Een gericht studieplan voor luistervaardigheid | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Jeg studerer hver dag, men det føles stadig, som om min fremgang er ujævn.

   Ik studeer elke dag, maar mijn vooruitgang voelt nog steeds wisselend.

   Jeg

   ik

   studerer

   studeer

   hver dag

   elke dag

   føles

   voelt

   som om

   alsof

   fremgang

   vooruitgang

   ujævn

   ongelijkmatig

   Uitgebreide uitleg

   Jeg is het Deense persoonlijke voornaamwoord voor ik. Het is de eerste persoon enkelvoud en is hier het onderwerp van studerer. De vorm verandert niet op basis van mannelijk of vrouwelijk geslacht; persoon en getal zijn hier relevant. studerer is de tegenwoordige tijd van studere — studeren. De tegenwoordige werkwoordsvorm verandert in het Deens doorgaans niet per persoon: jeg studerer, du studerer en de studerer. Voorbeeld: Jeg studerer dansk. — Ik studeer Deens. hver dag betekent elke dag en drukt een terugkerende frequentie uit. hver staat hier bij het enkelvoudige zelfstandig naamwoord dag. Vergelijk: hver uge — elke week. føles betekent hier voelt aan. Het is de s-vorm van føle in de constructie det føles; de gewone tegenwoordige vorm van føle is føler. In det føles gaat het om de manier waarop iets wordt ervaren, niet om een concreet genoemde persoon als referent van det. Voorbeeld: Det føles godt. — Het voelt goed. som om leidt een bijzin in met de betekenis alsof: Det føles, som om ... — Het voelt alsof ... Het volgende deel beschrijft de inhoud van de indruk. fremgang is een zelfstandig naamwoord met de betekenis vooruitgang of vordering. min betekent mijn en maakt hier duidelijk dat het om de vooruitgang van de spreker gaat. Voorbeeld: Min fremgang er tydelig. — Mijn vooruitgang is duidelijk. ujævn betekent hier ongelijkmatig of niet constant. Dit is de vorm bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord van het gemeenschappelijke geslacht, zoals fremgang. Bij een onzijdig enkelvoud staat ujævnt, en in het meervoud ujævne: et ujævnt gulv — een ongelijke vloer; ujævne resultater — ongelijke resultaten. De volledige zin begint met Jeg studerer hver dag: de spreker studeert dagelijks. men betekent maar en leidt een tegenstelling in. In det føles stadig, som om ... betekent stadig nog steeds; de indruk blijft dus bestaan. De bijzin min fremgang er ujævn zegt dat de vooruitgang niet gelijkmatig verloopt. Samen betekent de zin: Ik studeer elke dag, maar mijn vooruitgang voelt nog steeds wisselend.

2. Hvilken del går oftest galt, når du taler med folk?

   Welk onderdeel gaat het vaakst mis als je met mensen praat?

