Een beleefde klacht bij de servicebalie | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Jeg vil gerne klage over servicen i går.

   Ik wil graag een klacht indienen over de service van gisteren.

   Jeg vil gerne

   ik wil graag

   klage over

   klagen over

   servicen

   de service

   i går

   gisteren

   Uitgebreide uitleg

   Jeg vil gerne betekent hier “ik wil graag”. Dit is een veelgebruikte Deense constructie om een wens of bereidheid uit te drukken: vil is de tegenwoordige vorm van ville (“willen”), en gerne voegt “graag” toe. Na vil staat hier het infinitief zonder apart infinitiefteken: vil gerne klage = “wil graag klagen”. Voorbeeld: Jeg vil gerne have kaffe. — “Ik wil graag koffie.” klage over betekent “klagen over”. klage is hier de infinitief, omdat hij volgt op vil. Het voorzetsel over hoort bij deze constructie wanneer je aangeeft waarover de klacht gaat. Voorbeeld: Hun klager over støjen. — “Zij klaagt over het lawaai.” klager is daar de tegenwoordige vorm van klage. servicen betekent hier “de service”. De uitgang -en markeert bij dit zelfstandig naamwoord de bepaalde vorm: service = “service”, servicen = “de service”. Het gaat dus om de service als concreet onderwerp van de klacht. Voorbeeld: Servicen er god. — “De service is goed.” i går betekent “gisteren”. Deze vaste tijdsbepaling verwijst naar de dag vóór het moment van spreken. Voorbeeld: Jeg arbejdede i går. — “Ik werkte gisteren.” Samen vormen de delen Jeg vil gerne + klage over + servicen + i går de betekenis: “Ik wil graag een klacht indienen over de service van gisteren.” De structuur is bruikbaar als patroon: Jeg vil gerne + infinitief + over + onderwerp van de klacht + tijdsbepaling. De klacht betreft de service, en i går bepaalt wanneer die service plaatsvond.

2. Det er jeg ked af at høre. Kan du fortælle mig, hvad der skete?

   Dat spijt me om te horen. Kunt u me vertellen wat er is gebeurd?

   Det er jeg ked af

   Dat spijt me

   at høre

   om te horen

   Kan du

   kun je

   fortælle

   vertellen

   mig

   me

   hvad der skete

   wat er is gebeurd

   Uitgebreide uitleg

   Det er jeg ked af is een vaste Deense manier om medeleven of verontschuldiging uit te drukken: “Dat spijt me.” Det verwijst hier naar de kwestie of gebeurtenis waarover al gesproken wordt. De vorm ked af betekent in deze combinatie “spijt hebben van” of “het betreuren”; neem de combinatie als geheel over, niet als een gewone letterlijke vertaling van elk woord. at høre bestaat uit het infinitiefmerkteken at en het werkwoord høre, “horen”. Na ked af kan een at-constructie aangeven waarover iemand spijt heeft: Jeg er ked af at høre det = “Het spijt me dat ik dat hoor.” høre is de basisvorm; in de tegenwoordige tijd staat bijvoorbeeld jeg hører = “ik hoor”. Kan du betekent “kun je” en vormt hier het begin van een ja-neevraag. kan is de tegenwoordige vorm van kunne, “kunnen”; du is het onderwerp “jij/u” in deze aanspreekvorm. In een vraag staat het werkwoord vóór het onderwerp: Kan du ...? Voor een mededeling staat de volgorde anders: Du kan ... = “Je kunt ...”. fortælle betekent “vertellen” en staat na kan in de infinitief zonder extra infinitiefmerkteken: kan fortælle = “kan vertellen”. De basisvorm is eveneens fortælle. Een bruikbaar patroon is Kan du fortælle mig ...? = “Kun je me vertellen ...?” mig is de objectsvorm van het persoonlijke voornaamwoord voor de eerste persoon enkelvoud: “mij/me”. Vergelijk jeg = “ik” als onderwerp met mig = “mij/me” als object. Voorbeeld: Hun hjælper mig = “Zij helpt me.” hvad der skete betekent hier “wat er is gebeurd”. hvad vraagt naar de gebeurtenis of inhoud: “wat”. skete is de verleden tijd van ske, “gebeuren”; het beschrijft dus wat er gebeurde. In deze indirecte vraag staat het patroon hvad der skete, letterlijk een constructie voor “wat er gebeurde”. Voorbeeld: Jeg ved ikke, hvad der skete = “Ik weet niet wat er is gebeurd.” Samen bestaat de uiting uit twee delen. Eerst zegt Det er jeg ked af at høre dat de spreker spijt of medeleven voelt bij wat hij of zij heeft vernomen. Daarna vraagt Kan du fortælle mig, hvad der skete? beleefd om een beschrijving van de gebeurtenis: “Kun je me vertellen wat er is gebeurd?”

