Een instabiele internetverbinding oplossen | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Internetforbindelsen har været ustabil siden i morges.

   De internetverbinding is sinds vanochtend instabiel.

   Internetforbindelsen

   de internetverbinding

   har været

   is geweest

   ustabil

   instabiel

   siden i morges

   sinds vanochtend

   Uitgebreide uitleg

   Internetforbindelsen betekent hier “de internetverbinding”. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord: internet + forbindelse (“verbinding”). De uitgang -en maakt het zelfstandig naamwoord bepaald. Het meervoud is internetforbindelser; het bepaalde meervoud is internetforbindelserne. har været is de voltooide tegenwoordige tijd van være (“zijn”). har is de tegenwoordige vorm van have (“hebben”), en været is het voltooid deelwoord van være. Hier beschrijft de combinatie een toestand die vóór nu is begonnen en nog relevant is. Voorbeeld: Jeg har været træt. — “Ik ben moe geweest.” ustabil betekent hier “instabiel”. Het bijvoeglijk naamwoord beschrijft de toestand van Internetforbindelsen. De vorm is ustabil bij een onbepaald en-woord, ustabilt bij een onbepaald et-woord, en ustabile in het meervoud én na een bepaald zelfstandig naamwoord. Voorbeelden: Forbindelsen er ustabil. — “De verbinding is instabiel.” Den ustabile forbindelse — “de instabiele verbinding”. In de vaste zin staat ustabil na har været als naamwoordelijk deel van het gezegde; daar krijgt het niet de bepaalde vorm ustabile. siden i morges betekent “sinds vanochtend”. siden geeft hier een beginpunt in de tijd aan, en i morges is de tijdsaanduiding “vanochtend”. Samen met har været maakt deze uitdrukking duidelijk dat de toestand vanaf dat beginpunt tot nu voortduurt. Herbruikbaar patroon: har været ... siden [tijdstip] — “is ... geweest sinds [tijdstip]”. Samen betekent Internetforbindelsen har været ustabil siden i morges.: “De internetverbinding is sinds vanochtend instabiel.” Internetforbindelsen is het bepaalde onderwerp, har været verbindt de toestand met het heden, ustabil benoemt die toestand en siden i morges geeft het beginpunt ervan aan.

2. Mit videoopkald begynder snart.

   Mijn videogesprek begint zo.

   Mit

   mijn

   videoopkald

   videogesprek

   begynder

   begint

   snart

   binnenkort; zo

   Uitgebreide uitleg

   Mit betekent hier “mijn” en staat vóór het zelfstandig naamwoord. Het is de vorm van het bezittelijk voornaamwoord die bij een onzijdig enkelvoudig zelfstandig naamwoord hoort; het verwijst naar de spreker als bezitter. Vergelijk bijvoorbeeld mit hus (“mijn huis”) met min bil (“mijn auto”), waarbij de vorm samenhangt met het grammaticale geslacht van het volgende zelfstandig naamwoord, niet met het geslacht van de bezitter. videoopkald is een samenstelling van “video” en “oproep” en betekent hier een videogesprek of video-oproep. Het is een zelfstandig naamwoord: in het Deens worden zulke samenstellingen als één woord geschreven. Een bruikbaar vergelijkbaar woord is telefonopkald (“telefoongesprek”); dat is een ander type oproep, maar heeft hetzelfde tweede deel. begynder is de tegenwoordige tijd van begynde (“beginnen”). De vorm past bij een derde persoon enkelvoudig onderwerp, hier Mit videoopkald: “mijn videogesprek begint”. Het Deense werkwoord krijgt in de tegenwoordige tijd bij deze vorm geen aparte persoonsuitgang voor het onderwerp; jeg begynder betekent bijvoorbeeld “ik begin”, terwijl det begynder “het begint” betekent. Voor de verleden tijd staat begyndte (“begon”): Samtalen begyndte betekent “Het gesprek begon”. snart betekent “binnenkort” of, zoals in de vaste vertaling, “zo”. Het geeft aan dat het begin in de nabije toekomst ligt. Het zegt niet dat het videogesprek al begonnen is; daarvoor zou de tijd of formulering anders zijn. Samen vormen de delen: Mit videoopkald (“mijn videogesprek”) + begynder (“begint”) + snart (“zo/binnenkort”). De hele zin betekent dus: “Mijn videogesprek begint zo.”

