Prioriteiten stellen | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Prioriteiten stellen oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Jeg har for mange opgaver i morges.

jai haa fo mang-uh oo-gaw-uh ee moos Ik heb vanmorgen te veel taken.

Lav først en liste over dem efter prioritet.

lau feust en les-tuh oo-uh dem ef-tuh prio-ree-ted Zet ze eerst op volgorde van prioriteit.

Denne e-mail haster.

den-uh ie-meel hes-duh Deze e-mail is dringend.

Rapporten er vigtig.

ra-poo-den air vek-dee Het rapport is belangrijk.

Hvornår er fristen for rapporten?

vo-nor air fres-den fo ra-poo-den Wanneer is de deadline van het rapport?

Den skal være færdig i morgen eftermiddag.

den sgeel vair fair-dee ee mohn ef-tuh-meed-ah Het moet morgenmiddag klaar zijn.

Så svar først på den e-mail, der haster.

soo svar feust poo den ie-meel dair hes-duh Beantwoord dan eerst de dringende e-mail.

Bagefter vil jeg arbejde på rapporten.

bai-yeff-duh vel jai aa-bai-duh poo ra-poo-den Daarna ga ik aan het rapport werken.

Det burde hjælpe dig med at føle dig mindre stresset.

de boor-duh jel-buh dai meh te feu-luh dai men-uh stresd Dat zou je moeten helpen om je minder gestrest te voelen.

Woord voor woord

Jeg Jeg betekent hier ‘ik’ en verwijst naar de spreker die over zichzelf vertelt. In “Jeg har for mange opgaver” staat het als onderwerp vóór de rest van de zin. Je gebruikt het wanneer je over jezelf spreekt, bijvoorbeeld op het werk.

har Har betekent hier ‘hebben’: de spreker heeft te veel taken. In “Jeg har for mange opgaver” geeft het aan wat iemand bezit of heeft. Je gebruikt het vaak om taken, tijd of andere dingen te beschrijven die iemand heeft.

for For geeft in “for mange opgaver” aan dat het aantal groter is dan wenselijk: te veel. Het staat direct vóór “mange” om een overdreven hoeveelheid aan te geven. Je gebruikt deze combinatie bijvoorbeeld wanneer iemand meer werk heeft dan haalbaar is.

mange Mange betekent hier ‘veel’ en verwijst naar meerdere taken. In “for mange opgaver” beschrijft het de hoeveelheid van “opgaver”. Je gebruikt het vóór een woord voor iets waarvan er meerdere zijn, bijvoorbeeld bij taken op een werkdag.

opgaver Opgaver betekent ‘taken’ en is de vorm die in “for mange opgaver” wordt gebruikt. Het verwijst hier naar werkzaamheden die de spreker moet uitvoeren. Je gebruikt het bij werk, studie of andere activiteiten die gepland of afgerond moeten worden.

i I betekent hier ‘in’ en maakt samen met “morges” de tijdsaanduiding “i morges”: vanmorgen. Het staat vóór een tijdsuitdrukking om aan te geven wanneer iets gebeurt. Je gebruikt het bijvoorbeeld om het tijdstip van werk of afspraken te noemen.

morges Morges betekent in “i morges” ‘vanmorgen’ of ‘deze ochtend’. De betekenis ontstaat hier samen met “i”, niet door “morges” alleen. Je gebruikt “i morges” om over de ochtend van vandaag te spreken.

Lav Lav betekent hier ‘maak’ en is een directe instructie aan de ander. In “Lav først en liste” vraagt de spreker om een lijst te maken. Je gebruikt deze vorm wanneer je iemand praktisch adviseert of een opdracht geeft.

først Først betekent ‘eerst’ en geeft aan dat iets vóór de andere taken moet gebeuren. In “Lav først en liste” bepaalt het de volgorde van de handelingen. Je gebruikt het bij plannen, prioriteiten en andere situaties waarin de volgorde belangrijk is.

