Denne
Denne betekent hier ‘deze’ en verwijst naar de specifieke wasmachine in de situatie. Het staat vóór een zelfstandig naamwoord om een bepaald voorwerp aan te wijzen, bijvoorbeeld in ‘Denne vaskemaskine’. Je gebruikt het wanneer je tijdens een gesprek een concreet voorwerp benoemt.
vaskemaskine
Vaskemaskine betekent hier ‘wasmachine’. Het is het voorwerp waarover de twee personen praten en dat niet wil starten. Je gebruikt het als zelfstandig naamwoord voor het apparaat, bijvoorbeeld als onderwerp van ‘vil ikke starte’.
vil
Vil betekent hier ‘wil’ of ‘doet niet’, in ‘vil ikke starte’: de wasmachine start niet. Het staat vóór ‘ikke’ en de infinitief ‘starte’. Je gebruikt deze combinatie wanneer je beschrijft dat een apparaat of persoon iets niet wil doen.
ikke
Ikke ontkent hier dat de wasmachine zal starten: ‘vil ikke starte’ betekent ‘wil niet starten’. In deze zin staat het na ‘vil’ en vóór ‘starte’. Je gebruikt ‘ikke’ om een handeling of toestand te ontkennen.
starte
Starte betekent hier ‘starten’ en staat als handeling na ‘vil ikke’. Het is de actie die de wasmachine niet uitvoert. Je gebruikt het na een woord zoals ‘vil’ wanneer je over het beginnen van een apparaat of activiteit spreekt.
Har
Har betekent hier ‘heb’ en opent de vraag ‘Har du tjekket ...?’ over een controle die al uitgevoerd kan zijn. Het staat vóór ‘du’ in deze vraag en samen met ‘tjekket’ vormt het de vraag naar die controle. Je gebruikt deze vraagvorm wanneer je wilt weten of iemand iets al heeft gecontroleerd.
du
Du betekent hier ‘je’ en is de persoon aan wie de vraag wordt gesteld. In ‘Har du tjekket ...?’ staat het na het werkwoord, zoals vaak in een vraag. Je gebruikt ‘du’ wanneer je één gesprekspartner rechtstreeks aanspreekt.
tjekket
Tjekket betekent hier ‘gecontroleerd’ in ‘Har du tjekket stikket og tændknappen?’. Het staat samen met ‘Har’ en verwijst naar het nakijken van twee onderdelen. Je kunt de vaste combinatie ‘Har du tjekket ...?’ gebruiken wanneer je vraagt of iemand iets heeft nagekeken.
stikket
Stikket betekent hier ‘de stekker’, het eerste onderdeel dat gecontroleerd moet worden. Het is het object na ‘tjekket’. Je gebruikt het wanneer je bij een apparaat naar de stekker of aansluiting verwijst.
og
Og betekent hier ‘en’ en verbindt ‘stikket’ met ‘tændknappen’. Het koppelt twee onderdelen die samen gecontroleerd worden. Je gebruikt ‘og’ om woorden, voorwerpen of handelingen aan elkaar te verbinden.
tændknappen
Tændknappen betekent hier ‘de aan-knop’, het tweede onderdeel dat gecontroleerd moet worden. Het staat naast ‘stikket’ als object van ‘tjekket’. Je gebruikt het wanneer je naar de knop verwijst waarmee een apparaat wordt aangezet.
sidder
Sidder betekent hier ‘zit’ in ‘sidder i’: de stekker zit in de aansluiting. Het beschrijft dat iets op zijn plaats of aangesloten is en wordt hier gecombineerd met ‘i’. Je gebruikt deze combinatie om de positie of aansluiting van een voorwerp te beschrijven.
i
I betekent hier ‘in’ en vormt met ‘sidder’ de uitdrukking ‘sidder i’, dus ‘zit erin’ of ‘is aangesloten’. Het geeft hier een verbinding of plaats binnen een aansluiting aan. Je gebruikt ‘i’ als voorzetsel wanneer iets zich in iets anders bevindt of daarin aangesloten is.
men
Men betekent hier ‘maar’ en contrasteert de aangesloten stekker met het feit dat er niets gebeurt. Het verbindt twee zinsdelen met tegengestelde informatie. Je gebruikt ‘men’ wanneer je na een eerste mededeling een beperking of tegenstelling toevoegt.
der
Der is hier het vaste onderwerp in ‘der sker ikke noget’ en verwijst niet naar een concrete plaats. Samen met ‘sker’ leidt het de mededeling in dat er iets gebeurt. Je gebruikt deze constructie om te zeggen wat er wel of niet gebeurt.
