Elke dag 10 minuten gratis
Ga verder met audiolessen in de app
Woorduitleg verschijnt automatisch synchroon met de audio.
Geen login · gesynchroniseerde vertalingen · afspelen met vergrendeld scherm
Kies je leertaal en open deze les in de app.
Over deze les
Met Een probleem met de verwarming melden oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.
Dialoog
Jeg ringer fra mit værelse, fordi varmen ikke virker.
jai reng-er fraa med wèèr-luh, fo-die waar-men eg-uh weer-guh. Ik bel vanuit mijn kamer omdat de verwarming niet werkt.Det er jeg ked af at høre. Har værelset været koldt, siden du ankom?
deh e jai kee a a heu-uh. haa wèèr-luh ved kold, sie-den doe ang-kom? Het spijt me dat te horen. Is de kamer koud geweest sinds u bent aangekomen?Det har været koldt, siden jeg checkede ind i eftermiddags.
deh haa vèè-uh kold, sie-den jai tsjeg-uh-de en ie ef-ter-mès. Het is koud geweest sinds ik vanmiddag ben ingecheckt.Jeg kan sende en medarbejder fra vedligeholdelsen op for at se på det med det samme.
jai kan sen-uh en mee-dha-bai-dha fraa vee-lie-uh-hol-els-en op fo a see po deh me deh sam-uh. Ik kan de technische dienst meteen sturen om ernaar te kijken.Hvis det ikke kan repareres i aften, er der så et andet værelse ledigt?
ves deh eg-uh kan repa-ree-us ie af-den, e dha soo ed an-dhuh wèèr-luh lee-dhie? Als het vanavond niet kan worden gerepareerd, is er dan een andere kamer beschikbaar?Jeg tjekker, om der er et ledigt værelse, og holder et lignende værelse til dig, hvis vi har et.
jai tsjeg-er, om dha e ed lee-dhie wèèr-luh, oo hol-er ed leng-nuh wèèr-luh te dai, ves vie haa ed. Ik kijk welke kamers beschikbaar zijn en houd een vergelijkbare kamer voor u vrij als we die hebben.Jeg har ikke brug for et bedre værelse, kun et varmt værelse at sove i.
jai haa eg-uh broe fo ed bee-uh wèèr-luh, kon ed waarmd wèèr-luh a soo-uh ie. Ik heb geen betere kamer nodig, alleen een warme kamer om in te slapen.Vi prøver først at reparere det og holder et andet værelse klar, hvis det bliver nødvendigt.
vie proe-uh feust a repa-ree-uh deh, oo hol-uh ed an-dhuh wèèr-luh klaa, ves deh blie-uh nuhd-ven-die. We proberen eerst de verwarming te repareren en houden een andere kamer klaar als dat nodig is.Ring venligst, før vedligeholdelsesfolkene kommer op.
reng ven-lust, feur vee-lie-uh-hol-els-fohl-guh-nuh kom-uh op. Bel me alstublieft voordat de technische dienst naar boven komt.Jeg ringer til dig, før de kommer op, og igen når jeg har en opdatering.
jai reng-er te dai, feur deh kom-uh op, oo ee-en noor jai haa en op-dee-teh-reng. Ik bel u voordat ze naar boven komen en opnieuw als ik een update heb.Uitleg van de zinnen
Jeg ringer fra mit værelse, fordi varmen ikke virker.
Ik bel vanuit mijn kamer omdat de verwarming niet werkt.
