Een online taalcursus kiezen | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Jeg vil vælge et online sprogkursus.

   Ik wil een online taalcursus kiezen.

   Jeg vil

   ik wil

   vælge

   kiezen

   online

   online

   sprogkursus

   taalcursus

   Uitgebreide uitleg

   Jeg vil betekent hier “ik wil”. Jeg is het persoonlijke voornaamwoord voor “ik”. vil is de tegenwoordige vorm van ville (“willen”) bij jeg; samen met een infinitief drukt het een wens of bedoeling uit: Jeg vil læse. — “Ik wil lezen.” De infinitief volgt zonder een apart woord voor “te”. vælge betekent “kiezen”. Dit is de infinitiefvorm. Dezelfde vorm kan na vil staan, zoals in Jeg vil vælge. — “Ik wil kiezen.” De verleden tijd is valgte: Jeg valgte kurset. — “Ik koos de cursus.” online betekent “online”. Het is hier een onveranderd leenwoord dat sprogkursus nader beschrijft. Het kan ook zelfstandig gebruikt worden, bijvoorbeeld Kurset er online. — “De cursus is online.” sprogkursus betekent “taalcursus”. Het is een samenstelling van sprog (“taal”) en kursus (“cursus”); in de zin functioneert het als één zelfstandig naamwoord. Een vergelijkbare samenstelling is sprogskole — “talenschool”. Met het onbepaalde lidwoord zou je bijvoorbeeld zeggen: Jeg vil vælge et kursus. — “Ik wil een cursus kiezen.” Et hoort bij het onzijdige zelfstandig naamwoord kursus; het geeft hier geen afzonderlijke nadruk op een numerieke telling. De zin bouwt als volgt op: Jeg vil + de infinitief vælge geeft “ik wil kiezen”, en et online sprogkursus is wat gekozen moet worden: “een online taalcursus”. Samen betekent Jeg vil vælge et online sprogkursus. dus: “Ik wil een online taalcursus kiezen.”

2. Sammenlign skemaet, anmeldelserne og undervisningsstilen.

   Vergelijk het rooster, de beoordelingen en de manier van lesgeven.

   Sammenlign

   Vergelijk

   skemaet

   het rooster

   anmeldelserne

   de beoordelingen

   undervisningsstilen

   de manier van lesgeven

   Uitgebreide uitleg

   Sammenlign is de gebiedende wijs van sammenligne (“vergelijken”). Je gebruikt deze vorm om iemand rechtstreeks een opdracht te geven. Bijvoorbeeld: Sammenlign priserne. — “Vergelijk de prijzen.” skemaet betekent hier “het rooster”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van skema: et skema → skemaet. Het achtervoegsel -et markeert bij dit onzijdige zelfstandig naamwoord de bepaaldheid. Bijvoorbeeld: Jeg ser på skemaet. — “Ik bekijk het rooster.” anmeldelserne betekent hier “de beoordelingen”. Het is de bepaalde meervoudsvorm van anmeldelse: anmeldelse → anmeldelser → anmeldelserne. De uitgang -er vormt hier het meervoud en -ne markeert de bepaaldheid van dat meervoud. Bijvoorbeeld: Jeg læser anmeldelserne. — “Ik lees de beoordelingen.” undervisningsstilen betekent “de manier van lesgeven” of letterlijk “de onderwijsstijl”. Het is een samenstelling van undervisning (“onderwijs/lesgeven”) en stil (“stijl”): undervisningsstil → undervisningsstilen. De bepaaldheidsuitgang staat aan het einde van de hele samenstelling, niet na het eerste deel. Bijvoorbeeld: Undervisningsstilen er praktisk. — “De manier van lesgeven is praktisch.” De opdracht noemt vervolgens drie dingen in een opsomming: skemaet, anmeldelserne en undervisningsstilen. Samen betekent de zin: “Vergelijk het rooster, de beoordelingen en de manier van lesgeven.” De gebiedende wijs Sammenlign geldt voor alle drie de genoemde objecten.

3. Dette kursus er kortere, men har færre lektioner.

   Deze cursus is korter, maar heeft minder lessen.

