Regels voor een gedeelde keuken | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Regels voor een gedeelde keuken oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Jeg er ny i dette fælles køkken. Hvad skal jeg vide?

jaj èr nuu ie dèdde fèlles keugen. Vè skèl jaj wie-ə? Ik ben nieuw in deze gedeelde keuken. Wat moet ik weten?

Hold køkkenbordene fri, og ryd op lige efter madlavningen.

hol keugenboordene fri, o ruu op lie-ə efter mè-lau-nen. Houd de aanrechtbladen leeg en ruim meteen na het koken op.

Hvor skal jeg sætte en pande, efter jeg har vasket den?

voa skèl jaj sèdde en pènne, efter jaj haa vasge den? Waar moet ik een pan neerzetten nadat ik hem heb afgewassen?

Brug den nederste hylde ved siden af vasken, når panden er tør.

broe den nee-ərste hül-də vee sien è va-sgen, noa pènnen èr teur. Gebruik de onderste plank naast de gootsteen als de pan droog is.

Skal jeg tørre køkkenbordet af, før jeg går?

skèl jaj teure keugenboorde af, feur jaj goa? Moet ik het aanrecht afnemen voordat ik ga?

Tør det af, og sæt alt, hvad du har brugt, på plads.

teur de af, o sèd alt, vè doe haa broegd, poo ples. Neem het af en ruim alles op wat je hebt gebruikt.

Er der andet, jeg skal tjekke?

èr daa enne, jaj skèl tsjekke? Is er nog iets anders dat ik moet controleren?

Lad området være klart til den næste person.

lè om-roo-de vee-ə klaad tel den nesde person. Zorg dat de ruimte klaar is voor de volgende persoon.

Woord voor woord

Jeg Jeg betekent hier ik en verwijst naar de spreker. Je gebruikt Jeg om jezelf te noemen, zoals in Jeg er ny i dette fælles køkken wanneer je jezelf als nieuwe gebruiker introduceert.

er er betekent hier ben in Jeg er ny en is de gebruikte vorm van være. De combinatie subject + er + beschrijving gebruik je om een toestand of situatie van iemand te beschrijven.

ny ny betekent hier nieuw in de gedeelde keuken, dus iemand die er nog niet eerder of nog maar kort gebruik van maakt. In Jeg er ny i dette fælles køkken beschrijft ny de situatie van een nieuwe gebruiker.

i i betekent hier in en verbindt ny met de plaats of omgeving waarin iemand nieuw is. In ny i dette fælles køkken geeft i de relatie met de gedeelde keuken aan; je gebruikt deze combinatie bij een nieuwe omgeving of activiteit.

dette dette betekent dit en verwijst naar de specifieke gedeelde keuken waarover de spreker praat. In dette fælles køkken staat het vóór het zelfstandig naamwoord om die keuken aan te wijzen.

fælles fælles betekent gedeeld of gezamenlijk en beschrijft een keuken die door meerdere mensen wordt gebruikt. In dette fælles køkken staat fælles vóór køkken; je gebruikt het om gemeenschappelijk gebruik aan te geven.

køkken køkken betekent keuken en benoemt hier de ruimte waarin de regels gelden. In fælles køkken maakt het deel uit van de naam van de gedeelde keuken, bijvoorbeeld wanneer je uitlegt in welke ruimte je werkt of kookt.

Hvad Hvad betekent wat en vraagt in Hvad skal jeg vide? naar de informatie die de spreker nodig heeft. Je gebruikt Hvad als vraagwoord wanneer je naar een zaak, onderwerp of informatie vraagt.

skal skal betekent hier moet of hoort te en geeft in Hvad skal jeg vide? aan welke informatie de spreker nodig heeft. skal staat hier vóór het infinitief vide; je gebruikt de combinatie om naar een verwachte of noodzakelijke handeling te vragen.

vide vide betekent weten en staat in Hvad skal jeg vide? als infinitief na skal. Je gebruikt vide wanneer je vraagt of zegt welke informatie iemand moet kennen.