en En betekent hier ‘een’ en staat vóór “liste” om één lijst te introduceren. In “en liste over dem” hoort het bij het zelfstandig naamwoord dat erop volgt. Je gebruikt het wanneer je een niet eerder bepaalde zaak noemt.

liste Liste betekent ‘lijst’ en verwijst hier naar een overzicht van de taken. In “en liste over dem” wordt aangegeven wat het overzicht bevat. Je gebruikt het bijvoorbeeld om werkzaamheden, boodschappen of andere punten te ordenen.

over Over betekent in “en liste over dem” ‘over’ of ‘van’: de lijst gaat over de genoemde taken. Het geeft aan welke zaken in de lijst worden opgenomen. Je gebruikt deze combinatie wanneer je een overzicht van bepaalde onderwerpen of dingen maakt.

dem Dem betekent hier ‘ze’ of ‘hen’ en verwijst naar de eerder genoemde taken. In “en liste over dem” staat het na “over” als datgene waar de lijst over gaat. Je gebruikt het wanneer je naar meerdere al bekende personen of zaken verwijst.

efter Efter betekent in “efter prioritet” ‘volgens’ of ‘op basis van’. Het geeft aan welk criterium wordt gebruikt om de taken te ordenen. Je gebruikt het bijvoorbeeld wanneer je zaken rangschikt volgens prioriteit.

prioritet Prioritet betekent ‘prioriteit’ en benoemt hier het criterium voor de volgorde van de taken. In “efter prioritet” worden de taken gerangschikt op basis van belangrijkheid of urgentie. Je gebruikt het bij werkplanning en het bepalen van wat eerst moet gebeuren.

Denne Denne betekent ‘deze’ en wijst naar een specifieke e-mail. In “Denne e-mail haster” staat het vóór “e-mail” om die e-mail aan te wijzen. Je gebruikt het wanneer je iets concreets uit de situatie bedoelt.

e-mail E-mail betekent ‘e-mail’ en is hier het onderwerp van de mededeling over urgentie. In “Denne e-mail haster” gaat het om een bericht dat snel aandacht nodig heeft. Je gebruikt het op het werk bij communicatie en berichten.

haster Haster betekent hier dat iets dringend is en snel aandacht nodig heeft. In “Denne e-mail haster” wordt die eigenschap aan de e-mail toegeschreven. Je gebruikt het wanneer uitstel niet verstandig is, bijvoorbeeld bij een belangrijk bericht of een tijdslimiet.

Rapporten Rapporten betekent ‘het rapport’; de vorm verwijst naar een specifiek rapport dat al bekend is. In “Rapporten er vigtig” en “fristen for rapporten” gaat het om hetzelfde rapport. Je gebruikt deze vorm wanneer je naar een bepaald rapport verwijst.

er Er verbindt in “Rapporten er vigtig” het rapport met de beoordeling dat het belangrijk is. Het geeft hier aan hoe het rapport wordt beschreven. Je gebruikt dezelfde zinsbouw om een zaak met een eigenschap te verbinden.

vigtig Vigtig betekent ‘belangrijk’ en beschrijft in “Rapporten er vigtig” het rapport. De zin maakt duidelijk dat het rapport aandacht verdient, ook al is de e-mail urgenter. Je gebruikt het om het belang van een taak, bericht of onderwerp aan te geven.

Hvornår Hvornår betekent ‘wanneer’ en vraagt naar een tijdstip. In “Hvornår er fristen for rapporten?” wordt gevraagd op welk moment de deadline is. Je gebruikt het bijvoorbeeld om naar een deadline, afspraak of begintijd te vragen.

fristen Fristen betekent ‘de deadline’ of ‘de uiterste termijn’; het verwijst naar een specifieke termijn. In “fristen for rapporten” gaat het om de deadline van het rapport. Je gebruikt het bij opdrachten, betalingen of ander werk dat op tijd klaar moet zijn.

