Undskyld
“Undskyld” betekent hier “pardon” of “excuseer me” en wordt gebruikt om beleefd de aandacht te vragen voordat je een vraag stelt. De vorm staat in de dialoog aan het begin van “Undskyld, hvor lang er ventetiden cirka?”. Je kunt deze uitdrukking gebruiken wanneer je een onbekende of medewerker aanspreekt.
hvor
“Hvor” betekent hier “hoe” in de vraag “hvor lang er ventetiden cirka?” en vraagt naar de duur. Samen met “lang” vormt het de vraag naar hoe lang iets duurt. Je gebruikt “hvor” ook in vragen naar een plaats, maar in deze dialoog gaat het om duur.
lang
“Lang” betekent hier “lang” in de vaste vraag “hvor lang” en verwijst naar de duur van het wachten. De combinatie “hvor lang” gebruik je vóór “er” en het onderwerp wanneer je naar een tijdsduur vraagt. In deze dialoog gaat het om “ventetiden”.
er
“Er” betekent hier “is” en verbindt de vraag naar de duur met “ventetiden”. In “hvor lang er ventetiden cirka?” staat “er” na de vraagwoorden en vóór het onderwerp. De vorm is de tegenwoordige vorm van “være”.
ventetiden
“Ventetiden” betekent hier “de wachttijd”, dus de tijd die iemand nog moet wachten. Het is de bepaalde vorm van “ventetid” en staat in “hvor lang er ventetiden cirka?”. Je kunt het gebruiken wanneer je naar de verwachte duur van een wachtrij of behandeling vraagt.
cirka
“Cirka” betekent hier “ongeveer” en maakt duidelijk dat de genoemde wachttijd niet exact is. Het staat aan het einde van “hvor lang er ventetiden cirka?”. Je gebruikt het bij tijden, aantallen of afstanden die bij benadering worden gegeven.
Omkring
“Omkring” betekent hier “ongeveer” en geeft een benadering van de wachttijd. In “Omkring ti minutter” staat het vóór de hoeveelheid tijd. Je kunt het gebruiken wanneer je een geschat aantal of een geschatte duur noemt.
minutter
“Minutter” betekent hier “minuten” en noemt de eenheid van de geschatte wachttijd. Het staat na “ti” in “Omkring ti minutter”. De vorm is het meervoud van “minut”.
måske
“Måske” betekent “misschien” en geeft aan dat de spreker niet zeker weet of het wachten langer zal duren. In “måske lidt længere” staat het vóór de verdere schatting. Je gebruikt het om een mogelijkheid voorzichtig uit te drukken.
lidt
“Lidt” betekent hier “een beetje” en beperkt de mate waarin de wachttijd langer kan zijn. In “måske lidt længere” staat het vóór “længere”. Je gebruikt het om een kleine hoeveelheid of geringe verandering aan te geven.
længere
“Længere” betekent hier “langer” en vergelijkt de mogelijke wachttijd met de eerder genoemde tien minuten. In “måske lidt længere” wordt het gecombineerd met “lidt” om een kleine verlenging aan te geven. De vorm is de vergelijkende vorm van “lang”.
Jeg
“Jeg” betekent “ik” en verwijst naar de persoon die spreekt. In “Jeg har en anden aftale bagefter” staat het aan het begin van de zin; dezelfde persoon verschijnt later als “jeg” in “hvis jeg kom tilbage senere?”. De vorm gebruik je als onderwerp wanneer je over jezelf spreekt.
har
“Har” betekent hier “heb” in “Jeg har en anden aftale bagefter” en geeft aan dat de spreker nog een afspraak heeft. Het staat na “Jeg” en vóór wat de spreker heeft. De vorm hoort bij “have”.
en
“En” is hier het onbepaalde lidwoord bij “aftale” en betekent “een”. In “en anden aftale” staat het vóór het zelfstandig naamwoord en maakt het duidelijk dat het om één niet nader bepaalde afspraak gaat. Je gebruikt het vóór een zelfstandig naamwoord zoals in deze woordgroep.
anden
“Anden” betekent hier “andere” en geeft aan dat de spreker nog een afspraak heeft naast de afspraak of activiteit waarover al wordt gesproken. In “en anden aftale” staat het tussen het lidwoord en “aftale”. Je gebruikt het om een extra of onderscheiden persoon of zaak aan te duiden.
