Over deze les
Met Een gezondere dagelijkse routine oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.
Dialoog
A
Jeg vil gerne have en sundere daglig rutine.
Jai vil gèrne heeuwe en sonnere dèèli roe-tiene. Ik wil een gezondere dagelijkse routine.
B
Start med små ændringer, som du kan holde fast i.
Staad mee smoo ènrender, som doo ken holle fest ie. Begin met kleine veranderingen die je kunt volhouden.
A
Jeg kan drikke mere vand, mens jeg er på arbejde.
Jai ken dregge meere van, mens jai èr poo aabaide. Ik kan meer water drinken als ik op mijn werk ben.
B
Det kan måske hjælpe på din energi om eftermiddagen.
Die ken moskee jelbe poo dien energie om èftermeeden. Dat kan helpen voor je energie in de middag.
A
Skal jeg også motionere efter aftensmaden?
Skel jai osse mosjonéére èfter aafensmeeden? Moet ik na het avondeten ook sporten?
B
En kort gåtur ville være en overkommelig start.
En koord kootoer velle vèère en oo-ver-kommeli staad. Een korte wandeling zou een haalbare start zijn.
A
Jeg kan stille mine sko ved døren, så jeg husker at gå en tur.
Jai ken sdille miene sgoo veeth deuren, sò jai hoesker èd goo en toer. Ik kan mijn schoenen bij de deur zetten, zodat ik eraan denk om te gaan.
B
Det lyder realistisk og nemt at holde fast i.
Die luur realistisk o nemd èd holle fest ie. Dat klinkt realistisch en makkelijk vol te houden.Woord voor woord
Jeg
«Jeg» betekent hier «ik» en is degene die de handeling uitvoert. Je gebruikt het bijvoorbeeld in «Jeg kan drikke mere vand» wanneer je over jezelf spreekt.
vil
«vil» drukt in «Jeg vil gerne have» een wens of bedoeling uit: «ik wil graag». Een bruikbaar patroon is «Jeg vil gerne have ...» voor iets dat je graag wilt hebben.
gerne
«gerne» maakt samen met «vil» de wens in «Jeg vil gerne have» vriendelijker en betekent hier «graag». Gebruik «Jeg vil gerne ...» om beleefd te zeggen wat je wilt doen of hebben.
have
«have» betekent hier «hebben» en staat in «Jeg vil gerne have en sundere daglig rutine». Het volgt op «vil gerne» en krijgt daarna het gewenste voorwerp, zoals «en sundere daglig rutine».
en
«en» is hier het onbepaalde lidwoord vóór «sundere daglig rutine»: «een». Je gebruikt het vóór een enkelvoudig zelfstandig naamwoord wanneer je niet naar een specifieke eerder genoemde zaak verwijst.
sundere
«sundere» betekent hier «gezonder» en beschrijft «daglig rutine». De vorm is de vergelijkende vorm van «sund», zoals in «en sundere daglig rutine».
daglig
«daglig» betekent «dagelijkse» en geeft aan dat de «rutine» elke dag terugkomt. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord in «daglig rutine».
rutine
«rutine» betekent «routine», hier een vaste manier waarop je dagelijkse activiteiten uitvoert. Je kunt het combineren met een beschrijvend woord, zoals «daglig rutine».
Start
«Start» is hier een aansporing om te beginnen: «begin». In «Start med små ændringer» volgt na «med» wat het beginpunt of de eerste stap is.
med
«med» betekent hier «met» en leidt in «Start med små ændringer» de eerste stap in. Een bruikbaar patroon is «Start med ...» wanneer je advies geeft over waar iemand moet beginnen.
små
«små» betekent «kleine» en beschrijft in «små ændringer» veranderingen met een beperkte omvang. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft.
ændringer
«ændringer» betekent «veranderingen» en is in deze zin wat iemand moet kiezen om mee te beginnen. Het staat na «små» in «små ændringer».
som
«som» verwijst in «ændringer, som du kan holde fast i» terug naar «ændringer» en leidt de beschrijving daarvan in: «die». Het verbindt het zelfstandig naamwoord met de bijzin «du kan holde fast i».
du
«du» betekent «jij» en is in «som du kan holde fast i» degene die de veranderingen kan volhouden. Je gebruikt «du» als onderwerp wanneer je de aangesproken persoon bedoelt.
kan
«kan» drukt hier mogelijkheid of vermogen uit: «kunt». Het staat vóór een infinitief, zoals in «du kan holde fast i» en «Jeg kan drikke mere vand».
holde
«holde» betekent in «holde fast i» niet alleen letterlijk vasthouden, maar hier een verandering blijven volgen of volhouden. Na «kan» staat het in de infinitief; «holde fast i» is een bruikbaar patroon voor iets blijven aanhouden.
