Reflecteren op een teleurstellend toetsresultaat | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Mit testresultat var skuffende, selv om jeg havde læst meget.

   Mijn toetsresultaat was teleurstellend, ook al had ik veel gestudeerd.

   Mit

   mijn

   testresultat

   toetsresultaat

   var

   was

   skuffende

   teleurstellend

   selv om

   ook al

   jeg havde

   ik had

   læst

   gestudeerd

   meget

   veel

   Uitgebreide uitleg

   Mit betekent hier “mijn” en staat bij testresultat. In het Deens past het bezittelijk voornaamwoord zich aan het grammaticale geslacht en getal van het bezeten zelfstandig naamwoord aan: mit bij een onzijdig enkelvoud, min bij een gemeenschappelijk enkelvoud en mine bij meervoud. Dat is het geslacht van het bezeten woord, niet van de bezitter. testresultat is een onzijdig zelfstandig naamwoord: et testresultat, “een toetsresultaat”. Het meervoud is testresultater. In deze zin gaat het om het resultaat van de toets van de spreker. var is de verleden tijd van være, “zijn”: er = is, var = was/waren. De vorm var is hetzelfde voor alle personen in de verleden tijd. Voorbeeld: Resultatet var godt. — “Het resultaat was goed.” skuffende beschrijft hier het toetsresultaat als teleurstellend. Het is gevormd bij skuffe, “teleurstellen”, en eindigt hier op -ende, een vorm die een kenmerk of uitwerking kan beschrijven. Als predicatief bijvoeglijk naamwoord blijft skuffende in deze constructie onveranderd; het krijgt dus niet apart een vorm voor mannelijk, vrouwelijk of onzijdig. selv om is een voegwoordelijke constructie met de betekenis “ook al” of “hoewel”. Het leidt een bijzin in: selv om jeg havde læst meget betekent “ook al had ik veel gestudeerd”. De combinatie drukt een tegenstelling uit tussen het teleurstellende resultaat en de voorafgaande studie-inspanning. jeg havde bestaat uit het onderwerp jeg, “ik”, en havde, de verleden tijd van have, “hebben”. havde is hier het hulpwerkwoord in de voltooid-verleden tijd. Het onderwerp is in deze zin expliciet jeg; de vorm van havde verandert niet met de persoon. læst is de voltooid deelwoordvorm van læse, “lezen” of, afhankelijk van de context, “studeren”. In deze vaste zin ondersteunt de vertaling de betekenis “gestudeerd”. Samen met havde vormt het havde læst: “had gestudeerd”. Voorbeeld: Jeg har læst bogen. — “Ik heb het boek gelezen.” In een studiecontext kan læse ook slaan op studeren; de precieze betekenis komt uit de context. meget betekent hier “veel” en versterkt læst: de spreker had veel gestudeerd. Als bijwoord staat het bij de activiteit, niet als een zelfstandig telwoord bij een genoemd zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Hun arbejder meget. — “Zij werkt veel.” Samen vormen Mit testresultat var skuffende en selv om jeg havde læst meget de volledige betekenis: “Mijn toetsresultaat was teleurstellend, ook al had ik veel gestudeerd.” De hoofdzin noemt het teleurstellende resultaat; de bijzin met selv om stelt daar de voorafgaande studie-inspanning tegenover.

2. Før du mister motivationen, skal du se på, hvilke dele der gav problemer.

   Voordat je je motivatie verliest, kijk naar welke onderdelen het probleem veroorzaakten.