sker
Sker betekent hier ‘gebeurt’ in ‘der sker ikke noget’. Het beschrijft dat er geen reactie of gebeurtenis plaatsvindt nadat de stekker is gecontroleerd. Je gebruikt ‘der sker ...’ om een gebeurtenis of verandering te melden.
noget
Noget betekent hier ‘iets’; samen met ‘ikke’ in ‘ikke noget’ betekent het ‘niets’. Het staat na de ontkenning in de mededeling over de machine. Je gebruikt ‘ikke noget’ wanneer je zegt dat er helemaal niets gebeurt of aanwezig is.
Måske
Måske betekent hier ‘misschien’ en introduceert de mogelijke oorzaak dat de deur niet goed dicht is. Het staat aan het begin van de zin. Je gebruikt het wanneer je een verklaring voorzichtig als mogelijkheid voorstelt.
er
Er betekent hier ‘is’ en beschrijft de toestand van de deur in ‘er døren ikke lukket ordentligt’. Het staat vóór de beschrijving ‘lukket ordentligt’. Je gebruikt deze vorm om de toestand van een voorwerp te beschrijven.
døren
Døren betekent hier ‘de deur’, namelijk de specifieke deur van de wasmachine. Het is het onderdeel waarvan wordt gecontroleerd of het goed gesloten is. Je gebruikt het wanneer je in deze situatie naar die concrete deur verwijst.
lukket
Lukket betekent hier ‘gesloten’ en beschrijft de toestand van de deur. In ‘ikke lukket ordentligt’ wordt gezegd dat de deur niet goed gesloten is. Je gebruikt het na ‘er’ om aan te geven dat een deur of ander onderdeel gesloten is.
ordentligt
Ordentligt betekent hier ‘goed’ of ‘behoorlijk’ en geeft aan hoe de deur gesloten is. In ‘ikke lukket ordentligt’ maakt het duidelijk dat de sluiting niet correct genoeg is. Je gebruikt het om de kwaliteit of manier van een handeling of toestand te beoordelen.
står
Står betekent hier niet letterlijk ‘staat’, maar ‘er staat’ of ‘er is geschreven’ in de handleiding. De constructie ‘Der står i vejledningen’ verwijst naar geschreven informatie. Je gebruikt die constructie wanneer je uitlegt wat een handleiding, brief of ander document vermeldt.
vejledningen
Vejledningen betekent hier ‘de handleiding’ of ‘de instructies’ van de machine. Met ‘i’ geeft het aan waar de informatie geschreven staat. Je gebruikt het wanneer je naar instructies voor het gebruik of de bediening van een apparaat verwijst.
at
At betekent hier ‘dat’ en leidt de inhoud in van wat er in de handleiding staat. Het verbindt ‘Der står i vejledningen’ met de mededeling over de deur. Je gebruikt ‘at’ na een mededeling of waarneming om de daaropvolgende inhoud in te leiden.
skal
Skal betekent hier ‘moet’ of ‘hoort te’ in ‘døren skal klikke’. Het geeft aan dat de deur volgens de instructie een klik hoort te maken. Je gebruikt ‘skal’ vóór een infinitief om een vereiste of verwachte handeling aan te geven.
klikke
Klikke betekent hier ‘klikken’ en verwijst naar het klikgeluid van de deur voordat de machine start. Het staat na ‘skal’ als de verwachte handeling. Je gebruikt het bij een mechanisme dat een klikgeluid maakt.
før
Før betekent hier ‘voordat’ en geeft de volgorde aan: eerst moet de deur klikken, daarna start de machine. Het leidt de bijzin ‘før maskinen starter’ in. Je gebruikt ‘før’ om een gebeurtenis vóór een andere gebeurtenis te plaatsen.
maskinen
Maskinen betekent hier ‘de machine’, waarmee in deze context de wasmachine wordt bedoeld. Het is het onderwerp van ‘starter’. Je gebruikt het wanneer het apparaat al duidelijk uit de context bekend is.
starter
Starter betekent hier ‘start’ of ‘begint te werken’ in ‘før maskinen starter’. Het beschrijft wat de machine na het klikken van de deur moet doen. Je gebruikt het bij apparaten of activiteiten die beginnen.
