Det
In «Det bliver virkelig varmt i dag» verwijst «Det» naar de algemene weerssituatie; het is hier het onderwerp van de zin. Je kunt dezelfde vorm gebruiken in «Det bliver ...» om een verandering of verwachting te beschrijven. Nieuwe voorbeeld: «Det bliver sent.»
bliver
«bliver» betekent hier «wordt» en beschrijft dat het vandaag warm zal worden. Samen met «Det» en een bijvoeglijk naamwoord vormt het «Det bliver ...». Je gebruikt dit bijvoorbeeld om een weersverwachting of een komende verandering te noemen.
virkelig
«virkelig» versterkt in «virkelig varmt» de betekenis van «varmt»: het wordt echt heel warm. Het staat vóór het woord dat het versterkt. Je gebruikt het in gesprekken wanneer je iets nadrukkelijk wilt bevestigen.
varmt
«varmt» betekent in «Det bliver virkelig varmt» dat het weer warm of heet is. Deze vorm hoort bij de uitdrukking «Det bliver ... varmt». Je kunt het gebruiken om de temperatuur of een andere toestand te beschrijven.
i
«i» betekent hier «in» en vormt samen met «dag» de tijdsaanduiding «i dag», dus «vandaag». Het staat vóór een tijdswoord in deze vaste uitdrukking. Je gebruikt «i dag» wanneer je over de huidige dag spreekt.
dag
«dag» betekent in «i dag» «dag» en de hele uitdrukking betekent «vandaag». In deze context krijgt het zijn tijdsbetekenis door «i». Je kunt «dag» ook gebruiken in uitdrukkingen die een deel of verloop van een dag noemen.
Lad
«Lad» begint in «Lad os undgå ...» een voorstel dat de spreker samen met de ander wil uitvoeren. De bruikbare constructie is «Lad os» gevolgd door een infinitief. Je gebruikt die om samen iets voor te stellen.
os
«os» betekent in «Lad os ...» «ons» en verwijst naar de spreker en de ander samen. Het staat direct na «Lad» in deze voorstelconstructie. Je gebruikt «Lad os» wanneer je iemand uitnodigt om iets samen te doen.
undgå
«undgå» betekent hier «vermijden»: de sprekers willen voorkomen dat ze tijdens het heetste deel gaan wandelen. Het wordt gevolgd door «at» en de activiteit «gå». Je gebruikt «undgå at» om te zeggen welke handeling je wilt voorkomen.
at
«at» markeert in «at gå» de infinitief na «undgå»; «at gå» betekent hier «te gaan» of «te wandelen». Het staat direct vóór de infinitief. Je gebruikt «at» in zulke constructies om een activiteit na een werkwoord te noemen.
gå
«gå» betekent in «at gå i den varmeste del af dagen» «gaan» of «wandelen». Na «at» staat het als infinitief en met «i» geeft het de plaats of periode van het wandelen aan. Je gebruikt «gå i ...» om te zeggen waar of wanneer iemand loopt of gaat.
den
«den» maakt in «den varmeste del» de woordgroep specifiek: het gaat om het heetste deel van de dag. Het staat vóór het bijvoeglijk naamwoord en het zelfstandig naamwoord. Je gebruikt «den» in vergelijkbare bepaalde woordgroepen met een bijvoeglijke bepaling.
varmeste
«varmeste» betekent «heetste» in «den varmeste del af dagen». Het duidt daar het deel met de hoogste warmte aan. Je gebruikt deze vorm vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je binnen een situatie één uiterste geval aanwijst.
del
«del» betekent «deel» in «den varmeste del af dagen». Samen met «af dagen» benoemt het een gedeelte van de dag. Je kunt «del af» gebruiken om een gedeelte van een geheel aan te geven.
af
«af» betekent hier «van» in «del af dagen» en verbindt het deel met het geheel waar het bij hoort. De vaste combinatie is «en del af ...». Je gebruikt die om een onderdeel van iets te benoemen.
dagen
«dagen» betekent in «af dagen» «de dag» en is de bepaalde vorm van «dag». Hier verwijst het naar de dag als geheel waarvan een deel wordt genoemd. Je gebruikt deze vorm wanneer je naar een specifieke dag of de dag als bekende tijdsperiode verwijst.