   Dette

   deze

   kursus

   cursus

   kortere

   korter

   har

   heeft

   færre

   minder

   lektioner

   lessen

   Uitgebreide uitleg

   Dette betekent hier “deze” en verwijst naar één onzijdig zelfstandig naamwoord: kursus. Het is de onzijdige enkelvoudsvorm van het aanwijzende woord; bij een gemeenschappelijk-geslachtwoord staat denne, bijvoorbeeld denne bog (“dit/deze boek”). Het aanwijzende woord bepaalt niet zelf welk concreet object bedoeld is; in deze zin wordt dat door kursus ingevuld. kursus betekent “cursus”. Het is een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; het meervoud is kurser. De combinatie Dette kursus betekent dus “deze cursus”. kortere betekent hier “korter”. Het is de vergrotende trap van kort (“kort”): kort → kortere → kortest (“kortst”). In deze zin beschrijft kortere de cursus en wordt er een vergelijking gemaakt, ook al wordt niet expliciet genoemd waarmee die cursus wordt vergeleken. Een bruikbaar voorbeeld is: Kurset er kortere. — “De cursus is korter.” har is de vorm van have (“hebben”) voor de tegenwoordige tijd. Dezelfde vorm wordt gebruikt bij verschillende onderwerpen: jeg har (“ik heb”) en de har (“zij hebben”). Hier verbindt har de cursus met wat die cursus bevat: har færre lektioner betekent “heeft minder lessen”. færre betekent hier “minder” bij telbare zaken. Het is de vergrotende trap van få (“weinig”): få → færre → færrest (“de minste”). Voor een niet-telbare hoeveelheid gebruikt het Deens doorgaans mindre (“minder”), bijvoorbeeld mindre tid (“minder tijd”); lektioner zijn hier afzonderlijke telbare lessen. lektioner betekent “lessen”. Dit is het meervoud van lektion (“les”). Het woord staat na færre, omdat de zin meerdere afzonderlijke lessen als hoeveelheid vergelijkt. Een herbruikbaar voorbeeld is: Vi har færre lektioner. — “Wij hebben minder lessen.” Samen vormen de delen: Dette kursus er kortere (“Deze cursus is korter”), gevolgd door men har færre lektioner (“maar heeft minder lessen”). men brengt de twee eigenschappen in contrast. De volledige betekenis is: “Deze cursus is korter, maar heeft minder lessen.”

4. Det andet ser mere egnet ud til begyndere.

   De andere lijkt meer geschikt voor beginners.

   Det andet

   de andere

   ser … ud

   lijkt

   mere egnet

   meer geschikt

   begyndere

   beginners

   Uitgebreide uitleg

   Det andet betekent hier “de andere” en verwijst naar de andere optie in de vergelijking. det is de vorm voor een onzijdig enkelvoudig element; andet is de onzijdige vorm van anden (“andere”). De reeks is bijvoorbeeld anden (gemeenschappelijk enkelvoud), andet (onzijdig enkelvoud) en andre (meervoud). In det andet staat het bijvoeglijke woord zelfstandig: het genoemde ding wordt niet opnieuw als zelfstandig naamwoord uitgedrukt. ser is de tegenwoordige tijd van se (“zien”). Samen met het afzonderlijke partikel ud vormt het de constructie se ud, die niet “naar buiten zien” betekent, maar “lijken” of “eruitzien”. De vorm ser past bij de tegenwoordige tijd; de constructie kan ook met andere tijden worden gebruikt, bijvoorbeeld Det så godt ud — “Het zag er goed uit.” mere egnet betekent “meer geschikt”. egnet is het bijvoeglijk naamwoord “geschikt”; mere maakt hier de vergrotende trap. Het woord egnet zelf verandert in deze uitdrukking niet door mere. De gewone reeks is egnet — mere egnet — mest egnet (“geschikt” — “geschikter/meer geschikt” — “het meest geschikt”). Een bruikbaar contrast is mindre egnet (“minder geschikt”). begyndere is het meervoud van begynder (“beginner”). Het meervoud wordt hier gebruikt omdat het over beginners in het algemeen gaat. Na til (“voor”) staat dus til begyndere: “voor beginners”. Het bepaald meervoud is begynderne (“de beginners”). De delen worden samengevoegd als Det andet + ser ... ud + mere egnet + til begyndere: “De andere lijkt meer geschikt voor beginners.” til verbindt egnet met de groep waarvoor iets geschikt is. De hele zin vergelijkt deze andere optie met een eerder genoemde optie en geeft aan dat deze volgens de spreker geschikter is voor beginners.

5. Jeg kan kun studere i weekenderne.

   Ik kan alleen in het weekend studeren.

