Iemand voor laten gaan in de rij | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Iemand voor laten gaan in de rij oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Undskyld, du må gerne komme foran mig.

on-sgül, doe moo kè-ne kom-me fo-rèn mai. Pardon, u mag voor mij.

Er du sikker? Jeg vil ikke tage din plads.

a doe see-ga? yai vel e-ge tee din plès. Weet u het zeker? Ik wil uw plaats niet innemen.

Det er i orden, dine tasker ser tunge ud.

de a ee oo-ən, dee-ne tee-sga se-a tong-e oe. Het is goed, uw tassen zien er zwaar uit.

Det sætter jeg pris på.

de sè-da yai prees poo. Dat waardeer ik.

Jeg er kun ved skranken i et minut.

yai a koen vee sgrang-ken ee ed mee-noed. Ik ben maar een minuut bij de balie.

Jeg kan godt vente lidt længere.

yai kan got ven-de led lèng-e. Ik kan nog wel even wachten.

Jeg skal nok sørge for, at jeg ikke forsinker dig.

yai sgal nog sö-e fo, ed yai e-ge fo-seng-a dai. Ik zorg ervoor dat ik u niet ophoud.

Woord voor woord

Undskyld In deze dialoog betekent “Undskyld” “pardon” en dient het om iemand beleefd aan te spreken. Het staat aan het begin van “Undskyld, du må gerne komme foran mig”. Gebruik het bijvoorbeeld wanneer je in een rij iets aan een andere persoon wilt vragen.

du “Du” verwijst hier naar de persoon die wordt aangesproken en betekent “jij”. Het is het onderwerp in “du må gerne komme foran mig”. Gebruik du vóór het werkwoord wanneer je rechtstreeks tegen één persoon spreekt.

må “Må” betekent hier “mag” en drukt toestemming uit. In “du må gerne komme foran mig” vormt het samen met gerne de betekenis dat iemand naar voren mag komen. Gebruik må graag vóór een infinitief om toestemming te geven.

gerne “Gerne” verzacht en bevestigt hier de toestemming in “du må gerne komme foran mig”: de ander mag met instemming naar voren komen. De combinatie må gerne wordt gebruikt om iemand iets beleefd toe te staan. In deze situatie geef je toestemming aan iemand die voor je staat.

komme “Komme” betekent hier “komen” en beschrijft het naar voren gaan in de rij. Het staat na “må gerne” in “du må gerne komme foran mig”. Gebruik komme met een plaatsbepaling om aan te geven waar iemand naartoe gaat.

foran “Foran” betekent hier “voor” of “vóór iemand” in de rij. In “komme foran mig” geeft het aan dat de ander een positie vóór de spreker inneemt. De combinatie foran + persoon is bruikbaar wanneer je een plaats vóór iemand beschrijft.

mig “Mig” betekent hier “mij” en verwijst naar de spreker. Het staat na foran in “komme foran mig” en geeft aan vóór wie de ander mag komen. Gebruik mig na een voorzetsel wanneer je naar jezelf verwijst.

Er “Er” betekent hier “ben” en wordt gebruikt om te vragen of iemand zeker is: “Er du sikker?”. Het staat aan het begin van de vraag en is daarom met een hoofdletter geschreven. Gebruik de vraag “Er du sikker?” wanneer je toestemming of informatie wilt controleren.

sikker “Sikker” betekent hier “zeker” en beschrijft of iemand geen twijfel heeft. In “Er du sikker?” staat het bij de aangesproken persoon. Gebruik sikker bijvoorbeeld in de vaste vraag “Er du sikker?” wanneer je wilt nagaan of iemand zijn beslissing meent.

Jeg “Jeg” betekent “ik” en is hier het onderwerp van de zin. Het staat aan het begin van “Jeg vil ikke tage din plads” en is daarom met een hoofdletter geschreven. Gebruik Jeg vóór een werkwoord wanneer je over jezelf spreekt.

vil “Vil” betekent hier “wil” of “ben van plan” en geeft de bedoeling van de spreker aan. In “Jeg vil ikke tage din plads” wordt die bedoeling door ikke ontkend. Gebruik vil vóór een infinitief om een wens of voornemen uit te drukken.

ikke “Ikke” maakt de bedoeling in “Jeg vil ikke tage din plads” negatief. Het geeft aan dat de spreker de plaats van de ander niet wil innemen. Gebruik ikke in deze constructie na vil en vóór de infinitief.

tage “Tage” betekent hier “innemen” in de uitdrukking “tage din plads”. Het beschrijft dat iemand de plaats van de ander zou overnemen. Na vil staat tage in deze vorm; gebruik het met een object wanneer je zegt wat iemand inneemt of meeneemt.

din “Din” betekent hier “jouw” en verwijst naar de persoon die wordt aangesproken. Het staat vóór “plads” in “tage din plads” en geeft bezit aan. Gebruik din vóór een zelfstandig naamwoord dat bij de aangesproken persoon hoort.

plads “Plads” betekent hier “plaats”, specifiek de plaats van iemand in de rij. In “tage din plads” gaat het om het overnemen van die positie. Gebruik plads met din wanneer je naar iemands plaats verwijst.