- ringer
- bel
- værelse
- kamer
- fordi
- omdat
- varmen
- de verwarming
- ikke
- niet
- virker
- werkt
Uitgebreide uitleg
ringer betekent hier “bel” en is de tegenwoordige tijd van ringe. In het Deens heeft de tegenwoordige tijd bij dit werkwoord dezelfde vorm bij verschillende personen: jeg ringer = “ik bel”, du ringer = “jij belt”. Het voorzetsel fra betekent “vanuit” of “vanaf”; samen met mit værelse geeft fra mit værelse de plaats vanwaar de spreker belt. værelse is het zelfstandig naamwoord “kamer”. Het is een onzijdig woord; daarom staat hier het bezittelijk voornaamwoord mit (“mijn” bij een onzijdig enkelvoudig zelfstandig naamwoord). De bepaalde vorm is værelset, zoals in de contextzin. Voorbeeld: Jeg er på mit værelse. — “Ik ben op mijn kamer.” fordi leidt een redengevende bijzin in en betekent “omdat”. Het verbindt de mededeling over het bellen met de reden daarvoor. In de bijzin staat de ontkenning vóór het werkwoord: fordi ... ikke virker. varmen betekent hier “de verwarming”. Dit is de bepaalde vorm van varme, in deze betekenis een zelfstandig naamwoord voor het verwarmingssysteem of de warmtevoorziening. De uitgang -en markeert bij dit woord de bepaalde enkelvoudsvorm: varme → varmen. Dat is iets anders dan het bijvoeglijk naamwoord varm (“warm”). ikke is de gewone Deense ontkenning “niet”. In deze zin ontkent het dat de verwarming werkt; het ontkent dus niet het bellen zelf. virker betekent hier “werkt”. Het is de tegenwoordige tijd van virke (“werken”, “functioneren”). Voor apparaten of voorzieningen kan virke aangeven dat ze functioneren: Lampen virker. — “De lamp werkt.” De volledige opbouw is Jeg ringer fra mit værelse (“Ik bel vanuit mijn kamer”) + fordi (“omdat”) + varmen ikke virker (“de verwarming niet werkt”). Samen betekent de zin: “Ik bel vanuit mijn kamer omdat de verwarming niet werkt.”
Det er jeg ked af at høre. Har værelset været koldt, siden du ankom?
Het spijt me dat te horen. Is de kamer koud geweest sinds u bent aangekomen?
- Det er jeg ked af
- Dat spijt me
- at høre
- te horen
- Har
- heeft
- værelset
- de kamer
- været
- geweest
- koldt
- koud
- siden
- sinds
- du ankom
- u bent aangekomen
Uitgebreide uitleg
Det er jeg ked af is een vaste Deense manier om medeleven of spijt uit te drukken: “dat spijt me”. Det verwijst hier naar de situatie of informatie waarover de spreker spijt heeft; jeg is de spreker en er is de tegenwoordige vorm van være (“zijn”). In ked af betekent de uitdrukking hier dat de spreker iets betreurt of vervelend vindt. Voorbeeld: Det er jeg ked af. — “Dat spijt me.” at høre betekent hier “te horen”. at leidt een infinitief in, en høre is de infinitief (“horen”). Samen maakt at høre duidelijk wat de spreker betreurt: het horen van die informatie. Har is de tegenwoordige vorm van have (“hebben”) en werkt hier als hulpwerkwoord. In een Deense ja-neevraag staat het hulpwerkwoord vóór het onderwerp: Har du ...? — “Heb je ...?” Het volgende werkwoord staat dan in de voltooid deelwoordsvorm. værelset betekent “de kamer”. Het bestaat uit værelse (“kamer”) met het bepaalde achtervoegsel -t: værelse → værelset. Dat -t hoort bij dit onzijdige woord; het is geen afzonderlijk woord voor “de”. været is het voltooid deelwoord van være (“zijn”). De combinatie har været vormt hier een voltooide tijd: de toestand wordt bekeken over de periode vanaf een eerder beginpunt tot het relevante moment. Voorbeeld: Det har været stille. — “Het is stil geweest.” koldt betekent hier “koud”. Het is de onzijdige vorm van het bijvoeglijk naamwoord kold (“koud”), passend bij het onzijdige zelfstandig naamwoord værelse: et koldt værelse — “een koude kamer”. De vorm kold staat bijvoorbeeld bij een gemeenschappelijk woord: en kold dag — “een koude dag”. siden betekent “sinds” wanneer het een beginpunt in de tijd inleidt. In siden du ankom geeft het aan vanaf welk moment de kamer koud is geweest. Siden kan in andere contexten ook “sindsdien” betekenen, maar hier leidt het een bijzin in. du ankom betekent in deze zin “u bent aangekomen”, overeenkomstig de vaste vertaling. du is het persoonlijke voornaamwoord voor de aangesprokene. ankom is de verleden tijd van ankomme (“aankomen”); na siden markeert die vorm hier de gebeurtenis die als beginpunt dient. Voorbeeld: Jeg ankom i går. — “Ik kwam gisteren aan.” Samen vormen Har værelset været koldt, siden du ankom? de vraag: “Is de kamer koud geweest sinds u bent aangekomen?” Har staat vooraan omdat het een vraag is; værelset is het onderwerp, været het voltooid deelwoord van være, en siden du ankom bepaalt vanaf wanneer de toestand wordt bekeken. De volledige uiting combineert die vraag met Det er jeg ked af at høre: de spreker zegt eerst dat het hem of haar spijt dit te horen en vraagt daarna of de kamer sinds aankomst koud is geweest.
