Herhalen met een studiemaatje | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Jeg vil repetere dagens lektion.

   Ik wil de les van vandaag herhalen.

   Jeg vil

   Ik wil

   repetere

   herhalen

   dagens

   van vandaag

   lektion

   les

   Uitgebreide uitleg

   Jeg vil betekent hier “ik wil”. Jeg is de eerste persoon enkelvoud: “ik”. vil is de tegenwoordige vorm van ville, hier gebruikt als modaal werkwoord voor een wens of voornemen. Na vil staat het volgende werkwoord in de infinitief, zonder een extra infinitiefmarkeerder: Jeg vil læse betekent bijvoorbeeld “Ik wil lezen”. repetere is de infinitief “herhalen”. Het is een regelmatig werkwoord; de infinitief kan na vil staan, maar ook zelfstandig in een andere constructie voorkomen. Voorbeeld: Jeg repeterer ordet. — “Ik herhaal het woord.” dagens betekent hier “van vandaag” of “vandaagse”. De vorm is opgebouwd uit dag (“dag”) met de genitiefuitgang -s, die een relatie of toebehoren uitdrukt. dagens lektion betekent dus letterlijk “de les van vandaag”. Dit is niet hetzelfde als i dag (“vandaag”), dat meestal een tijdsbepaling is: Jeg læser i dag. — “Ik lees vandaag.” lektion is het zelfstandig naamwoord “les”. Het verwijst hier naar de les die met dagens wordt bepaald. In het Deens is lektion een geme-woord; met het onbepaalde lidwoord is dat en lektion, en in de bepaalde vorm lektionen (“de les”). Samen vormt Jeg vil + repetere + dagens lektion de zin “Ik wil de les van vandaag herhalen.” De woordvolgorde is: onderwerp, modaal werkwoord, infinitief en vervolgens het lijdend voorwerp met zijn bepaling.

2. Men jeg er ikke sikker på, hvor jeg skal begynde.

   Maar ik weet niet zeker waar ik moet beginnen.

   Men

   maar

   jeg er

   ik ben

   ikke

   niet

   sikker

   zeker

   på

   van; over

   hvor

   waar

   jeg skal

   ik moet

   begynde

   beginnen

   Uitgebreide uitleg

   Men betekent hier “maar” en zet deze zin tegenover wat eerder is gezegd. Het is een voegwoord: Men jeg er ... = “Maar ik ben ...”. jeg er betekent “ik ben”. jeg is de eerste persoon enkelvoud; er is de vorm van het werkwoord at være (“zijn”) in de tegenwoordige tijd. Dezelfde werkwoordsvorm wordt ook met andere personen gebruikt: hun er = “zij is”, vi er = “wij zijn”. ikke maakt de daaropvolgende mededeling negatief: “niet”. In deze zin ontkent het niet alleen sikker, maar de combinatie er ikke sikker betekent “ben niet zeker”. sikker betekent hier “zeker” in de betekenis “ergens vertrouwen in hebben”. De vorm is een bijvoeglijk naamwoord. Een herbruikbaar voorbeeld is: Jeg er sikker. — “Ik ben zeker.” Met ikke wordt dat Jeg er ikke sikker. — “Ik ben niet zeker.” på hoort hier bij de vaste combinatie sikker på (“zeker zijn van/over”). Het betekent in deze combinatie niet letterlijk alleen “op”. In een voorbeeld als Hun er sikker på svaret. betekent de hele combinatie: “Zij is zeker van het antwoord.” hvor is het vraagwoord “waar”. Het kan ook een indirecte vraag inleiden, zoals hier. Het vraagt dan niet rechtstreeks om een plaats als zelfstandig antwoord, maar introduceert de inhoud waarover onzekerheid bestaat: “waar ...”. jeg skal betekent hier “ik moet”. skal is de tegenwoordige vorm van at skulle; het drukt in deze zin uit wat de spreker moet doen. De combinatie bevat dus het onderwerp jeg en het modale werkwoord skal, maar niet het daaropvolgende hoofdwerkwoord. In een ander voorbeeld kan skal ook een plan of verwachting uitdrukken: Jeg skal rejse i morgen. — “Ik ga morgen reizen.” De precieze betekenis wordt door de context bepaald. begynde betekent “beginnen”. Dit is de infinitief van at begynde. Na het modale werkwoord skal staat het hoofdwerkwoord in deze vorm, zonder een extra infinitiefmarkeerder: jeg skal begynde = “ik moet beginnen”. Een voorbeeld is: Vi skal begynde nu. — “We moeten nu beginnen.” Samen vormen hvor jeg skal begynde een indirecte vraag: “waar ik moet beginnen”. De hele zin Men jeg er ikke sikker på, hvor jeg skal begynde. betekent: “Maar ik weet niet zeker waar ik moet beginnen.” De structuur is ikke sikker på + indirecte vraag; het onderwerp van zowel er als skal is jeg, dus de spreker zegt dat die persoon onzeker is over het juiste beginpunt.