3. Se, om en anden enhed bruger for meget båndbredde lige nu.

   Kijk of een ander apparaat nu te veel bandbreedte gebruikt.

   Se, om

   kijk of / controleer of

   anden

   andere

   enhed

   apparaat

   bruger

   gebruikt

   for meget

   te veel

   båndbredde

   bandbreedte

   lige nu

   nu / op dit moment

   Uitgebreide uitleg

   Se, om is een vaste manier om iemand te vragen iets te controleren: Se is de gebiedende wijs van se (“kijken”), en om leidt de gecontroleerde ja/nee-vraag in. Het onderwerp van de gebiedende wijs is hier niet uitgesproken; de aangesprokene moet kijken of de volgende bewering klopt. Vergelijk: Se, om døren er åben. — “Kijk of de deur open is.” anden betekent hier “andere” en staat bij en enhed: het gaat om een andere afzonderlijke eenheid dan de al besproken of bedoelde eenheid. De vormen zijn anden bij een enkelvoudig en-woord, andet bij een enkelvoudig et-woord en andre in het meervoud. Het onbepaalde lidwoord en drukt hier geen specifiek numeriek aantal als boodschap uit; het markeert de vorm van de naamwoordgroep. enhed betekent “apparaat” of, algemener, “eenheid”. Het is een en-woord: en enhed; de bepaalde vorm is enheden. In deze zin is het de uitvoerder van de handeling: de andere eenheid gebruikt de bandbreedte. bruger is de tegenwoordige tijd van bruge (“gebruiken”). In het Deens verandert deze tegenwoordige tijd niet naar persoon of getal: jeg bruger, du bruger en en enhed bruger. In deze zin betekent het specifiek “gebruikt” in de lopende situatie, niet “heeft gebruikt”. for meget betekent “te veel”: de hoeveelheid overschrijdt wat als passend of toegestaan wordt beschouwd. meget betekent op zichzelf “veel” en for meget maakt daar “te veel” van. Voor een telbare meervoudige hoeveelheid wordt vaak for mange gebruikt, bijvoorbeeld for mange filer — “te veel bestanden”. båndbredde betekent “bandbreedte”, dus de capaciteit voor gegevensoverdracht. Het is een en-woord: en båndbredde; de bepaalde vorm is båndbredden. In deze zin is het datgene wat de andere eenheid gebruikt. lige nu betekent “nu” of “op dit moment”. Het maakt duidelijk dat het gebruik tijdens het controleren plaatsvindt. lige kan in andere contexten ook “recht” of “precies” betekenen, maar in deze tijdsaanduiding vormt het samen met nu de uitdrukking “op dit moment”. Samen vormt Se, om een verzoek om te controleren. De bijzin en anden enhed bruger for meget båndbredde lige nu zegt wat gecontroleerd moet worden: een andere eenheid gebruikt op dit moment meer bandbreedte dan wenselijk. De volledige betekenis is daarom: “Kijk of een ander apparaat nu te veel bandbreedte gebruikt.”

4. Tabletten downloader opdateringer, så det kan forklare, hvorfor alt føles langsomt.

   De tablet is updates aan het downloaden, dus dat kan verklaren waarom alles langzaam aanvoelt.