   Hvilken

   welke

   del

   onderdeel; deel

   går … galt

   misgaan

   oftest

   het vaakst

   når

   wanneer; als

   taler

   praat

   folk

   mensen

   Uitgebreide uitleg

   Hvilken betekent hier “welk(e)”. Het is de vorm voor één zelfstandig naamwoord van het gemeenschappelijke geslacht, zoals del. Vergelijk hvilket bij een onzijdig enkelvoudig woord en hvilke bij meervoud. Voorbeeld: Hvilken bog læser du? — “Welk boek lees je?” del betekent hier “onderdeel” of “deel”. Het is een zelfstandig naamwoord: onbepaald enkelvoud del, bepaald enkelvoud delen, meervoud dele en bepaald meervoud delene. In deze vraag gaat het om een onderdeel van de taalvaardigheid, zonder dat het soort onderdeel verder in de vraag wordt genoemd. går galt is de vaste combinatie “misgaan” of “verkeerd lopen”. går is de tegenwoordige tijd van gå (“gaan”); de vorm verandert in het Deens niet volgens de persoon: jeg går, du går, de går. galt hoort bij de uitdrukking en betekent hier niet simpelweg een los beschreven ding, maar geeft aan dat iets verkeerd verloopt. Voorbeeld: Det går galt. — “Het gaat mis.” oftest betekent “het vaakst”. Het is de overtreffende trap van ofte (“vaak”): ofte → oftere (“vaker”) → oftest (“het vaakst”). Het vergelijkt hier impliciet verschillende onderdelen of situaties; het zegt niet dat iets altijd misgaat. når leidt hier de tijds- of omstandighedenzin in: “wanneer” of, in deze context, “als”. Het koppelt de gebeurtenis aan du taler med folk: het misgaan wordt geplaatst op het moment dat je met mensen praat. Voorbeeld: Jeg lytter, når du taler. — “Ik luister wanneer je praat.” taler betekent hier “praat”. Het is de tegenwoordige tijd van tale (“praten”). Dezelfde tegenwoordige vorm wordt gebruikt bij verschillende personen, bijvoorbeeld jeg taler en du taler; het onderwerp du maakt hier duidelijk dat het om “jij praat” gaat. folk betekent “mensen”. Het is hier het meervoudige menselijke referent in med folk, na het voorzetsel med (“met”). Het woord heeft in deze betekenis geen gewone uitgang -er nodig: folk kan al naar mensen als groep verwijzen. Voorbeeld: Hun taler med folk. — “Zij praat met mensen.” De structuur is Hvilken del (“welk onderdeel”) + går oftest galt (“gaat het vaakst mis”) + når du taler med folk (“wanneer/als je met mensen praat”). Samen vraagt de spreker welk onderdeel het vaakst misgaat tijdens het praten met mensen: “Welk onderdeel gaat het vaakst mis als je met mensen praat?”

3. Det er lytningen, især når folk taler i et naturligt tempo.

   Vooral luisteren, wanneer mensen in een natuurlijk tempo praten.

   Det er

   het is

   lytningen

   het luisteren

   især

   vooral

   når

   wanneer

   folk

   mensen

   taler

   praten

   naturligt

   natuurlijk

   tempo

   tempo

   Uitgebreide uitleg

   Det er is een identificerende constructie met de betekenis “het is”. Hier presenteert de constructie lytningen als het relevante onderdeel. Het patroon Det er X kan dus worden gebruikt om X aan te wijzen of te benadrukken. lytningen is de bepaalde vorm van het zelfstandig naamwoord lytning (“luisteren”). Het achtervoegsel -en markeert hier bepaaldheid: lytning verwijst algemener naar de activiteit, terwijl lytningen “het luisteren” betekent dat hier wordt bedoeld. Het is een zelfstandig naamwoord, niet het werkwoord lytte (“luisteren”). især betekent “vooral”. In især når ... geeft het aan dat de genoemde situatie in het bijzonder wordt benadrukt. når is een voegwoord met de betekenis “wanneer” of “als”. Het leidt hier de situatie in waarin mensen praten. folk betekent “mensen”. Het woord verwijst naar mensen als groep zonder hier een specifiek aantal te noemen. taler is de tegenwoordige tijd van tale (“praten”, “spreken”). In het Deens verandert de tegenwoordige tijd van dit werkwoord niet naar persoon of meervoud. Voorbeeld: Jeg taler dansk. — “Ik spreek Deens.” naturligt is de onzijdige enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord naturlig (“natuurlijk”). Het hoort bij het onzijdige zelfstandig naamwoord tempo in et naturligt tempo. Bij een en-woord staat de vorm naturlig, en in bepaalde of meervoudige combinaties staat doorgaans naturlige; de vorm volgt dus het zelfstandig naamwoord en de constructie. tempo betekent “tempo”. In i et naturligt tempo betekent het “in een natuurlijk tempo”. Het onbepaalde lidwoord et markeert hier een onzijdig enkelvoudig zelfstandig naamwoord; op zichzelf drukt het geen exact aantal uit. Samen vormt især når folk taler i et naturligt tempo de betekenis “vooral wanneer mensen in een natuurlijk tempo praten”. De volledige uiting identificeert lytningen als het relevante onderdeel; de gegeven Nederlandse vertaling vat die bedoeling samen als “Vooral luisteren, wanneer mensen in een natuurlijk tempo praten”.