3. Jeg ventede længe efter min bekræftede aftale.

   Ik heb lang gewacht na mijn bevestigde afspraak.

   Jeg

   ik

   ventede

   wachtte

   længe

   lang

   efter

   na

   min

   mijn

   bekræftede

   bevestigde

   aftale

   afspraak

   Uitgebreide uitleg

   Jeg betekent hier “ik” en is de eerste persoon enkelvoud. Het is de vorm die de spreker als onderwerp aanduidt; in het Deens verandert deze vorm niet naar grammaticaal geslacht. Voorbeeld: Jeg kommer. = “Ik kom.” ventede betekent hier “wachtte”. Het is de verleden tijd van vente (“wachten”): vente → ventede. De vorm drukt hier een handeling in het verleden uit; de Nederlandse vertaling gebruikt daarvoor “heb gewacht”, maar het Deens heeft in de bron de eenvoudige verleden tijd. Voorbeeld: Hun ventede udenfor. = “Zij wachtte buiten.” længe betekent “lang” in de betekenis van een lange tijdsduur. Het beschrijft hier hoe lang het wachten duurde, niet de lengte van een voorwerp. Voorbeeld: Vi ventede længe. = “Wij wachtten lang.” efter betekent hier “na”. Het verbindt het wachten met een tijdstip of gebeurtenis die daarna als referentie dient. Voorbeeld: Efter mødet gik jeg hjem. = “Na de vergadering ging ik naar huis.” min betekent “mijn”. Het is een bezittelijke vorm bij een enkelvoudig gemeenschappelijk-geslachtswoord; hier bezit de spreker de afspraak. Een bezittelijke vorm zoals min zegt niet op zichzelf iets over het aantal afspraken. Voorbeeld: min bog = “mijn boek”. bekræftede betekent hier “bevestigde” en hoort bij aftale. De vorm is het bepaalde adjectief/de voltooid-deelwoordsvorm in min bekræftede aftale; een bezittelijke bepaling maakt de naamwoordgroep bepaald. De basis van het werkwoord is bekræfte (“bevestigen”). In een onbepaalde naamwoordgroep staat bijvoorbeeld en bekræftet aftale (“een bevestigde afspraak”), tegenover min bekræftede aftale. aftale betekent “afspraak”. Het is hier een enkelvoudig zelfstandig naamwoord; min drukt uit dat de afspraak van de spreker is, en het adjectief bekræftede beschrijft de afspraak. Voorbeeld: Jeg har en aftale. = “Ik heb een afspraak.” Samen vormen Jeg ventede længe en efter min bekræftede aftale de betekenis: “Ik wachtte lang na mijn bevestigde afspraak.” De spreker is degene die wachtte; efter geeft de tijdsrelatie aan en min bekræftede aftale benoemt de afspraak als referentiepunt. De hele uiting gebruikt een gewone, neutrale formulering.

4. Den forsinkelse burde være blevet forklaret på det tidspunkt.

   Die vertraging had toen uitgelegd moeten worden.

