Hoffelijk reageren als iemand voordringt | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Hoffelijk reageren als iemand voordringt oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Undskyld, jeg tror, køen slutter bag os.

Onskuul, jaj troor, keun-en slot-uh bè oos. Pardon, ik denk dat het einde van de rij achter ons is.

Undskyld, jeg så ikke, hvor køen sluttede.

Onskuul, jaj soo egge, voo-uh keun-en slot-uh. Sorry, ik zag niet waar de rij eindigde.

Skiltene er svære at se herfra.

Sgel-tuh-nuh è svè-uh a see hè-frah. De borden zijn vanaf hier moeilijk te zien.

Skal jeg stille mig bag personen i den grå frakke?

Sgèl jaj sdil-uh maj bè pè-soo-nun i den groh fragguh? Moet ik achter de persoon met de grijze jas gaan staan?

Ja, gør det bare; alle har ventet et stykke tid.

Jè, geu de baa-uh; elluh haa venn-uhd eed sdeuguh tii. Doe dat maar; iedereen wacht al een tijdje.

Jeg mente ikke at springe over i køen.

Jaj menn-duh egge a sbreng-uh oo-uh i keun-en. Ik wilde niet voordringen.

Det sker, når der bliver så trængt her.

De sge-uh, noor dè blii-uh soo trèngd hè. Dat gebeurt als het hier zo druk wordt.

Jeg går om bag i køen nu.

Jaj goor om bè i keun-en nuu. Ik ga nu achteraan in de rij staan.

Woord voor woord

Undskyld “Undskyld” betekent hier ‘pardon’ en wordt gebruikt om beleefd iemands aandacht te vragen. Het kan ook een verontschuldiging uitdrukken, bijvoorbeeld in een gesprek met een onbekende.

jeg “jeg” verwijst naar de spreker en is het onderwerp in “jeg tror”. Het staat gewoonlijk vóór het werkwoord, zoals in “jeg tror” of “jeg går”.

tror “tror” betekent hier ‘denk’ of ‘vermoed’ en geeft een voorzichtige inschatting. Het is de tegenwoordige vorm van “tro”; een bruikbaar patroon is “jeg tror, at ...”.

køen “køen” betekent hier ‘de rij’ van wachtende mensen. De vorm is de bepaalde vorm van “kø”; je gebruikt het bijvoorbeeld in “i køen” wanneer je over de rij spreekt.

slutter “slutter” betekent hier ‘eindigt’ en beschrijft waar de rij ophoudt in “køen slutter”. Een bruikbaar patroon is “noget slutter” voor iets dat ergens eindigt.

bag “bag” betekent hier ‘achter’ en geeft de plaats aan ten opzichte van de spreker. In “bag os” staat het vóór het voornaamwoord; je kunt het ook gebruiken in “bag personen”.

os “os” betekent hier ‘ons’: de spreker en andere mensen samen. In “bag os” verwijst het naar de groep waarachter het einde van de rij ligt.

så “så” betekent hier ‘zag’ in de ontkenning “så ikke”. Het is de verleden vorm van “se”; je gebruikt het met “ikke” wanneer iemand iets niet heeft waargenomen.

ikke “ikke” maakt “så ikke” negatief: de spreker zag het niet. Het staat hier na het werkwoord, zoals in “jeg så ikke”.

hvor “hvor” betekent ‘waar’ en leidt de bijzin in over de plaats waar de rij eindigde. Een bruikbaar patroon is “jeg ved ikke, hvor ...”.

sluttede “sluttede” betekent hier ‘eindigde’ in “hvor køen sluttede”. Het is de verleden vorm van “slutte” en past bij iets dat de spreker eerder niet heeft opgemerkt.