4. Så brug mere tid på at lytte, før du tilføjer nye grammatikøvelser.

   Geef luisteren dan meer tijd voordat je nieuwe grammaticaoefeningen toevoegt.

   Så

   dan

   brug

   gebruik

   mere

   meer

   tid

   tijd

   lytte

   luisteren

   før du

   voordat je

   tilføjer

   voegt toe

   nye

   nieuwe

   grammatikøvelser

   grammaticaoefeningen

   Uitgebreide uitleg

   Så betekent hier dan en sluit aan op wat eraan voorafgaat: het geeft de aanbevolen volgende stap aan. In andere zinnen kan dezelfde vorm ook dus betekenen, maar die betekenis past hier niet bij de vaste vertaling. brug is de gebiedende wijs van bruge (gebruiken). De Deense gebiedende wijs heeft hier geen aparte persoons- of meervoudsuitgang. Voorbeeld: Brug denne bog. — Gebruik dit boek. mere betekent hier meer en vergelijkt de hoeveelheid tijd met een eerder genoemde of begrijpelijk aanwezige hoeveelheid. De relevante reeks is meget — mere — mest (veel — meer — meest). Mere hoort dus bij de hoeveelheid, niet bij tid als zelfstandige naamvalsvorm. tid is het zelfstandig naamwoord tijd. In mere tid vormt het samen met mere de hoeveelheid die gebruikt moet worden. Voorbeeld: Jeg har brug for mere tid. — Ik heb meer tijd nodig. lytte is de infinitief luisteren. In bruge tid på at lytte geeft på at aan waaraan de tijd wordt besteed: tid på at + infinitief is een herbruikbaar patroon. Voorbeeld: Hun bruger tid på at læse. — Zij besteedt tijd aan lezen. før du betekent voordat je. før leidt hier een bijzin in en du is het onderwerp van die bijzin. Na du staat de persoonsvorm tilføjer; het onderwerp wordt dus niet door før zelf uitgedrukt. tilføjer is de tegenwoordige tijd van tilføje (toevoegen). In deze bijzin betekent het voegt ... toe; de tegenwoordige tijd kan in het Deens ook een handeling in een toekomstige volgorde aangeven, zoals hier na voordat. Voorbeeld: Du tilføjer sukker senere. — Je voegt later suiker toe. nye betekent nieuwe en stemt hier af op het meervoud van grammatikøvelser. De vorm nye is de vorm die bij het meervoud staat; ze is niet zelf het meervoud van het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: nye bøger — nieuwe boeken. grammatikøvelser betekent grammaticaoefeningen. Het is het meervoud van grammatikøvelse; het eerste deel grammatik specificeert het soort oefeningen. Voorbeeld: Jeg laver grammatikøvelser. — Ik maak grammaticaoefeningen. Samen vormt Så brug mere tid på at lytte de aansporing om meer tijd aan luisteren te besteden. før du tilføjer nye grammatikøvelser begrenst die aansporing in de tijd: doe dat voordat je nieuwe grammaticaoefeningen toevoegt. De volledige betekenis is dus: Geef luisteren dan meer tijd voordat je nieuwe grammaticaoefeningen toevoegt.

5. Hvordan kan jeg se, om jeg bliver bedre, uden hele tiden at tage prøver?

   Hoe kan ik merken of ik vooruitga zonder steeds tests te maken?

   Hvordan

   hoe

   kan jeg

   kan ik

   se

   merken

   om

   of

   bliver

   word(t)