aftale
“Aftale” betekent hier “afspraak” in “Jeg har en anden aftale bagefter”. Het staat na “en anden” als datgene wat de spreker later nog heeft. Je kunt het gebruiken voor een geplande afspraak met een persoon of instantie.
bagefter
“Bagefter” betekent hier “erna” of “daarna”, namelijk na het huidige wachten of bezoek. In “Jeg har en anden aftale bagefter” staat het aan het einde en verwijst het naar wat later gebeurt. Je gebruikt het om naar een volgende gebeurtenis te verwijzen.
Hvis
“Hvis” betekent “als” en introduceert de voorwaarde in “Hvis det er for sent”. Het staat aan het begin van de voorwaardelijke bijzin en maakt duidelijk dat de volgende mogelijkheid afhankelijk is van de tijd. Je gebruikt het om een voorwaarde of situatie te formuleren.
det
“Det” betekent hier “het” of “dat” en verwijst in “Hvis det er for sent” naar de situatie of het tijdstip dat ter sprake is. Het staat vóór “er” in de voorwaardelijke bijzin. Je gebruikt “det” hier als verwijzing naar een eerder genoemde situatie, niet naar een concreet zelfstandig naamwoord.
for
In “for sent” betekent “for” “te” en geeft het aan dat iets een ongewenst hoge mate heeft: “te laat”. Later staat dezelfde vorm in “for jeg er allerede her”, waar “for” de reden inleidt en “want” betekent. De betekenis wordt dus bepaald door de woordgroep waarin de vorm staat.
sent
“Sent” betekent hier “laat” in “Hvis det er for sent”. Samen met “for” beschrijft het dat het tijdstip te laat is om nog te blijven wachten. Je gebruikt het bij een tijdstip of moment dat later is dan gewenst.
kan
“Kan” betekent hier “kunt” of “kunt u” in “kan du komme tilbage efter frokost” en drukt een mogelijkheid uit. Het staat vóór “du” en het werkwoord “komme”. De vorm hoort bij “kunne”.
du
“Du” betekent “je” of “jij” en verwijst naar de persoon die wordt aangesproken. In “kan du komme tilbage efter frokost?” staat het na “kan” en vóór “komme”. Je gebruikt deze vorm als onderwerp voor één aangesproken persoon.
komme
“Komme” betekent hier “komen” in de uitdrukking “komme tilbage” en beschrijft teruggaan naar de wachtplek. Het staat na “kan”, dat gevolgd wordt door deze vorm. In deze dialoog vormt het samen met “tilbage” de betekenis “terugkomen”.
tilbage
“Tilbage” betekent hier “terug” in “komme tilbage efter frokost”. Het geeft aan dat de persoon opnieuw naar de huidige plaats of situatie komt. Je gebruikt het na “komme” wanneer je terugkeer beschrijft.
efter
“Efter” betekent hier “na” en geeft het tijdstip aan waarop iemand terug kan komen. In “efter frokost” staat het vóór “frokost” en vormt het een tijdsbepaling. Je gebruikt deze vorm om een gebeurtenis ná een ander moment te plaatsen.
frokost
“Frokost” betekent “lunch” en noemt het moment waarna de persoon eventueel kan terugkomen. In “efter frokost” staat het na “efter”. Je kunt het gebruiken in tijdsbepalingen die aangeven wat er vóór of na de lunch gebeurt.
Ville
“Ville” betekent hier “zou” in de vraag “Ville jeg beholde min plads, hvis jeg kom tilbage senere?”. Het maakt de vraag hypothetisch: de spreker vraagt wat er zou gebeuren bij later terugkomen. De vorm staat aan het begin van de vraag vóór “jeg”.
behοlde
De exacte vorm in de dialoog is “beholde” en betekent hier “behouden” of “houden” in “Ville jeg beholde min plads”. Het verwijst naar het behouden van de eigen plaats in de wachtrij. De vorm “beholde” staat na “ville” en vóór “min plads”.
min
“Min” betekent “mijn” en geeft aan dat de plaats aan de spreker toebehoort. In “min plads” staat het vóór “plads”. Je gebruikt het vóór het zelfstandig naamwoord dat van jou is.