Det har været koldt, siden jeg checkede ind i eftermiddags.
Het is koud geweest sinds ik vanmiddag ben ingecheckt.
- Det
- het
- har været
- is geweest
- koldt
- koud
- siden
- sinds
- jeg
- ik
- checkede ind
- ingecheckt
- i eftermiddags
- vanmiddag
Uitgebreide uitleg
Det betekent hier “het” en verwijst in deze zin naar de toestand die wordt beschreven; het is een onpersoonlijk onderwerp. De vorm det is de onzijdige vorm van het Deense persoonlijke voornaamwoord van de derde persoon enkelvoud. Het woord zelf identificeert niet zelfstandig welk concreet ding bedoeld wordt. har været is de perfectumvorm van at være (“zijn”): har + het voltooid deelwoord været. In deze zin beschrijft die vorm een toestand die vóór nu begon of gold en waarvan de periode met siden wordt afgebakend. Bijvoorbeeld: Det har været svært. — “Het is moeilijk geweest.” koldt betekent hier “koud”. Het bijvoeglijk naamwoord heeft de vorm koldt, de onzijdige enkelvoudsvorm van kold, omdat het als naamwoordelijk deel bij det staat. Vergelijk: en kold dag (“een koude dag”), maar et koldt værelse (“een koude kamer”). De uitgang hoort dus bij kold, niet bij een zelfstandig naamwoord dat ernaast staat. siden betekent hier “sinds” en leidt de tijdsbepaling in die aangeeft vanaf welk moment de toestand geldt. Het kan ook een tijdsbepaling met een zelfstandig naamwoord inleiden, bijvoorbeeld siden mandag — “sinds maandag”; in deze zin leidt het een bijzin in. jeg betekent “ik”. Het is de eerste persoon enkelvoud en is de uitvoerder van checkede ind. De vorm blijft voor die grammaticale persoon gelijk in deze zin; het werkwoord draagt hier de verleden tijd. checkede ind betekent “checkte in” of, in de vaste vertaling, “ben ingecheckt”. Het is een scheidbare werkwoordelijke verbinding: checkede is de verleden tijd van at checke, en ind hoort bij de verbinding checke ind. De verleden tijd staat hier in een bijzin na siden; dat is niet dezelfde vorm als het Deense perfectum in har været. Bijvoorbeeld: Jeg checkede ind klokken tre. — “Ik checkte om drie uur in.” i eftermiddags betekent “vanmiddag”. i leidt hier een vaste tijdsbepaling in, en eftermiddags verwijst naar de middag van vandaag. Samen bepaalt de uitdrukking wanneer het inchecken plaatsvond. Samen vormt Det har været koldt de mededeling dat het koud is geweest. siden jeg checkede ind i eftermiddags voegt het beginpunt van die periode toe: vanaf het moment dat de spreker vanmiddag incheckte. De volledige betekenis is daarom: “Het is koud geweest sinds ik vanmiddag ben ingecheckt.”
Jeg kan sende en medarbejder fra vedligeholdelsen op for at se på det med det samme.
Ik kan de technische dienst meteen sturen om ernaar te kijken.