   bedre

   beter

   uden

   zonder

   hele tiden

   steeds

   tage

   nemen

   prøver

   tests

   Uitgebreide uitleg

   Hvordan betekent hier “hoe” en vraagt naar de manier waarop iets kan worden vastgesteld. Vergelijk hvor (“waar”) en hvornår (“wanneer”): die vragen naar andere soorten informatie. kan jeg bestaat uit het modale werkwoord kan en het voornaamwoord jeg (“ik”). kan is de tegenwoordige vorm van kunne en drukt hier mogelijkheid uit: “kan ik”. In een directe vraag staat het werkwoord vóór het onderwerp: Hvordan kan jeg ...? Voorbeeld: Kan jeg bruge den samme optagelse? — “Kan ik dezelfde opname gebruiken?” se is het infinitief van se en betekent hier niet alleen letterlijk “zien”, maar “merken” of “vaststellen”. Na een modaal werkwoord zoals kan staat het volgende werkwoord in de infinitief, zonder at. om leidt hier een bijzin in met de betekenis “of”. Het gaat om de vraag óf de beschreven toestand geldt, niet om een keuze tussen twee genoemde mogelijkheden. In om jeg bliver bedre staat het onderwerp jeg vóór het vervoegde werkwoord bliver, zoals gebruikelijk in deze bijzin. bliver is de tegenwoordige vorm van blive (“worden”/“blijven”). Hier geeft het met bedre een verandering aan: “beter worden” of “vooruitgaan”. De vorm bliver verandert in deze constructie niet voor jeg tegenover andere personen; het onderwerp bepaalt de betekenis. bedre is de vergrotende trap van god (“goed”): god — bedre — bedst (“goed” — “beter” — “best”). In bliver bedre beschrijft bedre een verbetering ten opzichte van een eerder niveau; het zegt niet op zichzelf hoe groot die verbetering is. uden betekent “zonder” en introduceert hier wat niet nodig is om de vooruitgang vast te stellen. Voorbeeld: Jeg øver mig uden at skrive alt ned. — “Ik oefen zonder alles op te schrijven.” hele tiden betekent “steeds” of “de hele tijd”. Het versterkt de duur of herhaling van de handeling tage prøver; het betekent hier niet dat er letterlijk onafgebroken een test wordt afgelegd. tage is de infinitief van tage (“nemen”); in de vaste combinatie tage prøver betekent het “toetsen of tests afleggen/maken”. De infinitief staat na at, omdat uden at hier een constructie vormt: uden at tage ... — “zonder ... te maken/af te leggen”. prøver is het meervoud van prøve (“test”, “proef” of “poging”). In deze zin gaat het, volgens de vertaling, om tests. Het meervoud laat zien dat het om tests in het algemeen gaat, zonder een specifiek aantal vast te leggen. Samen heeft de zin de structuur Hvordan kan jeg se, om ... , uden at ...?: “Hoe kan ik vaststellen of ..., zonder ...?” De bijzin om jeg bliver bedre geeft aan wat de spreker wil vaststellen, en uden hele tiden at tage prøver geeft de beperking: dat vaststellen moet kunnen zonder steeds tests te maken. Het geheel betekent: “Hoe kan ik merken of ik vooruitga zonder steeds tests te maken?”

6. Brug den samme korte optagelse to gange, og sammenlign, hvad du forstod.

   Gebruik dezelfde korte opname twee keer en vergelijk wat je hebt begrepen.