Hold Hold is hier een opdracht: houd iets in een bepaalde toestand. In Hold køkkenbordene fri betekent de hele combinatie dat de keukenbladen leeg en onbelemmerd moeten blijven; je gebruikt Hold + voorwerp + beschrijving om zo’n instructie te geven.

køkkenbordene køkkenbordene betekent de keukenbladen of aanrechten en verwijst naar de bladen in de gedeelde keuken. In Hold køkkenbordene fri is het het voorwerp van de instructie; je gebruikt het om meerdere keukenbladen als geheel aan te duiden.

fri fri betekent hier vrij, in de praktische zin leeg en onbelemmerd. In Hold køkkenbordene fri beschrijft fri de gewenste toestand van de keukenbladen; je gebruikt deze combinatie bij een regel om iets vrij te houden.

og og betekent en en verbindt hier twee opeenvolgende instructies: Hold køkkenbordene fri en ryd op lige efter madlavningen. Je gebruikt og om gelijkwaardige handelingen of aanwijzingen samen te voegen.

ryd ryd is hier een opdracht om op te ruimen en vormt samen met op de uitdrukking ryd op. In ryd op lige efter madlavningen geeft ryd de handeling van opruimen aan; je gebruikt dit om iemand direct een opruiminstructie te geven.

op op is hier een deel van de vaste uitdrukking ryd op, die als geheel opruimen betekent. op maakt dus samen met ryd de bedoelde opruimactie compleet; in ryd op lige efter madlavningen gaat het om opruimen na het koken.

lige lige betekent hier meteen of direct en versterkt de tijdsaanduiding lige efter madlavningen. Je gebruikt lige efter om aan te geven dat iets onmiddellijk na een activiteit gebeurt.

efter efter betekent na en verbindt de opruimactie met de activiteit madlavningen. In lige efter madlavningen geeft efter aan wanneer het opruimen moet gebeuren; je gebruikt het om een volgorde in de tijd aan te geven.

madlavningen madlavningen betekent het koken of de bereiding van het eten en verwijst hier naar de kookactiviteit die net is afgelopen. In lige efter madlavningen benoemt het de activiteit waarna moet worden opgeruimd.

Hvor Hvor betekent waar en vraagt in Hvor skal jeg sætte en pande? naar een plaats. Je gebruikt Hvor als vraagwoord wanneer je wilt weten waar iets moet worden geplaatst.

sætte sætte betekent zetten of plaatsen en staat in Hvor skal jeg sætte en pande? als infinitief na skal. Je gebruikt sætte voor het plaatsen van een voorwerp op een bepaalde plek.

en en betekent een en introduceert in en pande één nog niet nader bepaalde pan. Je gebruikt en vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je naar één voorwerp verwijst zonder het als specifiek bekend te maken.

pande pande betekent pan en benoemt het voorwerp dat na het wassen moet worden opgeborgen. In en pande wordt het gecombineerd met en; je gebruikt het in aanwijzingen over koken, afwassen of opbergen.

har har is hier de vorm van hebben in har vasket en helpt de eerdere handeling van wassen uit te drukken. In efter jeg har vasket den gebruik je har samen met vasket om te verwijzen naar iets dat eerst gewassen is.

vasket vasket betekent gewassen en staat in har vasket den bij de handeling die vóór het plaatsen van de pan gebeurt. Het is de vorm die hier samen met har wordt gebruikt; je gebruikt har vasket + voorwerp om te zeggen dat iets gewassen is.

den den betekent hier het of hem en verwijst terug naar pande. In jeg har vasket den voorkomt den dat pande opnieuw genoemd moet worden; je gebruikt het om naar een eerder genoemd voorwerp te verwijzen.