Skiltene “Skiltene” betekent hier ‘de borden’ of ‘de aanduidingen’ die de rij aangeven. De vorm verwijst naar specifieke borden; een bruikbaar patroon is “skiltene er ...”.

er “er” verbindt “Skiltene” met hun toestand in “Skiltene er svære at se”. Het is de tegenwoordige vorm van “være” en wordt gebruikt om een toestand of eigenschap te beschrijven.

svære “svære” betekent hier ‘moeilijk’ in de uitdrukking “svære at se”. Het beschrijft dat iets lastig waar te nemen is; een bruikbaar patroon is “svære at + werkwoord”.

at “at” markeert hier de infinitief in “at se”. Na een uitdrukking zoals “svære” volgt het werkwoord daardoor in deze vorm.

se “se” betekent hier ‘zien’ of visueel kunnen waarnemen. Het staat na “at” in “at se”; je gebruikt dezelfde constructie bijvoorbeeld na een uitdrukking van mogelijkheid of moeilijkheid.

herfra “herfra” betekent ‘vanaf hier’ en geeft het standpunt of vertrekpunt van het kijken aan. In “se herfra” beschrijft het waar iemand zich bevindt wanneer die iets probeert te zien.

Skal “Skal” wordt hier gebruikt om beleefd te vragen wat de spreker moet doen: “Skal jeg stille mig ...?” Het is een bruikbaar begin van een vraag met “Skal jeg + werkwoord?”.

stille “stille” betekent hier ‘plaatsen’ of ‘gaan staan’ in “stille mig”. Samen met “mig” beschrijft het dat de spreker zichzelf op een bepaalde plek positioneert.

mig “mig” verwijst hier naar de spreker zelf in “stille mig”. Het hoort bij de uitdrukking “stille mig” en maakt duidelijk wie zich moet verplaatsen of positioneren.

personen “personen” betekent hier ‘de persoon’ die een grijze jas draagt. De vorm verwijst naar een specifieke persoon; in “bag personen” geeft het de plaats aan waarachter iemand moet gaan staan.

i “i” verbindt “personen” met de kledingbeschrijving “i den grå frakke”. Hier helpt het een persoon te identificeren aan de hand van wat die draagt.

den “den” hoort bij het bepaalde zelfstandig naamwoord in “den grå frakke” en verwijst naar een specifieke jas. Een bruikbaar patroon is “den + bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord”.

grå “grå” beschrijft de kleur van de jas in “den grå frakke”. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord; je kunt hetzelfde patroon gebruiken voor andere kleur- en kledingbeschrijvingen.

frakke “frakke” betekent ‘jas’ of ‘mantel’ en identificeert in de dialoog de persoon waarachter iemand moet gaan staan. Het staat in “den grå frakke”, een beschrijving van kleding.

Ja “Ja” bevestigt hier dat de ander zich achteraan mag aansluiten. In “Ja, gør det bare” opent het een korte, instemmende reactie op een vraag.

gør “gør” betekent hier ‘doe’ en geeft in “gør det bare” een vriendelijke aansporing. Het is de bevelvorm van “gøre”; een bruikbaar patroon is “gør det” wanneer je naar een eerder genoemde handeling verwijst.

det “det” verwijst in “gør det bare” naar de handeling waar de ander zojuist naar vroeg. Het kan dus een eerder genoemde actie vervangen, zonder die opnieuw te benoemen.

bare “bare” verzacht “gør det” en geeft hier de betekenis ‘doe het maar’ of ‘ga gerust je gang’. In een vergelijkbare beleefde aansporing kan het na een bevelvorm staan.

alle “alle” betekent hier ‘iedereen’ binnen de groep mensen in de rij. Het staat in “alle har ventet” als aanduiding van de hele groep.

har “har” helpt in “har ventet” om aan te geven dat het wachten al enige tijd heeft geduurd. Het is de vorm van “have” die samen met een deelwoord een voltooide handeling vormt.

ventet “ventet” betekent hier ‘gewacht’ en vormt samen met “har” “har ventet”. Het komt van “vente”; een bruikbaar patroon is “har ventet på ...” wanneer je zegt waarop iemand heeft gewacht.

et stykke tid “et stykke tid” betekent als geheel ‘een tijdje’ of ‘en bepaalde periode’. “et” geeft één aan, “stykke” betekent een stuk of gedeelte en “tid” betekent tijd; samen benoemen ze een niet exact bepaalde duur.

mente “mente” betekent hier ‘bedoelde’ in “Jeg mente ikke at ...”. Het is de verleden vorm van “mene”; een bruikbaar patroon is “Jeg mente ikke at + werkwoord” om een onbedoelde handeling te ontkennen.

springe “springe” betekent in “springe over i køen” niet letterlijk springen, maar een plaats in de rij overslaan of voordringen. De uitdrukking is bruikbaar wanneer iemand uitlegt dat die niet de bedoeling had om voor te dringen.