   Brug

   gebruik

   samme

   zelfde

   korte

   korte

   optagelse

   opname

   to gange

   twee keer

   sammenlign

   vergelijk

   hvad

   wat

   forstod

   begreep

   Uitgebreide uitleg

   Brug is de gebiedende wijs van bruge (“gebruiken”): de spreker geeft de aangesprokene de instructie om iets te gebruiken. De gebiedende wijs heeft hier geen uitgesproken onderwerp. Voorbeeld: Brug bogen. — “Gebruik het boek.” samme betekent hier “zelfde”. Het verwijst naar iets dat identiek is aan iets dat al bekend of bedoeld is. Samme verandert hier niet mee met het zelfstandig naamwoord. In den samme optagelse staat den als bepaald lidwoord bij het enkelvoudige woord optagelse, dat tot het gemeenschappelijke geslacht behoort. korte is de verbogen vorm van het bijvoeglijk naamwoord kort (“kort”). In de bepaalde woordgroep den korte optagelse krijgt het bijvoeglijk naamwoord de uitgang -e. Voorbeeld: en kort optagelse — “een korte opname”. optagelse is een zelfstandig naamwoord voor een opname, bijvoorbeeld een audio- of video-opname. Het meervoud is optagelser. Hier gaat het om één bepaalde opname: den samme korte optagelse — “dezelfde korte opname”. to gange betekent “twee keer”. To is het telwoord “twee” en gange betekent hier “keer” in deze frequentie-uitdrukking. De woordgroep zegt hoe vaak de opname gebruikt moet worden; de getalsinformatie komt uit to, niet uit het lidwoord den. Sammenlign is de gebiedende wijs van sammenligne (“vergelijken”). Na og volgt een tweede instructie naast Brug ...: de aangesprokene moet iets vergelijken. Voorbeeld: Sammenlign de to svar. — “Vergelijk de twee antwoorden.” hvad betekent hier “wat” en leidt de ondergeschikte wat-constructie in die aangeeft wát er vergeleken moet worden. Het is dus geen zelfstandig direct vraagzinnetje; de hele constructie hvad du forstod fungeert als datgene wat wordt vergeleken. Voorbeeld: Jeg ved, hvad du mener. — “Ik weet wat je bedoelt.” forstod is de verleden tijd van forstå (“begrijpen”). Deze vorm verandert in de verleden tijd niet naar persoon: jeg forstod, du forstod, de forstod. In hvad du forstod is du het uitgesproken onderwerp van forstod; de woordgroep betekent dus “wat je begreep”. Het Nederlands gebruikt hier natuurlijk ook “wat je hebt begrepen”, zoals in de vaste vertaling. Samen vormen de delen eerst de instructie Brug den samme korte optagelse to gange: “Gebruik dezelfde korte opname twee keer.” Daarna volgt met og (“en”) de tweede instructie sammenlign, met als datgene wat vergeleken wordt hvad du forstod: “vergelijk wat je begreep.” De volledige betekenis is: “Gebruik dezelfde korte opname twee keer en vergelijk wat je hebt begrepen.”

7. Det giver mig en tydeligere målestok end at skifte materiale hver dag.

   Dat geeft me een duidelijkere maatstaf dan elke dag van materiaal te wisselen.

   giver

   geeft

   mig

   mij

   tydeligere

   duidelijker

   målestok

   maatstaf

   end

   dan

   skifte

   wisselen

   materiale

   materiaal

   dag

   dag

   Uitgebreide uitleg

   giver is de tegenwoordige tijd van give (“geven”): give – giver – gav – har givet. De vorm giver past hier bij het onderwerp Det en betekent “geeft”. Voorbeeld: Denne øvelse giver mig ro. — “Deze oefening geeft me rust.” mig is de vorm voor “mij” wanneer de spreker de ontvanger of betrokkene is. In deze zin is de spreker degene die een maatstaf krijgt. Vergelijk: Jeg hjælper ham. — “Ik help hem”; ham verwijst daar naar een andere ontvanger, terwijl mig naar de spreker verwijst. tydeligere is de vergrotende trap van tydelig (“duidelijk”): tydelig – tydeligere – tydeligst (“duidelijk – duidelijker – duidelijkst”). Deze vorm beschrijft hier målestok als duidelijker dan de maatstaf die ontstaat door dagelijks van materiaal te wisselen. Voorbeeld: Denne forklaring er tydeligere. — “Deze uitleg is duidelijker.” målestok betekent hier “maatstaf” of “referentiepunt”: iets waarmee je resultaten kunt beoordelen of vergelijken. Het is een zelfstandig naamwoord; de onbepaalde enkelvoudsvorm is en målestok, en het meervoud is målestokke. Voorbeeld: Resultatet er en god målestok. — “Het resultaat is een goede maatstaf.” end verbindt een vergelijking met wat als tweede vergelijkingspunt dient. Het betekent hier “dan”, niet “einde”. De combinatie tydeligere ... end ... vormt dus “duidelijker ... dan ...”. skifte is de infinitief van “wisselen” of “veranderen”. Na at staat hier de infinitief: at skifte = “wisselen”. Voorbeeld: Det er dyrt at skifte bil ofte. — “Het is duur om vaak van auto te wisselen.” materiale betekent “materiaal”. In skifte materiale is het materiaal dat men wisselt; het Deense zelfstandig naamwoord heeft de onbepaalde enkelvoudsvorm et materiale en het meervoud materialer. Voorbeeld: Vi bruger nyt materiale. — “We gebruiken nieuw materiaal.” dag betekent “dag”. In de vaste uitdrukking hver dag betekent het “elke dag”: hver staat voor het zelfstandig naamwoord en drukt hier herhaling op iedere afzonderlijke dag uit. Voorbeeld: Hun læser hver dag. — “Zij leest elke dag.” De zin begint met Det, dat volgens de vaste vertaling “dat” betekent, en giver mig maakt duidelijk dat datgene de spreker een maatstaf geeft. en tydeligere målestok is het resultaat van die handeling. Daarna vergelijkt end deze maatstaf met at skifte materiale hver dag: het dagelijks wisselen van materiaal. Samen betekent de zin: “Dat geeft me een duidelijkere maatstaf dan elke dag van materiaal te wisselen.”

