Een afspraak bij de kliniek maken | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Een afspraak bij de kliniek maken oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Jeg har hoste og føler mig træt i dag.

Jaj haa hosde oo feuluh mai trèd ie dè. Ik heb vandaag last van hoest en voel me moe.

Du skal ringe til klinikken og spørge efter en tid.

Du sgel renguh tel klenguh oo speu-uh efduh en tie. Je moet de kliniek bellen en om een afspraak vragen.

Hvad skal jeg sige, når jeg ringer?

Vè sgel jaj sie, noor jaj renguh? Wat moet ik zeggen als ik bel?

Sig, at du har det dårligt, og at du gerne vil se en læge.

Sie, èd du haa de doolie, oo èd du gernuh vil see en lè-ie. Zeg dat je je niet goed voelt en graag naar de dokter wilt.

Jeg vil også spørge, hvilke tider der er ledige.

Jaj vil oosuh speu-uh, velguh tie-uh dèuh è lee-die-uh. Ik wil ook vragen welke tijden er beschikbaar zijn.

Det hjælper dem med at finde en tid, der passer dig.

De jelbuh dem mee èd fenuh en tie, dèuh pasuh daj. Dat helpt hen een afspraak te vinden die jou goed uitkomt.

Jeg ringer til klinikken nu.

Jaj renguh tel klenguh noo. Ik ga nu de kliniek bellen.

Skriv dine symptomer ned, så du kan forklare dem tydeligt.

Sgriw dienuh süm-toomuh nee, soo du kan fo-klè-uh dem tüü-duh-lie. Schrijf je symptomen op, zodat je ze duidelijk kunt uitleggen.

Woord voor woord

Jeg Jeg betekent hier “ik” en verwijst naar de persoon die de klachten heeft. In een nieuwe zin kun je Jeg gebruiken om jezelf als onderwerp van een handeling of toestand te noemen.

har Har betekent hier “heb” in de uitdrukking “Jeg har hoste”: de spreker heeft last van hoest. Je gebruikt har vaak met een lichamelijke klacht of iets wat je bezit, bijvoorbeeld in een nieuwe zin: Jeg har hovedpine.

hoste Hoste betekent hier “hoest” als lichamelijke klacht in “Jeg har hoste”. Je kunt hoste na har gebruiken om een symptoom te noemen wanneer je met een arts of kliniek praat.

og Og verbindt hier twee mededelingen: de spreker heeft hoest en voelt zich moe. Gebruik og om gelijkwaardige woorden, woordgroepen of zinnen met elkaar te verbinden.

føler Føler geeft hier aan dat de spreker zich op een bepaalde manier voelt, in “føler mig træt”. In een nieuwe zin kun je føler mig combineren met een beschrijving van je toestand.

mig Mig verwijst hier naar de spreker als degene die de toestand ervaart in “føler mig træt”. Het staat na føler in deze vaste manier om te zeggen hoe je je voelt; bijvoorbeeld: Jeg føler mig bedre.

træt Træt betekent hier “moe” en beschrijft de toestand van de spreker in “føler mig træt”. Je kunt træt gebruiken om aan te geven dat je weinig energie hebt, bijvoorbeeld na een lange dag.

i I betekent hier “op” in de tijdsaanduiding “i dag”. De combinatie i dag wordt gebruikt om naar vandaag te verwijzen.

dag Dag betekent hier “dag” in “i dag”, dus “vandaag”. Je gebruikt dag in tijdsaanduidingen om een bepaalde dag te noemen.

Du Du betekent hier “jij” en verwijst naar de persoon die advies krijgt. Du staat als onderwerp vóór het werkwoord, zoals in Du skal ringe.

skal Skal drukt hier advies of noodzaak uit: “Du skal ringe” betekent dat je moet of zou moeten bellen. Na skal volgt de infinitief, zoals in skal ringe; je kunt dezelfde constructie gebruiken voor ander advies.

ringe Ringe betekent hier “bellen” in “skal ringe til klinikken”. Na een modaal werkwoord zoals skal blijft ringe in deze vorm staan; gebruik ringe til met de persoon of instelling die je belt.

til Til geeft hier aan wie of welke instelling je belt in “ringe til klinikken”. De combinatie ringe til ... is bruikbaar wanneer je zegt dat je iemand of een organisatie telefonisch contacteert.

klinikken Klinikken betekent hier “de kliniek”, de instelling die je moet bellen voor een afspraak. In “ringe til klinikken” staat het na til als doel van het telefoongesprek; je kunt dezelfde woordgroep gebruiken met een andere instelling.

spørge Spørge betekent hier “vragen” in “spørge efter en tid”. Je gebruikt spørge efter wanneer je naar iets vraagt dat je wilt krijgen of vinden, zoals een afspraak.

efter Efter betekent hier “naar” of “om” in de uitdrukking “spørge efter en tid”: vragen om een afspraak. Deze combinatie is nuttig aan de telefoon wanneer je beschikbaarheid of een afspraak vraagt.

en En betekent hier “een” vóór “tid” in “en tid”. Het introduceert één nog niet nader bepaalde afspraak of tijd; gebruik en vóór een enkelvoudig zelfstandig naamwoord van dit type.

tid Tid betekent hier “afspraak” of “tijd”, omdat het gesprek over een bezoek aan de kliniek gaat. In “en tid” kun je het gebruiken om een moment voor een afspraak te vragen.