Brug Brug is hier een opdracht en betekent gebruik. In Brug den nederste hylde geeft het aan dat de aangesprokene de onderste plank moet gebruiken; je gebruikt Brug aan het begin van een praktische instructie.

nederste nederste betekent onderste of laagste en specificeert welke plank bedoeld is. In den nederste hylde helpt het de juiste opbergplek aan te wijzen; je gebruikt het om een positie onderaan aan te geven.

hylde hylde betekent plank of schap en benoemt de opbergplek voor de pan. In den nederste hylde verwijst het naar een specifieke plank; je gebruikt het bij aanwijzingen over waar iets moet worden opgeborgen.

ved ved maakt hier samen met siden af de uitdrukking ved siden af, die naast betekent. In ved siden af vasken geeft ved samen met de andere onderdelen een plaats naast de gootsteen aan; je gebruikt deze uitdrukking om een locatie te beschrijven.

siden siden is hier onderdeel van ved siden af en draagt samen met ved en af de betekenis naast. In ved siden af vasken verwijst de hele uitdrukking naar een plaats aan de zijkant van de gootsteen; je gebruikt dit bij het geven van een locatieaanwijzing.

af af is hier het laatste onderdeel van ved siden af, dat als geheel naast betekent. In ved siden af vasken maakt af de plaatsaanduiding compleet; je gebruikt de volledige uitdrukking om iets ten opzichte van een ander voorwerp te lokaliseren.

vasken vasken betekent de gootsteen en verwijst naar het vaste punt waarnaast de plank staat. In ved siden af vasken specificeert het de plaats van de plank; je gebruikt het om een plek in de keuken aan te wijzen.

når når betekent wanneer of als en introduceert in når panden er tør het moment waarop de pan droog is. Je gebruikt når + een zin om een handeling aan een tijdstip of voorwaarde te koppelen.

panden panden betekent de pan en verwijst hier naar de pan die eerder is genoemd. In når panden er tør is panden het onderwerp van de beschrijving; je gebruikt deze vorm wanneer het om een specifieke pan gaat.

tør tør betekent droog en beschrijft in panden er tør de toestand van de pan. Je gebruikt er tør om aan te geven dat een voorwerp droog genoeg is voor de volgende handeling.

tørre tørre betekent afvegen of drogen en staat in tørre køkkenbordet af als infinitief. De volledige uitdrukking tørre køkkenbordet af betekent het keukenblad afvegen; je gebruikt die bij het schoonmaken van een oppervlak.

køkkenbordet køkkenbordet betekent het keukenblad of het aanrecht en verwijst naar het specifieke oppervlak dat moet worden afgeveegd. In tørre køkkenbordet af is het het voorwerp van de handeling; je gebruikt het bij schoonmaakinstructies in de keuken.

før før betekent voordat en leidt in før jeg går de handeling in die eerder moet plaatsvinden. Je gebruikt før + een zin om aan te geven dat iets klaar moet zijn vóór een vertrek of andere gebeurtenis.

går går betekent hier ga of vertrek en staat in før jeg går als vorm van gå. In deze context verwijst het naar het moment waarop de spreker de keuken verlaat; je gebruikt de uitdrukking voor een handeling vóór vertrek.

det det betekent hier het en verwijst terug naar køkkenbordet. In Tør det af vervangt det het eerder genoemde keukenblad; je gebruikt het om een al bekend voorwerp niet opnieuw te hoeven noemen.

sæt sæt is hier een opdracht om iets te plaatsen en staat in sæt alt ... på plads. De volledige combinatie betekent dat alles moet worden teruggezet; je gebruikt sæt aan het begin van een praktische opberginstructie.

alt alt betekent alles en verwijst in alt, hvad du har brugt naar alle voorwerpen die zijn gebruikt. Je gebruikt alt, hvad ... om een volledige groep zaken aan te duiden zonder elk voorwerp afzonderlijk te noemen.

du du betekent jij of je en verwijst naar de persoon die de keuken gebruikt. In hvad du har brugt maakt du duidelijk wie de genoemde spullen heeft gebruikt; je gebruikt du om de aangesprokene direct te benoemen.

brugt brugt betekent gebruikt en staat in hvad du har brugt bij de spullen die de aangesprokene heeft gebruikt. Het is de vorm die hier samen met har wordt gebruikt; je gebruikt alt, hvad du har brugt om alle gebruikte voorwerpen aan te duiden.

på på is hier onderdeel van de uitdrukking på plads, die op zijn plaats of terug op de juiste plek betekent. In sæt alt ... på plads draagt på samen met plads de betekenis van terugplaatsen; je gebruikt de volledige uitdrukking bij opruimen.