Den Den betekent hier ‘het’ of ‘dat’ en verwijst naar “rapporten”, zodat het woord niet opnieuw hoeft te worden herhaald. In “Den skal være færdig i morgen eftermiddag” is het rapport het onderwerp. Je gebruikt het om naar een eerder genoemde zaak te verwijzen.

skal Skal geeft in “Den skal være færdig i morgen eftermiddag” aan dat het rapport op dat moment klaar moet zijn. Het drukt hier een vereiste of vaststaande verwachting uit. Je gebruikt het met een werkwoord wanneer iets moet gebeuren of volgens de planning moet gebeuren.

være Være betekent ‘zijn’ en staat in “skal være færdig” na “skal”. Samen beschrijven deze woorden de toestand die het rapport op de deadline moet hebben. Je gebruikt het bijvoorbeeld om te zeggen dat werk op een bepaald moment klaar moet zijn.

færdig Færdig betekent ‘klaar’ of ‘af’. In “Den skal være færdig i morgen eftermiddag” zegt het samen met de hele constructie dat het rapport dan af moet zijn. Je gebruikt het om aan te geven dat een taak of document voltooid is.

morgen Morgen betekent hier ‘morgen’, omdat het samen met “eftermiddag” de tijdsaanduiding “i morgen eftermiddag” vormt: morgenmiddag. Het verwijst dus niet naar een ochtend, maar naar de volgende dag. Je gebruikt het bij het plannen van deadlines en andere toekomstige momenten.

eftermiddag Eftermiddag betekent ‘middag’ of ‘namiddag’. In “i morgen eftermiddag” specificeert het welk deel van morgen bedoeld wordt. Je gebruikt het om een deadline of afspraak in de middag aan te duiden.

Så Så betekent hier ‘dan’ en verbindt de genoemde deadline met het advies dat volgt. In “Så svar først på den e-mail, der haster” leidt het een gevolgtrekking of volgende stap in. Je gebruikt het bijvoorbeeld om op basis van nieuwe informatie een beslissing of instructie te geven.

svar Svar betekent hier ‘antwoord’ of ‘beantwoord’ en is een directe instructie. In “Så svar først på den e-mail” vraagt de spreker om eerst op de e-mail te reageren. Je gebruikt deze vorm wanneer je iemand aanspoort een bericht, vraag of e-mail te beantwoorden.

på På geeft in “svar først på den e-mail” aan waarop het antwoord gericht is. Het hoort hier bij de manier waarop je in het Deens zegt dat je op een e-mail antwoordt. Je gebruikt het in dit patroon bij berichten, vragen of andere zaken waarop iemand reageert.

der Der betekent hier ‘die’ of ‘dat’ en verbindt “den e-mail” met extra informatie. In “den e-mail, der haster” legt het uit welke e-mail bedoeld wordt: de e-mail die dringend is. Je gebruikt het na een zelfstandig naamwoord om een beschrijving of nadere bepaling toe te voegen.

Bagefter Bagefter betekent ‘daarna’ of ‘erna’ en geeft aan dat de volgende handeling later komt. In “Bagefter vil jeg arbejde på rapporten” verwijst het terug naar het beantwoorden van de e-mail. Je gebruikt het vaak aan het begin van een zin om opeenvolgende stappen te beschrijven.

vil Vil geeft in “Bagefter vil jeg arbejde på rapporten” aan dat de spreker van plan is daarna aan het rapport te werken. Het verwijst hier naar een geplande toekomstige handeling. Je gebruikt het met een persoon en een werkwoord om een voornemen of plan uit te drukken.

arbejde Arbejde betekent ‘werken’ en verwijst hier naar werken aan het rapport. In “arbejde på rapporten” geeft “på” aan welk project de werkzaamheden betreffen. Je gebruikt dit bij taken, projecten of documenten waaraan je tijd besteedt.