Hvad Hvad betekent hier “wat” en opent de vraag “Hvad skal jeg sige?”. Je gebruikt Hvad om te vragen naar de inhoud van iets dat iemand moet zeggen, doen of kiezen.

sige Sige betekent hier “zeggen” in “Hvad skal jeg sige?”. Na skal staat sige in deze vorm; de constructie skal jeg sige kun je gebruiken om te vragen wat je moet zeggen.

når Når betekent hier “wanneer” en leidt de tijdsbepaling “når jeg ringer” in. Gebruik når om aan te geven op welk moment een handeling plaatsvindt.

ringer Ringer betekent hier “bel” of “bel wanneer”, in de bijzin “når jeg ringer”. Het beschrijft het telefoongesprek waarnaar de vraag verwijst; gebruik het na når om een terugkerende of geplande handeling in de tijd aan te geven.

Sig Sig is hier een opdracht: “zeg” of “vertel”. In “Sig, at ...” geef je iemand instructie om daarna de inhoud van een boodschap te noemen.

at At betekent hier “dat” en verbindt de opdracht “Sig” met de boodschap die gezegd moet worden. Gebruik Sig, at ... om iemand te vertellen welke informatie die persoon moet doorgeven.

det Det heeft hier twee functies in het gesprek. In “har det dårligt” maakt det deel uit van de uitdrukking voor je onwel voelen, terwijl Det in “Det hjælper dem” verwijst naar wat eerder is genoemd; aan het begin van een zin wordt het met een hoofdletter geschreven.

dårligt Dårligt betekent hier “slecht” in de uitdrukking “har det dårligt”, die betekent dat iemand zich onwel voelt. Gebruik har det dårligt als je aan een kliniek of arts wilt uitleggen dat je je niet goed voelt.

gerne Gerne voegt in “gerne vil se en læge” een gewilde of beleefde wens toe: graag een arts willen zien. Je kunt gerne gebruiken vóór vil om een wens op een vriendelijke manier uit te drukken.

vil Vil betekent hier “wil” of, met gerne, “graag zou willen” in “gerne vil se en læge”. Na vil volgt de infinitief se; deze constructie is bruikbaar wanneer je zegt wat je wilt doen.

se Se betekent hier “zien” in “vil se en læge”: een arts spreken of bezoeken. Na vil staat se in deze vorm; je kunt vil se ... gebruiken voor iemand of iets dat je wilt zien.

læge Læge betekent hier “arts” in “se en læge”. In een gesprek met een kliniek kun je en læge gebruiken wanneer je om een bezoek aan een arts vraagt.

også Også betekent hier “ook” en voegt een tweede vraag toe naast het vragen om een afspraak. Je kunt også vóór het werkwoord of vóór het relevante deel van de zin zetten om extra informatie toe te voegen.

hvilke Hvilke betekent hier “welke” en verwijst naar de verschillende tijden waaruit gekozen kan worden in “hvilke tider”. Je gebruikt hvilke vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord wanneer je uit meerdere mogelijkheden vraagt.

tider Tider betekent hier “tijden” of beschikbare afspraakmomenten in “hvilke tider der er ledige”. In een nieuwe zin kun je vragen naar tider wanneer je meerdere mogelijke momenten voor een afspraak bedoelt.

der Der leidt hier de bijzin “der er ledige” in, die uitlegt welke tijden beschikbaar zijn. Gebruik der in zo’n betrekkelijke bijzin na een zelfstandig naamwoord dat nader wordt beschreven.

er Er betekent hier “zijn” in “der er ledige”: er zijn tijden beschikbaar. Je gebruikt er in deze constructie om het bestaan of de beschikbaarheid van iets te beschrijven.

ledige Ledige betekent hier “beschikbaar” en beschrijft de tijden die de kliniek kan aanbieden. Je kunt ledige gebruiken bij afspraakmomenten of andere mogelijkheden die nog vrij zijn.