   Jeg kan

   ik kan

   kun

   alleen

   studere

   studeren

   weekenderne

   de weekenden

   Uitgebreide uitleg

   Jeg kan betekent hier dat de spreker iets kan of in staat is te doen. In het Deens staat kan bij de eerste persoon enkelvoud naast het onderwerp Jeg; het werkwoord verandert niet naar een aparte vorm voor deze combinatie. De infinitief die erop volgt staat in deze zin zonder extra infinitiefmarkeerder: Jeg kan studere = ‘ik kan studeren’. Voorbeeld: Jeg kan læse. = ‘Ik kan lezen.’ kun beperkt de mogelijkheid: de spreker kan studeren, maar alleen binnen de genoemde tijdsbeperking. De plaats vóór studere maakt duidelijk dat kun de mogelijkheid om te studeren beperkt; het betekent hier niet ‘slechts’ in een andere, losstaande betekenis. Voorbeeld: Jeg kan kun komme i morgen. = ‘Ik kan alleen morgen komen.’ studere is de infinitief ‘studeren’. Na kan blijft deze vorm onvervoegd. De basisvorm is dus ook de vorm die na dit modale werkwoord verschijnt. Voorbeeld: Hun kan studere hjemme. = ‘Zij kan thuis studeren.’ weekenderne betekent hier ‘de weekenden’. Het bestaat uit weekender (‘weekenden’) met het bepaalde meervoudseinde -ne, waardoor naar bepaalde of bekende weekenden wordt verwezen. Het is niet het enkelvoud weekend; vergelijk weekenden = ‘het weekend’ en weekenderne = ‘de weekenden’. In deze zin verwijst de vaste tijdsaanduiding naar studeren in de weekenden, tegenover andere momenten. Voorbeeld: Vi arbejder i weekenderne. = ‘Wij werken in de weekenden.’ Samen vormen de delen Jeg kan + kun + studere + i weekenderne de betekenis: ‘Ik kan alleen in het weekend studeren.’ i weekenderne geeft aan wanneer het studeren mogelijk is. De volledige zin zegt dus dat de mogelijkheid om te studeren beperkt is tot de weekenden.

6. Så vælg kurset med undervisning i weekenden.

   Kies dan de cursus met lessen in het weekend.

   Så

   dan

   vælg

   kies

   kurset

   de cursus

   med

   met

   undervisning

   lessen

   i weekenden

   in het weekend

   Uitgebreide uitleg

   Så betekent hier dan en verbindt de zin met wat eraan voorafgaat: op basis van de genoemde beperking wordt een keuze voorgesteld. Het is een bijwoord; in andere contexten kan het ook bijvoorbeeld zo betekenen, maar die betekenis past hier niet. vælg is de gebiedende wijs van vælge (kiezen). De vorm richt zich rechtstreeks tot één of meer aangesproken personen; Deens gebruikt hier dezelfde vorm zonder een zichtbaar persoonsachtervoegsel. Vergelijk: Vælg kurset. — Kies de cursus. De gebiedende wijs staat vooraan, waardoor de zin als een aansporing of advies klinkt. kurset betekent hier de cursus. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van kurs (cursus): et kursus is onbepaald enkelvoud, terwijl kurset bepaald enkelvoud is. Het achtervoegsel -et hoort bij het zelfstandig naamwoord; het is niet een afzonderlijk woord. In deze zin is de cursus het gekozen object van vælg. med betekent met en introduceert hier wat de cursus kenmerkt of bevat. In kurset med undervisning gaat het dus om de cursus die onderwijs of lessen omvat. De prepositie blijft in deze betekenis med, ongeacht het grammaticale geslacht of getal van het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. undervisning betekent hier onderwijs of, in deze context, lessen. Het is een zelfstandig naamwoord dat het soort aanbod bij de cursus benoemt. De Nederlandse vertaling gebruikt het meervoud lessen, maar het Deense woord staat hier als een niet-afgebakende hoeveelheid of activiteit zonder zichtbaar meervoud. Een herbruikbaar patroon is en bog med undervisning — een boek met onderwijs. i weekenden betekent in het weekend. weekenden is de bepaalde enkelvoudsvorm van weekend; de uitgang maakt het tijdswoordstuk bepaald. Dat verschilt van i weekenderne in de vorige zin, wat in de weekenden betekent en naar meerdere weekenden verwijst. De vorm i weekenden noemt hier de tijd waarin de lessen plaatsvinden. Samen vormt de zin het patroon Så + gebiedende wijs + object + med + kenmerk + tijdsbepaling: Så vælg kurset med undervisning i weekenden. betekent daarom Kies dan de cursus met lessen in het weekend. De spreker adviseert de aangesprokene om juist die cursus te kiezen; de lessen worden in het weekend gegeven.