   Før

   voordat

   mister

   verliest

   motivationen

   de motivatie

   skal du

   je moet

   se på

   kijken naar

   hvilke

   welke

   dele

   onderdelen

   gav

   veroorzaakten

   problemer

   problemen

   Uitgebreide uitleg

   Før betekent hier “voordat” en leidt een bijzin in: Før du mister motivationen = “voordat je je motivatie verliest”. Het staat dus vóór de hoofdzin en geeft aan wanneer de handeling plaatsvindt. Voorbeelden: Før du går, ring til mig. — “Bel me voordat je weggaat.” mister is de tegenwoordige tijd van miste (“verliezen”). De vorm mister wordt hier gebruikt met du; in het Deens verandert de tegenwoordige tijd van dit werkwoord niet per persoon. In deze zin gaat het specifiek om motivatie verliezen, niet bijvoorbeeld om iets fysiek laten vallen. motivationen is het zelfstandig naamwoord motivation met de bepaalde uitgang -en: motivation = “motivatie”, motivationen = “de motivatie”. De vorm is enkelvoud en bepaald. Een voorbeeld met onbepaalde vorm is Jeg har motivation. — “Ik heb motivatie.” skal du bestaat uit het modale werkwoord skal en het onderwerp du. Na skal volgt een infinitief: skal du se = “je moet/kunt het best kijken”. Volgens de vaste vertaling is de bedoeling hier een aanbeveling of aansporing: “kijk”. De woordvolgorde skal du ... staat in de hoofdzin na de voorafgaande bijzin; het werkwoord staat daardoor vóór het onderwerp. se på betekent “kijken naar”. se is de infinitief die volgt op skal, en på hoort bij deze combinatie. Voorbeeld: Se på billedet. — “Kijk naar de afbeelding.” hvilke betekent “welke” bij een meervoudige woordgroep. Het hoort hier bij dele, dus hvilke dele = “welke onderdelen”. Vergelijk de enkelvoudige vormen hvilken bij een gemeenschappelijk-geslachtwoord en hvilket bij een onzijdig woord. De vorm hvilke zelf geeft meervoud aan; hij benoemt niet zelfstandig welke specifieke onderdelen dat zijn. dele is het meervoud van del (“deel”, hier natuurlijk vertaald als “onderdeel”). Het is een onbepaald meervoud. De bepaalde meervoudsvorm is delene = “de delen/onderdelen”. gav is de verleden tijd van give (“geven”). In dele der gav problemer betekent de vaste combinatie gav problemer letterlijk “problemen gaf”, en natuurlijker “problemen veroorzaakte”. Omdat gav verleden tijd is, worden de problemen voorgesteld als iets dat zich al heeft voorgedaan. Voorbeeld: Den opgave gav problemer. — “Die opdracht veroorzaakte problemen.” problemer is het meervoud van problem (“probleem”). Het is hier een onbepaald meervoud: er waren problemen, zonder dat ze afzonderlijk worden bepaald. De bepaalde meervoudsvorm is problemerne = “de problemen”. De Nederlandse vaste vertaling vat het meervoud samen als “het probleem”; het Deense woord zelf staat echter in het meervoud. De woorden der gav problemer vormen een betrekkelijke bijzin bij dele: der verwijst grammaticaal naar de onderdelen, en die onderdelen worden voorgesteld als de veroorzakers van de problemen. Samen met hvilke dele ontstaat de inhoud “welke onderdelen problemen veroorzaakten”. Alles samen betekent Før du mister motivationen, skal du se på, hvilke dele der gav problemer.: “Voordat je je motivatie verliest, moet je kijken naar welke onderdelen problemen veroorzaakten.” De zin geeft eerst de voorwaarde in de bijzin en daarna de aanbevolen handeling: kijk terug naar de onderdelen die problemen opleverden.

3. De fleste af mine fejl var i lytteforståelse og ordformer.

   De meeste van mijn fouten zaten bij luistervaardigheid en woordvormen.