- Jeg kan
- ik kan
- sende
- sturen
- en medarbejder
- een medewerker
- fra vedligeholdelsen
- van de technische dienst
- op
- naar boven
- for at
- om te
- se
- kijken
- på det
- ernaar
- med det samme
- meteen
Uitgebreide uitleg
Jeg kan betekent hier “ik kan”. kan is de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord kunne en drukt hier mogelijkheid of bereidheid uit. Na kan staat het volgende werkwoord in de infinitief, zonder at: Jeg kan sende. Sende betekent “sturen”. De infinitief is sende; in de tegenwoordige tijd wordt dat bijvoorbeeld jeg sender. Het kan zowel personen als dingen aanduiden die iemand naar een plaats of persoon laat gaan. En medarbejder betekent “een medewerker”. medarbejder is een zelfstandig naamwoord met het onbepaalde lidwoord en; de bepaalde vorm is medarbejderen en het meervoud is medarbejdere. Het lidwoord geeft hier geen expliciet aantal als extra bewering, maar markeert een niet nader bepaalde medewerker. Fra vedligeholdelsen betekent “van de technische dienst” in deze context. vedligeholdelse betekent letterlijk onderhoud; vedligeholdelsen is de bepaalde vorm, dus “het onderhoud/de onderhoudsdienst”. fra geeft de herkomst of dienst aan waar de medewerker vandaan komt. Op betekent hier “naar boven”. Het is een bijwoord dat de richting van het sturen aangeeft. In combinatie met sende kan het dus betekenen dat iemand naar een hoger gelegen plek wordt gestuurd. For at leidt een doel aan: “om te”. Na for at staat de infinitief. Patroon: for at + werkwoord, bijvoorbeeld Hun kommer for at hjælpe — “Zij komt om te helpen.” Se betekent “kijken”. Dit is de infinitief na for at; de vorm verandert daar niet door persoon of getal. Een eenvoudig voorbeeld is Jeg vil se — “Ik wil kijken.” På det betekent hier samen “ernaar” of letterlijk “naar het”. Se på is de gebruikelijke combinatie voor “naar iets kijken”. Det is een zelfstandig gebruikt aanwijzend/ persoonlijke voornaamwoord in de onzijdige vorm; de concrete referent wordt in de vaste gegevens niet afzonderlijk benoemd. In een andere zin kan se på bijvoorbeeld in Se på billedet staan: “Kijk naar de foto.” Med det samme betekent “meteen” of “onmiddellijk”. Dit is een vaste tijdsbepaling die aangeeft dat de handeling zonder uitstel gebeurt. De zin bouwt zo op: Jeg kan sende — “ik kan sturen”; en medarbejder fra vedligeholdelsen — “een medewerker van de technische dienst”; op — “naar boven”; for at se på det — “om ernaar te kijken”; en med det samme — “meteen”. Als geheel betekent de uiting: “Ik kan meteen een medewerker van de technische dienst naar boven sturen om ernaar te kijken.”
Hvis det ikke kan repareres i aften, er der så et andet værelse ledigt?
Als het vanavond niet kan worden gerepareerd, is er dan een andere kamer beschikbaar?
- Hvis
- als
- det
- het
- ikke
- niet
- kan
- kan
- repareres
- gerepareerd worden
- i aften
- vanavond
- er der
- is er
- så
- dan
- andet
- ander(e)
- værelse
- kamer
- ledigt
- beschikbaar
Uitgebreide uitleg
Hvis opent een voorwaarde: “als”. Het staat hier aan het begin van de voorwaardelijke bijzin. Een bruikbaar patroon is Hvis ... , ... = “Als ..., ...”. Voorbeeld: Hvis du har tid, kan vi begynde. = “Als je tijd hebt, kunnen we beginnen.” det betekent hier “het” en is een onzijdig persoonlijk voornaamwoord. In deze zin verwijst het naar datgene waarvoor reparatie bedoeld is; de zin specificeert niet welk concreet object dat is. De grammaticale vorm van det zegt dus wel iets over de vorm, maar identificeert de referent niet. ikke ontkent het element of de handeling waarbij het staat: hier wordt gezegd dat reparatie van het bedoelde object niet mogelijk is. In de bijzin staat de ontkenning vóór kan. kan is de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord kunne. Het drukt hier mogelijkheid uit: “kunnen”. kan kan bij verschillende onderwerpen dezelfde vorm hebben; de betekenis wordt hier samen met repareres opgebouwd. repareres is de passieve vorm van reparere, “repareren”. De uitgang -s maakt hier een passieve constructie: iets kan worden gerepareerd. De uitvoerder wordt niet genoemd. Samen geven kan repareres dus “kan worden gerepareerd”, en met ikke: “niet kan worden gerepareerd”. i aften betekent “vanavond”. i hoort hier bij de tijdsaanduiding en aften betekent “avond”. De tijdsbepaling maakt de voorwaarde concreet: de reparatie moet uiterlijk