Undskyld
“Undskyld” betekent hier ‘pardon’ of ‘neem me niet kwalijk’ en wordt gebruikt om beleefd iemands aandacht te vragen. Je kunt het aan het begin van een vraag gebruiken wanneer je een onbekende aanspreekt. In deze situatie gebruikt een bezoeker het bij een informatiebalie of wachtrij.
er
“er” betekent hier ‘is’ in de vraag “er det den rigtige kø?”. Het verbindt “det” met de beschrijving “den rigtige kø”. Gebruik de constructie “Er det ...?” om te vragen of iets het juiste of bedoelde is, bijvoorbeeld in een openbare dienstverleningssituatie.
det
“det” verwijst hier naar de rij waar de spreker naar kijkt: “er det den rigtige kø?” betekent ‘is dit de juiste rij?’. Samen met “er” vormt het de vraagconstructie “Er det ...?”. Je gebruikt deze vorm wanneer je naar een zaak, plaats of situatie verwijst zonder die eerst verder te benoemen.
den
“den” maakt in “den rigtige kø” duidelijk naar welke specifieke rij wordt verwezen: de juiste rij. Het staat vóór het bijvoeglijk naamwoord en het zelfstandig naamwoord. Dezelfde verwijzende vorm staat ook in “Den kø er kortere nu” voor ‘die rij’.
rigtige
“rigtige” betekent in “den rigtige kø” ‘juiste’ of ‘correcte’. Het beschrijft welke rij geschikt is voor het doel van de spreker. Gebruik het in een patroon zoals “den rigtige ...” wanneer je de correcte keuze wilt aangeven.
kø
“kø” betekent ‘rij’ of ‘wachtrij’, hier een rij bij een openbare dienst. In “den rigtige kø” gaat het om de rij waarin iemand moet wachten. Je kunt “kø” gebruiken wanneer mensen wachten op hun beurt, bijvoorbeeld bij een balie.
Denne
“Denne” betekent ‘deze’ en verwijst in “Denne kø” naar de rij die de spreker aanwijst of bedoelt. Het staat direct vóór “kø” en maakt de verwijzing specifiek. Gebruik “Denne ...” wanneer je iets bij je in de buurt of in de huidige situatie aanwijst.
til
“til” betekent hier ‘voor’ in “til informationsskranken”: deze rij is bestemd voor de informatiebalie. Het geeft het doel of de bestemming van de rij aan. Gebruik “til” in patronen waarin je zegt waarvoor iets bedoeld is of waar iets naartoe gaat.
informationsskranken
“informationsskranken” betekent ‘de informatiebalie’ en is de specifieke balie waarvoor de rij bedoeld is. De vorm verwijst naar een bepaalde balie in deze ruimte. Je kunt het gebruiken in een context waarin bezoekers naar de juiste balie of service worden verwezen.
Jeg
“Jeg” betekent ‘ik’ en is hier de persoon die vraagt en uitlegt wat hij of zij nodig heeft. Het staat als onderwerp aan het begin van de zin “Jeg skal forny mit medlemskort”. Gebruik het om je eigen handeling, behoefte of plan te beschrijven.
skal
“skal” betekent hier ‘moet’ of ‘ben van plan te’ in “Jeg skal forny mit medlemskort”. Met “forny” drukt het uit dat de spreker zijn lidmaatschapskaart moet vernieuwen. De constructie “Jeg skal ...” is bruikbaar om een noodzakelijke of geplande handeling te noemen.
forny
“forny” betekent hier ‘verlengen’ of ‘vernieuwen’, namelijk een lidmaatschapskaart geldig maken voor een nieuwe periode. Het staat na “skal” in “skal forny”. Gebruik “forny” met iets dat opnieuw geldig of actueel moet worden gemaakt, zoals een kaart of lidmaatschap.
mit
“mit” betekent ‘mijn’ en verwijst in “mit medlemskort” naar de kaart van de spreker. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord en vormt samen daarmee de bezitsgroep. Gebruik “mit” om bezit of verbondenheid met iets aan te geven, zoals een persoonlijke kaart.
medlemskort
“medlemskort” betekent ‘lidmaatschapskaart’, het document dat de spreker wil vernieuwen. In “mit medlemskort” maakt “mit” duidelijk dat de kaart van de spreker is. Je gebruikt dit woord wanneer je over een kaart voor een lidmaatschap of vereniging praat.