   De fleste

   de meeste

   mine

   mijn

   fejl

   fouten

   var

   waren

   lytteforståelse

   luistervaardigheid

   og

   en

   ordformer

   woordvormen

   Uitgebreide uitleg

   De fleste betekent hier “de meeste”: het gaat om het grootste deel van een groep, niet noodzakelijk om alle leden. De vorm flest hoort bij mange (“veel”): mange – flere – flest = veel – meer – de meeste. In de fleste staat de vóór deze vorm. mine betekent “mijn” bij een meervoudig zelfstandig naamwoord. Vergelijk min bij een enkelvoudig woord van het en-geslacht en mit bij een enkelvoudig woord van het et-geslacht. Hier hoort mine bij fejl. fejl betekent hier “fouten”. Het enkelvoud is en fejl en het meervoud is ook fejl. In deze zin maakt mine duidelijk dat het om het meervoud gaat: mine fejl = “mijn fouten”. Na een bezittelijk woord krijgt een zelfstandig naamwoord niet automatisch dezelfde vorm in elk geval; vergelijk het enkelvoudige min fejl met het meervoudige mine fejl. var is de verleden tijd van være (“zijn”). Deze vorm blijft in het Deens gelijk bij de personen: jeg var, du var, de var = “ik was”, “jij was”, “zij waren”. In deze zin verbindt var het onderwerp de fleste af mine fejl met de twee gebieden die daarna volgen. lytteforståelse betekent “luistervaardigheid” of “luisterbegrip”. Het is een samenstelling rond luisteren en begrijpen; hier verwijst het naar het begrijpen van gesproken taal. Een vergelijkbare samenstelling is bijvoorbeeld læseforståelse (“leesvaardigheid” of “leesbegrip”). og betekent “en” en verbindt hier twee gelijkwaardige gebieden: lytteforståelse en ordformer. ordformer betekent “woordvormen”. Het enkelvoud is en ordform; ordformer is het meervoud. Het woord verwijst naar verschillende vormen waarin woorden kunnen verschijnen, bijvoorbeeld door verbuiging of vervoeging, niet naar verschillende woordenboeken of betekenissen op zichzelf. Samen vormen De fleste af mine fejl en var i ... de betekenis “De meeste van mijn fouten zaten bij ...”. af geeft de relatie “van” aan, i leidt de gebieden aan waarin die fouten lagen, en og koppelt de twee genoemde gebieden. De volledige zin betekent dus: “De meeste van mijn fouten zaten bij luistervaardigheid en woordvormen.”

4. Det mønster er nyttigt, fordi det viser, hvad du skal fokusere på.

   Dat patroon is nuttig, omdat het laat zien waarop je je moet richten.

   Det

   dat

   mønster

   patroon

   nyttigt

   nuttig

   det

   het

   viser

   laat zien

   hvad

   wat

   du

   je

   skal

   moet

   fokusere på

   zich richten op

   Uitgebreide uitleg

   Det staat hier aan het begin als aanwijzend woord bij mønster: samen betekent Det mønster “dat patroon”. De vorm det past bij het onzijdige zelfstandig naamwoord mønster in het Deens. Als zelfstandig voornaamwoord kan det ook “het/dat” betekenen; de precieze referentie moet dan uit de context komen. mønster is het zelfstandig naamwoord voor “patroon”. De bepaalde vorm is mønsteret (“het patroon”); in Det mønster wordt het patroon aangewezen met het aparte woord Det. nyttigt betekent hier “nuttig”. Het is de vorm van het bijvoeglijk naamwoord nyttig bij een onzijdig enkelvoud: et nyttigt mønster. Bij een gemeenschappelijk enkelvoud staat bijvoorbeeld en nyttig idé; in het meervoud staat nyttige mønstre. Het tweede det betekent hier “het” en verwijst volgens de vaste vertaling naar het patroon. Het is het onderwerp van de bijzin na fordi; het is dus niet hetzelfde tekstuele woord als het eerste Det, ook al hebben beide dezelfde vorm. viser komt van vise (“tonen”, “laten zien”). Viser is de tegenwoordige tijd. In het Deens verandert deze werkwoordsvorm niet naar persoon: jeg viser, du viser, det viser. Bijvoorbeeld: Det viser forskellen. — “Dat laat het verschil zien.” hvad betekent hier “wat” en leidt het inhoudelijke deel in van wat er getoond wordt. Het gaat in deze zin om wat iemand moet doen, niet om een persoon. Een vergelijkbare vraagvorm is hvem (“wie”), maar die vraagt naar een persoon. du is het persoonlijke voornaamwoord voor “je/jij”. Het is hier het onderwerp van skal fokusere: “je moet richten”. skal komt van het modale werkwoord skulle. In deze zin drukt het, samen met fokusere på, een vereiste of noodzakelijke handeling uit: “moet”. De vorm skal wordt gebruikt in de tegenwoordige tijd; bijvoorbeeld Jeg skal læse. — “Ik moet lezen.” fokusere på is een vaste combinatie met het werkwoord fokusere (“richten/concentreren”) en het voorzetsel på (“op”). In fokusere på noget betekent ze “zich op iets richten”. Het voornaamwoordelijke zich staat niet als afzonderlijk Deens woord in deze vorm; de combinatie wordt hier vertaald als “je moet je richten op”. Bijvoorbeeld: Vi fokuserer på ordformer. — “Wij richten ons op woordvormen.” Fordi betekent “omdat” en leidt de redengevende bijzin in. In die bijzin staat det viser, dus “het laat zien”, gevolgd door de inhoud met hvad. De delen bouwen zo op: Det mønster = “dat patroon”, er nyttigt = “is nuttig”, en fordi det viser = “omdat het laat zien”. Daarna specificeert hvad du skal fokusere på wat het patroon laat zien: “waarop je je moet richten”. De volledige betekenis is: “Dat patroon is nuttig, omdat het laat zien waarop je je moet richten.”