   Den

   de/die

   forsinkelse

   vertraging

   burde

   had moeten

   være blevet forklaret

   uitgelegd zijn

   på det tidspunkt

   toen

   Uitgebreide uitleg

   Den staat vóór forsinkelse en is hier het bepaalde lidwoord voor een enkelvoudig gemeenschappelijk-geslachtswoord: en forsinkelse → den forsinkelse. Het verwijst in deze zin naar de specifieke vertraging die in de situatie bedoeld is. Het lidwoord drukt op zichzelf geen aantal uit. forsinkelse betekent hier “vertraging”. Het is een zelfstandig naamwoord; de basisvorm is forsinkelse, met meervoud forsinkelser. Het bepaalde enkelvoud is forsinkelsen: en forsinkelse → forsinkelsen. Voorbeeld: Forsinkelsen var lang. — “De vertraging was lang.” burde is de vorm die de betekenis “had moeten” draagt. Het is de verleden vorm van bør en wordt hier gebruikt om achteraf te beoordelen wat volgens de verwachting of verplichting had moeten gebeuren. In combinatie met een voltooide infinitief gaat het over een eerdere handeling: burde have ... of, bij deze lijdende constructie, burde være blevet .... Dit is niet hetzelfde als het gewone verleden van een feitelijke handeling. være blevet forklaret vormt samen de lijdende, voltooide infinitief. være is “zijn”; blevet is de vorm van blive (“worden”) die in deze voltooide constructie verschijnt; forklaret is het voltooid deelwoord van forklare (“uitleggen”). Daardoor ligt de nadruk op de vertraging als datgene wat uitleg had moeten krijgen, niet op degene die de uitleg gaf. Voorbeeld: Problemet burde være blevet forklaret. — “Het probleem had uitgelegd moeten worden.” på det tidspunkt betekent “op dat moment” of, in deze vertaling, “toen”. det is hier onderdeel van de tijdsbepaling; de bepaling plaatst de verwachte uitleg op een bepaald eerder moment. Vergelijk: på dette tidspunkt — “op dit moment / op dat moment”, afhankelijk van de context. Samen geeft Den forsinkelse burde være blevet forklaret på det tidspunkt. de betekenis: “Die vertraging had toen uitgelegd moeten worden.” De opbouw is: specifiek onderwerp (Den forsinkelse) + achteraf beoordeelde verwachting (burde) + voltooide passieve infinitief (være blevet forklaret) + tijdsbepaling (på det tidspunkt).

5. Jeg forstår, at der kan opstå forsinkelser, men ingen holdt mig opdateret.

   Ik begrijp dat vertragingen voorkomen, maar niemand hield me op de hoogte.

   forstår

   begrijp

   kan opstå

   kunnen ontstaan

   forsinkelser

   vertragingen

   ingen

   niemand

   holdt mig opdateret

   hield me op de hoogte

   Uitgebreide uitleg

   forstår betekent hier “begrijp”. Het is de tegenwoordige tijd van forstå bij jeg: jeg forstår = “ik begrijp”. In de bijzin na at blijft de persoonsvorm in het Deens gewoon vervoegd. Voorbeeld: Jeg forstår spørgsmålet. — “Ik begrijp de vraag.” kan opstå drukt uit dat iets mogelijk ontstaat of zich voordoet. kan is de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord kunne; daarna staat opstå in de infinitief. Het onderwerp van deze mogelijkheid is forsinkelser, dat erna komt. De constructie zegt dus niet dat er daadwerkelijk vertragingen zijn, maar dat ze kunnen ontstaan. Voorbeeld: Der kan opstå problemer. — “Er kunnen problemen ontstaan.” Der is hier een onpersoonlijk existentieel element; het verwijst niet naar een specifieke persoon of zaak. forsinkelser betekent hier “vertragingen”. Het is het meervoud van forsinkelse; de vorm is onbepaald meervoud. Enkelvoud en meervoud zijn bijvoorbeeld en forsinkelse en forsinkelser. Het woord staat in deze zin na kan opstå als datgene wat mogelijk ontstaat. ingen betekent “niemand” in deze zin en is het onderwerp van het tweede deel. Het is een negatief voornaamwoord voor personen. Bij zaken kan het Deens bijvoorbeeld intet gebruiken, maar ingen past hier bij de persoon of personen die de handeling niet verrichtten. holdt mig opdateret betekent “hield me op de hoogte”. holdt is de verleden tijd van holde (“houden”); mig is het object en betekent “mij/me”. opdateret beschrijft de toestand waarin die persoon mij hield: geïnformeerd of op de hoogte. De herbruikbare structuur is holde nogen opdateret — “iemand op de hoogte houden”. Voorbeeld: De holdt os opdateret. — “Zij hielden ons op de hoogte.” Het voornaamwoord verandert volgens de persoon die wordt bijgehouden: mig = mij, os = ons. Geheel samengevoegd: Jeg forstår, at der kan opstå forsinkelser betekent “Ik begrijp dat er vertragingen kunnen ontstaan”. Daarna geeft men een tegenstelling aan: ingen holdt mig opdateret betekent “maar niemand hield me op de hoogte”. De hele uiting is dus: “Ik begrijp dat er vertragingen kunnen ontstaan, maar niemand hield me op de hoogte.”