plads plads betekent plaats en vormt samen met på de uitdrukking på plads. In sæt alt, hvad du har brugt, på plads gaat het om de juiste plek voor elk gebruikt voorwerp; je gebruikt deze uitdrukking wanneer iets moet worden opgeborgen.

der der betekent hier niet daar, maar maakt in Er der andet? deel uit van de bestaansvraag of er nog iets anders is. Je gebruikt de constructie Er der ...? om te vragen of iets aanwezig, beschikbaar of nodig is.

andet andet betekent hier iets anders en verwijst naar een mogelijke extra controle of regel. In Er der andet, jeg skal tjekke? vraagt het of er nog iets bijkomt; je gebruikt het om naar een aanvullende zaak te vragen.

tjekke tjekke betekent controleren of nakijken en staat in jeg skal tjekke als infinitief na skal. In Er der andet, jeg skal tjekke? vraagt de spreker welke extra zaken nog gecontroleerd moeten worden.

Lad Lad is hier een opdracht om iets in een bepaalde toestand achter te laten en vormt met området være klart de uitdrukking Lad området være klart. Je gebruikt Lad + voorwerp + være + beschrijving om te zeggen dat iets zo moet blijven voor de volgende gebruiker.

området området betekent de ruimte of het gebied en verwijst hier naar de gedeelde keukenruimte. In Lad området være klart is het het voorwerp dat klaar moet worden achtergelaten; je gebruikt deze vorm voor een specifieke ruimte die al bekend is.

være være betekent zijn en staat in Lad området være klart als infinitief na Lad. In deze constructie verbindt være området met de gewenste toestand klart; je gebruikt het om aan te geven in welke toestand iets moet blijven.

klart klart betekent klaar of gereed en beschrijft in området være klart de toestand waarin de ruimte moet worden achtergelaten. In klart til den næste person geeft het aan dat de ruimte gereed is voor de volgende gebruiker.

til til betekent hier voor en geeft in klart til den næste person aan voor wie de ruimte gereed moet zijn. Je gebruikt de combinatie klaar + til om de bedoelde gebruiker of bestemming van iets aan te geven.

næste næste betekent volgende en specificeert in den næste person wie na de huidige gebruiker komt. Je gebruikt het om de daaropvolgende persoon in een volgorde of gebruikssituatie aan te duiden.

person person betekent persoon en verwijst hier naar degene die de gedeelde keuken na de huidige gebruiker zal gebruiken. In den næste person benoemt het de volgende gebruiker; je gebruikt het voor een individuele menselijke gebruiker.

Grammatica

tørre ... af

tørre køkkenbordene af

teure keugenboordene af

de aanrechtbladen afnemen

Bij dit scheidbare werkwoord staat af na het lijdend voorwerp.

køkkenbordene

køkkenbordene

keugenboordene

de aanrechtbladen

De uitgang -ene markeert in het Deens de bepaalde meervoudsvorm.

Deens woordenschat

fri bijvoeglijk naamwoord

fri leeg en vrij

fælles bijvoeglijk naamwoord

fèlles gedeeld

køkken zelfstandig naamwoord

keugen keuken

Geslacht: common

køkkenbordene zelfstandig naamwoord

keugenboordene aanrechtbladen

Geslacht: common

lige efter voorzetsel

lie-ə efter meteen na

madlavningen zelfstandig naamwoord

mè-lau-nen het koken

Geslacht: common

nederste bijvoeglijk naamwoord

nee-ərste onderste

pande zelfstandig naamwoord

pènne pan

Geslacht: common

ryd op werkwoord

ruu op opruimen

sætte werkwoord

sèdde neerzetten

vaske werkwoord

vasge wassen

vide werkwoord

wie-ə weten

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Is er nog iets anders dat ik moet controleren?

Antwoord tonen

Er der andet, jeg skal tjekke?

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

het koken

Antwoord tonen

madlavningen

neerzetten

Antwoord tonen

sætte

keuken

Antwoord tonen

køkken

weten

Antwoord tonen

vide