fast
«fast» betekent letterlijk «vast» en vormt in «holde fast i» samen met «holde» en «i» de betekenis «vasthouden aan» of «volhouden». Het woord staat direct na «holde» in deze vaste combinatie.
i
«i» is in «holde fast i» het voorzetsel dat aangeeft waaraan je vasthoudt. Het hoort bij de volledige uitdrukking «holde fast i» en staat vóór datgene wat je blijft volgen.
drikke
«drikke» betekent «drinken» en staat in «Jeg kan drikke mere vand» na «kan». Je gebruikt het met wat je drinkt, hier «mere vand».
mere
«mere» betekent «meer» en geeft in «drikke mere vand» aan dat de hoeveelheid water groter moet zijn. Het staat vóór «vand» om de hoeveelheid daarvan te bepalen.
vand
«vand» betekent «water» en is in «drikke mere vand» wat de spreker wil drinken. Je kunt het na een werkwoord van drinken zetten, bijvoorbeeld in het patroon «drikke ... vand».
mens
«mens» betekent hier «terwijl» en leidt in «mens jeg er på arbejde» een gelijktijdige situatie in. Het verbindt de hoofdhandeling met wat op datzelfde moment gebeurt.
er
«er» betekent hier «ben» in «mens jeg er på arbejde». Het beschrijft waar of in welke situatie «jeg» zich bevindt.
på
«på» betekent in «på arbejde» letterlijk «op», maar de volledige uitdrukking betekent «op het werk». Gebruik «på arbejde» om te zeggen dat je aan het werk bent of je op je werk bevindt.
arbejde
«arbejde» betekent hier «werk» in de vaste combinatie «på arbejde»: «op het werk». Het staat na het voorzetsel «på».
Det
«Det» betekent hier «dat» en verwijst naar de vooraf genoemde mogelijkheid om meer water te drinken. Het is het onderwerp van «Det kan måske hjælpe på din energi».
måske
«måske» betekent «misschien» en maakt de uitspraak «Det kan måske hjælpe» voorzichtig: het kan helpen, maar dat is niet zeker. Je kunt het vóór het werkwoord of de werkwoordgroep zetten om onzekerheid uit te drukken.
hjælpe
«hjælpe» betekent «helpen» en staat na «kan» in «Det kan måske hjælpe på din energi». In deze zin gaat het om een mogelijk gunstig effect op iemands energie.
din
«din» betekent «jouw» en geeft in «din energi» aan van wie de energie is. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord «energi».
energi
«energi» betekent «energie» en is in «hjælpe på din energi» datgene waarop het mogelijke effect betrekking heeft. Het wordt voorafgegaan door het bezittelijke «din».
om
«om» betekent in «om eftermiddagen» «in» of «tijdens» een tijdsperiode. Gebruik «om» hier vóór een deel van de dag om aan te geven wanneer iets gebeurt.
eftermiddagen
«eftermiddagen» betekent «de middag» in «om eftermiddagen». De vorm verwijst naar een bepaalde middagperiode en staat na «om».
Skal
«Skal» drukt in «Skal jeg også motionere ...?» een vraag uit naar wat iemand zou moeten of van plan is te doen: «moet» of «zal». In een vraag staat het vóór «jeg», zoals in «Skal jeg ...?».
også
«også» betekent «ook» en voegt in «Skal jeg også motionere» deze activiteit toe aan de andere voorgestelde gezondheidsveranderingen. Het staat vóór «motionere».
motionere
«motionere» betekent hier «sporten» of «bewegen» en staat na «Skal jeg også». Je gebruikt het om te vragen of iemand lichamelijke activiteit moet toevoegen, zoals na het avondeten.
efter
«efter» betekent «na» en geeft in «efter aftensmaden» aan wanneer de activiteit plaatsvindt. Het staat vóór de gebeurtenis of maaltijd die als tijdspunt dient.
aftensmaden
«aftensmaden» betekent «het avondeten» en is in «efter aftensmaden» het tijdspunt waarna de activiteit plaatsvindt. Het staat direct na het voorzetsel «efter».
kort
«kort» betekent «kort» en beschrijft in «en kort gåtur» de beperkte duur of omvang van de wandeling. Het staat vóór «gåtur».
gåtur
«gåtur» betekent «wandeling» en is in «En kort gåtur» de voorgestelde activiteit. Het kan samen met een duur- of omvangsbeschrijving worden gebruikt, zoals «en kort gåtur».
ville
«ville» geeft in «ville være en overkommelig start» een voorzichtige voorstelling of suggestie weer: «zou zijn». Je gebruikt de constructie «ville være ...» om iets als een mogelijke optie te beschrijven.
være
«være» betekent «zijn» en staat na «ville» in «ville være en overkommelig start». Het verbindt de wandeling met de beoordeling «en overkommelig start».