6. Vi burde have holdt dig informeret, mens du ventede.

   We hadden u op de hoogte moeten houden terwijl u wachtte.

   Vi

   wij

   burde have

   hadden moeten

   holdt

   gehouden

   dig

   u

   informeret

   geïnformeerd

   mens

   terwijl

   du

   u

   ventede

   wachtte

   Uitgebreide uitleg

   Vi betekent hier “wij” en is het onderwerp van de hoofdzin. Het is de zelfstandige vorm voor de eerste persoon meervoud; in de objectpositie staat os, bijvoorbeeld: De ser os — “Zij zien ons.” burde have vormt samen een patroon voor een verplichting die in het verleden gold. burde verandert niet naar persoon of getal; dezelfde vorm kan dus ook bij andere onderwerpen staan. have is het hulpwerkwoord “hebben”. Met een voltooid deelwoord drukt burde have + voltooid deelwoord uit dat iets in het verleden had moeten gebeuren: Du burde have ringet — “U had moeten bellen.” Het patroon zegt op zichzelf niet dat de handeling werkelijk is uitgevoerd. holdt is hier het voltooid deelwoord van holde, “houden”. holde heeft de vormen holde – holdt – holdt voor infinitief, verleden tijd en voltooid deelwoord. Na have is hier de laatste vorm relevant. In de constructie holde nogen informeret betekent het werkwoord niet alleen iemand fysiek vasthouden, maar iemand op de hoogte houden. dig is het object voor de tweede persoon enkelvoud: “u”. Het verwijst hier volgens de vaste vertaling naar de aangesproken persoon. Het contrasteert met het onderwerp du: Jeg hjælper dig — “Ik help u.” informeret is het voltooid deelwoord van informere en betekent hier “geïnformeerd”. In holde dig informeret krijgt de combinatie de betekenis “u op de hoogte houden”. dig is degene die op de hoogte zou worden gehouden, niet het onderwerp van de hoofdzin. mens leidt een bijzin in met de betekenis “terwijl”. Het verbindt twee gelijktijdige situaties. Bijvoorbeeld: Hun læser, mens han laver mad — “Zij leest terwijl hij kookt.” du is het onderwerp van de bijzin en betekent hier “u”. De vorm past bij de tweede persoon enkelvoud. De vaste vertaling ondersteunt deze aanspreekvorm; de vorm zelf laat vooral zien dat dit het onderwerp is, niet het object. ventede is de verleden tijd van vente, “wachten”. De Deense verleden tijd van dit werkwoord verandert niet naar persoon of getal: jeg ventede, du ventede, de ventede. Het patroon is dus vente – ventede voor infinitief en verleden tijd. Du ventede betekent “u wachtte”. Samen betekent vi burde have holdt dig informeret: “wij hadden u op de hoogte moeten houden”. mens du ventede voegt de gelijktijdige achtergrond toe: “terwijl u wachtte”. De volledige zin betekent daarom: “We hadden u op de hoogte moeten houden terwijl u wachtte.”

7. Jeg prøver ikke at være besværlig, men jeg havde forventet bedre service.

   Ik probeer niet lastig te doen, maar ik had betere service verwacht.