5. Jeg troede, at det ville være nok at læse længere.

   Ik dacht dat langer studeren genoeg zou zijn.

   Jeg

   ik

   troede

   dacht

   det ville være

   het zou zijn

   nok

   genoeg

   læse

   lezen; studeren

   længere

   langer

   Uitgebreide uitleg

   Jeg betekent hier “ik” en is de eerste persoon enkelvoud: de spreker presenteert zichzelf als degene die dacht. Een nuttig contrast is du voor “jij” en vi voor “wij”. troede is de verleden tijd van tro (“geloven; denken”). De vorm zegt hier dat dit de vroegere overtuiging van de spreker was. Voorbeeld: Jeg troede på ham. — “Ik geloofde in hem.” det ville være geeft in deze dat-zin de gedachte weer als iets dat volgens de spreker op dat vroegere moment “zou zijn”. ville is de verleden vorm van vil in deze constructie; samen met være (“zijn”) vormt het een toekomstige betekenis vanuit een verleden gezichtspunt. Het onpersoonlijke det verwijst hier niet naar een specifiek genoemd zelfstandig naamwoord, maar draagt de zinsbouw rond “genoeg zijn”. nok betekent hier “genoeg” of “voldoende”. Het beoordeelt de hoeveelheid of inspanning die in de rest van de zin wordt genoemd. Voorbeeld: Det er nok. — “Dat is genoeg.” læse is de infinitief (“lezen”). In deze context past het, volgens de vaste vertaling, bij langer studeren of leren door te lezen. Na at staat hier de infinitief: at læse betekent “lezen”. Voorbeeld: Jeg prøver at læse hver dag. — “Ik probeer elke dag te lezen.” længere is de vergelijkende vorm van lang (“lang”). Hier betekent de vergelijking “langer”: de activiteit zou gedurende meer tijd moeten plaatsvinden. De basisvorm is lang, de vergelijkende vorm længere; de overtreffende vorm is længst (“het langst”). In de volgende context staat ook een andere vergelijkende vorm, vigtigere (“belangrijker”), in vigtigere end; dat is niet dezelfde vorm als længere. Samen bouwen de delen de structuur Jeg troede, at ...: “Ik dacht dat ...”. Binnen die dat-zin geeft det ville være nok weer dat iets voldoende zou zijn, en at læse længere benoemt wat volgens die vroegere gedachte voldoende zou zijn. De volledige betekenis is daarom: “Ik dacht dat langer studeren genoeg zou zijn.” De formulering beschrijft een vroegere overtuiging; ze beweert niet dat die overtuiging noodzakelijk juist was.

6. Nogle gange er strategien vigtigere end antallet af timer.

   Soms is de strategie belangrijker dan het aantal uren.

   Nogle gange

   soms

   strategien

   de strategie

   vigtigere

   belangrijker

   antallet

   het aantal

   timer

   uren

   Uitgebreide uitleg

   Nogle gange betekent hier “soms”. Het is een vaste bijwoordelijke uitdrukking voor iets dat af en toe gebeurt. Voorbeeld: Nogle gange læser jeg om aftenen. — “Soms lees ik ’s avonds.” strategien betekent “de strategie”. De vorm is de bepaalde enkelvoudsvorm van strategi: en strategi → strategien. Het achtervoegsel -en markeert hier bepaaldheid; het zegt niet op zichzelf iets over het aantal strategieën buiten deze context. vigtigere betekent “belangrijker”. Dit is de vergrotende trap van vigtig (“belangrijk”): vigtig → vigtigere → vigtigst (“belangrijkst”). De vergelijking wordt in deze zin ingeleid door end, dus vigtigere end ... betekent “belangrijker dan ...”. Voorbeeld: Denne løsning er vigtigere end den anden. — “Deze oplossing is belangrijker dan de andere.” antallet betekent “het aantal”. Het is de bepaalde vorm van antal (“aantal”): antal → antallet. In de constructie antallet af ... wordt geteld hoeveel exemplaren of eenheden er zijn. Voorbeeld: Antallet af fejl er lavt. — “Het aantal fouten is laag.” timer betekent hier “uren”. Het is het meervoud van time (“uur”): en time → timer. In antallet af timer specificeert timer wat er wordt geteld: het aantal uren. Voorbeeld: Jeg arbejder tre timer. — “Ik werk drie uur.” De zin begint met de tijdsbepaling Nogle gange. Daarna vormt er (“is”) samen met strategien het onderwerp en de eigenschap: de strategie is vigtigere. end antallet af timer geeft de vergelijking: de strategie is belangrijker dan het aantal uren. Samen betekent de hele zin: “Soms is de strategie belangrijker dan het aantal uren.”

