Je plek in de rij vrijhouden | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Je plek in de rij vrijhouden oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Kan du lige gøre mig en lille tjeneste?

Kèn doe lie-uh geu-uh mai en le-luh tsje-nuh-stuh? Kun je me even een kleine gunst doen?

Hvad har du brug for?

Vè ha doe broe fo? Wat heb je nodig?

Kan du holde min plads, mens jeg går på toilettet?

Kèn doe hol-luh main plès, mens jai goor po to-lè-ət? Kun je mijn plek vrijhouden terwijl ik naar het toilet ga?

Det kan jeg, men kom hurtigt tilbage, hvis køen begynder at bevæge sig.

De kèn jai, men kom hoegt te-bè, ves keu-uhn be-deu-nuh a be-vè-uh sai. Dat kan ik, maar kom alsjeblieft snel terug als de rij begint te lopen.

Jeg er straks tilbage.

Jai èr strèks te-bè. Ik ben zo terug.

Hvis køen rykker frem, går jeg frem og holder din plads.

Ves keu-uhn reuk-uh frem, goor jai frem ò hol-luh din plès. Als de rij verdergaat, ga ik naar voren en houd ik je plek vrij.

Tak. Jeg skynder mig og kommer direkte tilbage.

Tèg. Jai sgeu-nuh mai ò kom-uh die-grègt-uh te-bè. Bedankt. Ik zal me haasten en kom meteen terug.

Woord voor woord

Kan ‘Kan’ drukt hier uit dat je vraagt of iemand iets kan doen. In ‘Kan du ...?’ maakt het een verzoek; dezelfde vraagvorm is bruikbaar voor andere verzoeken.

du ‘du’ betekent ‘jij’ en is hier degene aan wie het verzoek wordt gericht. Het staat als onderwerp vóór het werkwoord in ‘Kan du ...?’.

lige ‘lige’ betekent hier ‘even’ en verzacht het verzoek in ‘Kan du lige gøre mig ...?’. Je kunt ‘lige’ op dezelfde manier gebruiken in een kort, vriendelijk verzoek.

gøre ‘gøre’ betekent hier ‘doen’ en staat na ‘Kan du’ in de vorm ‘Kan du lige gøre mig en lille tjeneste?’. De vorm ‘gøre’ gebruik je na ‘kan’ voor wat iemand kan doen.

mig ‘mig’ betekent ‘mij’ en geeft aan voor wie de handeling bedoeld is in ‘gøre mig en lille tjeneste’. Het verwijst hier naar de persoon die om hulp vraagt.

en ‘en’ betekent hier ‘een’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord ‘tjeneste’. De combinatie ‘en lille tjeneste’ duidt op één kleine gunst.

lille ‘lille’ betekent ‘kleine’ en beschrijft hier ‘tjeneste’. In ‘en lille tjeneste’ staat het bijvoeglijke woord vóór het zelfstandig naamwoord.

tjeneste ‘tjeneste’ betekent hier ‘gunst’ of ‘dienst’, als iets wat iemand voor een ander doet. ‘gøre mig en lille tjeneste’ is een bruikbare manier om iemand om een gunst te vragen.

Hvad ‘Hvad’ betekent ‘wat’ en opent hier de vraag ‘Hvad har du brug for?’. Je gebruikt het om te vragen welke zaak of hulp iemand nodig heeft.

har ‘har’ betekent hier ‘hebt’ in de vraag ‘Hvad har du brug for?’. Samen met ‘brug for’ vormt het de gebruikelijke uitdrukking voor iets nodig hebben.

brug ‘brug’ verwijst hier naar behoefte in de vaste combinatie ‘har brug for’. Met ‘har brug for’ kun je een persoon of zaak noemen die iemand nodig heeft.

for ‘for’ is hier onderdeel van de vaste uitdrukking ‘har brug for’, die ‘nodig hebben’ betekent. Na ‘har brug for’ komt datgene wat iemand nodig heeft.