plads
“Plads” betekent hier “plaats” of “plek”, specifiek de plek die de spreker in de wachtrij heeft. In “beholde min plads” is het datgene wat de spreker wil behouden. Je kunt het gebruiken voor een fysieke plek of positie die iemand inneemt.
kom
“Kom” betekent hier “kwam” in de voorwaardelijke bijzin “hvis jeg kom tilbage senere”. De vorm beschrijft de mogelijke terugkeer op een later moment en hoort bij “komme”. In deze constructie staat de bijzin na de hoofdvraag over het behouden van de plaats.
senere
“Senere” betekent hier “later” en verwijst naar een moment na het huidige moment. In “hvis jeg kom tilbage senere” staat het aan het einde van de bijzin. Je gebruikt het om een latere tijd aan te duiden zonder die precies te noemen.
Så
“Så” betekent hier “dan” en verbindt de mededeling met de eerder genoemde voorwaarde: als terugkomen betekent dat een nieuw ticket nodig is, wacht de spreker nu. Het staat aan het begin van “Så skulle du tage...” en later van “Så venter jeg nu”. Je gebruikt het om een gevolg of volgende stap aan te kondigen.
skulle
“Skulle” betekent hier “zou moeten” of “zou nodig hebben” in “Så skulle du tage en ny billet efter frokost”. Het beschrijft wat de aangesproken persoon in die situatie moet doen. Het staat vóór “du” en vóór het werkwoord “tage” in de daaropvolgende werkwoordsgroep.
tage
“Tage” betekent hier “nemen” in “tage en ny billet”. Het beschrijft de handeling die nodig is om na de lunch opnieuw aan de beurt te komen. Het staat na “skulle” en vóór het voorwerp “en ny billet”.
ny
“Ny” betekent “nieuw” en geeft aan dat het om een andere, nieuwe ticket gaat. In “en ny billet” staat het tussen het lidwoord en “billet”. Je gebruikt het vóór een zelfstandig naamwoord wanneer iets opnieuw of nog niet eerder gebruikt is.
billet
“Billet” betekent hier “ticket” in “tage en ny billet”. Het is het voorwerp dat de persoon na de lunch moet nemen om opnieuw aan te sluiten. Je gebruikt het voor een ticket of kaartje dat toegang of een beurt geeft.
venter
“Venter” betekent hier “wacht” of “ben aan het wachten” in “Så venter jeg nu”. Het beschrijft de keuze van de spreker om op de huidige plaats te blijven. De vorm hoort bij “vente” en staat na “Så”, vóór het onderwerp “jeg”.
nu
“Nu” betekent hier “nu” of “voorlopig” en verwijst naar het huidige moment waarop de spreker besluit te blijven wachten. In “Så venter jeg nu” staat het na het onderwerp en de werkwoordsvorm. Je gebruikt het om een handeling aan het huidige moment te koppelen.
allerede
“Allerede” betekent “al” of “reeds” in “jeg er allerede her”. Het benadrukt dat de spreker zich nu al op deze plaats bevindt. Je gebruikt het om aan te geven dat iets eerder is gebeurd of al het geval is.
her
“Her” betekent “hier” en verwijst naar de plaats waar de spreker zich bevindt. In “jeg er allerede her” staat het na “er” en beschrijft het de huidige locatie. Je gebruikt het om de plek van de spreker of een aangewezen plaats aan te duiden.
Hold øje med
De volledige uitdrukking “Hold øje med” betekent hier “houd ... in de gaten”. “Hold” geeft de oproep om iets te bewaken, “øje” betekent letterlijk “oog”, en “med” hoort bij deze vaste verbinding met datgene waarop je let; in de dialoog is dat “skærmen”. Je gebruikt de uitdrukking wanneer je iemand vraagt een scherm, persoon of situatie te blijven volgen.
tak
“Tak” betekent hier “alstublieft” als beleefde toevoeging aan het verzoek “Hold øje med skærmen, tak”. Aan het einde verzacht het de opdracht; in andere contexten kan “tak” ook “dank je” betekenen. Je gebruikt het hier om een verzoek vriendelijk af te sluiten.