7. Så skal jeg næste gang øve lytteforståelse under tidspres.

   Dan moet ik de volgende keer onder tijdsdruk oefenen met luisteren.

   Så

   dan

   skal jeg

   moet ik

   næste gang

   de volgende keer

   øve

   oefenen

   lytteforståelse

   luisterbegrip

   tidspres

   tijdsdruk

   Uitgebreide uitleg

   Så betekent hier “dan” en markeert de overgang naar wat er vervolgens moet gebeuren. De vaste vertaling ondersteunt hier de betekenis “dan”. skal jeg bestaat uit skal en jeg. skal drukt hier een verplichting uit, terwijl jeg de eerste persoon enkelvoud is: “ik”. Na skal staat het volgende werkwoord in de infinitief: skal jeg øve betekent “moet ik oefenen”. In andere contexten kan skal ook een geplande toekomstige handeling aangeven; hier past de verplichtingsbetekenis bij de vaste vertaling. næste gang betekent “de volgende keer” en is een herbruikbare tijdsaanduiding. Voorbeeld: næste gang gør jeg det — “de volgende keer doe ik het”. øve is de infinitief van “oefenen”. De vorm staat hier na het modale werkwoord skal; samen vormen ze het patroon skal + infinitief. Voorbeeld: Jeg skal læse — “Ik moet lezen”. lytteforståelse is een zelfstandig naamwoord voor het begrijpen van gesproken taal: “luisterbegrip”. In deze zin is het het object van øve: het is wat geoefend moet worden. øve lytteforståelse betekent dus “luisterbegrip oefenen”. tidspres betekent “tijdsdruk”. Met under vormt het de omstandigheidsbepaling under tidspres, “onder tijdsdruk”. Het woord tidspres zelf benoemt alleen het begrip “tijdsdruk”. Samen vormen de delen Så (“dan”) + skal jeg (“moet ik”) + næste gang (“de volgende keer”) + øve lytteforståelse (“luisterbegrip oefenen”) + under tidspres (“onder tijdsdruk”). De hele zin betekent: “Dan moet ik de volgende keer onder tijdsdruk oefenen met luisteren.”

8. Prøv det, og gennemgå ordfamilier i stedet for enkeltstående ord.

   Probeer dat en herhaal woordfamilies in plaats van losse woorden.

   Prøv

   probeer

   det

   dat

   gennemgå

   neem door

   ordfamilier

   woordfamilies

   i stedet for

   in plaats van

   enkeltstående

   losstaande

   ord

   woorden

   Uitgebreide uitleg

   Prøv betekent hier “probeer”. Het is de gebiedende wijs van prøve (“proberen”); in een opdracht staat het onderwerp meestal niet apart. Prøv det betekent dus “Probeer dat”. De vorm prøv is geen verleden tijd. det is hier een Deens onzijdig enkelvoudig voornaamwoord als object, met de betekenis “dat”. De vaste vertaling ondersteunt deze betekenis, maar identificeert niet nader waarnaar det verwijst. gennemgå betekent hier “doornemen” of “herhalen” in de zin van leerstof opnieuw behandelen. Het is de gebiedende wijs die na og met Prøv wordt verbonden. De gebiedende wijs heeft hier dezelfde vorm als het infinitief: gennemgå; na at staat eveneens at gennemgå. Bijvoorbeeld: Gennemgå teksten igen. — “Neem de tekst opnieuw door.” ordfamilier betekent “woordfamilies”. Het enkelvoud is ordfamilie; ordfamilier is de meervoudsvorm. Een woordfamilie is een groep verwante woorden. i stedet for is een vaste constructie met de betekenis “in plaats van”. Ze contrasteert hier woordfamilies met losse woorden. enkeltstående betekent hier “losstaand” of “los”. Het is een bijvoeglijk naamwoord bij ord. In deze vorm verandert het niet in het meervoud: enkeltstående ord betekent “losse woorden”. Vergelijk als enkelvoud: et enkeltstående ord — “een losstaand woord”. ord betekent hier “woorden”. Het zelfstandig naamwoord heeft in het Deens dezelfde vorm voor enkelvoud en meervoud: et ord tegenover flere ord. In deze zin is de meervoudige lezing ondersteund door de vaste vertaling “losse woorden” en door het contrast met ordfamilier. Samen vormen Prøv det en gennemgå ordfamilier twee opdrachten: “Probeer dat en neem woordfamilies door.” i stedet for enkeltstående ord maakt het contrast duidelijk: woordfamilies worden gekozen in plaats van losse woorden. De volledige betekenis is: “Probeer dat en herhaal woordfamilies in plaats van losse woorden.”