binnen die avond mogelijk zijn. er der is een vaste woordvolgorde die in deze vraag neerkomt op “is er”. er is de vorm van være (“zijn”) die in deze constructie wordt gebruikt; der introduceert hier wat er aanwezig of beschikbaar is. In een vraag staat het werkwoord vóór der: Er der ...? = “Is er ...?” så betekent hier “dan”. Het verbindt de voorwaarde met de vraag die daarop volgt: “Als ..., is er dan ...?” Het is niet hetzelfde als het voorwaardelijke hvis. andet betekent “ander” en is de onzijdige enkelvoudsvorm van het adjectief anden. De vormen zijn anden bij een enkelvoudig gemeenschappelijk woord, andet bij een enkelvoudig onzijdig woord en andre in het meervoud. Hier past andet bij het onzijdige værelse; het betekent dus “een andere”, niet een zelfstandig genoemde persoon. værelse betekent “kamer”. Het is een onzijdig zelfstandig naamwoord: et værelse = “een kamer”. In et andet værelse stemmen het lidwoord et en het adjectief andet met værelse overeen. ledigt betekent hier “beschikbaar” of “vrij”. Het adjectief is de vorm van ledig die bij een onzijdig enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat: et ledigt værelse. Bij een gemeenschappelijk enkelvoud verschijnt ledig, en bij meervoud of bepaalde vormen vaak ledige. In deze zin beschrijft ledigt de kamer als beschikbaar voor gebruik. De volledige opbouw is: Hvis det ikke kan repareres i aften = “Als het vanavond niet kan worden gerepareerd”. Daarna volgt er der så et andet værelse ledigt? = “is er dan een andere kamer beschikbaar?” De hele vraag vraagt dus naar een alternatieve beschikbare kamer wanneer reparatie die avond niet mogelijk is.
Jeg tjekker, om der er et ledigt værelse, og holder et lignende værelse til dig, hvis vi har et.
Ik kijk welke kamers beschikbaar zijn en houd een vergelijkbare kamer voor u vrij als we die hebben.
- Jeg
- ik
- tjekker
- controleer; kijk na
- om der er
- of er ... is
- ledigt
- beschikbaar; vrij
- værelse
- kamer
- holder
- houd vrij; reserveer
- lignende
- vergelijkbaar
- til dig
- voor u
- hvis vi har et
- als we er een hebben
Uitgebreide uitleg
Jeg betekent hier “ik” en is de onderwerpvorm voor de eerste persoon enkelvoud. Voorbeeld: Jeg kommer. — “Ik kom.” Tjekker is de tegenwoordige tijd van tjekke, “controleren” of “nakijken”. Jeg tjekker betekent dus “ik controleer”. Om der er leidt hier een ingebedde ja/nee-vraag in: “of er … is”. In deze bestaansconstructie is der een formeel onderwerp; het verwijst hier niet naar een specifieke plaats. Voorbeeld: Jeg undersøger, om der er tid. — “Ik onderzoek of er tijd is.” Ledigt betekent hier “vrij” of “beschikbaar”. Het is de vorm van ledig bij een onzijdig enkelvoudig zelfstandig naamwoord, omdat værelse met et wordt gebruikt. Vergelijk en ledig plads — “een vrije plek” met et ledigt værelse — “een vrije kamer”. In het meervoud staat bijvoorbeeld ledige værelser. Værelse betekent “kamer”. Het is een onzijdig zelfstandig naamwoord: et værelse; het bepaalde enkelvoud is værelset — “de kamer”. Holder is de tegenwoordige tijd van holde, “houden”. In holde ... til betekent het hier iets voor iemand vrijhouden of reserveren. Voorbeeld: Jeg holder en plads til dig. — “Ik houd een plaats voor je vrij.” Lignende betekent “vergelijkbaar” of “soortgelijk”. Het beschrijft hier værelse. Deze vorm blijft hetzelfde bij onzijdig enkelvoud en meervoud: et lignende værelse en lignende værelser. Til dig betekent hier “voor u”. Dig is de objectvorm voor één aangesproken persoon; de onderwerpvorm is du. In Jeg holder et værelse til dig geeft til aan voor wie de kamer wordt vrijgehouden. Hvis vi har et betekent “als we er een hebben”. Hvis maakt een voorwaardelijke bijzin, vi betekent “wij/we”, en har is de tegenwoordige tijd van have, “hebben”. Het et verwijst hier naar et værelse en vervangt die herhaling; het drukt op zichzelf geen afzonderlijk aantal uit. Voorbeeld: Hvis vi har et, gemmer jeg det. — “Als we er een hebben, bewaar ik het.” In het geheel controleert de spreker eerst om der er et ledigt værelse: of er een vrije kamer is. Og verbindt daarna de tweede handeling: de spreker houdt et lignende værelse til dig, een vergelijkbare kamer voor de aangesproken persoon, hvis vi har et — als we er een hebben. De volledige betekenis is: “Ik kijk welke kamers beschikbaar zijn en houd een vergelijkbare kamer voor u vrij als we die hebben.”