holde ‘holde’ betekent hier ‘vrijhouden’ in ‘holde min plads’. Het staat na ‘Kan du’ en geeft aan wat de ander tijdens de afwezigheid moet doen.

min ‘min’ betekent ‘mijn’ en bepaalt wiens plek bedoeld wordt in ‘min plads’. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat bezit of verbondenheid aanduidt.

plads ‘plads’ betekent hier ‘plek’, meer bepaald de plek van de spreker in de rij. ‘holde min plads’ is bruikbaar wanneer iemand die plek voor je moet vrijhouden.

mens ‘mens’ betekent ‘terwijl’ en verbindt hier de hoofdzin met de gelijktijdige handeling in ‘mens jeg går på toilettet’. Je gebruikt het om twee gelijktijdige gebeurtenissen te verbinden.

jeg ‘jeg’ betekent ‘ik’ en is hier het onderwerp van de bijzin ‘jeg går på toilettet’. Het verwijst naar de persoon die de zin uitspreekt.

går ‘går’ betekent hier ‘ga’ in de uitdrukking ‘går på toilettet’. Met ‘går’ en een bestemming kun je zeggen dat iemand ergens naartoe gaat.

på ‘på’ is hier het voorzetsel in de vaste uitdrukking ‘går på toilettet’, die betekent dat iemand naar het toilet gaat. Het hoort in deze betekenis bij ‘toilettet’.

toilettet ‘toilettet’ betekent ‘het toilet’ in ‘går på toilettet’. De hele uitdrukking ‘går på toilettet’ gebruik je om te zeggen dat je naar het toilet gaat.

Det ‘Det’ betekent hier ‘dat’ en verwijst in ‘Det kan jeg’ naar het gevraagde doen. De volledige reactie betekent dat de spreker die taak op zich kan nemen.

men ‘men’ betekent ‘maar’ en introduceert hier een voorwaarde of beperking na de toezegging. Je gebruikt het om een tegenstelling of aanvullende voorwaarde aan te geven.

kom ‘kom’ is hier een verzoek of aansporing om terug te komen in ‘kom hurtigt tilbage’. De combinatie is bruikbaar wanneer iemand naar een eerdere plaats moet terugkeren.

hurtigt ‘hurtigt’ betekent ‘snel’ en beschrijft hier hoe iemand moet terugkomen. In ‘kom hurtigt tilbage’ staat het bij de aansporing en geeft het tempo aan.

tilbage ‘tilbage’ betekent ‘terug’ en geeft in ‘kom hurtigt tilbage’ de richting van de beweging aan. Je kunt het gebruiken wanneer iemand teruggaat naar een eerdere plaats of situatie.

hvis ‘hvis’ betekent ‘als’ of ‘indien’ en leidt hier de voorwaarde ‘hvis køen begynder at bevæge sig’ in. Je gebruikt het om te zeggen wat er gebeurt onder een bepaalde voorwaarde.

køen ‘køen’ betekent hier ‘de rij’. In ‘hvis køen begynder at bevæge sig’ is de rij degene die mogelijk begint te bewegen.

begynder ‘begynder’ betekent hier ‘begint’ en geeft aan dat de beweging van de rij start. De gebruikelijke constructie is ‘begynder at’ gevolgd door wat begint.

at ‘at’ is hier het woord vóór het werkwoord in ‘begynder at bevæge sig’. Samen geeft ‘begynder at bevæge sig’ aan dat iets begint te bewegen.

bevæge ‘bevæge’ betekent ‘bewegen’ in de uitdrukking ‘begynder at bevæge sig’. Met ‘bevæge sig’ beschrijf je dat iemand of iets in beweging komt.

sig ‘sig’ hoort hier bij de uitdrukking ‘bevæge sig’ en maakt duidelijk dat de rij zelf beweegt. Je leert het daarom samen met ‘bevæge’ in deze constructie.

er ‘er’ betekent hier ‘ben’ in ‘Jeg er straks tilbage’. De zin geeft aan dat de spreker zeer binnenkort weer terug zal zijn.