9. Jeg har det stadig dårligt med det her resultat.

   Ik voel me nog steeds slecht over dit resultaat.

   har det

   zich voelen

   stadig

   nog steeds

   dårligt

   slecht

   med

   over

   det her

   dit

   resultat

   resultaat

   Uitgebreide uitleg

   har det vormt hier met het onderwerp Jeg de vaste Deense uitdrukking at have det voor hoe iemand zich voelt. har is de tegenwoordige tijd van at have; in deze uitdrukking betekent het niet bezitten. De vorm blijft har bij een ik-onderwerp. Voorbeeld: Jeg har det godt. = Ik voel me goed. stadig betekent hier nog steeds: de toestand geldt op dit moment nog. Het is een bijwoord en verandert niet mee met het onderwerp of een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Hun er stadig træt. = Zij is nog steeds moe. dårligt beschrijft in have det dårligt dat iemand zich slecht voelt. Het hoort bij de basisvorm dårlig; dårligt is de vorm die in deze uitdrukking bij det staat. De vorm dårlige wordt onder andere gebruikt bij meervoud of bepaalde vormen. Voorbeeld: Vi har det dårligt i dag. = Wij voelen ons vandaag slecht. med is hier het voorzetsel dat het onderwerp van het gevoel introduceert: zich slecht voelen over iets. De betekenis wordt dus bepaald door de combinatie have det dårligt med ..., niet door een letterlijke betekenis als fysieke nabijheid. Voorbeeld: Jeg har det godt med beslutningen. = Ik voel me goed over de beslissing. det her is een aanwijzende vorm met de betekenis dit. det is de onzijdige enkelvoudsvorm; her benadrukt dat het om iets hier of het bedoelde nabije gaat. In deze zin verwijst de combinatie, samen met het daaropvolgende resultat, naar dit resultaat. Voorbeeld: Det her er vigtigt. = Dit is belangrijk. resultat betekent resultaat. Het is een onzijdig zelfstandig naamwoord: et resultat; het meervoud is resultater. In de uitdrukking det her resultat bepaalt het aanwijzende element welk resultaat bedoeld wordt. Voorbeeld: Resultatet er klart. = Het resultaat is duidelijk. Samen krijgt de zin de opbouw Jeg + har det + stadig + dårligt + med + det her resultat: de spreker voelt zich nog altijd slecht over dit resultaat. De vaste constructie have det + bijvoeglijk woord is daardoor herbruikbaar voor andere gevoelens, bijvoorbeeld Jeg har det godt (Ik voel me goed) of Jeg har det svært (Ik heb het moeilijk).

10. Men det viser mig i det mindste, hvad jeg skal forbedre.

    Maar het laat me in ieder geval zien wat ik moet verbeteren.

