Medicijninstructies | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Medicijninstructies oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Jeg hentede denne medicin på apoteket.

Jaj hentuh dennuh mediesien puh apoteeguh. Ik heb dit medicijn bij de apotheek opgehaald.

Forklarede apotekeren brugsanvisningen?

Foklaaduh apoteeguh-rən broe-an-wiesningən? Heeft de apotheker de gebruiksaanwijzing uitgelegd?

På etiketten står der, at du skal tage den efter måltider.

Puh etiegudən stoh da, è doe sgèl tee den efdah mool-tieduh. Op het etiket staat dat je het na de maaltijd moet innemen.

Så må du ikke tage den før morgenmaden.

Soo moh doe eguh tee den fuh mohən-meedən. Neem het dan niet vóór het ontbijt in.

Jeg er ikke sikker på, hvilken dosis jeg skal tage.

Jaj a eguh seguh puh, velgən doosis jaj sgèl tee. Ik weet niet zeker welke dosis ik moet nemen.

Ring til apoteket, hvis etiketten er uklar.

Reng tel apoteeguh, ves etiegudən a oe-klaa. Bel de apotheek als het etiket onduidelijk is.

Det er sikrere end at gætte.

De a seg-rə-rə en è gèdə. Dat is veiliger dan gokken.

Apotekeren kan fortælle dig den rigtige dosis, før du tager den.

Apoteeguhn kèn fo-tèlə dai den regdə doosis, fuh doe tee den. De apotheker kan je de juiste dosis vertellen voordat je het inneemt.

Woord voor woord

Jeg ‘Jeg’ betekent hier ‘ik’ en verwijst naar de persoon die over zichzelf spreekt. Een veelgebruikt patroon is ‘Jeg’ gevolgd door wat iemand doet of ervaart.

hentede ‘hentede’ betekent hier dat de spreker de medicijnen bij de apotheek heeft opgehaald. De vorm wordt gebruikt voor iets dat al is gebeurd, zoals in ‘Jeg hentede denne medicin på apoteket’.

denne ‘denne’ betekent ‘deze’ en wijst hier naar de specifieke medicijn waarover de spreker praat. Het staat direct voor het zelfstandig naamwoord in ‘denne medicin’.

medicin ‘medicin’ betekent ‘medicijn’ en verwijst hier naar het middel dat bij de apotheek is opgehaald. Het kan samen met een aanwijzend woord worden gebruikt, zoals in ‘denne medicin’.

på In ‘på apoteket’ geeft ‘på’ aan waar de medicijn is opgehaald: bij de apotheek. Deze combinatie kan worden gebruikt om een plaats of instelling aan te duiden.

apoteket ‘apoteket’ betekent hier ‘de apotheek’, de plaats waar de medicijn is opgehaald. In de dialoog staat het na ‘på’ in ‘på apoteket’.

Forklarede ‘Forklarede’ betekent ‘legde uit’ in de vraag over de apotheker en de instructies. Aan het begin van ‘Forklarede apotekeren brugsanvisningen?’ staat het werkwoord vóór de persoon omdat het een vraag is.

apotekeren ‘apotekeren’ betekent ‘de apotheker’ en verwijst naar de persoon die de gebruiksinstructies kan uitleggen. Het woord is in de dialoog zowel onderdeel van ‘Forklarede apotekeren brugsanvisningen?’ als van ‘Apotekeren kan fortælle dig den rigtige dosis’.

brugsanvisningen ‘brugsanvisningen’ betekent hier ‘de gebruiksaanwijzing’, dus de instructies voor het medicijn. In ‘Forklarede apotekeren brugsanvisningen?’ is dit waarover de apotheker uitleg zou geven.

etiketten ‘etiketten’ betekent ‘het etiket’ op de verpakking van de medicijn. In ‘På etiketten står der’ geeft het woord aan waar de informatie geschreven staat.

står In ‘På etiketten står der’ betekent ‘står’ dat iets op het etiket geschreven staat of vermeld wordt. Deze constructie kan worden gebruikt om te zeggen welke informatie ergens staat.

der In ‘står der’ helpt ‘der’ de mededeling te vormen dat er bepaalde informatie geschreven staat; het verwijst hier niet naar een concrete plaats. De hele uitdrukking ‘På etiketten står der’ betekent dat het op het etiket staat.