   Tabletten

   de tablet

   downloader

   downloadt

   opdateringer

   updates

   så det

   dus dat

   kan

   kan

   forklare

   verklaren

   hvorfor

   waarom

   alt

   alles

   føles

   aanvoelt

   langsomt

   langzaam

   Uitgebreide uitleg

   Tabletten betekent hier “de tablet”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van tablet: en tablet → tabletten. De uitgang -en markeert hier dus niet het meervoud; het meervoud is tablets. downloader betekent “downloadt”. Het is de tegenwoordige tijd van downloade bij een derde-persoons enkelvoudig onderwerp. De vorm blijft in het Deens hetzelfde voor verschillende personen, behalve dat het onderwerp de persoon en het getal bepaalt. Voorbeeld: Jeg downloader filen. — “Ik download het bestand.” opdateringer betekent “updates”. Dit is het onbepaalde meervoud van opdatering: en opdatering → opdateringer. In deze zin is het datgene wat de tablet downloadt. så det vormt hier de overgang naar het gevolg: “dus dat” of “zodat dat”. så kan in zulke zinnen een gevolg of gevolgtrekking verbinden; det is het Deense onzijdige voornaamwoord “dat/het”. De vertaling maakt duidelijk dat dit dat verwijst naar de zojuist beschreven situatie als verklaring, zonder een specifieker zelfstandig naamwoord vast te leggen. kan betekent “kan” en drukt mogelijkheid of vermogen uit. Het is de modale werkwoordsvorm die vóór een infinitief staat; daarna volgt forklare, niet een vervoegde vorm. Voorbeeld: Det kan vente. — “Dat kan wachten.” forklare betekent “verklaren”. Dit is de infinitief na het modale werkwoord kan. De combinatie kan forklare betekent dus “kan verklaren”, niet dat er al zekerheid over de verklaring wordt uitgesproken. hvorfor betekent “waarom”. Het leidt hier een indirecte vraag in: forklare, hvorfor ... — “verklaren waarom ...”. Voor een directe vraag staat het bijvoorbeeld aan het begin: Hvorfor føles det langsomt? — “Waarom voelt het langzaam aan?” alt betekent “alles”. Het is een onzijdig enkelvoudig voornaamwoord dat naar de volledige relevante toestand of verzameling verwijst, niet noodzakelijk naar één eerder genoemd zelfstandig naamwoord. In deze zin is het onderwerp van føles. føles betekent hier “aanvoelt” of “voelt”. Het is de tegenwoordige tijd van føle in de constructie føles ...; Deense werkwoorden krijgen hier geen aparte persoonsuitgang voor het enkelvoudige onderwerp alt. In deze betekenis beschrijft het de ervaren indruk van iets. Voorbeeld: Det føles koldt. — “Het voelt koud aan.” langsomt betekent “langzaam”. De vorm hoort bij langsom en staat hier als beschrijving bij het onzijdige alt: langsom → langsomt. Het beschrijft dus hoe alles aanvoelt; het is niet het werkwoord dat de downloadactie uitdrukt. Samen vormt Tabletten downloader opdateringer de mededeling “De tablet downloadt updates”. så det kan forklare voegt het mogelijke gevolg toe: “dus dat kan verklaren”. De bijzin hvorfor alt føles langsomt geeft aan wat verklaard kan worden: waarom alles langzaam aanvoelt. De volledige betekenis is: “De tablet is updates aan het downloaden, dus dat kan verklaren waarom alles langzaam aanvoelt.”

5. Sæt opdateringen på pause, og genstart derefter routeren, hvis signalet stadig falder ud.

   Pauzeer de update en start daarna de router opnieuw op als het signaal nog steeds wegvalt.