3. Begynd med de noter, der hænger direkte sammen med virkelige situationer.

   Begin met de aantekeningen die direct aansluiten bij echte situaties.

   Begynd med

   begin met

   noter

   aantekeningen

   hænger … sammen med

   aansluiten bij

   direkte

   direct

   virkelige

   echte

   situationer

   situaties

   Uitgebreide uitleg

   Begynd med is een aansporing: de gebiedende wijs van begynde (‘beginnen’) plus med (‘met’). Begynd is de Deense imperatief en markeert hier geen verschil tussen één en meer aangesproken personen. Voorbeeld: Begynd med den nemme opgave. — ‘Begin met de gemakkelijke opdracht.’ noter betekent hier ‘aantekeningen’. Het is de meervoudsvorm van note. Het woord de ervoor maakt de woordgroep bepaald: de noter betekent ‘de aantekeningen’, niet ‘deze aantekeningen’; ‘deze’ is in het Deens disse. Een enkelvoudig voorbeeld is en note — ‘een aantekening’. hænger ... sammen med is een onderbroken constructie met de betekenis ‘hangt samen met’ of, in deze context, ‘sluit aan bij’. hænger is de tegenwoordige tijd van hænge (‘hangen’). sammen med maakt duidelijk waarmee iets verbonden is. Voorbeeld: Det hænger sammen med arbejdet. — ‘Dat hangt samen met het werk.’ direkte betekent ‘direct’ of ‘rechtstreeks’. Het is hier een bijwoord dat beschrijft hoe de aantekeningen aansluiten en verandert niet mee met noter. virkelige betekent hier ‘echte’ of ‘werkelijke’. Het hoort bij situationer. De vorm virkelige is de vorm die het bijvoeglijk naamwoord krijgt bij een meervoudige naamwoordgroep; dezelfde vorm komt ook voor bij een bepaalde naamwoordgroep. Hier is virkelige situationer een onbepaalde meervoudige groep. Voorbeeld: virkelige problemer — ‘echte problemen’. virkelige benadrukt dat iets werkelijk bestaat of gebeurt; rigtige kan daarentegen ‘juiste’ of ‘correcte’ betekenen. situationer betekent ‘situaties’ en is het meervoud van situation. Voorbeeld: Vi taler om forskellige situationer. — ‘We praten over verschillende situaties.’ Samen vormt de zin Begynd med de noter (‘Begin met de aantekeningen’), gevolgd door de betrekkelijke bijzin der hænger direkte sammen med virkelige situationer (‘die direct aansluiten bij echte situaties’). der leidt deze bijzin in en verwijst hier naar de aantekeningen. De volledige betekenis is: ‘Begin met de aantekeningen die direct aansluiten bij echte situaties.’