Det “Det” verwijst hier naar de situatie en vormt samen met “er i orden” de geruststelling dat alles goed is. In “Det er i orden” betekent het geheel “het is in orde”. Gebruik Det er ... om naar een situatie te verwijzen en die te beoordelen.

i “I” is hier onderdeel van de vaste uitdrukking “i orden”, die betekent dat iets goed of aanvaardbaar is. Het heeft in deze zin niet zelfstandig de betekenis van een plaatsaanduiding. Gebruik de combinatie Det er i orden om iemand gerust te stellen.

orden “Orden” draagt in “Det er i orden” bij aan de betekenis “in orde” of “het is goed”. De volledige uitdrukking geeft aan dat de spreker geen probleem heeft met de situatie. Gebruik Det er i orden als geruststelling of toestemming.

dine “Dine” betekent hier “jouw” bij meerdere tassen en verwijst naar de aangesproken persoon. Het staat vóór “tasker” in “dine tasker”. Gebruik dine vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord dat bij de aangesproken persoon hoort.

tasker “Tasker” betekent hier “tassen” en verwijst naar de bagage van de aangesproken persoon. Het is de meervoudsvorm van taske en staat in “dine tasker”. Gebruik tasker wanneer je meerdere tassen of soortgelijke bagage benoemt.

ser “Ser” betekent hier niet alleen “ziet”, maar vormt met “ud” de uitdrukking “ser tunge ud”: de tassen lijken zwaar. Het is de vorm van se die in deze zin bij de tassen wordt gebruikt. Gebruik se ... ud om te beschrijven hoe iets eruitziet of lijkt.

tunge “Tunge” betekent hier “zwaar” en beschrijft de tassen in “dine tasker ser tunge ud”. Deze vorm hoort bij het meervoudige tasker. Gebruik tunge in een beschrijving van meerdere dingen die zwaar lijken.

ud “Ud” is hier onderdeel van “ser tunge ud” en helpt de betekenis “er zwaar uitzien” te vormen. Het betekent in deze constructie niet zelfstandig dat iets naar buiten gaat. Gebruik se ... ud wanneer je het uiterlijk of de indruk van iets beschrijft.

sætter jeg pris på “Sætter jeg pris på” betekent hier “ik waardeer dat” en is de volledige uitdrukking voor waardering in “Det sætter jeg pris på”. Binnen de uitdrukking betekent sætter letterlijk “zet”, jeg is “ik”, pris is “waarde” en på maakt de vaste verbinding compleet; samen hebben ze de betekenis “waarderen”. Gebruik “Det sætter jeg pris på” wanneer iemand je helpt of je iets toestaat.

kun “Kun” betekent hier “maar” of “slechts” en beperkt de duur tot één minuut. In “Jeg er kun ved skranken i et minut” zegt de spreker dat hij niet lang aan de balie zal zijn. Gebruik kun vóór een tijdsduur om aan te geven dat iets niet langer duurt dan genoemd.

ved “Ved” betekent hier “bij” of “aan” en geeft de plaats aan waar iemand zich bevindt. In “ved skranken” verwijst het naar de balie of het loket. Gebruik ved vóór een plaats wanneer je nabijheid of aanwezigheid op die plek beschrijft.

skranken “Skranken” betekent hier “de balie” of “het loket”. Het is de bepaalde vorm van skranke en staat na ved in “ved skranken”. Gebruik ved skranken wanneer je zegt dat je bij een balie of loket bent.

et “Et” is hier het onbepaalde lidwoord vóór “minut” in “et minut”. Het betekent “een” en introduceert één minuut. Gebruik et vóór een zelfstandig naamwoord waarvoor in deze uitdrukking het onbepaalde lidwoord et nodig is.

minut “Minut” betekent “minuut” en geeft hier de korte tijdsduur aan die de spreker aan de balie nodig heeft. Het staat in “i et minut”. Gebruik minut om een duur in minuten te benoemen.

kan “Kan” betekent hier “kan” en drukt de mogelijkheid van de spreker uit. In “Jeg kan godt vente lidt længere” zegt de spreker dat wachten voor hem mogelijk is. Gebruik kan vóór een infinitief om een mogelijkheid of vermogen uit te drukken.