7. Anmeldelserne siger, at læreren forklarer tydeligt.

   De beoordelingen zeggen dat de docent duidelijk uitlegt.

   Anmeldelserne

   de beoordelingen

   siger

   zeggen

   at

   dat

   læreren

   de docent

   forklarer

   legt uit

   tydeligt

   duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   Anmeldelserne betekent hier “de beoordelingen”. Het is het meervoud van anmeldelse (“beoordeling”) met de bepaalde uitgang -ne: anmeldelser = beoordelingen, anmeldelserne = de beoordelingen. Voor één bepaalde beoordeling staat anmeldelsen. siger is de tegenwoordige tijd van sige (“zeggen”). De vorm verandert in de tegenwoordige tijd niet naar persoon of meervoud: jeg siger, læreren siger, de siger. In deze zin is het onderwerp Anmeldelserne, dus: “de beoordelingen zeggen”. at leidt hier de inhoud van wat er gezegd wordt in. Het komt overeen met “dat” in een bijzin: De siger, at ... = “Ze zeggen dat ...”. læreren betekent “de docent”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van lærer (“docent”): en lærer = een docent, læreren = de docent. De uitgang -en markeert hier een bepaald zelfstandig naamwoord; ze drukt niet op zichzelf een numerieke hoeveelheid uit. forklarer is de tegenwoordige tijd van forklare (“uitleggen”). Ook deze werkwoordsvorm blijft in het Deens gelijk bij verschillende onderwerpen: jeg forklarer, læreren forklarer, de forklarer. Het onderwerp van deze bijzin is læreren. tydeligt betekent hier “duidelijk” als bijwoord: het zegt hoe de docent uitlegt. Het verwante bijvoeglijke naamwoord is tydelig (“duidelijk”), bijvoorbeeld en tydelig forklaring = “een duidelijke uitleg”. Het achtervoegsel -t verschijnt hier in de bijwoordelijke vorm; het maakt van dit woord in deze zin geen zelfstandig naamwoord. Samen vormt Anmeldelserne siger de hoofdzin “De beoordelingen zeggen”. Daarna geeft at læreren forklarer tydeligt de inhoud: “dat de docent duidelijk uitlegt”. De volledige betekenis is dus: “De beoordelingen zeggen dat de docent duidelijk uitlegt.”

8. Det er vigtigere end et kortere kursus.

   Dat is belangrijker dan een kortere cursus.

   Det er

   Dat is

   vigtigere

   belangrijker

   end

   dan

   kortere

   kortere

   kursus

   cursus

   Uitgebreide uitleg

   Det er betekent hier “dat is”. Det is een Deens aanwijzend/zelfstandig voornaamwoord; deze zin maakt niet zelfstandig duidelijk waarnaar het verwijst. er is de vorm van at være (“zijn”) voor de tegenwoordige tijd. Samen vormen ze een herbruikbaar patroon: Det er + beschrijving. vigtigere betekent hier “belangrijker”. Dit is de vergrotende trap van vigtig (“belangrijk”): vigtig → vigtigere → vigtigst (“belangrijkst”). De uitgang -ere markeert dus de vergelijking; het woord vergelijkt wat met iets anders. end betekent “dan” in een vergelijking. Het leidt het tweede deel van het vergelijkingspatroon in: X er ... end Y = “X is ... dan Y”. kortere betekent “kortere”. Het is de vergrotende trap van kort (“kort”): kort → kortere (“korter/kortere”). In deze zin beschrijft het kursus. De vorm kortere blijft in het Deens in de vergrotende trap gelijk voor grammaticaal geslacht en getal; het is dus niet het zelfstandig naamwoord dat deze uitgang draagt. kursus betekent “cursus”. Hier staat het als een onbepaald enkelvoud na et: et kortere kursus = “een kortere cursus”. et geeft hier de grammaticale vorm van het zelfstandig naamwoord aan, niet op zichzelf een nadruk op het aantal. De zin wordt opgebouwd als Det er + vigtigere + end + et kortere kursus: “Dat is belangrijker dan een kortere cursus.” De eerste vergelijking betreft wat met Det wordt aangeduid; het tweede vergelijkingspunt is een kortere cursus. Het patroon Det er vigtigere end ... is bruikbaar om een voorkeur of relatieve beoordeling uit te drukken.