   Sæt … på pause

   pauzeer

   opdateringen

   de update

   genstart

   herstart

   derefter

   daarna

   routeren

   de router

   hvis

   als

   signalet

   het signaal

   stadig

   nog steeds

   falder ud

   valt weg

   Uitgebreide uitleg

   Sæt ... på pause is een vaste, herbruikbare combinatie met het werkwoord sætte in de gebiedende wijs: iets tijdelijk onderbreken. Het onderwerp du staat in het Deens meestal niet bij deze vorm. Voorbeeld: Sæt videoen på pause. — Pauzeer de video. opdateringen betekent hier de update. De vorm is bepaald enkelvoud: en opdatering wordt opdateringen. De uitgang -en markeert in dit geval bepaaldheid; het is niet op zichzelf een aanwijzing voor een numerieke hoeveelheid. genstart is de gebiedende wijs van genstarte: opnieuw starten. De vorm ziet er hier hetzelfde uit als de infinitief. Voorbeeld: Genstart computeren. — Start de computer opnieuw op. derefter is een bijwoord dat de volgorde aangeeft: daarna, na de eerder genoemde handeling. Het verbindt hier het pauzeren met de volgende opdracht. routeren is de bepaalde enkelvoudsvorm van en router: de router. Net als bij opdateringen markeert -en hier bepaaldheid. Het woord is het lijdend voorwerp van genstart. hvis leidt een voorwaardelijke bijzin in en betekent hier als. Deze bijzin geeft aan onder welke voorwaarde de genoemde instructie geldt. Voorbeeld: Ring mig, hvis du har brug for hjælp. — Bel me als je hulp nodig hebt. signalet is de bepaalde vorm van et signal: het signaal. Bij dit onzijdige zelfstandig naamwoord gebruikt het Deens -et voor bepaald enkelvoud. In deze zin is het signaal het onderwerp van de bijzin. stadig betekent hier nog steeds: de toestand houdt op dat moment aan. Hier geeft het aan dat het wegvallen van het signaal al aan de gang is en voortduurt. falder ud bestaat uit falder, de tegenwoordige tijd van falde, en het partikel ud. Samen betekent het hier dat het signaal wegvalt of uitvalt. De tegenwoordige tijd staat in de voorwaardelijke bijzin: signalet falder ud — het signaal valt weg. Voorbeeld: Forbindelsen falder ud. — De verbinding valt weg. Samen betekent Sæt opdateringen på pause dat de update tijdelijk moet worden onderbroken. og genstart derefter routeren voegt de volgende opdracht toe: start daarna de router opnieuw op. hvis signalet stadig falder ud koppelt deze instructie aan de voorwaarde dat het signaal nog steeds wegvalt. De volledige betekenis is dus: pauzeer de update en start daarna de router opnieuw op als het signaal nog steeds wegvalt.

6. Jeg har også min telefons hotspot som backup, selv om det er langsommere.

   Ik heb ook de hotspot van mijn telefoon als back-up, hoewel die langzamer is.

   Jeg har

   ik heb

   også

   ook

   min

   mijn

   telefons

   van de telefoon

   hotspot

   hotspot

   som

   als

   backup

   back-up

   selv om

   hoewel

   det er

   dat is

   langsommere

   langzamer

   Uitgebreide uitleg

   Jeg har — Jeg is de eerste persoon enkelvoud: de spreker verwijst naar zichzelf. Har is de tegenwoordige tijd van have (“hebben”): have → har. Samen vormt dit hier de mededeling dat de spreker iets tot zijn of haar beschikking heeft; het is geen verleden tijd. Også — Dit bijwoord betekent “ook” en voegt deze informatie toe aan iets dat al in de context of het gesprek aanwezig is. Het verandert niet mee met persoon of getal. Bijvoorbeeld: Jeg har også tid. — “Ik heb ook tijd.” Min — Dit bezittelijke voornaamwoord betekent “mijn” bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord van het type dat en gebruikt. De vorm hangt dus niet af van de persoon die bezit, maar van het volgende zelfstandig naamwoord: min bij een en-woord, mit bij een et-woord en mine bij meervoud. In deze zin bepaalt min de telefoon. Telefons — De basisvorm is telefon (“telefoon”). De uitgang -s markeert hier bezit of een relatie: telefons hotspot betekent letterlijk “de hotspot van de telefoon”. Dit is een zelfstandige bezitsconstructie; telefon is niet de bezitter van zichzelf, maar specificeert waarvan de hotspot is. Hotspot — Dit zelfstandig naamwoord verwijst hier naar de hotspotverbinding van de telefoon. Het is een leenwoord dat in deze zin als enkelvoudig zelfstandig naamwoord wordt gebruikt. In een nieuwe zin kan het bijvoorbeeld onderwerp zijn: Hotspottet virker. — “De hotspot werkt.” De bepaalde vorm hotspottet laat zien dat het woord hier als een et-woord wordt behandeld. Som — Hier leidt som een vergelijking in functie of gebruik in: som backup betekent “als back-up”. Dezelfde vorm kan in andere zinnen ook een betrekkelijke betekenis hebben, maar die betekenis past hier niet; hier wordt geen bijzin met “die/dat” ingeleid. Backup — Dit leenwoord betekent “back-up” of “reserveoptie”. In deze zin is de hotspot de reserveoptie waarover de spreker beschikt. De combinatie som backup benoemt de functie van de hotspot, niet een extra aparte verbinding. Selv om — Dit is een vaste onderschikkende voegwoordelijke constructie met de betekenis “hoewel” of “ook al”. De daaropvolgende bijzin geeft een omstandigheid die de hoofdmededeling niet opheft. Bijvoorbeeld: Jeg går, selv om det regner. — “Ik ga, hoewel het regent.” Det er — Det is hier een onzijdig enkelvoudig voornaamwoord dat terugverwijst naar de hotspot; de vertaling maakt die verwijzing duidelijk als “die”. Er is de tegenwoordige tijd van være (“zijn”). Samen betekent dit hier “die is”. Het is dus niet nodig om det als een naamloos onderwerp te interpreteren. Langsommere — Dit is de vergrotende trap van het bijvoeglijk naamwoord langsom (“langzaam”): langsom → langsommere → langsommest (“langzaam” → “langzamer” → “langzaamst”). De vergelijking hoort bij de hotspot: die heeft een lagere snelheid dan een contextueel begrepen alternatief. Langsommere is hier geen vorm van het zelfstandig naamwoord hotspot. Samen betekent de zin: “Ik heb ook de hotspot van mijn telefoon als back-up, hoewel die langzamer is.” De hoofdzin zegt dat de spreker de telefoonhotspot als reserve gebruikt. Selv om det er langsommere voegt daar de concessieve bijzin aan toe: de hotspot is wel langzamer, maar blijft de genoemde back-upoptie. De zin noemt niet expliciet waarmee de snelheid wordt vergeleken.