overkommelig
«overkommelig» betekent hier «haalbaar» of «te doen» en beschrijft «en kort gåtur» als een passende eerste stap. Je kunt het gebruiken om een taak of plan als niet te zwaar te beoordelen.
stille
«stille» betekent in «stille mine sko ved døren» «zetten» of «plaatsen». Na «kan» staat het in de infinitief; een bruikbaar patroon is «stille noget ved ...» voor iets op een bepaalde plek zetten.
mine
«mine» betekent «mijn» en beschrijft in «mine sko» van wie de schoenen zijn. Het staat vóór het meervoudige zelfstandig naamwoord «sko».
sko
«sko» betekent «schoenen» en is in «stille mine sko ved døren» het voorwerp dat bij de deur wordt gezet. Het staat na het bezittelijke «mine».
ved
«ved» betekent hier «bij» en geeft in «ved døren» de plaats aan. Je gebruikt «ved» vóór een plaats of voorwerp waar iets in de buurt staat.
døren
«døren» betekent «de deur» en is in «ved døren» de plaats waar de schoenen worden gezet. Het staat na het voorzetsel «ved».
så
«så» betekent hier «zodat» en verbindt in «så jeg husker at gå en tur» het neerzetten van de schoenen met het doel of gevolg daarvan. Daarna volgt de bijzin «jeg husker at gå en tur».
husker
«husker» betekent «herinner» of «onthoud» in de betekenis «ik herinner me eraan» in «jeg husker at gå en tur». Het wordt gevolgd door «at» en de handeling die iemand niet wil vergeten.
at
«at» betekent hier «om te» en leidt in «at gå en tur» de handeling in die iemand zich herinnert. Na «at» staat de infinitief «gå».
gå
«gå» betekent hier «gaan» in de uitdrukking «gå en tur»: «een wandeling maken». Het staat na «at» in «at gå en tur».
tur
«tur» betekent hier «wandeling» of «tocht» en vormt met «gå» de uitdrukking «gå en tur». Gebruik «gå en tur» wanneer je zegt dat je een wandeling gaat maken.
lyder
«lyder» betekent hier «klinkt» of «lijkt» in «Det lyder realistisk». Je gebruikt het met een beoordeling of indruk, bijvoorbeeld om te reageren op een voorstel.
realistisk
«realistisk» betekent «realistisch» en beschrijft in «Det lyder realistisk» hoe het voorgestelde plan klinkt. Het staat na «lyder» als beoordeling van «Det».
og
«og» betekent «en» en verbindt in «realistisk og nemt» twee beoordelingen van hetzelfde plan. Het staat tussen de twee beschrijvingen.
nemt
«nemt» betekent «gemakkelijk» in «nemt at holde fast i»: het plan is gemakkelijk vol te houden. Je kunt het gebruiken in «Det er nemt at ...» wanneer je zegt dat een handeling weinig moeite kost.
Grammatica
sundere + substantiv
en sundere rutine
en sonnere roe-tieneeen gezondere routine
De uitgang -ere vormt de vergrotende trap: sund → sundere. Het bijvoeglijk naamwoord staat vóór het zelfstandig naamwoord.
holde fast i + substantiv
holde fast i en daglig rutine
holle fest ie en dèèli roe-tienevasthouden aan een dagelijkse routine
De vaste uitdrukking holde fast i betekent ‘vasthouden aan’. Het voorzetsel i hoort bij de uitdrukking.
Deens woordenschat
arbejde
zelfstandig naamwoord
aabaide
werk
- Geslacht
- neuter
jeg er på arbejde
daglig
bijvoeglijk naamwoord
dèèli
dagelijks
en sundere daglig rutine
drikke
werkwoord
dregge
drinken
Jeg kan drikke mere vand
energi
zelfstandig naamwoord
energie
energie
- Geslacht
- common
din energi om eftermiddagen
hjælpe
werkwoord
jelbe
helpen
kan måske hjælpe på din energi
holde fast i
uitdrukking
holle fest ie
volhouden
som du kan holde fast i
mens
voegwoord
mens
terwijl
mens jeg er på arbejde
måske
bijwoord
moskee
misschien
Det kan måske hjælpe
rutine
zelfstandig naamwoord
roe-tiene
routine
- Geslacht
- common
en sundere daglig rutine
sundere
bijvoeglijk naamwoord
sonnere
gezonder
en sundere daglig rutine
vand
zelfstandig naamwoord
van
water
drikke mere vand
ændring
zelfstandig naamwoord
ènreng
verandering
ændringer
- Geslacht
- common
små ændringer
Quiz
Woordvolgorde
Zet de woorden in de juiste volgorde.
Moet ik na het avondeten ook sporten?
Antwoord tonen
Skal jeg også motionere efter aftensmaden?Spelling
Tik op de letters om het woord te spellen.
werk
Antwoord tonen
arbejderoutine
Antwoord tonen
rutineterwijl
Antwoord tonen
mensdrinken