4. Jeg læser normalt det hele igen, men det tager for lang tid.

   Ik lees meestal alles opnieuw, maar dat kost te veel tijd.

   læser

   lees

   normalt

   meestal

   det hele

   alles

   igen

   opnieuw

   tager

   kost

   lang

   lang

   tid

   tijd

   Uitgebreide uitleg

   læser is de tegenwoordige tijd van læse (lezen). In deze zin hoort de vorm bij jeg: jeg læser. De tegenwoordige tijd heeft hier geen aparte uitgang voor deze persoon. Voorbeeld: Jeg læser en bog. — Ik lees een boek. normalt is een bijwoord en betekent hier dat de handeling gewoonlijk gebeurt. Het staat vóór de rest van de eerste handeling: Jeg læser normalt ... — Ik lees meestal ... det hele is een vaste, herbruikbare combinatie voor “alles” of “het geheel”. det en hele vormen samen het bedoelde geheel; de combinatie verwijst hier naar alles wat gelezen wordt. Voorbeeld: Jeg så det hele. — Ik zag alles. igen betekent “opnieuw” en geeft aan dat de handeling nog een keer gebeurt. læser det hele igen betekent dus “alles opnieuw lezen”. Het bijwoord kan in andere zinnen ook slaan op het opnieuw gebeuren van een andere handeling. tager is de tegenwoordige tijd van tage (nemen). In det tager ... betekent het niet letterlijk “neemt”, maar “kost” in de betekenis van benodigde tijd. Voorbeeld: Det tager fem minutter. — Dat kost vijf minuten. lang beschrijft hier de duur van tid: een lange tijd. Het is de vorm bij het zelfstandig naamwoord tid; tid is een en-woord, dus je krijgt bijvoorbeeld en lang tid. De vergelijking is lang — længere — længst (lang — langer — langst). In deze zin wordt lang voorafgegaan door for, waardoor for lang “te lang” betekent. tid betekent “tijd”. In for lang tid gaat het om de hoeveelheid tijd die nodig is: “te veel tijd” in de vaste Nederlandse vertaling, of letterlijker “een te lange tijd”. en tid betekent “een tijdsduur/een tijd”. De eerste helft, Jeg læser normalt det hele igen, betekent “Ik lees meestal alles opnieuw”. Daarna contrasteert men de gewoonte met de reden: det tager for lang tid betekent “dat kost te veel tijd”. Het onderwerp det in dit tweede deel verwijst volgens de vaste vertaling naar die beschreven activiteit, niet naar een nieuw benoemde persoon. Samen vormt de zin: “Ik lees meestal alles opnieuw, maar dat kost te veel tijd.”

5. Vælg de dele, du kan bruge i en kort samtale.

   Kies de onderdelen die je in een kort gesprek kunt gebruiken.

   Vælg

   kies

   de

   de / die

   dele

   onderdelen

   du kan

   je kunt

   bruge

   gebruiken

   kort

   kort

   samtale

   gesprek

   Uitgebreide uitleg

   Vælg is de gebiedende wijs van vælge (“kiezen”). Deze vorm geeft hier een opdracht of aansporing. Bijvoorbeeld: Vælg en bog. — “Kies een boek.” de staat hier vóór het meervoudige dele als een aanwijzend bepalend woord, ongeveer “de” of “die”. Het is niet de gewone Deense bepaalde uitgang: die staat bij dit woord als delene (“de onderdelen”). Als zelfstandig voornaamwoord kan de daarentegen “zij” als onderwerp betekenen; dem wordt doorgaans gebruikt voor “hen” als object. dele betekent hier “onderdelen” of “delen”. Het is het meervoud van del. De bepaalde vorm zonder de is delene (“de onderdelen”). De zin zegt niet welke concrete onderdelen met de dele worden bedoeld. du kan combineert du (“je/jij”) met kan, de tegenwoordige vorm van kunne (“kunnen”). Hier drukt kan uit dat de aangesprokene iets kan gebruiken. Na dit modale werkwoord staat het volgende werkwoord zonder at: du kan bruge — “je kunt gebruiken”. bruge is de infinitief van “gebruiken”. Na kan krijgt dit werkwoord hier geen persoonsuitgang. Zonder dit modale werkwoord staat in de tegenwoordige tijd bijvoorbeeld bruger: Du bruger en bog. — “Je gebruikt een boek.” kort betekent hier “kort” en beschrijft samtale. Bij een enkelvoudig en-woord staat de vorm kort: en kort samtale. Bij een et-woord staat eveneens kort, zoals in et kort ord (“een kort woord”); vóór een meervoud of een bepaalde vorm staat vaak korte, zoals in korte samtaler (“korte gesprekken”). samtale betekent “gesprek”. Het is een en-woord: en samtale; de bepaalde vorm is samtalen (“het gesprek”) en het meervoud is samtaler (“gesprekken”). In i en kort samtale betekent i “in” en geeft deze woordgroep de situatie aan waarin iets gebruikt kan worden. De opbouw is Vælg de dele (“Kies de onderdelen”) + du kan bruge (“die je kunt gebruiken”) + i en kort samtale (“in een kort gesprek”). De bijzin du kan bruge ... specificeert welke onderdelen bedoeld zijn. Samen betekent de uiting: “Kies de onderdelen die je in een kort gesprek kunt gebruiken.”