7. Hvis hotspottet bliver ustabilt under mødet, så skift til kun lyd.

   Als de hotspot tijdens het gesprek instabiel wordt, schakel dan alleen over op audio.

   Hvis

   als

   hotspottet

   de hotspot

   bliver

   wordt

   ustabilt

   instabiel

   mødet

   de vergadering

   skift

   schakel over

   kun

   alleen

   lyd

   audio

   Uitgebreide uitleg

   Hvis opent een voorwaardelijke bijzin: “als”. Het patroon hvis ... , så ... betekent “als ..., dan ...”. De voorwaarde staat hier vóór de hoofdzin. hotspottet is de bepaalde enkelvoudsvorm van hotspot: “de hotspot”. Het achtervoegsel -et markeert hier bepaaldheid; het woord verwijst in deze zin naar de hotspot als onderwerp van de voorwaarde. bliver komt van blive en is de tegenwoordige tijd. Hier betekent het “wordt” in de betekenis van een verandering naar een nieuwe toestand. blive kan bijvoorbeeld ook in Hun bliver træt voorkomen: “Zij wordt moe.” ustabilt betekent “instabiel”. De vorm is hier onzijdig enkelvoud en stemt af op hotspottet. Bij een gemeenschappelijk-geslachtig enkelvoud staat vaak de vorm ustabil, bijvoorbeeld in en ustabil forbindelse (“een instabiele verbinding”). Het is dus ustabilt dat de verbuigingsuitgang draagt, niet het zelfstandig naamwoord. mødet is de bepaalde vorm van møde, “vergadering” of “bijeenkomst”: “de vergadering”. De bepaalde vorm past bij een concrete bijeenkomst die in de situatie bedoeld is. In de vaste Nederlandse vertaling is dit weergegeven als “het gesprek”. skift is een bevelsvorm van skifte, “overschakelen” of “wisselen”. Het onderwerp van zo’n Deense gebiedende wijs is normaal niet uitgedrukt maar wordt als “jij” begrepen. Het patroon skift til ... betekent “schakel over op ...”. Voorbeeld: Skift til en anden kanal. — “Schakel over naar een ander kanaal.” kun beperkt wat volgt tot één optie: “alleen”. Het betekent hier niet dat er een hoeveelheid wordt geteld, maar dat alleen het genoemde medium gebruikt moet worden. lyd betekent “geluid” of, in deze technische context, “audio”. Na til noemt het zonder lidwoord de gekozen gebruikswijze: til lyd — “op audio” of “naar alleen audio”. Samen vormt Hvis hotspottet bliver ustabilt under mødet de voorwaarde “als de hotspot tijdens het gesprek instabiel wordt”. så leidt daarna het gevolg in. skift til kun lyd geeft de instructie “schakel dan alleen over op audio”. De volledige vaste betekenis is dus: “Als de hotspot tijdens het gesprek instabiel wordt, schakel dan alleen over op audio.”