8. Det viser også, om din strategi virker, og ikke kun hvor længe du har studeret.

   Het laat ook zien of je strategie werkt, en niet alleen hoe lang je hebt gestudeerd.

   Det

   het; dat

   viser

   laat zien

   også

   ook

   om

   of

   din

   je; jouw

   strategi

   strategie

   virker

   werkt

   ikke kun

   niet alleen

   hvor længe

   hoe lang

   du har

   je hebt

   studeret

   gestudeerd

   Uitgebreide uitleg

   Det is hier een Deens voornaamwoordelijk onderwerp in het onzijdig enkelvoud. Volgens de vaste vertaling betekent het “het”. De precieze referent wordt in deze zin niet benoemd. viser betekent hier “laat zien” en is de tegenwoordige vorm van vise (“tonen, laten zien”). De vorm zelf verandert in het Deens niet naar persoon of getal; det is hier wel het onderwerp in de derde persoon enkelvoud. Een herbruikbaar patroon is X viser Y — “X laat Y zien”. også betekent “ook” en voegt deze informatie toe aan eerder genoemde informatie. om leidt hier een ingebedde ja/nee-vraag in en betekent “of”: vise, om ... = “laten zien of ...”. Hier is het dus niet het voorzetsel om in bijvoorbeeld een tijdsuitdrukking. din is het bezittelijk voornaamwoord voor de tweede persoon enkelvoud bij een enkelvoudig gemeenschappelijk-geslachtswoord. Hier betekent het “je/jouw” en hoort het bij strategi. De vorm hangt dus niet alleen van enkelvoud af: bij een onzijdig enkelvoudig woord staat dit, en bij meervoud dine. Voorbeeld: din plan — “je plan”, maar dit mål — “je doel”. strategi is een zelfstandig naamwoord voor een plan of aanpak. In din strategi betekent het “je strategie”. Het is enkelvoud en heeft in het Deens gemeenschappelijk grammaticaal geslacht; dat verklaart hier de vorm din. virker is de tegenwoordige vorm van virke, hier in de betekenis “werken” als “effect hebben” of “functioneren”. In strategi virker betekent het dus “de strategie werkt”. De tegenwoordige vorm virker blijft ook bij andere personen hetzelfde, bijvoorbeeld jeg virker en de virker. Samen vormen om din strategi virker een ingebedde ja/nee-vraag: “of je strategie werkt”. De woordvolgorde is die van een mededelende bijzin, niet die van een zelfstandige vraag. ikke kun is een contrastconstructie met de betekenis “niet alleen”. In deze zin gaat het om het contrast tussen het werken van de strategie en alleen de duur van het studeren. hvor længe vraagt naar een tijdsduur: “hoe lang”. hvor betekent hier dus niet “waar”; samen met længe vormt het een duurvraag. Voorbeeld: Hvor længe bliver du? — “Hoe lang blijf je?” du har bestaat uit du (“je/jij”) en de tegenwoordige vorm har van have (“hebben”). Hier fungeert har als hulpwerkwoord voor de voltooide tijd; du har betekent in deze combinatie “je hebt”, niet “je bezit”. studeret is het voltooid deelwoord van studere (“studeren”). Met har vormt het har studeret, dat “hebt gestudeerd” betekent. Voorbeeld: Jeg har læst bogen. — “Ik heb het boek gelezen.” De zin bouwt op als volgt: Det viser også = “Het laat ook zien”; om din strategi virker = “of je strategie werkt”; en ikke kun hvor længe du har studeret = “niet alleen hoe lang je hebt gestudeerd”. De volledige betekenis is: “Het laat ook zien of je strategie werkt, en niet alleen hoe lang je hebt gestudeerd.” De constructie ikke kun X is herbruikbaar wanneer je wilt aangeven dat een beoordeling meer omvat dan alleen X.