straks ‘straks’ betekent hier ‘meteen’ of ‘zo’, met de betekenis dat iets over zeer korte tijd gebeurt. In ‘Jeg er straks tilbage’ stelt de spreker de ander gerust over de korte afwezigheid.

rykker ‘rykker’ betekent hier dat de rij opschuift of vooruitgaat. In ‘Hvis køen rykker frem’ beschrijft het de beweging van mensen die in de rij staan.

frem ‘frem’ betekent ‘vooruit’ of ‘naar voren’ in ‘rykker frem’. Samen met ‘rykker’ geeft het de richting van het opschuiven aan.

holder ‘holder’ betekent hier ‘houdt’ of ‘houdt vrij’ in ‘holder din plads’. De uitdrukking is bruikbaar wanneer je belooft iemands plek te bewaren terwijl die persoon weg is.

din ‘din’ betekent ‘jouw’ en verwijst in ‘din plads’ naar de plek van de aangesproken persoon. Het staat vóór ‘plads’ om aan te geven van wie die plek is.

Tak ‘Tak’ betekent ‘bedankt’ en is hier een korte dankbetuiging voor de aangeboden hulp. Je kunt het zelfstandig gebruiken nadat iemand iets voor je doet of toezegt.

skynder ‘skynder’ betekent hier ‘haast’ in de uitdrukking ‘Jeg skynder mig’. Met ‘skynder mig’ zegt de spreker dat die zich haast om snel terug te komen.

og ‘og’ betekent ‘en’ en verbindt hier twee handelingen: ‘skynder mig’ en ‘kommer direkte tilbage’. Je gebruikt het om handelingen of mededelingen naast elkaar te plaatsen.

kommer ‘kommer’ betekent hier ‘kom’ of ‘kom terug’ in ‘kommer direkte tilbage’. In combinatie met ‘tilbage’ beschrijft het dat de spreker naar de eerdere plek terugkeert.

direkte ‘direkte’ betekent hier ‘rechtstreeks’ of ‘direct’ en beschrijft de manier van terugkomen. In ‘kommer direkte tilbage’ benadrukt het dat de spreker zonder omweg teruggaat.

Grammatica

hvis + sætning

hvis køen rykker frem

ves keu-uhn reuk-uh frem

als de rij verder opschuift

hvis leidt een voorwaardelijke bijzin in: de gebeurtenis geldt alleen onder deze voorwaarde.

have brug for + zelfstandig naamwoord

brug for plads

broe fo plès

een plek nodig hebben

brug for is een vaste uitdrukking voor ‘nodig hebben’ en wordt gevolgd door wat je nodig hebt.

Deens woordenschat

brug for uitdrukking

broe fo nodig hebben

Hvad har du brug for?

gøre werkwoord

geu-uh doen

Kan du lige gøre mig en lille tjeneste?

holde werkwoord

hol-luh vrijhouden; houden

Kan du holde min plads?

hurtigt bijwoord

hoegt snel

kom hurtigt tilbage

kom werkwoord

kom kom

kom hurtigt tilbage

køen zelfstandig naamwoord

keu-uhn de rij

Geslacht: common

hvis køen begynder at bevæge sig

lige bijwoord

lie-uh even; eventjes

Kan du lige gøre mig en lille tjeneste?

mens voegwoord

mens terwijl

mens jeg går på toilettet

plads zelfstandig naamwoord

plès plek

Geslacht: common

min plads

tilbage bijwoord

te-bè terug

kom hurtigt tilbage

tjeneste zelfstandig naamwoord

tsje-nuh-stuh gunst

Geslacht: common

gøre mig en lille tjeneste

toilettet zelfstandig naamwoord

to-lè-ət het toilet

Geslacht: neuter

går på toilettet

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Wat heb je nodig?

Antwoord tonen

Hvad har du brug for?

Ik ben zo terug.

Antwoord tonen

Jeg er straks tilbage.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

het toilet

Antwoord tonen

toilettet

gunst

Antwoord tonen

tjeneste

terwijl

Antwoord tonen

mens

even; eventjes

Antwoord tonen

lige