   Jeg

   ik

   prøver

   probeer

   ikke

   niet

   at være

   te zijn

   besværlig

   lastig

   men

   maar

   havde

   had

   forventet

   verwacht

   bedre

   betere

   service

   service

   Uitgebreide uitleg

   Jeg betekent hier “ik”. Het is de Deense eerste persoon enkelvoud. In een nieuwe zin blijft dit de vorm voor de spreker: Jeg arbejder hjemme. — “Ik werk thuis.” prøver is de tegenwoordige tijd van prøve, “proberen”. De uitgang -r markeert hier de tegenwoordige tijd; de vorm verandert niet naar persoon zoals in sommige andere talen. Jeg prøver at forstå. — “Ik probeer het te begrijpen.” Na prøver volgt hier at plus een infinitief. ikke maakt het voorafgaande of volgende werkwoordelijk deel negatief: “niet”. In deze zin ontkent het dat de spreker probeert lastig te zijn, niet het latere deel over de service. at være betekent “te zijn”. at være is de infinitief van være; at is hier het infinitiefteken, niet een voorzetsel. Hetzelfde patroon komt voor in Hun prøver at hjælpe. — “Zij probeert te helpen.” besværlig betekent hier “lastig” of “moeilijk om mee om te gaan”. Het is een bijvoeglijk naamwoord. In at være besværlig beschrijft het de spreker als iemand die lastig doet; de vorm besværlig staat hier niet als zelfstandig naamwoord. men verbindt twee delen met een tegenstelling: “maar”. Het tweede deel geeft hier een ontevreden verwachting naast de poging om niet lastig te doen. Jeg forstår, men jeg er ikke enig. — “Ik begrijp het, maar ik ben het niet eens.” havde is de verleden tijd van have, “hebben”. In het Deens is havde voor alle personen dezelfde verleden-tijdsvorm; jeg maakt hier duidelijk dat het om de eerste persoon gaat. Samen met het voltooid deelwoord forventet vormt het havde forventet, een vroegere verwachting: “had verwacht”. forventet is het voltooid deelwoord van forvente, “verwachten”. In combinatie met havde staat het in de voltooid verleden tijd. Vi havde forventet et svar. — “Wij hadden een antwoord verwacht.” bedre is de vergrotende trap van god: god — “goed”, bedre — “beter”, bedst — “best”. Het vergelijkt de feitelijke of genoemde service met een hogere verwachte standaard. Jeg havde forventet bedre vejr. — “Ik had beter weer verwacht.” bedre hoort grammaticaal bij de verwachting over de kwaliteit; het zegt op zichzelf niet hoeveel service er was. service is een zelfstandig naamwoord voor “service” of “dienstverlening”. In deze zin gaat het om de kwaliteit van de dienstverlening, zoals de Nederlandse vertaling met “betere service” aangeeft. God service er vigtig. — “Goede service is belangrijk.” Samen vormen Jeg prøver ikke at være besværlig en men jeg havde forventet bedre service de betekenis: “Ik probeer niet lastig te doen, maar ik had betere service verwacht.” De eerste helft beperkt de bedoeling van de spreker; men leidt de tegenstelling in; havde forventet plaatst de verwachting in het verleden en bedre service noemt de hogere kwaliteit die de spreker verwachtte.

8. Jeg vil bede lederen om at svare skriftligt.

   Ik zal de manager vragen om schriftelijk te reageren.