    Men

    maar

    viser

    laat zien

    mig

    me

    i det mindste

    in ieder geval

    hvad

    wat

    skal

    moet

    forbedre

    verbeteren

    Uitgebreide uitleg

    Men betekent hier “maar” en verbindt deze zin met iets dat eraan voorafgaat. Het markeert dus een tegenstelling of beperking, zonder zelf de rest van de zin te veranderen. viser is de tegenwoordige tijd van vise (“tonen”, “laten zien”). In deze zin heeft het onderwerp de vorm det; letterlijk laat “het” iets aan de spreker zien. De vorm viser kan bij verschillende onderwerpen in de tegenwoordige tijd dezelfde vorm houden: jeg viser, du viser, det viser. mig betekent “mij/me” en is hier degene aan wie iets wordt getoond. De bijbehorende onderwerpsvorm is jeg: jeg viser dig betekent “ik laat jou zien”, terwijl det viser mig betekent “het laat mij zien”. i det mindste is een vaste uitdrukking met de betekenis “in ieder geval” of “ten minste”. Hier beperkt de uitdrukking de bewering: ondanks de rest van de situatie levert het genoemde resultaat minstens deze informatie op. Als korte zelfstandige tegenstelling kun je bijvoorbeeld zeggen: Det er i det mindste en begyndelse. — “Het is in ieder geval een begin.” hvad leidt hier de inhoudsbijzin in die aangeeft wát er getoond wordt: “wat”. In een indirecte vraag staat hvad binnen de bijzin, zoals in Jeg ved, hvad du mener. — “Ik weet wat je bedoelt.” Het is hier dus geen los vraagwoord voor een directe vraag. skal is de tegenwoordige tijd van skulle. In deze bijzin geeft het aan wat volgens de spreker nodig of verwacht is: “moet”. De vorm skal kan ook een toekomstige of geplande handeling aanduiden; hier ondersteunt de vertaling de noodzakelijke betekenis. forbedre is de infinitief (“verbeteren”) na het modale werkwoord skal. Het onderwerp van deze handeling is jeg, dat in de bijzin na hvad staat: hvad jeg skal forbedre betekent “wat ik moet verbeteren”. Het werkwoord forbedre is hier niet vervoegd; skal draagt de persoons- en tijdsvorm. Samen vormen hvad jeg skal forbedre en viser mig de structuur “laat mij zien wat ik moet verbeteren”. Men voegt daar de tegenstelling “maar” aan toe en i det mindste maakt er “in ieder geval” van. De volledige betekenis is daarom: “Maar het laat me in ieder geval zien wat ik moet verbeteren.”

11. Nu har du en konkret plan for næste forsøg.

    Nu heb je een concreet plan voor de volgende poging.

    Nu

    nu

    har du

    heb je

    konkret

    concreet

    plan

    plan

    næste

    volgende

    forsøg

    poging

    Uitgebreide uitleg

    Nu betekent hier “nu” en plaatst de situatie in het heden. Het kan ook vooraan staan zonder dat het een vraag maakt. har du bestaat uit har (basisvorm at have, “hebben”) en du (“je”). Omdat Nu vooraan staat, komt het werkwoord vóór het onderwerp: Nu har du ... betekent “Nu heb je ...”. In een gewone mededelende zin zonder zo’n vooropgeplaatst element staat het onderwerp doorgaans vóór het werkwoord: Du har ... — “Je hebt ...”. Voorbeeld: Nu har hun tid. — “Nu heeft zij tijd.” konkret betekent hier “concreet”. Het is een bijvoeglijk naamwoord bij plan. In deze vorm staat het bij een onbepaald zelfstandig naamwoord met gemeenschappelijk geslacht: en konkret plan. Bij een onzijdig enkelvoud is de vorm konkret, bijvoorbeeld et konkret problem; in bepaalde of meervoudige contexten is de vorm konkrete, bijvoorbeeld den konkrete plan of konkrete planer. De vorm wordt dus bepaald door het zelfstandig naamwoord en de constructie, niet door plan als basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord. plan betekent “plan”. Het is een zelfstandig naamwoord van het gemeenschappelijke geslacht: en plan; bepaald enkelvoud is planen en meervoud is planer. Voorbeeld: Jeg har en plan. — “Ik heb een plan.” næste betekent hier “volgende” en beschrijft forsøg. Het verwijst naar wat daarna komt in een reeks of tijdsvolgorde. Voorbeeld: Vi taler om næste møde. — “We praten over de volgende vergadering.” forsøg betekent hier “poging”. Het is een onzijdig zelfstandig naamwoord: et forsøg; bepaald enkelvoud is forsøget, terwijl het meervoud forsøg blijft. Voorbeeld: Det var et godt forsøg. — “Dat was een goede poging.” Samen vormen Nu har du en en konkret plan de betekenis “Nu heb je een concreet plan”. for verbindt dat plan met næste forsøg: het plan is bestemd voor of heeft betrekking op de volgende poging. De volledige zin betekent dus: “Nu heb je een concreet plan voor de volgende poging.”