6. Vi kunne skrive eksempelsætninger, før vi øver os i at tale.

   We zouden voorbeeldzinnen kunnen opschrijven voordat we gaan oefenen met spreken.

   Vi kunne

   wij zouden kunnen

   skrive

   schrijven

   eksempelsætninger

   voorbeeldzinnen

   før

   voordat

   vi øver os

   we oefenen

   at tale

   spreken

   Uitgebreide uitleg

   Vi kunne betekent hier “wij zouden kunnen”. vi is het persoonlijke voornaamwoord voor “wij”. kunne is zowel de infinitief als de verleden tijd van kan; als modaal werkwoord drukt het hier een mogelijkheid uit in combinatie met skrive. In het Deens staat na een modaal werkwoord zoals kunne doorgaans de infinitief zonder at: Vi kunne skrive. skrive betekent hier “opschrijven/schrijven”. Het is de infinitief; de tegenwoordige tijd is skriver en de verleden tijd skrev. Voorbeeld: Vi skriver en liste. — “Wij schrijven een lijst.” eksempelsætninger betekent “voorbeeldzinnen”. Het is het meervoud van eksempelsætning: eksempelsætning — één voorbeeldzin, eksempelsætninger — meerdere voorbeeldzinnen. Het eerste deel eksempel specificeert het soort sætninger; het geheel is één Deens samengesteld woord. før betekent “voordat” wanneer het een bijzin in de tijd inleidt. De bijzin før vi øver os i at tale geeft aan dat het schrijven eerder plaatsvindt dan het oefenen met spreken. Voorbeeld: Læs teksten, før du svarer. — “Lees de tekst voordat je antwoordt.” vi øver os betekent “we oefenen”. øver is de tegenwoordige tijd van øve, “oefenen”. In deze betekenis hoort øve bij het wederkerende voornaamwoord os: øve sig betekent “oefenen”. Het voornaamwoord past bij vi; bij “ik oefen” staat bijvoorbeeld jeg øver mig. at tale betekent “spreken”. tale is de infinitief en at markeert hier die infinitief. De combinatie øve sig i at tale betekent letterlijk dat men oefent in het spreken, natuurlijk vertaald als “oefenen met spreken”. Dit at verschilt van het ontbreken van at na het modale kunne. Samen bestaat de zin uit de hoofdzin Vi kunne skrive eksempelsætninger en de tijdsbepalende bijzin før vi øver os i at tale. De hoofdzin zegt dat wij voorbeeldzinnen zouden kunnen opschrijven; før plaatst die handeling vóór het oefenen met spreken. De vaste vertaling geeft deze mogelijkheid weer als: “We zouden voorbeeldzinnen kunnen opschrijven voordat we gaan oefenen met spreken.”