over “over” draagt in “springe over i køen” bij aan de betekenis ‘voorbij of over een plaats heen gaan’. Samen met “springe” vormt het de uitdrukking voor een plaats in de rij overslaan.

sker “sker” betekent hier ‘gebeurt’ in “Det sker”. Het is de tegenwoordige vorm van “ske”; een bruikbaar patroon is “det sker, når ...” om uit te leggen onder welke omstandigheden iets voorkomt.

når “når” betekent hier ‘wanneer’ en leidt de omstandigheid in “når der bliver så trængt her”. Het staat vóór een bijzin die uitlegt op welk moment iets gebeurt.

der “der” maakt in “der bliver så trængt her” deel uit van een onpersoonlijke constructie over de toestand op een plaats. Het verwijst hier niet naar een afzonderlijke plek, maar helpt de zin grammaticaal op te bouwen.

bliver “bliver” betekent hier ‘wordt’ en beschrijft de overgang naar een drukkere, krappe toestand. Het is de tegenwoordige vorm van “blive”; een bruikbaar patroon is “bliver + toestand of bijvoeglijk naamwoord”.

trængt “trængt” betekent hier ‘krap’ of ‘opeengepakt door weinig ruimte en veel mensen’. In “bliver så trængt” beschrijft het de toestand die ontstaat wanneer het hier erg druk wordt.

her “her” betekent ‘hier’ en verwijst naar de plaats waar de mensen in de rij staan. Het staat aan het einde van “der bliver så trængt her” om die plaatselijke situatie aan te geven.

går “går” betekent hier ‘gaat’ in “Jeg går om bag i køen nu”. In deze context beschrijft het dat de spreker naar een andere plaats in de rij gaat; een bruikbaar patroon is “gå om bag ...”.

om “om” maakt in “går om bag i køen” deel uit van de bewegingsuitdrukking naar achteren. Samen met “bag” geeft het aan dat de spreker naar de achterkant van de rij gaat.

nu “nu” betekent ‘op dit moment’ en maakt duidelijk dat de spreker meteen naar achteren gaat. Het staat hier aan het einde van “Jeg går om bag i køen nu” als tijdsaanduiding.

Grammatica

bliver + adjektiv

Køen bliver trængt.

Keun-en blii-uh trèngd.

De rij wordt krap/druk.

Na bliver staat een bijvoeglijk naamwoord om een veranderende toestand te beschrijven; trængt betekent hier ‘druk/krap’.

Når + bijzin

Når køen bliver trængt, går alle om bag køen.

Noor keun-en blii-uh trèngd, goor elluh om bè keun-en.

Wanneer de rij druk wordt, gaat iedereen achter de rij staan.

Når leidt een bijzin in. Na een vooropgeplaatste bijzin staat het werkwoord vóór het onderwerp: går alle.

Deens woordenschat

bag voorzetsel

bè achter

Køen slutter bag os.

herfra bijwoord

hè-frah vanaf hier

Skiltene er svære at se herfra.

ikke bijwoord

egge niet

Jeg så ikke, hvor køen sluttede.

køen zelfstandig naamwoord

keun-en de rij

Køen slutter bag os.

os voornaamwoord

oos ons

Køen slutter bag os.

se werkwoord

see zien

Skiltene er svære at se herfra.

skiltene zelfstandig naamwoord

sgel-tuh-nuh de borden; de tekens

Skiltene er svære at se herfra.

slutter werkwoord

slot-uh eindigt

Køen slutter bag os.

svære bijvoeglijk naamwoord

svè-uh moeilijk

Skiltene er svære at se herfra.

så werkwoord

soo zag

Jeg så ikke, hvor køen sluttede.

tror werkwoord

troor denk

Jeg tror, køen slutter bag os.

Undskyld tussenwerpsel

onskuul Pardon; sorry

Undskyld, jeg tror, køen slutter bag os.

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

De borden zijn vanaf hier moeilijk te zien.

Antwoord tonen

Skiltene er svære at se herfra.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

niet

Antwoord tonen

ikke

Pardon; sorry

Antwoord tonen

Undskyld

eindigt

Antwoord tonen

slutter

de rij

Antwoord tonen

køen