Jeg
“Jeg” betekent hier “ik”: de spreker verwijst naar zichzelf. Het staat bijvoorbeeld aan het begin van “Jeg må undskylde” om aan te geven wie zich moet verontschuldigen.
må
“må” betekent hier “moet” of “moet nodig”: de spreker geeft aan dat hij zich moet verontschuldigen. Na “må” volgt direct een infinitief, zoals in “Jeg må undskylde”. In een andere context kan “må” ook toestemming uitdrukken, maar dat is hier niet de betekenis.
undskylde
“undskylde” betekent hier “zich verontschuldigen”. Het is de infinitief die na “må” staat in “Jeg må undskylde”. Een bruikbaar patroon is undskylde for iets wanneer je excuses aanbiedt voor iets.
for
“for” betekent hier “voor” in de uitdrukking “undskylde for det, der skete”: de spreker biedt excuses aan voor wat er is gebeurd. Het kan zo aangeven waarvoor iemand zich verontschuldigt.
det
“det” verwijst in “det, der skete” naar wat er is gebeurd, in “det værktøj” naar het gereedschap en in “med det” naar het beschadigde voorwerp. De exacte betekenis hangt dus af van de omliggende woorden. Deze vorm wordt vaak gebruikt om naar een zaak of gebeurtenis te verwijzen.
der
“der” is in “det, der skete” het betrekkelijke woord dat verwijst naar wat gebeurde. Samen met “det” verbindt het de verwijzing met de informatie “skete”. Een vergelijkbare herbruikbare structuur is det, der ... voor “datgene wat ...”.
skete
“skete” betekent hier “gebeurde” in “det, der skete” en in de vraag “Hvad skete der med det?”. Het is de verleden vorm van ske. Je gebruikt het in vragen zoals “Hvad skete der med ...?” wanneer je vraagt wat er met iets is gebeurd.
med
“med” betekent in “skete med det” “met” in de betekenis “wat er met iets gebeurde”. In “med det samme” maakt het deel uit van een vaste uitdrukking voor “meteen”. Het kan dus zowel een relatie met een voorwerp aangeven als deel zijn van een vaste tijdsaanduiding.
værktøj
“værktøj” betekent “gereedschap” in “det værktøj”. Het verwijst hier naar het geleende voorwerp waarvan het handvat beschadigd is. Een bruikbaar patroon is det værktøj voor “het gereedschap”.
lånte
“lånte” betekent hier “leende” in “jeg lånte”: de spreker had het gereedschap geleend. Het is de verleden vorm van låne. Je gebruikt deze vorm om te zeggen dat iemand iets in het verleden heeft geleend.
Hvad
“Hvad” betekent “wat” in de vraag “Hvad skete der med det?”. Het vraagt naar de gebeurtenis of verandering. Een veelgebruikt patroon is Hvad skete der med ...? wanneer je vraagt wat er met iets is gebeurd.
Håndtaget
“Håndtaget” betekent “het handvat” in “Håndtaget revnede”. Het is de bepaalde vorm van håndtag en verwijst naar het handvat van het gereedschap. In deze zin is het handvat het onderdeel dat barstte.
revnede
“revnede” betekent “barstte” in “Håndtaget revnede”. Het is de verleden vorm van revne. Je gebruikt het om te beschrijven dat een voorwerp in het verleden een barst kreeg.
mens
“mens” betekent hier “terwijl” en verbindt “mens jeg brugte det” met de gelijktijdige handeling. Het geeft aan dat het handvat barstte tijdens het gebruik. Een bruikbaar patroon is mens + een zin voor twee gelijktijdige gebeurtenissen.
brugte
“brugte” betekent “gebruikte” in “jeg brugte det”. Het is de verleden vorm van bruge. Hier beschrijft het wat de spreker deed op het moment dat het handvat barstte.
Lad
“Lad” betekent hier “laat” in “Lad mig se”: de spreker vraagt om zelf te mogen kijken. Het is de gebiedende vorm van lade. Een bruikbaar patroon is Lad mig + infinitief, bijvoorbeeld in “Lad mig se”.
mig
“mig” betekent “mij” in “Lad mig se”. Het verwijst naar de persoon die mag kijken, namelijk de spreker. Deze vorm staat hier na “Lad” als de persoon die de handeling zal uitvoeren.
se
“se” betekent hier “zien” of “kijken” in “Lad mig se”. Het is de infinitief na “Lad mig”. Je gebruikt dit patroon wanneer je aanbiedt of vraagt om iets zelf te bekijken.
hvor
“hvor” betekent hier “hoe” in “hvor slem skaden er”, niet “waar”. Het introduceert een vraag naar de mate waarin de schade ernstig is. Een bruikbaar patroon is hvor + bijvoeglijk woord, zoals in deze zin.
slem
“slem” betekent hier “ernstig” of “erg” in “hvor slem skaden er”. Het beschrijft de ernst van de schade. In deze context gebruikt iemand het om de toestand van een beschadigd voorwerp te beoordelen.
skaden
“skaden” betekent “de schade” in “hvor slem skaden er”. Het is de bepaalde vorm van skade en verwijst naar de schade aan het gereedschap. Je kunt deze vorm gebruiken wanneer je naar een specifieke schade verwijst die al bekend is.
er
“er” betekent hier “is” in “skaden er” en “Jeg er ked af”. Het verbindt het onderwerp met een beschrijving of toestand. In deze dialoog beschrijft het eerst de ernst van de schade en daarna de gevoelens van de spreker.
