Een groepsreis uitstellen | Leer deens in het Nederlands

Danish lesson set in a contemporary Copenhagen everyday setting: While planning a group trip, two friends discuss how to reschedule or update everyone after someone becomes sick..

NL → DA / Niveau: B1

Over deze les

Met Een groepsreis uitstellen oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

A

En veninde siger, at hun har feber og sandsynligvis ikke kan rejse i morgen.

èn vee-nee-nuh sie-uh, èd hoen haa fee-uh o sensunlievies ie kèn raai-suh i mohn. Een vriendin zegt dat ze koorts heeft en morgen waarschijnlijk niet kan reizen.
B

Så bør vi tage hensyn til hende og tale om, hvorvidt vi skal flytte turen.

soh beu-uh vie tee-uh hensuun tèl hen-uh o tee-luh om, voh-viet vie skal fleu-duh tsoe-un. Dan moeten we rekening met haar houden en bespreken of we de reis moeten verzetten.
A

Det kan blive svært at flytte turen, hvis vi venter meget længere.

deh kèn blee-vuh sve-uhd èd fleu-duh tsoe-un, ves vie ven-duh mee-uh leng-uh-uh. Het kan lastig worden om de reis te verzetten als we nog veel langer wachten.
B

Kan vi flytte bookingen i stedet for at annullere den helt?

kèn vie fleu-duh boe-geng-un ie stee-uh fo èd an-oo-lee-uh den hel? Kunnen we de reservering verplaatsen in plaats van die helemaal te annuleren?
A

Lad mig ringe og spørge, hvilke muligheder der er.

lè mai reng-uh o speu-uh, vel-guh moe-lee-uh-dah deh uh. Laat me bellen en vragen welke mogelijkheden er zijn.
B

Spørg også, om hun ville være okay med, at vi tager af sted uden hende.

speu-uh oh-soh, om hoen vel-uh vè-uh oh-kèj mee, èd vie tee-uh è stee oe-un hen-uh. Vraag ook of zij het goed zou vinden als wij zonder haar gaan.
A

Jeg vil helst udsætte turen, fordi den var planlagt som en grupperejse.

jai vel helst oe-seh-duh tsoe-un, fo-die den ve-uh plè-lèd som èn groh-buh-raai-suh. Ik zou de reis liever uitstellen, omdat die als groepsreis was gepland.
B

Det giver mening, især hvis hun kun har brug for et par dage til at komme sig.

deh gie-vuh mee-neng, ie-seh-uh ves hoen koen haa broe foh eh paa dee-uh tèl èd kom-uh sai. Dat klinkt logisch, vooral als ze maar een paar dagen nodig heeft om te herstellen.
A

Jeg sender alle en besked med mulighederne og en klar opdatering.

jai sen-uh al-uh èn beh-skeh mee moe-lee-uh-dah-nuh o èn klè-uh op-da-tee-reng. Ik stuur iedereen een bericht met de mogelijkheden en een duidelijke update.
B

Folk håndterer ændringen bedre, hvis de kender grunden og tidspunktet.

fol hon-tee-uh èn-dreng-un beh-druh, ves die ken-uh groe-nun o ties-pong-duh. Mensen kunnen beter met de verandering omgaan als ze de reden en de timing kennen.