Så
“Så” betekent hier ‘dan’ en leidt een gevolgtrekking in: omdat de spreker de kaart wil vernieuwen, volgt een advies over een andere rij. Het verbindt de informatie van de vorige zin met de instructie “skal du stille dig ...”. Gebruik “Så ...” om een conclusie of praktisch gevolg te geven.
du
“du” betekent ‘jij’ en is hier de persoon aan wie het advies wordt gegeven. Het staat vóór “skal” in “Så skal du stille dig ...”. Gebruik “du” wanneer je iemand rechtstreeks vertelt wat die persoon kan of moet doen.
stille
“stille” betekent hier niet simpelweg ‘stil’, maar maakt deel uit van “stille dig i køen”: jezelf in de rij plaatsen of aansluiten. Het staat na “skal” en wordt aangevuld door “dig”. Gebruik de constructie “stille dig i køen” wanneer je iemand vertelt waar die moet gaan staan.
dig
“dig” betekent hier ‘je’ of ‘jou’ en hoort bij de uitdrukking “stille dig i køen”. Het verwijst naar dezelfde persoon als “du”, die zichzelf in de rij moet plaatsen. Deze combinatie is bruikbaar bij aanwijzingen over waar iemand moet gaan staan.
i
“i” betekent hier ‘in’ in “i køen”: in de wachtrij gaan staan. Het geeft de plaats aan waar iemand zich moet bevinden. Gebruik “i” met een plaats of ruimte, zoals “i køen” wanneer je zegt dat iemand in de rij staat.
køen
“køen” betekent ‘de rij’ of ‘de wachtrij’ en verwijst naar de specifieke rij bij het blauwe bord. Het is de rij waarin de aangesproken persoon moet gaan staan. Gebruik de vaste combinatie “stille dig i køen” om te zeggen dat iemand zich bij de wachtrij aansluit.
ved
“ved” betekent hier ‘bij’ of ‘naast’ in “ved det blå skilt”. Het geeft aan dat de juiste rij zich bij het blauwe bord bevindt. Gebruik “ved” om een plaats vlak bij een persoon, object of herkenningspunt aan te duiden.
blå
“blå” betekent ‘blauw’ en beschrijft in “det blå skilt” de kleur van het bord dat als herkenningspunt dient. Het staat vóór “skilt”. Je kunt “blå” gebruiken om een blauw object aan te wijzen wanneer iemand een plaats moet vinden.
skilt
“skilt” betekent ‘bord’ of ‘teken’, hier een blauw bord dat de juiste rij aanduidt. In “det blå skilt” wordt het samen met kleur en verwijzing gebruikt om één herkenningspunt te benoemen. Je gebruikt het in situaties met bewegwijzering of informatieborden.
var
“var” betekent hier ‘was’ in “Jeg var næsten ved at vente det forkerte sted”. Het beschrijft een situatie die bijna zou gebeuren, maar niet daadwerkelijk gebeurde. Gebruik “var ... ved at ...” om te vertellen dat iemand bijna iets aan het doen was.
næsten
“næsten” betekent ‘bijna’ en geeft in “var næsten ved at vente” aan dat de handeling net niet gebeurde. Het nuanceert de situatie tussen wel en niet wachten op de verkeerde plaats. Je kunt “næsten” gebruiken bij een handeling of gebeurtenis die maar net niet plaatsvond.
at
“at” is hier het woord dat “vente” in de constructie “ved at vente” inleidt. De volledige uitdrukking “var næsten ved at vente” betekent dat iemand bijna aan het wachten was. Gebruik “ved at” wanneer je een handeling beschrijft die op dat moment bezig is of bijna zou gebeuren.
vente
“vente” betekent ‘wachten’ en verwijst hier naar wachten op een plaats in een rij. Het staat in “ved at vente det forkerte sted”. Gebruik “vente” met een plaats, persoon of gebeurtenis wanneer je beschrijft waarop of waar iemand wacht.
forkerte
“forkerte” betekent ‘verkeerde’ in “det forkerte sted”: de plaats die niet de juiste was voor deze handeling. Het beschrijft “sted” en maakt duidelijk dat de spreker bijna in de verkeerde rij of positie bleef. Gebruik “det forkerte ...” om een onjuiste optie of plaats aan te wijzen.