at ‘at’ verbindt ‘står der’ met de inhoud van de instructie in ‘at du skal tage den efter måltider’. Het leidt hier een bijzin in die uitlegt wat er op het etiket staat.

du ‘du’ betekent ‘jij’ en verwijst naar de persoon die het medicijn moet innemen. Het staat in de instructie ‘du skal tage den efter måltider’.

skal ‘skal’ geeft hier aan wat volgens de instructie moet gebeuren: het medicijn innemen. Een bruikbaar patroon is ‘skal’ gevolgd door een werkwoord, zoals in ‘skal tage’.

tage ‘tage’ betekent hier ‘innemen’, met het medicijn als voorwerp in ‘tage den’. Na ‘skal’ staat deze vorm in de instructie ‘skal tage den efter måltider’.

den ‘den’ betekent hier ‘het’ of ‘deze’ en verwijst naar de medicijn. In ‘tage den’ voorkomt het woord dat ‘medicin’ opnieuw moet worden herhaald.

efter ‘efter’ betekent ‘na’ en geeft hier aan wanneer de medicijn moet worden ingenomen. De dialoog gebruikt de vaste tijdscombinatie ‘efter måltider’.

måltider ‘måltider’ betekent ‘maaltijden’ en verwijst hier naar de momenten waarna de medicijn moet worden ingenomen. Het staat in de tijdsaanduiding ‘efter måltider’.

Så ‘Så’ betekent hier ‘dan’ en trekt een gevolg uit de vorige instructie. In ‘Så må du ikke tage den før morgenmaden’ leidt het de daaropvolgende regel in.

må In ‘må du ikke tage’ geeft ‘må’ samen met ‘ikke’ aan dat iets niet mag of niet toegestaan is. Een bruikbaar patroon voor een verbod is ‘må ikke’ gevolgd door een werkwoord.

ikke ‘ikke’ maakt de instructie negatief in ‘må du ikke tage den’. Samen betekent ‘må ikke’ dat de handeling niet mag of niet moet gebeuren.

før ‘før’ betekent ‘voor’ of ‘voordat’ en geeft hier aan dat het innemen niet vóór het ontbijt mag gebeuren. De dialoog gebruikt de tijdscombinatie ‘før morgenmaden’.

morgenmaden ‘morgenmaden’ betekent ‘het ontbijt’ en is hier het tijdstip waarmee de instructie wordt begrensd. Het staat na ‘før’ in ‘før morgenmaden’.

er ‘er’ betekent hier ‘is’ en verbindt ‘etiketten’ met de beschrijving ‘uklar’. In ‘etiketten er uklar’ wordt zo de toestand van het etiket beschreven.

sikker ‘sikker’ betekent hier ‘zeker’ of ‘ervan overtuigd’ in ‘Jeg er ikke sikker på, hvilken dosis jeg skal tage’. De vaste combinatie ‘er sikker på’ wordt gebruikt om zekerheid over iets uit te drukken.

hvilken ‘hvilken’ betekent ‘welke’ en vraagt hier om de juiste dosis te bepalen. Het staat direct voor het zelfstandig naamwoord in ‘hvilken dosis’.

dosis ‘dosis’ betekent ‘dosis’, de hoeveelheid medicijn die moet worden ingenomen. In de dialoog komt het voor in ‘hvilken dosis’ en ‘den rigtige dosis’.

Ring ‘Ring’ betekent hier ‘bel’ en is een directe instructie om telefonisch contact op te nemen. De combinatie ‘Ring til apoteket’ kan worden gebruikt wanneer je iemand of een instelling moet bellen.

til In ‘Ring til apoteket’ betekent ‘til’ dat de oproep naar de apotheek gericht is. Deze combinatie volgt op het werkwoord ‘Ring’ wanneer je aangeeft wie je belt.

hvis ‘hvis’ betekent ‘als’ en introduceert de voorwaarde in ‘hvis etiketten er uklar’. Het verbindt een voorwaarde met wat je in die situatie moet doen.

uklar ‘uklar’ betekent hier ‘onduidelijk’ en beschrijft de informatie op het etiket. In ‘etiketten er uklar’ wordt aangegeven dat de instructie moeilijk te begrijpen is.