   Jeg

   ik

   vil

   wil

   bede

   vragen

   lederen

   de leidinggevende

   om at

   om te

   svare

   reageren

   skriftligt

   schriftelijk

   Uitgebreide uitleg

   Jeg betekent hier “ik”: een persoonlijk voornaamwoord voor de spreker. Het heeft in deze vorm geen zichtbare naamvals- of geslachtsmarkering. Voorbeeld: Jeg kommer nu. — “Ik kom nu.” vil staat bij Jeg en drukt hier de bedoeling van de spreker uit: “ik wil / ik ben van plan”. In combinatie met een infinitief kan vil ook naar de toekomst verwijzen, maar in deze zin ligt de nadruk op het voornemen om iets te vragen. Voorbeeld: Jeg vil skrive til dem. — “Ik wil hun schrijven.” bede is de infinitief “vragen” of, afhankelijk van de context, “verzoeken”. Na vil blijft het werkwoord in de infinitief staan. De vorm bede is dus de basisvorm; een vervoegde tegenwoordige vorm is beder. In deze zin gaat het om een verzoek aan de leidinggevende. lederen betekent hier “de leidinggevende” of “de manager”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van leder, “leidinggevende”. De uitgang -en markeert hier bepaaldheid bij dit gemeenschappelijke woordgeslacht: en leder = “een leidinggevende”, lederen = “de leidinggevende”. Het zelfstandig naamwoord blijft in deze vorm enkelvoudig; de zin geeft niet aan hoeveel andere leidinggevenden er eventueel zijn. om at is een Deense constructie die een volgend doel of inhoudelijk verzoek inleidt, vergelijkbaar met Nederlands “om te”. Na om at volgt een infinitief. Hier verbindt de constructie het verzoek met de gevraagde handeling: de spreker vraagt de leidinggevende om iets te doen. svare is de infinitief van svare, “antwoorden” of “reageren”. In deze zin past “schriftelijk reageren” bij de vaste Nederlandse vertaling. Voorbeeld: Hun svarer på spørgsmålet. — “Zij antwoordt op de vraag.” skriftligt betekent “schriftelijk”. Het is hier een bijwoord en zegt op welke manier het antwoorden of reageren moet gebeuren. Het hangt dus bij svare, niet bij lederen. Het verwante bijvoeglijke naamwoord is skriftlig, bijvoorbeeld in et skriftligt svar — “een schriftelijk antwoord”. Samen vormen de delen Jeg vil bede (“ik wil vragen”), lederen (“de leidinggevende”), om at svare (“om te antwoorden/reageren”) en skriftligt (“schriftelijk”) de volledige betekenis: “Ik zal de manager vragen om schriftelijk te reageren.” De zin presenteert dit als het voornemen van de spreker; het is niet zelf de mededeling dat de leidinggevende al heeft gereageerd.

9. Det ville hjælpe. Jeg vil bare have sagen håndteret ordentligt.

   Dat zou helpen. Ik wil alleen dat de kwestie goed wordt afgehandeld.