8. Skal jeg advare teamet, før opkaldet begynder?

   Moet ik het team waarschuwen voordat het gesprek begint?

   Skal jeg

   moet ik?

   advare

   waarschuwen

   teamet

   het team

   før

   voordat

   opkaldet

   het gesprek

   begynder

   begint

   Uitgebreide uitleg

   Skal jeg drukt hier een vraag uit naar wat de spreker moet of behoort te doen: “moet ik …?” skal is de tegenwoordige vorm van skulle. Na een modaal werkwoord staat het volgende werkwoord in de infinitief zonder at: Skal jeg advare ...? = “Moet ik waarschuwen …?” In andere contexten kan skal ook een geplande toekomstige handeling uitdrukken; hier past de verplichtings- of advieslezing bij de vaste vertaling. advare betekent “waarschuwen”. Dit is de infinitiefvorm. Dezelfde vorm staat bijvoorbeeld in Jeg vil advare dig — “Ik wil je waarschuwen”; na vil blijft het werkwoord eveneens een infinitief zonder at. teamet betekent hier “het team”. team is het zelfstandig naamwoord en -et markeert de bepaalde enkelvoudsvorm: et team = “een team”, teamet = “het team”. Het achtervoegsel geeft hier bepaaldheid en niet op zichzelf een afzonderlijk numeriek feit. før betekent “voordat” wanneer het, zoals hier, een bijzin inleidt. In die bijzin staat opkaldet vóór begynder en is het dus het onderwerp van “begint”. opkaldet betekent hier “het gesprek”, in de zin van het telefoongesprek of de oproep waarnaar de vaste vertaling verwijst. Het bestaat uit opkald en de bepaalde uitgang -et: et opkald = “een gesprek/oproep”, opkaldet = “het gesprek/de oproep”. De context ondersteunt hier de betekenis “het gesprek”; het is niet nodig om het woord als een onbepaald gesprek te vertalen. begynder betekent “begint”. Het is de tegenwoordige vorm van begynde: opkaldet begynder = “het gesprek begint”. De vorm verandert hier niet omdat het onderwerp enkelvoudig is; het Deense werkwoord heeft in de tegenwoordige tijd geen aparte persoonsuitgang voor enkelvoud tegenover meervoud. Bijvoorbeeld: Mødet begynder nu — “De vergadering begint nu.” Samen vormt Skal jeg advare teamet de hoofdvraag “Moet ik het team waarschuwen?” De bijzin før opkaldet begynder geeft aan wanneer die handeling relevant is: “voordat het gesprek begint”. De volledige vraag is dus: “Moet ik het team waarschuwen voordat het gesprek begint?”

9. En kort besked ville hjælpe dem med at forstå, hvad der sker.

   Een kort bericht zou hen helpen begrijpen wat er gebeurt.