sted
“sted” betekent ‘plaats’ en verwijst hier naar de plek waar de spreker bijna zou wachten. In “det forkerte sted” gaat het om de verkeerde positie binnen de dienstverleningsruimte. Je kunt “sted” gebruiken om een concrete locatie aan te duiden.
forvirrende
“forvirrende” betekent ‘verwarrend’ in “Det er forvirrende”. Het beschrijft de situatie waarin het moeilijk is om tussen de twee rijen te kiezen. Gebruik het om een situatie, uitleg of aanwijzing te beoordelen die onduidelijkheid veroorzaakt.
fordi
“fordi” betekent ‘omdat’ en geeft de reden voor de verwarring in “fordi køerne er tæt på hinanden”. Het leidt de uitleg van de oorzaak in. Gebruik “fordi” om een reden te geven voor wat je in de hoofdzin zegt.
køerne
“køerne” betekent ‘de rijen’ of ‘de wachtrijen’ en verwijst naar beide rijen in de ruimte. Het is de bepaalde meervoudsvorm van “kø”. Gebruik het wanneer je naar meerdere specifieke wachtrijen verwijst die al in de situatie bekend zijn.
tæt
“tæt” betekent hier ‘dicht bij’ in de uitdrukking “tæt på hinanden”. Het beschrijft dat de twee rijen weinig afstand van elkaar hebben. Gebruik “tæt på” met een plaats of object wanneer je de nabijheid ervan aangeeft.
på
“på” maakt samen met “tæt” de uitdrukking “tæt på hinanden”, die hier ‘dicht bij elkaar’ betekent. Het geeft de relatie van nabijheid aan. Gebruik deze combinatie wanneer twee personen of zaken weinig afstand van elkaar hebben.
hinanden
“hinanden” betekent ‘elkaar’ in “tæt på hinanden”. Het verwijst terug naar de twee rijen, die dicht bij elkaar staan. Gebruik “hinanden” wanneer twee of meer personen of zaken een wederzijdse relatie met elkaar hebben.
flytter
“flytter” betekent hier ‘verplaatst’ of ‘gaat ergens anders staan’ in “Jeg flytter mig”. De spreker verandert zijn of haar plek om naar de juiste rij te gaan. Gebruik “flytter mig” wanneer je vertelt dat je jezelf naar een andere plaats verplaatst.
mig
“mig” betekent hier ‘me’ of ‘mij’ en hoort bij “Jeg flytter mig”. Het verwijst naar dezelfde persoon als “Jeg”, die zichzelf verplaatst. Gebruik deze combinatie wanneer de spreker zijn of haar eigen positie verandert.
før
“før” betekent hier ‘voordat’ en leidt de tijdsbepaling “før der kommer flere mennesker” in. De spreker wil eerst van rij veranderen en pas daarna meer mensen laten aankomen. Gebruik “før” om aan te geven dat één handeling eerder gebeurt dan een andere.
der
“der” heeft in “der kommer flere mennesker” een plaatsinleidende functie en betekent hier niet ‘daar’ als concrete locatie. De constructie introduceert de mensen die aankomen. Gebruik “der kommer ...” om te zeggen dat er iemand of iets aankomt of verschijnt.
kommer
“kommer” betekent hier ‘komen’ of ‘aankomen’ in “der kommer flere mennesker”. Het beschrijft dat mensen naar de plek toe komen. Gebruik het met personen of zaken die naar een plaats bewegen of daar verschijnen.
flere
“flere” betekent hier ‘meer’ en verwijst naar een groter aantal mensen dat nog zal aankomen. Het staat vóór “mennesker” in “flere mennesker”. Gebruik “flere” om aan te geven dat er extra personen of zaken bijkomen.
mennesker
“mennesker” betekent ‘mensen’ en verwijst hier naar de personen die later bij de rijen zullen aankomen. Het staat na “flere” in “flere mennesker”. Je gebruikt het om over mensen als groep te spreken.
kortere
“kortere” betekent ‘korter’ en beschrijft in “Den kø er kortere nu” dat deze rij minder lang is dan de andere rij of dan eerder. Het wordt gebruikt voor een vergelijking van de lengte van rijen. Gebruik het patroon “er kortere end ...” wanneer je expliciet wilt zeggen waarmee je vergelijkt.
nu
“nu” betekent ‘nu’ en geeft aan dat de rij op dit huidige moment korter is. Het staat aan het einde van “Den kø er kortere nu”. Gebruik “nu” om een toestand of verandering op het huidige moment te plaatsen.