9. Jeg kunne gennemgå mine noter en gang om ugen og justere ud fra det.

   Ik zou mijn notities één keer per week kunnen doornemen en op basis daarvan bijsturen.

   Jeg kunne

   ik zou kunnen

   gennemgå

   doornemen

   mine

   mijn

   noter

   notities

   en gang om ugen

   één keer per week

   justere

   bijsturen

   ud fra det

   op basis daarvan

   Uitgebreide uitleg

   Jeg kunne betekent hier, samen met de infinitief erna, “ik zou kunnen”. kunne is de verleden tijd van kunne (“kunnen”), maar in deze zin drukt de vorm geen gewone verleden tijd uit: met jeg geeft hij hier een mogelijkheid in een voorzichtige of voorwaardelijke formulering aan. Vergelijk: Jeg kan gennemgå mine noter = “Ik kan mijn notities doornemen” (directere mogelijkheid). Voorbeeld: Jeg kunne prøve igen. = “Ik zou het opnieuw kunnen proberen.” gennemgå is de infinitief “doornemen” of “systematisch bekijken”. Na kunne staat de infinitief zonder extra infinitiefmarkeerder. De vorm is bruikbaar voor teksten, aantekeningen of een proces: Jeg vil gennemgå planen. = “Ik zal het plan doornemen.” mine betekent “mijn” voor een meervoudig zelfstandig naamwoord. Het is de meervoudsvorm van het bezittelijk voornaamwoord; bij een enkelvoudig woord staat doorgaans min of mit, afhankelijk van het grammaticale woordtype. Voorbeeld: mine bøger = “mijn boeken”. Het voornaamwoord geeft bezit aan, maar bepaalt niet wie of wat precies de bezitter is buiten de context. noter betekent hier “notities”. Het is het meervoud van note (“notitie”). In mine noter verwijst het dus naar notities die aan de spreker toebehoren. Voorbeeld: Jeg skriver en note. = “Ik schrijf een notitie.” en gang om ugen betekent “één keer per week”. Dit is een vaste frequentie-uitdrukking: en gang is “één keer” en om ugen geeft het wekelijkse tijdsinterval aan. Voorbeeld: Jeg træner en gang om ugen. = “Ik train één keer per week.” In deze zin bepaalt de uitdrukking hoe vaak het doornemen en bijsturen mogelijk wordt voorgesteld. justere betekent “bijsturen” of “aanpassen”. Het is opnieuw een infinitief, verbonden met dezelfde mogelijkheid die door kunne wordt geopend. Na og staat een tweede handeling van dezelfde spreker, die naast het doornemen wordt genoemd. Voorbeeld: Vi kan justere planen. = “We kunnen het plan bijsturen.” ud fra det betekent “op basis daarvan”. ud fra vormt hier een voorzetselconstructie met de betekenis “uitgaande van” of “op basis van”; det is het aanwijzend voornaamwoord “dat/het”. In deze vaste zin verwijst det naar de informatie of uitkomst die als basis voor het bijsturen dient, zonder dat een specifieker zelfstandig naamwoord in deze zin wordt genoemd. Voorbeeld: Jeg vælger ud fra det. = “Ik kies op basis daarvan.” Samen betekent de zin: “Ik zou mijn notities één keer per week kunnen doornemen en op basis daarvan bijsturen.” Jeg kunne maakt van de twee gecoördineerde handelingen (gennemgå en justere) een voorzichtige mogelijkheid; mine noter is wat wordt doorgenomen, en gang om ugen geeft de frequentie aan, en ud fra det geeft de basis voor het bijsturen aan.