   kort

   kort

   besked

   bericht

   ville hjælpe

   zou helpen

   dem

   hen

   forstå

   begrijpen

   hvad der sker

   wat er gebeurt

   Uitgebreide uitleg

   kort betekent hier “kort” bij het onbepaalde enkelvoudige zelfstandig naamwoord besked. De vorm blijft in deze combinatie kort; vergelijk bijvoorbeeld en kort besked (“een kort bericht”) en kortere (“korter”). Het is de bijvoeglijke bepaling, niet het zelfstandig naamwoord, die de eigenschap uitdrukt. besked is een zelfstandig naamwoord: en besked (“een bericht”), met onder andere de bepaalde vorm beskeden (“het bericht”) en het meervoud beskeder (“berichten”). Het onbepaalde lidwoord en markeert hier een onbepaald zelfstandig naamwoord; op zichzelf stelt het geen specifiek aantal berichten vast. ville hjælpe geeft de voorwaardelijke of hypothetische betekenis “zou helpen”. ville is de vorm die hier bij vil hoort en staat vóór het infinitief hjælpe; het is dus hjælpe dat “helpen” betekent. Het patroon ville + infinitief is herbruikbaar: Det ville hjælpe betekent “Dat zou helpen”. De zin beweert daarmee niet dat de hulp daadwerkelijk plaatsvindt; hij beschrijft wat het effect zou zijn. dem is het objectpronomen van de derde persoon meervoud: “hen” of, afhankelijk van de context, “ze”. De vorm staat hier na hjælpe en is dus degene die geholpen wordt. Het correspondeert met de als onderwerp tegenover dem als object: Jeg hjælper dem betekent “Ik help hen”. De aangeleverde vertaling identificeert hen als de betrokken personen, maar specificeert niet wie dat precies zijn. forstå is het infinitief “begrijpen”. In hjælpe dem med at forstå volgt het op med at: letterlijk een constructie met “helpen met te begrijpen”, natuurlijk vertaald als “hen helpen begrijpen”. at forstå is de infinitiefvorm met infinitiefmarkeerder at; het werkwoord zelf heeft als basisvorm forstå. Voorbeeld: Hun prøver at forstå — “Zij probeert het te begrijpen.” hvad der sker is de inhoudelijke bijzin “wat er gebeurt”. hvad betekent hier “wat”, en sker is de tegenwoordige tijd van ske, “gebeuren”. De combinatie der sker hoort bij deze Deense zinsbouw; der betekent hier niet zelfstandig het Nederlandse “daar”. De tegenwoordige tijd kan, zoals in de vaste vertaling, een gebeurtenis aanduiden die nu plaatsvindt. Voorbeeld: Jeg ved ikke, hvad der sker — “Ik weet niet wat er gebeurt.” Samen vormen de delen: En kort besked (“een kort bericht”) is het onderwerp; ville hjælpe (“zou helpen”) geeft het hypothetische effect; dem geeft aan wie geholpen wordt; en med at forstå, hvad der sker zegt wat zij daardoor kunnen begrijpen. De volledige betekenis is daarom: “Een kort bericht zou hen helpen begrijpen wat er gebeurt.”

10. Jeg kan sige, at jeg måske skifter netværk, hvis opkaldet fryser.

    Ik kan zeggen dat ik misschien van netwerk wissel als het gesprek vastloopt.

    Jeg kan

    ik kan

    sige

    zeggen

    måske

    misschien

    skifter

    wisselen

    netværk

    netwerk

    opkaldet

    het gesprek

    fryser

    loopt vast

    Uitgebreide uitleg

    Jeg kan: jeg betekent “ik”. kan is de tegenwoordige vorm van kunne en drukt hier mogelijkheid of vermogen uit. Met een infinitief erna krijg je het patroon jeg kan + infinitief: “ik kan ...”. sige: Dit is de infinitief van sige, “zeggen”. Na kan staat de infinitief zonder extra infinitiefmarker: kan sige = “kan zeggen”. Voorbeeld: Hun kan sige det. — “Zij kan dat zeggen.” måske: Dit bijwoord betekent “misschien” en maakt de uitspraak onzeker. Het verandert niet mee met persoon of getal. In måske skifter geeft het aan dat de wissel mogelijk is, niet zeker. skifter: Dit is de tegenwoordige tijd van skifte, “wisselen” of “veranderen”. In deze zin betekent het “wisselen van netwerk”. De tegenwoordige tijd kan in zo’n bijzin ook een mogelijke toekomstige handeling aanduiden: hvis jeg skifter netværk — “als ik van netwerk wissel”. netværk: Dit zelfstandig naamwoord betekent “netwerk”. Het staat hier als object na skifter; de combinatie skifte netværk betekent “van netwerk wisselen”. Een bruikbaar voorbeeld is Telefonen skifter netværk. — “De telefoon wisselt van netwerk.” opkaldet: Dit betekent “het gesprek” of, letterlijker in een technische context, “de oproep”. De uitgang -et markeert hier de bepaalde vorm van opkald (“gesprek/oproep”): opkald = “een gesprek/oproep”, opkaldet = “het gesprek/de oproep”. De vertaling maakt duidelijk dat het hier om het gesprek gaat. fryser: Dit is de tegenwoordige tijd van fryse, letterlijk “bevriezen”. Voor software, een verbinding of een gesprek betekent het ook “vastlopen” of “blijven hangen”. In opkaldet fryser is opkaldet het onderwerp en betekent de combinatie dat het gesprek vastloopt. Voorbeeld: Skærmen fryser. — “Het scherm loopt vast.” De zin begint met Jeg kan sige (“Ik kan zeggen”) en bevat daarna de inhoud van wat gezegd kan worden: at jeg måske skifter netværk — “dat ik misschien van netwerk wissel”. De voorwaardelijke bijzin hvis opkaldet fryser betekent “als het gesprek vastloopt”. Samen vormen de delen: “Ik kan zeggen dat ik misschien van netwerk wissel als het gesprek vastloopt.”

