjeblik zelfstandig naamwoord

eu-jə-bleg moment

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Ik studeer al een lange tijd.

Antwoord tonen

Jeg har studeret i lang tid.

Leg je werk even weg.

Antwoord tonen

Læg dit arbejde til side.

Rust even uit.

Antwoord tonen

Hvil dig et øjeblik.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

werk

Antwoord tonen

arbejde

rusten

Antwoord tonen

Hvil

moment

Antwoord tonen

øjeblik

lang

Antwoord tonen

lang