10. En lille gennemgang som den kan holde din træning fokuseret.

    Zo'n korte evaluatie kan je oefening gericht houden.

    lille

    klein; kort

    gennemgang

    evaluatie; overzicht

    som den

    zoals die

    kan

    kan

    holde

    houden

    din

    jouw

    træning

    training; oefening

    fokuseret

    gericht; gefocust

    Uitgebreide uitleg

    lille betekent hier “kort” of “klein van omvang”: het beschrijft gennemgang, niet den. De basisvorm is lille; in het Deens heeft het bijvoeglijk naamwoord in deze vorm dezelfde vorm bij enkelvoudig gemeenschappelijk en onzijdig geslacht. Voorbeeld: en lille bog = “een klein boek”. Het voorafgaande En is het onbepaalde lidwoord; het drukt hier niet op zichzelf een concreet aantal uit. gennemgang is een overzicht, bespreking of evaluatie waarbij iets wordt nagekeken. Het is een zelfstandig naamwoord; het werkwoord gennemgå betekent “doornemen” of “bespreken”. In de vorige zin staat dat werkwoord als gennemgå; gennemgang is daarvan niet dezelfde verbale vorm, maar een zelfstandig naamwoord. som den betekent hier, in combinatie met de vaste vertaling, “zoals die” en draagt bij aan de betekenis “zo’n”. som kan een vergelijking of een betrekkelijke verbinding inleiden. den is hier een enkelvoudige aanwijzende vorm; de concrete referent van “die” wordt niet verder benoemd. Leer het patroon als en ... som den — “een ... zoals die/zo’n ...” — zonder den automatisch aan het dichtstbijzijnde zelfstandig naamwoord te koppelen. kan is de tegenwoordige tijd van kunne en drukt hier mogelijkheid of vermogen uit: “kan”. Na een modaal werkwoord staat het volgende werkwoord in de infinitief, dus kan holde betekent “kan houden”. kunne is daarnaast de infinitief (“kunnen”) én de verleden tijd (“kon”) van hetzelfde werkwoord. In kunne holde kan het daarom, afhankelijk van de zin, bijvoorbeeld “kon houden” betekenen; in een infinitiefconstructie betekent het “kunnen houden”. ville kunne holde betekent “zou kunnen houden”. holde is de infinitief van holde, “houden”. In deze zin heeft het de constructie holde noget ... met een beschrijving van de toestand van het object: holde træningen fokuseret betekent “de training gericht houden”. Voorbeeld: Det holder døren åben. = “Dat houdt de deur open.” din betekent “jouw” en hoort bij træning. De vorm din is de enkelvoudige vorm bij een zelfstandig naamwoord van het gemeenschappelijke geslacht; met een onzijdig enkelvoud is de vorm dit, en met meervoud dine. Het is een bezittelijk bepalend woord, waardoor er hier geen apart lidwoord vóór træning staat. træning betekent “training” of, in deze context, “oefening”. Het is een zelfstandig naamwoord. Het kan zowel lichamelijke training als doelgerichte oefening betekenen; de vaste vertaling kiest hier voor “oefening”. Voorbeeld: Min træning er regelmæssig. = “Mijn training is regelmatig.” fokuseret beschrijft de toestand waarin de oefening gehouden wordt: “gericht” of “geconcentreerd”. Het hangt samen met fokus en het werkwoord fokusere, “focussen”. In holde ... fokuseret is het een predicatieve beschrijving van træning, niet een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar contrast is fokuseret “gericht” tegenover distraheret “afgeleid”. Samen betekent En lille gennemgang som den “zo’n korte evaluatie”, kan holde “kan ... houden”, en din træning fokuseret “jouw oefening gericht”. De volledige zin zegt dus: “Zo’n korte evaluatie kan je oefening gericht houden.”