7. Når du siger eksempelsætningerne højt, kan du se, om du kan bruge udtrykkene i en samtale.

   Als je de voorbeeldzinnen hardop zegt, zie je of je de uitdrukkingen in een gesprek kunt gebruiken.

   siger

   zegt

   eksempelsætningerne

   de voorbeeldzinnen

   højt

   hardop

   kan du

   kun je …?

   se

   zien

   bruge

   gebruiken

   udtrykkene

   de uitdrukkingen

   samtale

   gesprek

   Uitgebreide uitleg

   siger betekent hier “zegt”. De basisvorm is sige; siger is de tegenwoordige tijd. In het Deens krijgt de tegenwoordige tijd bij deze werkwoordsvorm geen aparte uitgang voor du: du siger betekent “jij zegt”. Voorbeeld: Jeg siger det højt. = “Ik zeg het hardop.” eksempelsætningerne betekent “de voorbeeldzinnen”. Het is een samenstelling van eksempel en sætning; de meervoudsvorm is eksempelsætninger, en -ne maakt daarvan een bepaald meervoud: “de voorbeeldzinnen”. Het bepaalde lidwoord staat hier dus als uitgang aan het zelfstandig naamwoord vast. højt betekent hier “hardop”. Het hoort bij siger en beschrijft hoe het zeggen gebeurt. De vorm hangt samen met høj (“hoog”), maar in deze uitdrukking heeft højt de vaste betekenis “hardop”. sige noget højt is een herbruikbaar patroon: iets hardop zeggen. kan du betekent “kun je …?”. kan is de tegenwoordige tijd van kunne (“kunnen”) en drukt hier vermogen of mogelijkheid uit; du is het onderwerp “jij”. In een vraag staat de persoonsvorm vóór het onderwerp: kan du ...? Na een modaal werkwoord staat het volgende werkwoord in de infinitief zonder at, bijvoorbeeld Kan du læse det? = “Kun je dat lezen?” se betekent “zien”. De basisvorm en de tegenwoordige vorm zijn verschillend: se is de infinitief, terwijl ser de tegenwoordige tijd is. Na kan blijft de infinitief staan, dus kan du se betekent letterlijk “kun je zien”. Voorbeeld: Jeg kan se forskellen. = “Ik kan het verschil zien.” bruge betekent “gebruiken”. Dit is de infinitief; na het modale kan komt opnieuw geen at: kan bruge = “kan gebruiken”. De tegenwoordige tijd is bruger: Du bruger ordet. = “Jij gebruikt het woord.” udtrykkene betekent “de uitdrukkingen”. Het zelfstandig naamwoord udtryk heeft in het meervoud dezelfde zichtbare basisvorm; -ene markeert het bepaalde meervoud: “de uitdrukkingen”. Het kan zowel een woord als een vaste formulering aanduiden; hier gaat het volgens de vertaling om uitdrukkingen die de leerling kan gebruiken. samtale betekent “gesprek”. In en samtale is en het onbepaalde lidwoord en wordt geen specifieke hoeveelheid beweerd; de combinatie betekent “een gesprek”. Het woord staat na i: i en samtale = “in een gesprek”. Voorbeeld: Vi har en samtale. = “We hebben een gesprek.” De eerste zinshelft begint met Når, “als/wanneer”, en geeft de situatie aan: terwijl of wanneer je de voorbeeldzinnen hardop zegt. In de tweede hoofdgedachte vraagt kan du se, om ... of je kunt vaststellen of je de uitdrukkingen in een gesprek kunt gebruiken. Binnen die om-zin staat opnieuw kan met de infinitief bruge. Samen betekent de hele uiting: “Als je de voorbeeldzinnen hardop zegt, zie je of je de uitdrukkingen in een gesprek kunt gebruiken.”

8. Det lyder mere nyttigt end at skrive hele siden af igen.

   Dat klinkt nuttiger dan de hele pagina opnieuw overschrijven.