11. Det skulle gerne forhindre folk i at tro, at du pludselig er gået.

    Dat zou moeten voorkomen dat mensen denken dat je ineens bent weggegaan.

    Det

    dat

    skulle gerne

    zou moeten

    forhindre

    voorkomen

    folk

    mensen

    i at tro

    te denken

    du

    je

    pludselig

    ineens

    er gået

    weggegaan zijn

    Uitgebreide uitleg

    Det betekent hier “dat” en verwijst naar een eerder genoemde zaak of handeling. De precieze referent wordt in deze zin niet verder gespecificeerd. De vorm is onzijdig; het woord zelf noemt niet welke concrete zaak bedoeld wordt. Voorbeeld: Det er vigtigt. — “Dat is belangrijk.” skulle gerne drukt hier een gewenste of verwachte werking uit: “zou ... moeten”. skulle is de vorm van het werkwoord skulle; samen met gerne vormt het hier geen gewone verleden-tijdbetekenis van “moeten”. Voorbeeld: Det skulle gerne virke. — “Dat zou moeten werken.” forhindre betekent “voorkomen” of “beletten”. Een belangrijk patroon is forhindre nogen i at gøre noget: iemand ervan weerhouden iets te doen. Voorbeeld: Regnen forhindrede os i at gå ud. — “De regen verhinderde ons om naar buiten te gaan.” folk betekent “mensen”. Het is een zelfstandig naamwoord voor mensen als groep; in deze zin heeft het geen apart zichtbaar meervoudsachtervoegsel. Het is hier degene die van iets wordt weerhouden. i at tro betekent hier “te denken”. In het patroon forhindre folk i at ... introduceert i at de handeling die mensen niet zullen uitvoeren. tro is het werkwoord “geloven” of “denken”; in deze context past “denken” bij de vaste vertaling. Voorbeeld: Hun prøver at få ham til at tro på det. — “Ze probeert hem erin te laten geloven.” du betekent “je/jij” en is de tweede persoon enkelvoud. Het is hier het onderwerp van de bijzin na at: jij bent degene die volgens die gedachte is weggegaan. pludselig betekent “ineens” of “plotseling”. Het beschrijft een onverwachte overgang of gebeurtenis. Voorbeeld: Han blev pludselig stille. — “Hij werd ineens stil.” er gået is de voltooide vorm van gå (“gaan/lopen”), met er als hulpwerkwoord en gået als voltooid deelwoord. In deze zin betekent het, door de context, “weggegaan zijn”. er gået zelf geeft niet aan wie is weggegaan; dat wordt hier door du aangegeven. Voorbeeld: Hun er gået hjem. — “Ze is naar huis gegaan.” Samen vormt forhindre folk i at tro ... de structuur “voorkomen dat mensen denken ...”. De bijzin at du pludselig er gået geeft de inhoud van die gedachte: dat jij ineens bent weggegaan. Met Det skulle gerne ontstaat de volledige betekenis: “Dat zou moeten voorkomen dat mensen denken dat je ineens bent weggegaan.”