Jeg har ikke brug for et bedre værelse, kun et varmt værelse at sove i.
Ik heb geen betere kamer nodig, alleen een warme kamer om in te slapen.
- brug for
- nodig hebben
- bedre
- beter
- værelse
- kamer
- varmt
- warm
- at sove i
- om in te slapen
Uitgebreide uitleg
brug for staat hier in de vaste constructie have brug for: iets nodig hebben. Jeg har brug for en nøgle. betekent: “Ik heb een sleutel nodig.” De ontkenning ikke staat vóór deze woordgroep: Jeg har ikke brug for ... = “Ik heb ... niet nodig”. bedre is de vergelijkende vorm van god (“goed”): god – bedre – bedst (“goed – beter – best”). In deze zin beschrijft bedre værelse; het betekent dus “beter”, niet “nodig”. Het woord bedre verandert in het Deens niet voor onzijdig tegenover gemeenschappelijk geslacht of voor meervoud. Voorbeeld: Denne løsning er bedre. = “Deze oplossing is beter.” værelse betekent “kamer”. Het is een onzijdig zelfstandig naamwoord: daarom staat ervoor et: et værelse. Het meervoud is værelser. In et bedre værelse wordt een kamer bedoeld die beter is dan een andere, maar de zin zegt niet waarin die verbetering bestaat. varmt is de onzijdige enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord varm (“warm”). De vorm stemt af op værelse, niet op et als zelfstandig woord: en varm stol, et varmt værelse, varme værelser (“een warme stoel, een warme kamer, warme kamers”). at sove i betekent hier “om in te slapen”. sove is de infinitief van “slapen”; at markeert de infinitief. De i staat aan het einde, zoals in de Deense constructie voor “erin/in slapen”. Voorbeeld: Jeg har et sted at sove i. = “Ik heb een plek om in te slapen.” In deze zin sluit i aan bij de genoemde kamer. Samen vormen kun et varmt værelse at sove i en de voorafgaande ontkenning de tegenstelling: de spreker heeft geen betere kamer nodig, maar wel alleen een warme kamer om in te slapen. kun beperkt dus wat wél nodig is. De volledige betekenis is: “Ik heb geen betere kamer nodig, alleen een warme kamer om in te slapen.”
Vi prøver først at reparere det og holder et andet værelse klar, hvis det bliver nødvendigt.
We proberen eerst de verwarming te repareren en houden een andere kamer klaar als dat nodig is.
- prøver
- proberen
- først
- eerst
- at reparere
- repareren
- det
- de verwarming
- holder
- houden
- andet
- ander
- værelse
- kamer
- klar
- klaar
- hvis
- als
- bliver nødvendigt
- nodig wordt
Uitgebreide uitleg
prøver is de tegenwoordige tijd van prøve (“proberen”). Met vi krijgt het werkwoord hier dezelfde vorm als bij andere personen in de tegenwoordige tijd; het is dus niet een speciale meervoudsvorm. prøve at leidt een handeling in: Vi prøver at lære. = “We proberen te leren.” først betekent hier “eerst”: deze handeling komt vóór de andere voorgestelde maatregel. Voorbeeld: Vi prøver først en anden løsning. = “We proberen eerst een andere oplossing.” at reparere bestaat uit de infinitiefmarkeerder at en de infinitief reparere, “repareren”. Na prøver staat zo de handeling die men probeert uit te voeren. reparere heeft hier de betekenis iets defecte weer werkend maken, niet bijvoorbeeld iets alleen verplaatsen. Het eerste det verwijst volgens de vaste vertaling naar de verwarming. Deens det is hier een onzijdig voornaamwoord; de concrete referent komt uit de betekenis van deze zin en niet alleen uit de vorm van het voornaamwoord. Het tweede voorkomen van det, in hvis det bliver nødvendigt, heeft een andere functie: daar is het onderdeel van de onpersoonlijke uitdrukking “als het nodig wordt” en wordt niet opnieuw de verwarming als zelfstandig naamwoord aangeduid. holder is de tegenwoordige tijd van holde, “houden”. In holde noget klar betekent het dat men iets in een gereedstaande toestand houdt. Voorbeeld: De holder døren