   Det

   dat/het

   lyder

   klinkt

   mere nyttigt

   nuttiger

   end at

   dan om te

   hele

   de hele

   siden

   pagina

   skrive … af

   overschrijven/kopiëren

   igen

   opnieuw

   Uitgebreide uitleg

   Det betekent hier “dat/het” en verwijst naar de vooraf genoemde handeling of formulering als geheel. Als zelfstandig voornaamwoord kan het zo naar een niet-persoonlijke zaak of situatie verwijzen; het is niet automatisch een verwijzing naar het dichtstbijzijnde zelfstandig naamwoord. lyder is de tegenwoordige tijd van lyde, “klinken”. De vorm staat bij een derde persoon enkelvoud, hier Det lyder. Bijvoorbeeld: Det lyder godt. — “Dat klinkt goed.” mere nyttigt betekent “nuttiger”. nyttigt is de onzijdige vorm van het bijvoeglijk naamwoord nyttig, omdat het aansluit bij het onzijdige det; mere maakt de vergrotende trap. De basis- en vergelijkingsreeks is nyttig — mere nyttig/nyttigt — mest nyttig/nyttigt (“nuttig” — “nuttiger” — “meest nuttig”). In deze zin krijgt het bijvoeglijk naamwoord de vorm nyttigt; mere zelf verandert niet. end at leidt het tweede deel van een vergelijking in: “dan om te”. Na end staat hier at met een infinitief. Het patroon X er mere ... end at ... vergelijkt een eerste mogelijkheid met een handeling. Bijvoorbeeld: Det er lettere end at vente. — “Dat is gemakkelijker dan wachten.” hele betekent “hele” of “de volledige”. In hele siden versterkt het de bepaaldheid van het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: het gaat om de volledige pagina, niet om een deel ervan. Het is hier geen zelfstandig naamwoord en draagt niet alleen de betekenis “pagina”. siden betekent hier “de pagina”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van side (“pagina”, en in andere contexten ook “kant/zijde”). De context en de vaste vertaling ondersteunen hier de betekenis “pagina”. skrive ... af is een scheidbaar werkwoord met de betekenis “overschrijven” of “kopiëren”. Het werkwoord skrive betekent op zichzelf “schrijven”; met af krijgt de combinatie in deze zin de specifieke betekenis van iets opnieuw van een voorbeeld of bron overnemen. Omdat het scheidbaar is, staat af hier na het object: skrive hele siden af. Bijvoorbeeld: Hun skriver teksten af. — “Zij schrijft de tekst over.” igen betekent “opnieuw” of “weer”. Het geeft aan dat de handeling nogmaals gebeurt. Het hoort in deze zin bij skrive ... af: de volledige pagina moet opnieuw worden overgeschreven. Bijvoorbeeld: Jeg prøver igen. — “Ik probeer het opnieuw.” Samen vormt Det lyder mere nyttigt de beoordeling “Dat klinkt nuttiger”. end at skrive hele siden af igen noemt waarmee die beoordeling wordt vergeleken: “dan de hele pagina opnieuw overschrijven”. De hele uiting betekent dus: “Dat klinkt nuttiger dan de hele pagina opnieuw overschrijven.”

9. Det viser også, hvilke punkter der er klare, og hvilke der kræver mere øvelse.

   Het laat ook zien welke punten duidelijk zijn en welke meer oefening nodig hebben.