Woord voor woord

En ‘En’ betekent hier ‘een’ en staat voor ‘veninde’, een zelfstandig naamwoord van het en-type. Het gebruikelijke patroon is ‘En’ + zelfstandig naamwoord wanneer iets of iemand voor het eerst wordt genoemd.
veninde ‘Veninde’ betekent hier ‘vriendin’, dus een vrouwelijke vriend. Je gebruikt het voor een vrouwelijke persoon met wie je bevriend bent, bijvoorbeeld als onderwerp van ‘En veninde siger’.
siger ‘Siger’ betekent hier ‘zegt’ en is de tegenwoordige vorm van sige. Het komt in deze zin voor in het patroon ‘siger, at’ om weer te geven wat iemand zegt.
at ‘At’ leidt hier de bijzin in die weergeeft wat de vriendin zegt: ‘at hun har feber’. Na werkwoorden zoals sige gebruik je deze vorm om een mededeling in te leiden.
hun ‘Hun’ verwijst hier naar de vrouwelijke vriendin en betekent ‘zij’. Je gebruikt het als onderwerp van de bijzin ‘hun har feber’.
har ‘Har’ betekent hier ‘heeft’ en is de tegenwoordige vorm van have. In deze zin geeft ‘hun har feber’ aan welke lichamelijke toestand zij heeft.
feber ‘Feber’ betekent ‘koorts’ en benoemt hier haar ziekteverschijnsel. Je gebruikt het in de vaste combinatie ‘har feber’ om te zeggen dat iemand koorts heeft.
og ‘Og’ verbindt hier twee mededelingen over dezelfde persoon: zij heeft koorts en kan waarschijnlijk niet reizen. Het heeft de functie van ‘en’ tussen twee zinsdelen.
sandsynligvis ‘Sandsynligvis’ betekent ‘waarschijnlijk’ en maakt de uitspraak over morgen minder absoluut. Je kunt het gebruiken bij een werkwoord om een inschatting van de waarschijnlijkheid te geven.
ikke ‘Ikke’ ontkent hier dat zij morgen kan reizen. Het staat in de verbale groep ‘ikke kan rejse’ en maakt de mogelijkheid negatief.
kan ‘Kan’ betekent hier ‘kan’ in de betekenis van in staat zijn of de mogelijkheid hebben, en is een vorm van kunne. Het staat voor het andere werkwoord in ‘kan rejse’.
rejse ‘Rejse’ betekent hier ‘reizen’. Na ‘kan’ staat deze werkwoordsvorm in de constructie ‘kan rejse’, waarmee je een mogelijkheid om te reizen beschrijft.
i ‘I’ betekent in ‘i morgen’ ongeveer ‘op’ of ‘in’ en maakt samen met ‘morgen’ een tijdsaanduiding. In ‘i stedet for’ maakt dezelfde vorm deel uit van een vaste uitdrukking met de betekenis ‘in plaats van’.
morgen ‘Morgen’ betekent ‘morgen’ en verwijst naar de dag na vandaag. In de vaste tijdsaanduiding ‘i morgen’ staat het bij een gebeurtenis die de volgende dag plaatsvindt.
‘Så’ betekent hier ‘dan’ en geeft een gevolgtrekking uit de vorige mededeling aan. Je gebruikt het aan het begin van een zin om te reageren op wat eerder is gezegd.
bør ‘Bør’ betekent hier ‘zou moeten’ en drukt een verstandige of passende aanbeveling uit. Het is een vorm van burde en staat voor de werkwoorden in ‘bør vi tage hensyn’.
vi ‘Vi’ betekent ‘wij’ en verwijst naar de mensen die de reis samen plannen. Het is hier het onderwerp van ‘vi bør’ en later van ‘vi skal flytte’.
tage hensyn til ‘Tage hensyn til’ betekent hier ‘rekening houden met’ en krijgt als geheel de persoon ‘hende’ als aanvulling. ‘Tage’ draagt het werkwoordelijke deel bij, ‘hensyn’ verwijst naar consideratie en ‘til’ verbindt die consideratie met de persoon of zaak waarmee je rekening houdt.
hende ‘Hende’ betekent hier ‘haar’ en verwijst naar de vriendin die ziek is. Het staat na de vaste uitdrukking ‘tage hensyn til’ als de persoon met wie rekening moet worden gehouden.
tale ‘Tale’ betekent hier ‘praten’ of ‘bespreken’. In ‘tale om’ krijgt het de betekenis ‘over iets praten’, hier over de vraag of de reis moet worden verplaatst.
om ‘Om’ betekent hier ‘over’ in de combinatie ‘tale om’. Je gebruikt het na ‘tale’ om het onderwerp van het gesprek aan te geven.
hvorvidt ‘Hvorvidt’ betekent hier ‘of’ en leidt een indirecte ja-neevraag in. Het staat voor de bijzin ‘vi skal flytte turen’ en klinkt geschikt wanneer je een keuze of onzekerheid bespreekt.