åben. = “Ze houden de deur open.” andet betekent hier “ander(e)”. Het staat bij værelse, dat onzijdig enkelvoud is (et værelse), en heeft daarom de vorm andet. Dit woord zegt dat het om een andere kamer gaat; het stelt op zichzelf geen exact aantal vast. Voorbeeld: Vi vælger et andet bord. = “We kiezen een andere tafel.” værelse betekent “kamer”. De combinatie et andet værelse is dus “een andere kamer”. et is het onbepaalde lidwoord bij het onzijdige zelfstandig naamwoord værelse; het is niet op zichzelf een uitspraak over een numerieke hoeveelheid. klar betekent hier “klaar” of “gereed”. In de vaste woordgroep holde et værelse klar beschrijft het de toestand waarin de kamer gehouden wordt. De vorm die in de bron staat is precies klar; die moet niet stilzwijgend worden vervangen door een andere vorm. Voorbeeld: Rummet er klart. = “De ruimte is klaar.” Hier krijgt het predicatieve bijvoeglijke naamwoord de onzijdige vorm klart bij rummet. hvis leidt een voorwaardelijke bijzin in en betekent “als”. Voorbeeld: Vi ringer, hvis det bliver sent. = “We bellen als het laat wordt.” bliver nødvendigt betekent “nodig wordt”. bliver is de tegenwoordige tijd van blive, “worden”. nødvendigt is de onzijdige vorm van nødvendig, “nodig/noodzakelijk”; die vorm hoort hier bij het onzijdige det in de uitdrukking det bliver nødvendigt. De bijzin drukt een voorwaarde uit, niet een bewering dat dit al noodzakelijk is. Samen betekent Vi prøver først at reparere det: “We proberen eerst de verwarming te repareren.” Daarna zegt og holder et andet værelse klar: “en houden een andere kamer klaar.” De slotbijzin hvis det bliver nødvendigt beperkt die tweede maatregel tot het geval waarin die nodig wordt. De volledige betekenis is daarom: “We proberen eerst de verwarming te repareren en houden een andere kamer klaar als dat nodig is.”
Ring venligst, før vedligeholdelsesfolkene kommer op.
Bel me alstublieft voordat de technische dienst naar boven komt.
- Ring
- Bel.
- venligst
- alstublieft
- før
- voordat
- vedligeholdelsesfolkene
- de onderhoudsmensen
- kommer op
- naar boven komt
Uitgebreide uitleg
Ring is de gebiedende wijs van ringe (“bellen”). Deze vorm markeert zelf geen persoon of aantal; hier is het een verzoek aan de aangesprokene. Voorbeeld: Ring i morgen. — “Bel morgen.” venligst verzacht het verzoek en betekent hier “alstublieft”. Het staat vaak bij een gebiedende wijs: Vent venligst. — “Wacht alstublieft.” Het voegt geen afzonderlijke handeling toe. før betekent hier “voordat” en leidt de tijdsbepaling in. Het verbindt de hoofdzin met de gebeurtenis die daarna als tijdsgrens wordt genoemd: Ring, før du går. — “Bel voordat je weggaat.” vedligeholdelsesfolkene betekent hier “de onderhoudsmensen”; de vaste vertaling geeft dit natuurlijk weer als “de technische dienst”. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord: vedligeholdelse betekent “onderhoud” en folk betekent “mensen” of “personeel”. De uitgang -ene markeert hier de bepaalde meervoudsvorm: vedligeholdelsesfolk = “onderhoudsmensen”, vedligeholdelsesfolkene = “de onderhoudsmensen”. kommer op betekent hier “naar boven komt”. kommer is de tegenwoordige vorm van komme (“komen”); die vorm verandert in het Deens niet naar persoon of getal. op voegt de richting “naar boven” toe. Voorbeeld: De kommer op. — “Ze komen naar boven.” Samen betekent Ring venligst “Bel alstublieft”. De bijzin før vedligeholdelsesfolkene kommer op geeft aan wanneer dat moet gebeuren: voordat de technische dienst naar boven komt. De volledige betekenis is: “Bel me alstublieft voordat de technische dienst naar boven komt.”
Jeg ringer til dig, før de kommer op, og igen når jeg har en opdatering.
Ik bel u voordat ze naar boven komen en opnieuw als ik een update heb.