kan
“kan” betekent hier “kan” in “Jeg kan erstatte det” en “Vi kan løse det”. Het drukt mogelijkheid of vermogen uit. Na “kan” volgt direct een infinitief, zoals erstatte of løse.
erstatte
“erstatte” betekent “vervangen” in “Jeg kan erstatte det”. De spreker biedt aan het beschadigde gereedschap door iets anders te vervangen. Een bruikbaar patroon is erstatte det wanneer het vervangen voorwerp al bekend is.
eller
“eller” betekent “of” en verbindt in “erstatte det eller hjælpe” twee mogelijkheden. De spreker noemt daarmee vervangen als eerste optie en helpen met repareren als tweede optie. Je gebruikt het om alternatieven naast elkaar te zetten.
hjælpe
“hjælpe” betekent “helpen” in “hjælpe med at reparere det”. Het staat na “kan” en beschrijft de aangeboden hulp. Een bruikbaar patroon is hjælpe med at + infinitief, zoals hier bij repareren.
at
“at” is hier het woord voor “te” in “at reparere”. Het markeert de infinitief na “hjælpe med”. Een bruikbaar patroon is med at + infinitief wanneer je zegt waarmee iemand helpt.
reparere
“reparere” betekent “repareren” in “at reparere det”. Het benoemt de handeling die nodig is om het beschadigde gereedschap te herstellen. In deze dialoog staat het na “at” en heeft het “det” als voorwerp.
Vi
“Vi” betekent “wij” in “Vi bør se” en “Vi kan løse det”. Het verwijst naar beide gesprekspartners samen. Je gebruikt het om een gezamenlijk advies, plan of mogelijkheid uit te drukken.
bør
“bør” betekent hier “zouden moeten” in “Vi bør se”. Het geeft een advies of passende volgende stap: samen controleren of de reparatie standhoudt. Na “bør” volgt direct een infinitief, hier se.
om
“om” betekent hier “of” in “om reparationen holder”. Het introduceert een indirecte ja-neevraag over de reparatie. In deze betekenis gaat “om” niet over een onderwerp of thema, maar over de vraag of iets het geval is.
reparationen
“reparationen” betekent “de reparatie” in “om reparationen holder”. Het is de bepaalde vorm van reparation en verwijst naar de concrete reparatie die men overweegt. Hier is de reparatie het onderwerp van de vraag of ze standhoudt.
holder
“holder” betekent hier “houdt” of “standhoudt” in “reparationen holder”. Het is de tegenwoordige vorm van holde en beschrijft of de reparatie duurzaam blijft. Je kunt holder gebruiken om te vragen of een oplossing of verbinding standhoudt.
ked af
“ked af” is een vaste uitdrukking voor “spijt hebben” of “het spijt me” in “Jeg er ked af”. “Ked” draagt het idee van bedroefd zijn bij en “af” maakt samen met ked de volledige uitdrukking. Gebruik de hele uitdrukking om je te verontschuldigen of spijt over iets uit te drukken.
har
“har” betekent hier “heb” in “jeg har skabt ekstra arbejde”. Het helpt samen met “skabt” om een afgeronde handeling uit te drukken die relevant is voor het huidige gesprek. Een bruikbaar patroon is har + voltooid deelwoord, zoals har skabt.
skabt
“skabt” betekent hier “veroorzaakt” in “har skabt ekstra arbejde”. Het is de voltooid deelwoordsvorm van skabe. Samen met “har” beschrijft het dat de spreker extra werk heeft veroorzaakt.
ekstra
“ekstra” betekent “extra” in “ekstra arbejde”. Het geeft aan dat het om bijkomend werk gaat naast het gewone werk. Het staat hier direct vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft.
arbejde
“arbejde” betekent “werk” in “ekstra arbejde”. Het verwijst hier naar de bijkomende inspanning die door de schade nodig is. Samen met “ekstra” vormt het de uitdrukking “extra werk”.
Sig
“Sig” betekent hier “zeg” in “Sig det til mig”. Het is een aansporing om de informatie te vertellen. Een bruikbaar patroon is Sig det til mig wanneer je iemand vraagt iets aan jou te zeggen.
til
“til” betekent hier “aan” in “Sig det til mig”: het markeert aan wie de informatie moet worden gezegd. Het hoort bij de ontvanger “mig”. Je gebruikt til vaak vóór de persoon die iets ontvangt of aan wie iets wordt verteld.
med det samme
“med det samme” betekent als geheel “meteen” of “onmiddellijk” in “Sig det til mig med det samme”. “Med” vormt de verbinding en “det” en “samme” maken de vaste uitdrukking compleet. Gebruik de volledige uitdrukking wanneer iets zonder uitstel moet gebeuren.
næste
“næste” betekent “volgende” in “næste gang”. Het verwijst naar de eerstvolgende keer dat dezelfde situatie zich voordoet. Het staat hier vóór “gang” in de vaste combinatie voor “de volgende keer”.
gang
“gang” betekent hier “keer” in “næste gang”. Samen met “næste” verwijst het naar een toekomstige gelegenheid. Je gebruikt næste gang om naar de volgende keer te verwijzen.
løse
“løse” betekent hier “oplossen” of “regelen” in “Vi kan løse det”. Het beschrijft de gezamenlijke mogelijkheid om het probleem met het gereedschap af te handelen. Na “kan” staat het als infinitief en “det” verwijst naar de situatie of het probleem.