skal ‘Skal’ geeft hier aan wat er volgens de besproken keuze of planning moet gebeuren: de reis verplaatsen. Het staat voor ‘flytte’ in de constructie ‘skal flytte’.
flytte ‘Flytte’ betekent hier de reis naar een ander moment verplaatsen, dus de reis uitstellen of omboeken. Je gebruikt het met een object zoals ‘flytte turen’ wanneer een geplande activiteit een andere datum krijgt.
turen ‘Turen’ betekent hier ‘de reis’ en is de bepaalde vorm van tur. Het verwijst naar de specifieke groepsreis die de gesprekspartners al aan het plannen zijn.
Det ‘Det’ verwijst hier niet naar een concreet ding, maar vormt het begin van de beoordeling ‘Det kan blive svært’. Het maakt van de moeilijkheid van de hele handeling het onderwerp van de zin.
blive ‘Blive’ betekent hier ‘worden’ of ‘worden ervaren als’ en is de infinitief na ‘kan’. In ‘kan blive svært’ beschrijft het dat iets mogelijk moeilijk wordt.
svært ‘Svært’ betekent hier ‘moeilijk’ en beschrijft hoe het verplaatsen van de reis kan worden. Het staat na ‘blive’ in ‘blive svært’.
hvis ‘Hvis’ betekent hier ‘als’ en introduceert de voorwaarde ‘we wachten nog veel langer’. Je gebruikt het om te zeggen onder welke voorwaarde de hoofdzin geldt.
venter ‘Venter’ betekent hier ‘wachten’ en is de tegenwoordige vorm van vente. In de bijzin beschrijft het de tijd die verstrijkt voordat de groep beslist.
meget ‘Meget’ betekent hier ‘veel’ en versterkt de vergelijkende vorm ‘længere’. Samen geeft ‘meget længere’ aan dat er aanzienlijk meer tijd verstrijkt.
længere ‘Længere’ betekent hier ‘langer’ en is de vergelijkende vorm van lang. In ‘venter meget længere’ verwijst het naar een langere wachttijd dan nu.
bookingen ‘Bookingen’ betekent ‘de boeking’ en is de bepaalde vorm van booking. Het verwijst naar de concrete reservering die misschien naar een andere datum kan worden verplaatst.
i stedet for ‘I stedet for’ betekent hier ‘in plaats van’ en vergelijkt twee opties: de boeking verplaatsen of haar volledig annuleren. ‘I’ betekent hier ‘in’, ‘stedet’ verwijst naar de plaats of optie en ‘for’ maakt deel uit van deze vaste constructie.
annullere ‘Annullere’ betekent hier ‘annuleren’, dus de boeking definitief laten vervallen. Het staat na ‘i stedet for at’ en vormt de tweede optie tegenover ‘flytte bookingen’.
den ‘Den’ verwijst hier naar ‘bookingen’ en betekent ‘die’ of ‘haar’ als voornaamwoordelijk object. Het voorkomt dat de hele boeking opnieuw wordt genoemd in ‘annullere den’.
helt ‘Helt’ betekent hier ‘helemaal’ en versterkt het annuleren. ‘Annullere den helt’ betekent dat de boeking volledig wordt geannuleerd, niet slechts gedeeltelijk gewijzigd.
Lad ‘Lad’ is hier een aansporing met de betekenis ‘laat’ en staat aan het begin van ‘Lad mig ringe’. Het wordt gebruikt om voor te stellen dat de spreker zelf iets zal doen.
mig ‘Mig’ betekent ‘mij’ en verwijst naar de spreker. In ‘Lad mig ringe’ is de spreker degene die toestemming of ruimte vraagt om te bellen.
ringe ‘Ringe’ betekent hier ‘bellen’. Het staat na ‘Lad mig’ in de constructie waarin iemand voorstelt zelf telefonisch contact op te nemen.
spørge ‘Spørge’ betekent hier ‘vragen’. In ‘ringe og spørge’ is het tweede doel van het telefoongesprek: informatie over de mogelijkheden verkrijgen.
hvilke ‘Hvilke’ betekent hier ‘welke’ en verwijst naar meerdere mogelijkheden. Het staat voor het meervoudige zelfstandig naamwoord ‘muligheder’ in de indirecte vraag.
muligheder ‘Muligheder’ betekent hier ‘mogelijkheden’ en is het meervoud van mulighed. Het verwijst naar de beschikbare opties voor het wijzigen van de reis of boeking.
der ‘Der’ is hier een onderdeel van de constructie ‘muligheder der er’ en heeft niet de zelfstandige betekenis ‘daar’. Het helpt om het bestaan of beschikbaar zijn van mogelijkheden uit te drukken.
er ‘Er’ betekent hier ‘zijn’ en is de tegenwoordige vorm van være. In ‘hvilke muligheder der er’ geeft het aan welke mogelijkheden beschikbaar zijn.