- Jeg ringer
- ik bel
- til dig
- naar jou
- før
- voordat
- de kommer op
- ze naar boven komen
- igen
- opnieuw
- når
- als / wanneer
- jeg har
- ik heb
- en opdatering
- een update
Uitgebreide uitleg
Jeg ringer betekent hier “ik bel”. Jeg is de eerste persoon enkelvoud: “ik”. ringer is de tegenwoordige tijd van ringe (“bellen”); dezelfde vorm kan dus voor een huidige of geplande handeling worden gebruikt, afhankelijk van de context. Voorbeeld: Jeg ringer i morgen. — “Ik bel morgen.” til dig geeft aan wie de oproep ontvangt: “naar jou” of natuurlijker in het Nederlands “jou”. dig is de objectsvorm van “jij” en contrasteert met het onderwerpelijke du (“jij”). Voorbeeld: Jeg skriver til dig. — “Ik schrijf je.” før betekent “voordat”. Het leidt hier de tijdbijzin før de kommer op in. In het Deens staat in deze bijzin het onderwerp de vóór het werkwoord kommer. de kommer op betekent hier “ze naar boven komen”. de is een meervoudig persoonlijk voornaamwoord (“ze”); in de voorafgaande context verwijst het naar de onderhoudsmedewerkers. kommer is de tegenwoordige tijd van komme (“komen”). op geeft de richting naar boven aan. Voorbeeld: De kommer op senere. — “Ze komen later naar boven.” igen betekent “opnieuw” of “weer”. Het maakt duidelijk dat het bellen nog een keer gebeurt, naast het eerder genoemde bellen. Voorbeeld: Jeg prøver igen. — “Ik probeer het opnieuw.” når betekent “wanneer” of, zoals hier, “als”. Het leidt de tijdsbepaling når jeg har en opdatering in: het opnieuw bellen gebeurt op het moment dat de spreker een update heeft. jeg har betekent “ik heb”. har is de tegenwoordige tijd van have (“hebben”); deze vorm blijft in de tegenwoordige tijd hetzelfde bij verschillende onderwerpen. Voorbeeld: Jeg har en besked. — “Ik heb een bericht.” en opdatering betekent “een update”. opdatering is een zelfstandig naamwoord met het onbepaalde lidwoord en; en markeert hier het grammaticale type van het zelfstandig naamwoord en stelt niet op zichzelf een specifiek aantal vast. Voorbeeld: Jeg sender en opdatering. — “Ik stuur een update.” Samen betekent Jeg ringer til dig, før de kommer op, og igen når jeg har en opdatering: “Ik bel je voordat ze naar boven komen en opnieuw als ik een update heb.” De eerste hoofdzin beschrijft het bellen naar de aangesprokene. Daarna volgen twee tijdsbepalingen: eerst het moment vóór de komst van de onderhoudsmedewerkers naar boven, en vervolgens het moment waarop de spreker een update heeft. og igen verbindt dat tweede, herhaalde belmoment met het eerste.
Grammatica
et + bijvoeglijk naamwoord op -t + zelfstandig naamwoord
et koldt værelse
ed kold wèèr-luheen koude kamer
Na et krijgt een bijvoeglijk naamwoord vaak de onzijdige uitgang -t: kold wordt koldt.
have brug for + zelfstandig naamwoord
Jeg har brug for et varmt værelse.
jai haa broe fo ed waarmd wèèr-luhIk heb een warme kamer nodig.
Danish gebruikt de vaste constructie have brug for, letterlijk ‘gebruik hebben voor’, gevolgd door wat je nodig hebt.
Deens woordenschat
Siden du ankom.
Siden jeg checkede ind i eftermiddags.
Jeg checkede ind i eftermiddags.
Det er jeg ked af at høre.
- Geslacht
- neuter
Værelset været koldt.
Jeg ringer fra mit værelse.
Jeg kan sende en medarbejder.
Siden du ankom.
Varmen ikke virker.
Før vedligeholdelsesfolkene kommer op.
Varmen ikke virker.
Har værelset været koldt?
Quiz
Woordvolgorde
Zet de woorden in de juiste volgorde.
Bel me alstublieft voordat de technische dienst naar boven komt.
Antwoord tonen
Ring venligst, før vedligeholdelsesfolkene kommer op.Spelling
Tik op de letters om het woord te spellen.
sinds
Antwoord tonen
sidenbellen
Antwoord tonen
ringerwerken
Antwoord tonen
virkerkoud