hjælper Hjælper betekent hier “helpt” in “Det hjælper dem med at finde en tid”. Het onderwerp Det verwijst naar de informatie of handeling die eerder is genoemd; je kunt hjælper ... med at ... gebruiken om uit te leggen waarmee iets iemand helpt.

dem Dem betekent hier “hen” en verwijst naar de medewerkers van de kliniek in “hjælper dem”. Het staat als degene die hulp ontvangt; je kunt dem na een werkwoord gebruiken wanneer meerdere andere personen bedoeld zijn.

med Med betekent hier “met” in de constructie “hjælper dem med at finde”: iemand helpen met iets doen. Gebruik hjælper ... med at ... om de activiteit te noemen waarbij iemand hulp krijgt.

finde Finde betekent hier “vinden” in “med at finde en tid”. Na med at staat finde in deze vorm; je kunt deze constructie gebruiken voor het zoeken naar een geschikt moment of een andere mogelijkheid.

passer Passer betekent hier “past” of “komt uit” in “en tid, der passer dig”. Het beschrijft of een afspraak geschikt is voor de persoon; gebruik passer ... dig om te zeggen dat iets voor iemand goed uitkomt.

dig Dig betekent hier “jou” in “passer dig”, de persoon voor wie de afspraak geschikt moet zijn. Het staat na passer als degene voor wie iets past; dit verschilt van Du, dat als onderwerp wordt gebruikt.

nu Nu betekent hier “nu” en geeft aan dat de spreker onmiddellijk gaat bellen in “Jeg ringer til klinikken nu”. Je kunt nu gebruiken om het moment van een handeling te benadrukken.

Skriv Skriv is hier een opdracht: “schrijf”. In “Skriv dine symptomer ned” instrueer je iemand om de symptomen op papier of ergens anders te noteren.

dine Dine betekent hier “jouw” en hoort bij “symptomer” in “dine symptomer”. Je gebruikt dine vóór het zelfstandig naamwoord om aan te geven dat de symptomen bij de aangesproken persoon horen.

symptomer Symptomer betekent hier “symptomen”, de klachten die iemand aan de kliniek kan uitleggen. In “dine symptomer” noem je de lichamelijke verschijnselen die je vooraf kunt opschrijven.

ned Ned betekent hier “naar beneden”, maar in “skrive ... ned” maakt het de betekenis “opschrijven” compleet. Gebruik skrive ... ned wanneer je informatie wilt noteren om die later duidelijk te kunnen uitleggen.

så Så betekent hier “zodat” en leidt het doel van het opschrijven in: je schrijft de symptomen op zodat je ze duidelijk kunt uitleggen. Gebruik så om een doel of gevolg van de voorafgaande handeling te verbinden.

kan Kan betekent hier “kunt” en drukt de mogelijkheid uit om de symptomen uit te leggen. Na kan volgt de infinitief, zoals in kan forklare; je kunt dezelfde structuur gebruiken om te zeggen wat iemand kan doen.

forklare Forklare betekent hier “uitleggen” in “kan forklare dem tydeligt”. Je gebruikt forklare met dem om de symptomen aan de kliniek of arts begrijpelijk te beschrijven.

tydeligt Tydeligt betekent hier “duidelijk” en beschrijft hoe je de symptomen moet uitleggen. In “forklare dem tydeligt” staat het bij de handeling om aan te geven dat de informatie begrijpelijk moet zijn.

Grammatica

have det dårligt

Jeg har det dårligt i dag.

Jaj haa de doolie ie dè.

Ik voel me vandaag niet goed.

Het Deense have det dårligt is een vaste uitdrukking voor je ziek of niet goed voelen.

spørge efter + zelfstandig naamwoord

Jeg vil spørge efter en tid.

Jaj vil speu-uh efduh en tie.

Ik wil naar een afspraak vragen.

Na spørge efter volgt datgene waarnaar je vraagt; efter hoort bij deze vaste uitdrukking.

Deens woordenschat

føle werkwoord

feuluh zich voelen føler

hoste zelfstandig naamwoord

hosde hoest

hvad voornaamwoord

vè wat

i dag bijwoord

ie dè vandaag

klinik zelfstandig naamwoord

klieniek kliniek klinikken

når voegwoord

noor wanneer; als

ringe werkwoord

renguh bellen

sige werkwoord

sie-uh zeggen

spørge werkwoord

speu-uh vragen

spørge efter uitdrukking

speu-uh efduh vragen naar

tid zelfstandig naamwoord

tie afspraak; tijd

træt bijvoeglijk naamwoord

trèd moe

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Ik ga nu de kliniek bellen.

Antwoord tonen

Jeg ringer til klinikken nu.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

hoest

Antwoord tonen

hoste

vragen

Antwoord tonen

spørge

zich voelen

Antwoord tonen

føler

bellen

Antwoord tonen

ringe