Det ‘Det’ betekent hier ‘dat’ of ‘het’ en verwijst naar de vorige keuze om de apotheek te bellen in plaats van te gokken. In ‘Det er sikrere’ verwijst het naar die hele handeling of beoordeling.

sikrere ‘sikrere’ betekent ‘veiliger’ en vergelijkt de keuze om te bellen met gokken. De vergelijking staat in ‘Det er sikrere end at gætte’.

end ‘end’ betekent ‘dan’ in de vergelijking ‘sikrere end at gætte’. Het verbindt de veiligere optie met de handeling waarmee die wordt vergeleken.

gætte ‘gætte’ betekent ‘gokken’ of ‘raden’, hier over de juiste dosis. In ‘end at gætte’ benoemt het de onzekere handeling die je beter kunt vermijden.

kan ‘kan’ betekent hier ‘kan’ of ‘in staat zijn om’ en beschrijft wat de apotheker voor de ander kan doen. Het staat vóór het werkwoord in ‘kan fortælle’.

fortælle ‘fortælle’ betekent hier ‘vertellen’ of ‘meedelen’ welke dosis juist is. In ‘kan fortælle dig den rigtige dosis’ staat de persoon die de informatie ontvangt na het werkwoord.

dig ‘dig’ betekent ‘jou’ en verwijst naar de persoon aan wie de apotheker de informatie geeft. In ‘fortælle dig den rigtige dosis’ is het de ontvanger van de mededeling.

rigtige ‘rigtige’ betekent hier ‘juiste’ of ‘correcte’ en beschrijft welke dosis bedoeld is. De volledige woordgroep ‘den rigtige dosis’ specificeert de dosis die de apotheker zal meedelen.

tager ‘tager’ betekent hier ‘inneemt’ in de bijzin ‘før du tager den’. Het verwijst naar het moment waarop jij de medicijn inneemt; ‘den’ verwijst daarbij terug naar de medicijn.

Grammatica

Bepaalde vorm met achtervoegsel: apoteker → apotekeren, brugsanvisning → brugsanvisningen

Apotekeren forklarer brugsanvisningen.

Apoteeguhn foklaaruh broe-an-wiesningən.

De apotheker legt de gebruiksaanwijzing uit.

In het Deens wordt het bepaalde lidwoord vaak als achtervoegsel aan het zelfstandig naamwoord toegevoegd.

Vergelijkende trap: sikker → sikrere

Denne dosis er sikrere.

Dennuh doosis a seg-rə-rə.

Deze dosis is veiliger.

Bij veel Deense bijvoeglijke naamwoorden wordt de vergrotende trap gevormd met -ere.

Deens woordenschat

apotek zelfstandig naamwoord

apoteek apotheek apoteket

apoteker zelfstandig naamwoord

apoteeguh apotheker apotekeren

brugsanvisning zelfstandig naamwoord

broe-an-wiesning gebruiksaanwijzing brugsanvisningen

dosis zelfstandig naamwoord

doosis dosis

etiket zelfstandig naamwoord

etie-keed etiket etiketten

forklare werkwoord

foklaa uitleggen forklarede

medicin zelfstandig naamwoord

mediesien medicijn

morgenmad zelfstandig naamwoord

mohən-meed ontbijt morgenmaden

måltid zelfstandig naamwoord

mool-tied maaltijd måltider

ringe werkwoord

rengə bellen Ring

sikker bijvoeglijk naamwoord

seguh zeker

tage werkwoord

tee nemen

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Ik heb dit medicijn bij de apotheek opgehaald.

Antwoord tonen

Jeg hentede denne medicin på apoteket.

Heeft de apotheker de gebruiksaanwijzing uitgelegd?

Antwoord tonen

Forklarede apotekeren brugsanvisningen?

Dat is veiliger dan gokken.

Antwoord tonen

Det er sikrere end at gætte.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

maaltijd

Antwoord tonen

måltider

nemen

Antwoord tonen

tage

apotheker

Antwoord tonen

apotekeren

ontbijt

Antwoord tonen

morgenmaden