godt “Godt” versterkt hier de bereidheid of geruststelling in “Jeg kan godt vente lidt længere”. Het betekent in deze zin niet eenvoudigweg “goed”, maar maakt duidelijk dat de spreker zonder probleem kan wachten. Gebruik kan godt + infinitief wanneer je iemand geruststelt over wat je kunt of wilt doen.

vente “Vente” betekent “wachten” en beschrijft hier wat de spreker bereid is te doen. Het staat na “kan godt” in “Jeg kan godt vente lidt længere”. Gebruik vente met een tijdsduur of een aanduiding van hoe lang je wacht.

lidt “Lidt” betekent hier “een beetje” en verwijst naar een kleine extra hoeveelheid tijd. In “vente lidt længere” beperkt het de verlenging van het wachten. Gebruik lidt vóór een aanduiding van een kleine hoeveelheid of korte duur.

længere “Længere” betekent hier “langer” en geeft aan dat het wachten extra tijd mag duren. Het staat in “vente lidt længere”. Gebruik længere wanneer je een duur vergelijkt met de eerder verwachte of bestaande duur.

skal “Skal” drukt hier een toezegging of geruststelling uit in “Jeg skal nok sørge for”. De spreker belooft dat hij ervoor zal zorgen dat hij de ander niet ophoudt. Gebruik Jeg skal nok vóór een infinitief om iemand te verzekeren dat je iets zult doen.

nok “Nok” geeft in “Jeg skal nok sørge for” zekerheid en geruststelling aan. Het maakt van de zin een toezegging dat de spreker ervoor zal zorgen. Gebruik skal nok wanneer je iemand wilt verzekeren dat je een taak op je neemt.

sørge “Sørge” betekent hier “ervoor zorgen” en staat in de vaste verbinding “sørge for, at”. De spreker neemt verantwoordelijkheid voor het voorkomen van vertraging. Gebruik sørge voor + at-zin om aan te geven waarvoor je zorgt.

for “For” maakt samen met sørge de verbinding “sørge for, at”, die betekent “ervoor zorgen dat”. Het heeft hier niet zelfstandig de betekenis “voor” als plaats- of doelbepaling. Gebruik sørge for vóór datgene waarvoor je verantwoordelijkheid neemt.

at “At” leidt hier de bijzin in die beschrijft wat de spreker zal voorkomen: “at jeg ikke forsinker dig”. Het verbindt sørge for met de volledige handeling. Gebruik sørge for, at gevolgd door een zin wanneer je zegt waarvoor je zorgt.

forsinker “Forsinker” betekent hier “vertraagt” of “ophoudt” in “jeg ikke forsinker dig”. Het beschrijft dat de spreker de ander niet langer wil laten wachten. Gebruik forsinke met een persoon of zaak als object wanneer iets iemand vertraagt.

dig “Dig” betekent hier “jou” en verwijst naar de persoon die wordt aangesproken. Het staat na forsinker in “forsinker dig” en is degene die niet wordt opgehouden. Gebruik dig na een werkwoord wanneer de aangesproken persoon het object van de handeling is.

Grammatica

må gerne + infinitiv

Må jeg gerne komme foran?

moo yai kè-ne kom-me fo-rèn?

Mag ik voorgaan?

må gerne drukt toestemming uit; het werkwoord erna staat in de infinitief.

Deens woordenschat

foran bijwoord

fo-rèn voor / vóór

Du må gerne komme foran mig.

i orden uitdrukking

ee oo-ən in orde / het is goed

Det er i orden.

komme foran uitdrukking

kom-me fo-rèn voorgaan / voor iemand komen

Du må gerne komme foran mig.

kun bijwoord

koen alleen / slechts

Jeg er kun ved skranken i et minut.

må gerne uitdrukking

moo kè-ne mag / mag gerust

Du må gerne komme foran mig.

plads zelfstandig naamwoord

plès plaats

Jeg vil ikke tage din plads.

sikker bijvoeglijk naamwoord

see-ga zeker

Er du sikker?

sætter pris på uitdrukking

sè-da prees poo waarderen

Det sætter jeg pris på.

tage werkwoord

tee nemen

Jeg vil ikke tage din plads.

tasker zelfstandig naamwoord

tee-sga tassen

Dine tasker ser tunge ud.

tunge bijvoeglijk naamwoord

tong-e zwaar

Dine tasker ser tunge ud.

Undskyld tussenwerpsel

on-sgül Pardon / excuseer

Undskyld, du må gerne komme foran mig.

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Dat waardeer ik.

Antwoord tonen

Det sætter jeg pris på.

Ik kan nog wel even wachten.

Antwoord tonen

Jeg kan godt vente lidt længere.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

plaats

Antwoord tonen

plads

nemen

Antwoord tonen

tage

Pardon / excuseer

Antwoord tonen

Undskyld

voor / vóór

Antwoord tonen

foran