Det Det betekent hier ‘dat’ of ‘het’ en verwijst naar het voorgestelde plan om eerst de urgente e-mail te beantwoorden. In “Det burde hjælpe dig” is het plan het onderwerp van de beoordeling. Je gebruikt het om naar een eerder genoemde handeling, situatie of uitkomst te verwijzen.

burde Burde betekent hier ‘zou moeten’ en drukt een verwachting uit dat iets waarschijnlijk helpt. In “Det burde hjælpe dig” klinkt het minder absoluut dan een garantie. Je gebruikt het om een voorzichtige aanbeveling of verwachting te geven.

hjælpe Hjælpe betekent ‘helpen’ en beschrijft hier ondersteuning waardoor iemand zich minder gestrest kan voelen. In “hjælpe dig med at føle dig mindre stresset” is “dig” degene die hulp krijgt en “med at” introduceert de activiteit waarop de hulp gericht is. Je gebruikt dit patroon wanneer je zegt dat je iemand helpt met een handeling of probleem.

dig Dig betekent hier ‘jou’ of ‘je’. In de zin verschijnt het bij “hjælpe dig med” als de persoon die hulp krijgt en bij “føle dig mindre stresset” als de persoon die zich minder gestrest voelt. Je gebruikt het wanneer de handeling op de aangesproken persoon gericht is.

med Med betekent in “hjælpe dig med at føle dig mindre stresset” ‘met’ en geeft aan waarbij iemand geholpen wordt. Het verbindt “hjælpe dig” met de activiteit die volgt. Je gebruikt dit patroon om te zeggen dat je iemand helpt met een taak, handeling of situatie.

at At is hier het woord dat vóór “føle” staat om de volgende werkwoordsvorm in te leiden. In “med at føle dig mindre stresset” maakt het duidelijk welke activiteit de hulp betreft. Je gebruikt het vóór een werkwoord na een constructie zoals “helpen met”.

føle Føle betekent ‘voelen’ en verwijst hier naar de manier waarop de aangesproken persoon zich ervaart. In “føle dig mindre stresset” gaat het om een lagere mate van stress. Je gebruikt het bijvoorbeeld om een lichamelijke, emotionele of mentale toestand te beschrijven.

mindre Mindre betekent ‘minder’ en verlaagt in “mindre stresset” de mate waarin iemand gestrest is. Het maakt de vergelijking met de huidige stresssituatie zonder een exacte hoeveelheid te noemen. Je gebruikt het vóór een beschrijving wanneer iets in kleinere mate geldt.

stresset Stresset betekent ‘gestrest’ en beschrijft in “føle dig mindre stresset” de toestand van de aangesproken persoon. De hele uitdrukking zegt dat de persoon minder stress ervaart, niet dat “stresset” alleen die vergelijking uitdrukt. Je gebruikt het bij werkdruk, tijdsdruk of andere situaties die spanning veroorzaken.

Grammatica

for mange + meervoudig zelfstandig naamwoord

for mange opgaver

fo mang-uh oo-gaw-uh

te veel taken

Gebruik for mange vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord om een te grote hoeveelheid aan te geven.

bepaald zelfstandig naamwoord met -en

rapporten

ra-poo-den

het rapport

In het Deens wordt bepaaldheid vaak met een achtervoegsel aangegeven: rapport wordt rapporten voor ‘het rapport’.

Deens woordenschat

dem voornaamwoord

dem hen

denne bepaler

den-uh deze Denne

Geslacht: common

efter voorzetsel

ef-tuh volgens

for mange uitdrukking

fo mang-uh te veel

først bijwoord

feust eerst

har werkwoord

haa hebben

i morges uitdrukking

ee moos vanmorgen

lav werkwoord

lau maak Lav

liste zelfstandig naamwoord

les-tuh lijst

Geslacht: common

opgaver zelfstandig naamwoord

oo-gaw-uh taken

Geslacht: common

over voorzetsel

oo-uh over

prioritet zelfstandig naamwoord

prio-ree-ted prioriteit

Geslacht: common

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Deze e-mail is dringend.

Antwoord tonen

Denne e-mail haster.

Het rapport is belangrijk.

Antwoord tonen

Rapporten er vigtig.

Wanneer is de deadline van het rapport?

Antwoord tonen

Hvornår er fristen for rapporten?

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

taken

Antwoord tonen

opgaver

lijst

Antwoord tonen

liste

eerst

Antwoord tonen

først

over

Antwoord tonen

over