   Det

   dat

   ville

   zou

   hjælpe

   helpen

   Jeg vil

   ik wil

   bare

   alleen

   have

   hebben

   sagen

   de kwestie

   håndteret

   afgehandeld

   ordentligt

   goed

   Uitgebreide uitleg

   Det betekent hier “dat” en verwijst naar de vooraf bedoelde handeling of situatie; de exacte referent wordt in deze zin niet verder benoemd. De vorm is onzijdig enkelvoud. Dezelfde vorm kan ook als aanwijzend woord voor een zelfstandig naamwoord staan, maar dat is hier niet nodig om de zin te begrijpen. ville is de vorm die hier “zou” uitdrukt. In combinatie met een infinitief geeft het een hypothetisch of voorwaardelijk gevolg aan: ville hjælpe = “zou helpen”. Het is dus niet simpelweg een verleden tijd die hier “hielp” betekent. Voorbeeld: Det ville være bedre. — “Dat zou beter zijn.” hjælpe is de infinitief “helpen”. Na ville staat deze vorm zonder persoonsuitgang. De keten ville + infinitief is een herbruikbaar patroon voor “zou …”: Det ville ændre noget. — “Dat zou iets veranderen.” Jeg vil bestaat uit het persoonlijk voornaamwoord “ik” en vil, dat in deze zin “wil” betekent. Met een daaropvolgende infinitief drukt het een wens of bedoeling van de spreker uit. Jeg vil kan in andere contexten ook “ik zal” betekenen, maar de vaste vertaling ondersteunt hier “ik wil”. Voorbeeld: Jeg vil vente. — “Ik wil wachten.” bare betekent hier “alleen” en beperkt wat de spreker wil: er wordt geen verder doel of verzoek toegevoegd. Het staat vóór de rest van de gewenste handeling. Voorbeeld: Jeg vil bare spørge. — “Ik wil alleen iets vragen.” have is hier de infinitief “hebben”, na vil. In de combinatie have noget håndteret betekent het niet alleen bezit hebben, maar ervoor willen zorgen dat iets wordt afgehandeld of behandeld. Voorbeeld: Jeg vil have brevet sendt. — “Ik wil dat de brief wordt verstuurd.” sagen betekent “de kwestie” of “de zaak”. De uitgang -en maakt sag bepaald enkelvoud: sag = “een zaak/kwestie”, sagen = “de zaak/kwestie”. De vorm zegt hier bepaaldheid, niet op zichzelf een aantal. håndteret is het deelwoord van håndtere, “afhandelen” of “behandelen”. In have sagen håndteret beschrijft het wat er met sagen moet gebeuren: de kwestie moet afgehandeld worden. Het deelwoord krijgt in deze constructie niet dezelfde persoonsuitgang als een werkwoord in de tegenwoordige tijd. Voorbeeld: Hun vil have problemet løst. — “Zij wil dat het probleem wordt opgelost.” ordentligt betekent hier “goed” in de zin van “op een behoorlijke of correcte manier”. Het is een bijwoord en bepaalt hoe håndteret moet worden. Het hangt dus niet als bijvoeglijk naamwoord rechtstreeks bij sagen. Het bijvoeglijk naamwoord is ordentlig (“behoorlijk/ordentelijk”); ordentligt is de bijwoordelijke vorm in deze zin. Voorbeeld: Det skal gøres ordentligt. — “Dat moet goed worden gedaan.” Samen vormen Det ville hjælpe de betekenis “Dat zou helpen”. Daarna specificeert Jeg vil bare have sagen håndteret ordentligt wat de spreker wil: alleen dat de kwestie goed wordt afgehandeld. De structuur Jeg vil have + zelfstandig naamwoord + deelwoord is bruikbaar voor “Ik wil dat iets wordt …”; ordentligt voegt de manier van afhandeling toe. De volledige betekenis is daarom: “Dat zou helpen. Ik wil alleen dat de kwestie goed wordt afgehandeld.”

10. Vent venligst her, mens jeg taler med lederen.

    Wacht u hier alstublieft terwijl ik met de manager praat.

    Vent

    wacht

    venligst

    alstublieft

    her

    hier

    mens

    terwijl

    jeg

    ik

    taler

    praat

    med

    met

    lederen

    de manager

    Uitgebreide uitleg

    Vent is de gebiedende wijs van vente (“wachten”). De Deense imperatief heeft hier geen afzonderlijk onderwerp en markeert niet of de opdracht aan één persoon of aan meerdere personen gericht is. Voorbeelden: Vent! = “Wacht!” en Vent her! = “Wacht hier!” venligst verzacht de opdracht en betekent hier “alstublieft”. Samen met een imperatief maakt het de instructie beleefder: Vent venligst. = “Wacht alstublieft.” her is een plaatsbijwoord met de betekenis “hier”. Het geeft de plaats van het wachten aan. mens is een voegwoord met de betekenis “terwijl” en leidt de bijzin in die gelijktijdigheid uitdrukt. Het verbindt hier het wachten met de handeling in de volgende bijzin. jeg is het persoonlijke voornaamwoord voor “ik”. Het is hier het onderwerp van de bijzin. taler is de tegenwoordige tijd van tale (“praten”, “spreken”). De vorm staat bij jeg: jeg taler = “ik praat/spreek”. De tegenwoordige tijd kan in deze zin een handeling tijdens het wachten aanduiden. med betekent “met” en geeft hier de gesprekspartner aan. tale med is een bruikbare combinatie: “met iemand praten”. lederen betekent hier “de manager”. Het basiswoord is leder (“manager” of “leider”); de uitgang -en maakt er een bepaalde enkelvoudsvorm van: leder → lederen, letterlijk “de manager/leider”. De vertaling legt in deze context de betekenis “manager” vast. De zin bestaat uit de opdracht Vent venligst her (“Wacht hier alstublieft”) en de bijzin mens jeg taler med lederen (“terwijl ik met de manager praat”). Samen betekent de zin: “Wacht u hier alstublieft terwijl ik met de manager praat.”