Jeg
“Jeg” betekent hier “ik” en is het onderwerp van de zin. Gebruik “Jeg” voor de persoon die iets zegt of doet, zoals in “Jeg er låst ude af min lejlighed”.
er
“er” betekent hier “ben” en verbindt de spreker met de toestand “låst ude”. Het is de vorm die je gebruikt in “Jeg er ...” om een huidige toestand te beschrijven.
låst
“låst” betekent hier dat de spreker niet naar binnen kan; het staat in de uitdrukking “låst ude”. Samen met “er” en “ude” gebruik je het om te zeggen dat iemand buitengesloten is.
ude
“ude” betekent hier “buiten” als onderdeel van “låst ude”. De uitdrukking “låst ude” wordt gebruikt wanneer iemand buiten een gebouw of woning staat en niet naar binnen kan.
af
“af” verbindt in “låst ude af min lejlighed” de toestand met de woning waarvan de spreker is buitengesloten. In deze constructie hoort het bij “låst ude”, niet bij een los werkwoord.
min
“min” betekent “mijn” en geeft aan dat “lejlighed” bij de spreker hoort. Gebruik het vóór een enkelvoudig zelfstandig naamwoord, zoals in “min lejlighed”.
lejlighed
“lejlighed” betekent hier “appartement” en is de woning waar de spreker niet binnen kan. Je kunt het gebruiken na een bezittelijk woord, zoals in “min lejlighed”.
Har
“Har” betekent hier “hebben” in de vraag “Har du en ekstra nøgle et sted?”. In een vraag staat het vóór “du”, en het vraagt of iemand iets bezit of beschikbaar heeft.
du
“du” betekent “jij” en verwijst hier naar de persoon aan wie de vraag wordt gesteld. In “Har du ...?” staat het na het werkwoord aan het begin van de vraag.
en
“en” is hier het onbepaalde lidwoord bij “nøgle” en betekent “een”. Gebruik “en” vóór een enkelvoudig zelfstandig naamwoord zoals in “en ekstra nøgle”.
ekstra
“ekstra” betekent hier “extra” en beschrijft de sleutel als een bijkomende of reservesleutel. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord in “en ekstra nøgle”.
nøgle
“nøgle” betekent “sleutel” en verwijst hier naar een sleutel waarmee de woning kan worden geopend. In de dialoog staat het in “en ekstra nøgle”.
et
“et” betekent hier “een” in “et sted” en is het onbepaalde lidwoord bij dat woord. De combinatie “et sted” betekent “ergens” of letterlijk “een plaats”.
sted
“sted” betekent hier “plaats” in de vraag “et sted”, waarmee wordt gevraagd of de sleutel ergens is. Samen met “et” gebruik je het om naar een onbepaalde locatie te verwijzen.
Nej
“Nej” betekent “nee” en geeft hier een ontkennend antwoord op de vraag naar een reservesleutel. Het kan aan het begin staan voordat je extra informatie toevoegt, zoals in “Nej, men ...”.
men
“men” betekent “maar” en verbindt het ontkennende antwoord met de nieuwe mogelijkheid dat de verhuurder misschien een sleutel heeft. Het introduceert hier een tegenstelling of aanvulling na “Nej”.
udlejer
“udlejer” betekent “verhuurder” en verwijst hier naar de persoon die de woning verhuurt. In de dialoog staat het na “min” of “din”, zoals in “min udlejer” en “din udlejer”.
måske
“måske” betekent “misschien” en maakt de bewering over de sleutel onzeker. Je gebruikt het om een mogelijkheid aan te geven, zoals in “har måske en”.
Prøv
“Prøv” betekent hier “probeer” en is een aansporing om de verhuurder te bellen. Het staat in “Prøv at ringe”, een gebruikelijke manier om iemand een handeling aan te raden.
at
“at” markeert hier het werkwoord in de infinitief in “Prøv at ringe”. De constructie “prøv at” wordt gebruikt om iemand aan te raden een bepaalde handeling te proberen.
ringe
“ringe” betekent hier “bellen” en staat als infinitief na “at” in “Prøv at ringe”. Met “ringe til” geef je aan wie je belt, zoals in “ringe til din udlejer”.
til
“til” betekent hier “naar” in de vaste combinatie “ringe til din udlejer”. Bij bellen gebruik je “ringe til” vóór de persoon of instantie die je belt.
din
“din” betekent “jouw” en verwijst hier naar de verhuurder van de aangesprokene. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord in “din udlejer”.
nu
“nu” betekent “nu” en geeft aan dat de verhuurder onmiddellijk gebeld moet worden. Het bepaalt in “ringe til din udlejer nu” wanneer de handeling plaatsvindt.