Spørg ‘Spørg’ is de aansporende vorm van spørge en betekent ‘vraag’. De spreker geeft hiermee de opdracht of het verzoek om nog iets na te vragen.
også ‘Også’ betekent ‘ook’ en voegt een extra vraag toe aan wat al gevraagd moet worden. Het staat hier bij de aansporing ‘Spørg også’.
ville ‘Ville’ betekent hier ‘zou’ en maakt de vraag voorzichtig of hypothetisch. In ‘ville være okay med’ gaat het om de vraag of de vriendin akkoord zou zijn met een bepaalde situatie.
være ‘Være’ betekent hier ‘zijn’ en staat na ‘ville’. In ‘ville være okay’ beschrijft het de beoordeling van de situatie door de vriendin.
okay ‘Okay’ betekent hier ‘in orde’ of ‘akkoord’. In ‘være okay med’ gaat het niet om een algemene toestand, maar om instemming met het feit dat de anderen zonder haar vertrekken.
med ‘Med’ betekent hier ‘met’ in de combinatie ‘være okay med’. Het verbindt de instemming met de situatie die daarna met ‘at’ wordt uitgelegd.
tager af sted ‘Tager af sted’ betekent als geheel ‘vertrekken’ of ‘weggaan’. ‘Tager’ is de werkwoordelijke vorm, terwijl ‘af’ en ‘sted’ samen het weggaan als beweging van een plaats uitdrukken; de volledige uitdrukking blijft nodig voor deze betekenis.
uden ‘Uden’ betekent ‘zonder’ en geeft hier aan dat de vriendin niet meegaat. Het staat voor ‘hende’ in de combinatie ‘uden hende’.
Jeg ‘Jeg’ betekent ‘ik’ en verwijst naar de spreker die een voorkeur uitspreekt. Het staat als onderwerp voor ‘vil helst udsætte’.
vil ‘Vil’ betekent hier ‘wil’ en drukt samen met ‘helst’ een voorkeur uit. In ‘Jeg vil helst udsætte’ staat het voor de handeling die de spreker het liefst wil uitvoeren.
helst ‘Helst’ betekent ‘het liefst’ en maakt duidelijk welke optie de voorkeur heeft. Het wordt hier gebruikt in het vaste patroon ‘vil helst’ vóór de handeling die de spreker prefereert.
udsætte ‘Udsætte’ betekent hier ‘uitstellen’, dus iets naar een later moment verplaatsen. Het staat na ‘vil helst’ en heeft ‘turen’ als object.
fordi ‘Fordi’ betekent ‘omdat’ en introduceert de reden voor de voorkeur om uit te stellen. De bijzin erna verklaart waarom de reis volgens de spreker beter later kan plaatsvinden.
var ‘Var’ betekent hier ‘was’ en is een verleden vorm van være. Het verwijst naar de eerdere planning van de reis in ‘var planlagt’.
planlagt ‘Planlagt’ betekent hier ‘gepland’ en beschrijft het resultaat van een eerdere planning. Het staat samen met ‘var’ in ‘var planlagt’ om de oorspronkelijke opzet van de reis te beschrijven.
som ‘Som’ betekent hier ‘als’ en geeft aan in welke vorm of hoedanigheid de reis was gepland. In ‘planlagt som en grupperejse’ introduceert het de beschrijving van het soort reis.
grupperejse ‘Grupperejse’ betekent ‘groepsreis’ en benoemt een reis die door meerdere mensen samen wordt gemaakt. Het staat na ‘som en’ als de geplande vorm van de reis.
giver ‘Giver’ betekent hier ‘geeft’ en is de tegenwoordige vorm van give. In de vaste uitdrukking ‘giver mening’ betekent het geheel dat iets logisch of begrijpelijk is.
mening ‘Mening’ betekent hier ‘zin’ of ‘betekenis’. In ‘Det giver mening’ vormt het samen met ‘giver’ de uitdrukking ‘dat is logisch’.
især ‘Især’ betekent ‘vooral’ en legt nadruk op de voorwaarde die daarna volgt. Hier benadrukt het dat het uitstel begrijpelijk is wanneer de vriendin maar enkele dagen nodig heeft om te herstellen.
kun ‘Kun’ betekent ‘alleen’ of ‘slechts’ en beperkt hier de benodigde hersteltijd. In ‘kun har brug for et par dage’ geeft het aan dat een paar dagen voldoende zouden kunnen zijn.
brug ‘Brug’ betekent hier niet ‘gebruik’, maar maakt deel uit van ‘har brug for’, dat ‘nodig hebben’ betekent. Je gebruikt deze vaste constructie om aan te geven wat iemand nodig heeft.
for ‘For’ betekent hier ‘voor’ binnen de vaste constructie ‘har brug for’. Deze combinatie wordt gevolgd door datgene wat iemand nodig heeft, hier ‘et par dage’.
et ‘Et’ betekent hier ‘een’ en staat voor het onzijdige zelfstandig naamwoord ‘par’. In ‘et par dage’ maakt het deel uit van de vaste uitdrukking voor ‘een paar dagen’.