   Det

   het

   viser

   laat zien

   også

   ook

   hvilke

   welke

   punkter

   punten

   der er

   die zijn

   klare

   duidelijk

   og hvilke

   en welke

   kræver

   vereist; nodig heeft

   mere

   meer

   øvelse

   oefening

   Uitgebreide uitleg

   Det viser: viser is de tegenwoordige tijd van vise (“laten zien”). Det is hier het onzijdige onderwerp “het”; de zin zegt dus dat iets informatie zichtbaar maakt, zonder in deze zin nader te benoemen waarnaar det verwijst. Voorbeeld: Det viser resultatet. — “Het laat het resultaat zien.” også betekent “ook” en voegt deze mededeling toe aan iets anders dat al geldt. Het verandert niet wie iets laat zien of wat er getoond wordt. hvilke betekent hier “welke” en is de meervoudsvorm. Het verwijst in deze zin naar meerdere punten en leidt de twee parallelle delen in: welke punten duidelijk zijn en welke meer oefening nodig hebben. De enkelvoudsvorm is hvilken. Voorbeeld: Hvilke bøger vil du læse? — “Welke boeken wil je lezen?” punkter is het meervoud van punkt, “punt”. In deze zin gaat het om afzonderlijke punten of onderdelen die beoordeeld kunnen worden. Voorbeeld: Vi gennemgår tre punkter. — “We nemen drie punten door.” der er: der leidt hier de bijzin in en er is de tegenwoordige tijd van være, “zijn”. Samen hoort deze combinatie bij de betekenis “die zijn”. In hvilke punkter der er klare is punkter het onderwerp; klare is het naamwoordelijk deel dat dit onderwerp beschrijft. Het is dus niet klare dat het onderwerp is. klare is het bijvoeglijk naamwoord “duidelijk”. De vorm is meervoud en past hier bij punkter; de basisvorm is klar. Vergelijk: et klart punkt — “een duidelijk punt”, tegenover klare punkter — “duidelijke punten”. og hvilke verbindt het tweede parallelle deel met het eerste: “en welke”. Het tweede deel gebruikt opnieuw hvilke om een selectie van punten aan te duiden. Zo ontstaat de herbruikbare structuur hvilke X ..., og hvilke ... — “welke X ..., en welke ...”. kræver is de tegenwoordige tijd van kræve, “vereisen” of “nodig hebben”. Hier zijn de punten het onderwerp: sommige punten hebben meer oefening nodig. Voorbeeld: Denne opgave kræver tid. — “Deze opdracht vereist tijd.” mere betekent “meer”. Het geeft hier een grotere hoeveelheid oefening aan, zonder zelf te zeggen hoeveel. Het hoort bij øvelse, niet bij kræver. Een nuttige vergelijkingsreeks is meget – mere – mest (“veel – meer – meest”). øvelse betekent “oefening” of “praktijk”. Het is een enkelvoudig zelfstandig naamwoord: en øvelse; het meervoud is øvelser. In mere øvelse gaat het om oefening als niet-afzonderlijk getelde hoeveelheid, niet om een opsomming van losse oefeningen. Samen betekent Det viser også “Het laat ook zien”. Daarna specificeert hvilke punkter der er klare welke punten duidelijk zijn, en og hvilke der kræver mere øvelse welke punten meer oefening nodig hebben. De volledige betekenis is: “Het laat ook zien welke punten duidelijk zijn en welke meer oefening nodig hebben.”

10. Lad os hver vælge et par nyttige udtryk og prøve dem efter undervisningen.

    Laten we allebei een paar nuttige uitdrukkingen kiezen en ze na de les testen.