Jeg
«Jeg» betekent «ik» en is hier de persoon die zonnebrand opdoet en later een mogelijkheid beschrijft. Het staat als onderwerp voor het werkwoord. Je gebruikt «Jeg» om over jezelf te spreken.
tager
«tager» betekent in «tager solcreme på» niet alleen «neemt», maar maakt met «solcreme» en «på» de betekenis «smeert zonnebrand op». De constructie is «tage» plus iets plus «på». Je gebruikt die bijvoorbeeld wanneer je kleding of een verzorgingsproduct aantrekt of opdoet.
solcreme
«solcreme» is de zonnebrandcrème die in «tager solcreme på» wordt opgedaan. Het is het voorwerp bij «tager ... på». Je gebruikt het woord wanneer je over bescherming tegen de zon spreekt.
på
«på» betekent hier «op» en hoort bij de constructie «tager solcreme på»: iets op de huid doen. De betekenis ontstaat samen met «tager» en het voorwerp, niet door «på» alleen. Je gebruikt «tage ... på» voor iets dat je op je lichaam aanbrengt of aantrekt.
før
«før» betekent «voordat» in «før vi går» en geeft aan dat het zonnebrand opdoen eerder gebeurt dan het vertrek. Het introduceert de bijzin «vi går». Je gebruikt «før» om twee momenten in de tijd te ordenen.
vi
«vi» betekent «wij» en verwijst in «før vi går» naar de spreker en de andere persoon samen. Het is het onderwerp van «går». Je gebruikt «vi» wanneer je over jezelf en minstens één andere persoon spreekt.
går
«går» betekent in «før vi går» «gaan» of «vertrekken». In deze context gaat het om het moment waarop de twee personen weggaan. Je gebruikt «går» ook in tijdsaanduidingen zoals «før vi går» om een vertrek te noemen.
Bliv
«Bliv» is in «Bliv også i skyggen» een aansporing om in de schaduw te blijven. Het wordt gevolgd door «i» en de plaats «skyggen». Je gebruikt «Bliv» om iemand te vragen ergens te blijven of een toestand te behouden.
også
«også» betekent «ook» en voegt het advies om in de schaduw te blijven toe aan de andere voorzorgsmaatregelen. Het staat hier na «Bliv». Je gebruikt het om aan te geven dat iets naast andere informatie of handelingen geldt.
skyggen
«skyggen» betekent «de schaduw» in «i skyggen». Het is de bepaalde vorm van «skygge» en verwijst naar een concrete plek zonder direct zonlicht. Je gebruikt «i skyggen» om te zeggen dat iemand zich in de schaduw bevindt of blijft.
når
«når» betekent «wanneer» in «når du kan» en verwijst naar de momenten waarop de aangesprokene daartoe in staat is. Het introduceert de bijzin «du kan». Je gebruikt «når» om een handeling aan een tijd of voorwaarde te koppelen.
du
«du» betekent «je» en verwijst naar de persoon aan wie het advies wordt gegeven. Het is het onderwerp van «kan». Je gebruikt «du» om één gesprekspartner rechtstreeks aan te spreken.
kan
«kan» betekent hier «kunt» en drukt uit wat de aangesprokene kan doen: in de schaduw blijven wanneer dat mogelijk is. Het staat vóór de rest van de werkwoordelijke uitdrukking. Je gebruikt «kan» om mogelijkheid of vermogen uit te drukken.
hurtigt
«hurtigt» betekent «snel» in «hurtigt blive dehydreret» en beschrijft hoe snel uitdroging kan optreden. Het staat vóór «blive». Je gebruikt het om de snelheid van een gebeurtenis of handeling aan te geven.
blive
«blive» betekent in «blive dehydreret» «worden» of «raken»: de toestand van uitgedroogd zijn kan ontstaan. Na «kan» staat deze vorm als infinitief. Je gebruikt «blive» met een toestand om een verandering naar die toestand te beschrijven.
dehydreret
«dehydreret» betekent «uitgedroogd» in «blive dehydreret». Met «blive» beschrijft het dat iemand uitgedroogd raakt door de hitte. Je gebruikt het wanneer je over vochttekort in het lichaam spreekt.
denne
«denne» betekent «deze» in «denne varme» en wijst naar de warmte die op dat moment wordt ervaren. Het staat direct vóór «varme». Je gebruikt «denne» om iets specifieks in de huidige situatie aan te wijzen.
varme
«varme» betekent «hitte» of «warmte» in «denne varme». Samen met «denne» verwijst het naar de huidige hitte waarin iemand snel uitgedroogd kan raken. Je gebruikt het om warmte als omstandigheid of toestand te benoemen.