Må
“Må” betekent hier “mag” en wordt gebruikt om toestemming te vragen in “Må jeg vente indenfor?”. Het staat aan het begin van een beleefde vraag over wat de spreker mag doen.
vente
“vente” betekent “wachten” en staat na “Må jeg” in de vraag “Må jeg vente indenfor?”. Je gebruikt het om aan te geven dat iemand gedurende enige tijd blijft totdat iets gebeurt.
indenfor
“indenfor” betekent hier “binnen” en geeft de plaats aan waar de spreker wil wachten. Het staat in “vente indenfor” en wordt gebruikt wanneer iemand zich binnen een gebouw bevindt of naar binnen wil.
mens
“mens” betekent “terwijl” en verbindt twee handelingen die tegelijk plaatsvinden in “mens jeg ringer”. Gebruik het om een handeling te beschrijven die tijdens een andere handeling gebeurt.
ringer
“ringer” betekent hier “bel” of “aan het bellen ben” in “mens jeg ringer”. Het is de tegenwoordige vorm die de handeling tijdens het wachten beschrijft.
Kom
“Kom” betekent “kom” en is hier een uitnodiging om naar binnen te komen. In “Kom bare ind” staat het aan het begin van een vriendelijke aansporing.
bare
“bare” verzacht hier de uitnodiging in “Kom bare ind” en geeft de geruststellende betekenis van “kom gerust” of “ga maar”. In een uitnodiging kan het de handeling minder formeel en minder dwingend laten klinken.
ind
“ind” betekent hier “naar binnen” en geeft de richting van de beweging aan in “Kom bare ind”. Je gebruikt het bij een uitnodiging om een ruimte of gebouw binnen te gaan.
og
“og” betekent “en” en verbindt hier de uitnodiging om binnen te komen met de instructie om even te blijven. Het koppelt de twee handelingen in “Kom bare ind og bliv lidt”.
bliv
“bliv” betekent “blijf” en is hier een uitnodiging om niet meteen weer weg te gaan. In “bliv lidt” geeft het aan dat de persoon korte tijd binnen kan blijven.
lidt
“lidt” betekent hier “even” of “een beetje” en bepaalt in “bliv lidt” de korte duur van het blijven. Het wordt gebruikt om een kleine hoeveelheid of korte tijd aan te geven.
Det
“Det” betekent hier “het” in de onpersoonlijke zin “Det er koldt derude”. Samen met “er” vormt het de gebruikelijke manier om over het weer of de temperatuur te spreken.
koldt
“koldt” betekent “koud” en beschrijft hier de temperatuur buiten. In “Det er koldt” staat deze vorm na “er” om te zeggen dat het koud is.
derude
“derude” betekent “daar buiten” en verwijst hier naar de plek waar de buitengesloten persoon staat. Het maakt in “Det er koldt derude” duidelijk dat het buiten koud is.
vil
“vil” betekent hier “zal” en drukt de voorgenomen handeling van de spreker uit in “Jeg vil forklare”. Het staat vóór de infinitief “forklare” om een plan of intentie aan te geven.
forklare
“forklare” betekent “uitleggen” en staat als infinitief na “vil” in “Jeg vil forklare”. Je gebruikt het wanneer je wilt vertellen wat er is gebeurd of iets begrijpelijk wilt maken.
hvad
“hvad” betekent “wat” en leidt in “hvad der skete” de informatie in over de gebeurtenis. De combinatie wordt gebruikt wanneer iemand wil uitleggen wat er gebeurd is.
der
“der” hoort hier bij de uitdrukking “hvad der skete”, die betekent “wat er gebeurde”. In deze zin verwijst het niet naar een plaats, maar maakt het deel uit van de woordvolgorde van de bijzin.
skete
“skete” betekent hier “gebeurde” en beschrijft de gebeurtenis waarover de spreker uitleg zal geven. Het staat in de bijzin “hvad der skete”.
spørge
“spørge” betekent “vragen” en staat als infinitief na “vil” in “spørge om nøglen”. Met “spørge om” geef je aan waarover je informatie wilt vragen.
om
“om” betekent hier “naar” of “over” in de combinatie “spørge om nøglen”. Gebruik “spørge om” vóór het onderwerp waar je informatie over wilt krijgen.
nøglen
“nøglen” betekent “de sleutel” en verwijst hier naar de specifieke sleutel waarnaar de spreker wil vragen. Het is de bepaalde vorm die in “spørge om nøglen” staat.
Sig
“Sig” betekent hier “zeg” in de uitdrukking “Sig til”, die in deze context betekent “laat het me weten”. Je gebruikt “Sig til” om iemand uit te nodigen iets te melden wanneer dat nodig is.
hvis
“hvis” betekent “als” en leidt de voorwaarde in “hvis du har brug for noget”. Het verbindt een mogelijke situatie met wat de ander dan moet doen.
brug
“brug” is hier onderdeel van de vaste uitdrukking “har brug for”, die betekent “nodig hebben”. Gebruik de volledige constructie “har brug for” vóór datgene wat iemand nodig heeft.
for
“for” hoort hier bij de vaste uitdrukking “har brug for” en helpt de betekenis “nodig hebben” te vormen. Na “for” staat in deze zin “noget”, dat aangeeft wat nodig is.
noget
“noget” betekent “iets” en verwijst hier naar iedere mogelijke hulp of zaak die de wachtende persoon nodig kan hebben. Het staat als object in “har brug for noget”.
venter
“venter” betekent hier “wacht” in “mens du venter”. Het is de tegenwoordige vorm voor de handeling die de aangesprokene uitvoert terwijl hij of zij wacht.