Skub
Skub betekent hier ‘duw’ en geeft een directe instructie aan de gesprekspartner. Het staat vóór ‘døren’ als opdracht om de deur nog verder dicht te duwen. Je gebruikt het wanneer je iemand vraagt iets met druk te verplaatsen.
en
En betekent hier ‘een’ in de tijdsuitdrukking ‘en gang mere’. Samen met ‘gang mere’ betekent dit ‘nog een keer’. Je gebruikt deze combinatie wanneer je vraagt of beschrijft dat iets opnieuw gebeurt.
gang
Gang betekent hier ‘keer’ in ‘en gang mere’. Het verwijst naar één herhaling van de handeling. Je gebruikt ‘gang’ in tijdsuitdrukkingen om aan te geven hoe vaak iets gebeurt.
mere
Mere betekent hier ‘nog’ of ‘meer’ in ‘en gang mere’, dus ‘nog een keer’. Het voegt een extra herhaling toe aan ‘en gang’. Je gebruikt deze combinatie wanneer een handeling opnieuw moet worden uitgevoerd.
tryk
Tryk betekent hier ‘druk’ en is een instructie om op de startbediening te drukken. Het staat in ‘tryk så på start’. Je gebruikt het vóór ‘på’ wanneer je iemand vraagt op een knop of bediening te drukken.
så
Så betekent hier ‘dan’ en ordent de tweede stap na het duwen van de deur. In ‘tryk så på start’ geeft het aan wat daarna moet gebeuren. Je gebruikt ‘så’ om opeenvolgende instructies of gebeurtenissen te verbinden.
på
På betekent hier ‘op’ in de combinatie ‘tryk på start’. Het geeft aan waarop je moet drukken. Je gebruikt ‘tryk på’ met de naam of het opschrift van een knop of bediening.
start
Start verwijst hier naar de startknop of bediening met het opschrift ‘start’. Het staat na ‘tryk på’ als doel van het drukken. Je gebruikt dit woord bij een knop waarmee je een apparaat laat beginnen.
klikkede
Klikkede betekent hier ‘klikte’ en beschrijft dat de deur het verwachte klikgeluid maakte. Deze vorm meldt een afgeronde gebeurtenis die direct vóór het resultaat plaatsvond. Je gebruikt het om achteraf te vertellen dat een mechanisme heeft geklikt.
nu
Nu betekent hier ‘nu’ en markeert de nieuwe toestand na het klikken van de deur. Het staat vóór ‘virker’ in ‘nu virker maskinen’. Je gebruikt het om een huidige toestand of verandering op dit moment aan te geven.
virker
Virker betekent hier ‘werkt’ of ‘functioneert’ en beschrijft dat de machine nu goed functioneert. Het staat bij ‘maskinen’ als onderwerp. Je gebruikt het om te zeggen dat een apparaat na een controle of reparatie weer functioneert.
Nogle
Nogle betekent hier samen met ‘gange’ ‘soms’ in ‘Nogle gange’. Het geeft aan dat iets bij bepaalde gelegenheden gebeurt, maar niet altijd. Je gebruikt ‘Nogle gange’ om een algemene frequentie aan te geven.
gange
Gange betekent hier ‘keren’ in de vaste uitdrukking ‘Nogle gange’, die ‘soms’ betekent. Samen met ‘Nogle’ verwijst het naar bepaalde momenten of gelegenheden. Je gebruikt deze uitdrukking wanneer je zegt dat iets af en toe gebeurt.
løser
Løser betekent hier ‘lost op’ in ‘løser ... problemet’. Het beschrijft dat eenvoudige controles de oorzaak wegnemen of het probleem verhelpen. Je gebruikt ‘løser’ met het probleem of de taak die wordt verholpen.
enkle
Enkle betekent hier ‘eenvoudige’ en beschrijft de tjek die niet ingewikkeld zijn. Het staat vóór ‘tjek’ in ‘enkle tjek’. Je gebruikt het vóór een zelfstandig naamwoord om een handeling of oplossing als eenvoudig te kenmerken.
tjek
Tjek betekent hier ‘controles’ of ‘controles uitvoeren’ en verwijst naar het nakijken van eenvoudige onderdelen. In ‘enkle tjek’ gaat het om praktische controles zoals de stekker, knop en deur. Je gebruikt het bij het systematisch nakijken van een apparaat of situatie.
problemet
Problemet betekent hier ‘het probleem’, namelijk dat de wasmachine niet startte. Het staat als datgene wat door de controles wordt opgelost in ‘løser ... problemet’. Je gebruikt het wanneer de concrete moeilijkheid in de situatie al bekend is.