Tag
«Tag» is in «Tag vand med» een aansporing om water mee te nemen. De constructie «Tag ... med» geeft aan wat iemand moet meenemen. Je gebruikt die bijvoorbeeld wanneer je iemand aanraadt een voorwerp mee te nemen.
vand
«vand» betekent «water» en is in «Tag vand med» het voorwerp dat moet worden meegenomen. Het hoort bij de constructie «Tag ... med». Je gebruikt het woord voor water dat iemand drinkt of bij zich draagt.
med
«med» betekent hier «mee» in «Tag vand med» en geeft aan dat het water wordt meegenomen. De betekenis ontstaat in de constructie «Tag vand med». Je gebruikt «... med» om te zeggen dat iets met iemand meegaat.
og
«og» betekent «en» en verbindt in «Tag vand med, og drik ofte» twee adviezen. Het staat tussen de twee opdrachten. Je gebruikt «og» om gelijkwaardige handelingen of zinnen met elkaar te verbinden.
drik
«drik» is in «drik ofte» een aansporing om te drinken. Het wordt aangevuld door «ofte», dat zegt hoe vaak de handeling moet gebeuren. Je gebruikt «drik» wanneer je iemand praktisch advies geeft over drinken.
ofte
«ofte» betekent «vaak» in «drik ofte» en beschrijft de gewenste regelmaat van het drinken. Het staat na het werkwoord «drik». Je gebruikt het om aan te geven dat iets regelmatig moet gebeuren.
besøge
«besøge» betekent «bezoeken» in «Lad os besøge parken senere». Na «Lad os» staat het als de activiteit die de sprekers samen voorstellen. Je gebruikt «besøge» voor een gepland bezoek aan bijvoorbeeld een plaats of persoon.
parken
«parken» betekent «het park» in «besøge parken» en is de bepaalde vorm van «park». Het verwijst naar het concrete park dat de sprekers later willen bezoeken. Je gebruikt deze vorm wanneer het park in de situatie als bekend of specifiek wordt behandeld.
senere
«senere» betekent «later» in «besøge parken senere» en plaatst het bezoek na het huidige moment. Het staat hier na de plaatsbepaling «parken». Je gebruikt het om een handeling naar een later tijdstip te verschuiven.
er
«er» betekent «is» in «når det er køligere» en beschrijft de toestand van het weer op een later moment. Het staat samen met «det» en het bijvoeglijk naamwoord «køligere». Je gebruikt «det er ...» om een toestand of eigenschap te beschrijven.
køligere
«køligere» betekent «koeler» in «når det er køligere» en vergelijkt de latere temperatuur met de huidige warmte. Het staat na «er». Je gebruikt deze vorm wanneer je wilt zeggen dat iets minder warm of anderszins koeler is dan eerder.
mere
«mere» betekent «meer» en maakt in «mere sikkert» de vergelijking «veiliger». Het staat vóór het bijvoeglijk naamwoord dat wordt vergeleken. Je gebruikt «mere» met een bijvoeglijk naamwoord om een hogere mate aan te geven.
sikkert
«sikkert» betekent in «mere sikkert» «veilig» en de hele uitdrukking betekent «veiliger». Het beschrijft waarom het plan om later te gaan beter is. Je gebruikt «mere sikkert» om twee plannen of situaties op veiligheid te vergelijken.
behageligt
«behageligt» betekent in «mere ... behageligt» «aangenaam» of «comfortabel». In de zin beschrijft het dat later naar het park gaan prettiger zal zijn. Je gebruikt het om een ervaring, situatie of activiteit als comfortabel te beoordelen.