    Lad os

    laten we

    hver

    allebei; ieder

    vælge

    kiezen

    et par

    een paar

    nyttige

    nuttige

    udtryk

    uitdrukkingen

    prøve

    testen; uitproberen

    dem

    ze

    efter undervisningen

    na de les

    Uitgebreide uitleg

    Lad os is een vaste manier om een voorstel te doen: lad is de gebiedende wijs van lade en os betekent “ons”. Samen betekent de constructie “laten we …”. Het daaropvolgende werkwoord staat in de infinitief. Voorbeeld: Lad os begynde. — “Laten we beginnen.” hver betekent hier, met de twee deelnemers uit de vaste vertaling, “allebei” of “ieder”. Het kan ook “elk(e)” betekenen wanneer personen of zaken afzonderlijk worden bekeken. Voorbeeld: Hver elev har en bog. — “Elke leerling heeft een boek.” vælge is de infinitief van vælge, “kiezen”. Na Lad os blijft het werkwoord in deze vorm; het krijgt hier geen aparte persoonsuitgang voor “wij”. Voorbeeld: Vi vil vælge en bog. — “Wij willen een boek kiezen.” et par betekent “een paar” of “een stel”. In deze zin gaat het om een kleine groep uitdrukkingen; de combinatie kan, afhankelijk van de context, vooral “twee” of algemener “een paar” betekenen. Voorbeeld: et par dage — “een paar dagen”. nyttige betekent hier “nuttige”. Het is de vorm van het bijvoeglijk naamwoord nyttig bij het meervoudige udtryk; de uitgang -e hoort dus bij deze verbogen vorm. Vergelijk et nyttigt udtryk — “een nuttige uitdrukking” — met nyttige udtryk — “nuttige uitdrukkingen”. udtryk betekent “uitdrukkingen”. Het zelfstandig naamwoord is et udtryk; het onbepaalde meervoud heeft hier dezelfde geschreven vorm: udtryk. Voorbeeld: Jeg lærer et nyt udtryk. — “Ik leer een nieuwe uitdrukking.” prøve betekent hier “testen” of “uitproberen” en staat, net als vælge, in de infinitief. De twee werkwoorden worden met og (“en”) verbonden: vælge ... og prøve ... — “kiezen ... en testen ...”. Voorbeeld: Vi vil prøve metoden. — “Wij zullen de methode proberen.” dem is het Deense objectvoornaamwoord voor het meervoud, hier met de betekenis “ze”. In deze zin verwijst het volgens de vaste vertaling naar de eerder genoemde uitdrukkingen. Als onderwerp gebruikt het Deens de vorm de: De er nyttige. — “Ze zijn nuttig.” efter undervisningen betekent “na de les”. efter is een voorzetsel met de betekenis “na”. undervisningen is de bepaalde vorm van undervisning, “onderwijs” of “les”; de uitgang -en maakt het zelfstandig naamwoord bepaald. Voorbeeld: Vi mødes efter undervisningen. — “We spreken na de les af.” Samen vormt Lad os hver vælge et par nyttige udtryk og prøve dem efter undervisningen een voorstel: “Laten we allebei een paar nuttige uitdrukkingen kiezen en ze na de les testen.” Lad os opent het voorstel, hver verdeelt de handeling over de twee deelnemers, en dem verwijst terug naar de gekozen uitdrukkingen. efter undervisningen plaatst het testen na de les.

11. En kort rutine er lettere at gentage end en lang plan for repetition.

    Een korte routine is makkelijker te herhalen dan een lang plan voor herhaling.

    kort

    kort

    rutine

    routine

    lettere

    makkelijker

    gentage

    herhalen

    end

    dan

    lang

    lang

    plan

    plan

    repetition

    herhaling

    Uitgebreide uitleg

    kort betekent hier “kort” in lengte of omvang. Het is de basisvorm: kort, kortere, kortest — “kort”, “korter”, “kortst”. Voorbeeld: En kort tekst er nem at læse. — “Een korte tekst is gemakkelijk te lezen.” rutine is een zelfstandig naamwoord voor een vaste, herhaalbare werkwijze. Het is een en-woord; daarom staat hier en kort rutine, met de onbepaalde vorm van het bijvoeglijk naamwoord kort. lettere betekent hier “makkelijker” en is de vergrotende trap van let: let, lettere, lettest. De vorm lettere vergelijkt de routine met iets anders; die vergelijking wordt verderop ingeleid door end. gentage betekent “herhalen”. Het is de infinitief na at: at gentage — “herhalen”. Voorbeeld: Det er let at gentage. — “Het is gemakkelijk te herhalen.” end betekent in deze zin “dan” en verbindt de twee kanten van een vergelijking: lettere end ... — “makkelijker dan ...”. Het is hier geen onderdeel van de betekenis “einde”. lang betekent hier “lang” in omvang of duur. De relevante vergelijking is lang, længere, længst — “lang”, “langer”, “langst”. Voorbeeld: En lang tekst tager mere tid. — “Een lange tekst kost meer tijd.” plan is een zelfstandig naamwoord voor een plan of voorgenomen aanpak. In en lang plan krijgt lang de vorm die bij dit en-woord hoort. repetition betekent “herhaling”. In en plan for repetition geeft for het doel of de bestemming aan: een plan dat bedoeld is voor herhaling. Het woord repetition zelf is geen werkwoordsvorm van gentage; het is een zelfstandig naamwoord. Samen vormt en kort rutine er lettere at gentage de bewering “een korte routine is makkelijker te herhalen”. Daarna vergelijkt end en lang plan for repetition die routine met “een lang plan voor herhaling”. De hele zin betekent dus: “Een korte routine is makkelijker te herhalen dan een lang plan voor herhaling.”