par ‘Par’ betekent hier ‘paar’ en verwijst naar een kleine hoeveelheid van twee of enkele. Samen met ‘et’ vormt het ‘et par’, dat hier een paar dagen aanduidt.
dage ‘Dage’ betekent ‘dagen’ en is het meervoud van dag. Het benoemt hier de korte periode die de vriendin nodig heeft om te herstellen.
til ‘Til’ heeft hier twee functies in de dialoog: in ‘tage hensyn til’ verbindt het de consideratie met de persoon, en in ‘til at komme sig’ leidt het het doel van de benodigde tijd in. In beide gevallen maakt de betekenis vooral deel uit van de volledige constructie.
komme sig ‘Komme sig’ betekent hier ‘herstellen’ of weer beter worden. ‘Komme’ betekent letterlijk komen en ‘sig’ verwijst terug naar de persoon, maar samen vormen ze de vaste uitdrukking voor herstel; in deze zin staat ze na ‘til at’.
sender ‘Sender’ betekent hier ‘stuurt’ en is de tegenwoordige vorm van sende. In ‘sender alle en besked’ beschrijft het dat de spreker een bericht naar alle groepsleden verzendt.
alle ‘Alle’ betekent hier ‘iedereen’ en verwijst naar alle mensen in de groep. Het staat in ‘sender alle en besked’ als de personen die het bericht ontvangen.
besked ‘Besked’ betekent ‘bericht’ en verwijst hier naar de mededeling die naar de groep wordt gestuurd. Je gebruikt het met werkwoorden zoals ‘sender’ om een verzonden boodschap te benoemen.
mulighederne ‘Mulighederne’ betekent ‘de mogelijkheden’ en is de bepaalde vorm van het meervoud mogelijkheden. Het verwijst naar de concrete opties die de spreker aan iedereen zal doorgeven.
klar ‘Klar’ betekent hier ‘duidelijk’ en beschrijft de manier waarop de update wordt gegeven. In ‘en klar opdatering’ geeft het aan dat de ontvangers goed moeten kunnen begrijpen wat er is besloten.
opdatering ‘Opdatering’ betekent ‘update’ of een bijgewerkte stand van zaken. Hier is het de nieuwe informatie over de reis die samen met de mogelijkheden wordt verstuurd.
Folk ‘Folk’ betekent ‘mensen’ en verwijst hier naar de deelnemers aan de groepsreis. Het staat als onderwerp voor ‘håndterer’.
håndterer ‘Håndterer’ betekent hier ‘omgaan met’ en is de tegenwoordige vorm van håndtere. In ‘håndterer ændringen’ beschrijft het hoe mensen op de verandering reageren of ermee omgaan.
ændringen ‘Ændringen’ betekent ‘de verandering’ en is de bepaalde vorm van ændring. Het verwijst hier naar de wijziging van het reisplan.
bedre ‘Bedre’ betekent hier ‘beter’ en vergelijkt hoe mensen met de verandering omgaan wanneer ze meer informatie hebben. Het is de vergelijkende vorm van god en staat bij ‘håndterer’.
de ‘De’ betekent hier ‘zij’ of ‘ze’ en verwijst naar de mensen uit ‘Folk’. Het is het onderwerp van de bijzin ‘de kender grunden og tidspunktet’.
kender ‘Kender’ betekent hier ‘kennen’ of bekend zijn met en is de tegenwoordige vorm van kende. In deze zin gaat het erom dat mensen de reden en het tijdstip weten.
grunden ‘Grunden’ betekent ‘de reden’ en is de bepaalde vorm van grund. Het verwijst naar de oorzaak van de wijziging van het reisplan.
tidspunktet ‘Tidspunktet’ betekent hier ‘het tijdstip’ of ‘de timing’ en is de bepaalde vorm van tidspunkt. Het verwijst naar het moment waarop de wijziging plaatsvindt of de reis doorgaat.

Grammatica

hvorvidt + bijzin

Spørg, hvorvidt turen er planlagt.

speu-uh, voh-viet tsoe-un èh plè-lèd.

Vraag of de reis gepland is.

hvorvidt betekent ‘of’ in een indirecte vraag en klinkt formeler dan het gewone om.

i stedet for at + infinitief

I stedet for at annullere turen.

ie stee-uh fo èd an-oo-lee-uh tsoe-un.

In plaats van de reis te annuleren.

Na i stedet for gebruik je at met de infinitief wanneer er een handeling volgt.

Deens woordenschat

bookingen zelfstandig naamwoord
boe-geng-un de boeking
feber zelfstandig naamwoord
fee-uh koorts
flytte werkwoord
fleu-duh verplaatsen; uitstellen
hvorvidt voegwoord
voh-viet of
rejse werkwoord
raai-suh reizen
sandsynligvis bijwoord
sensunlievies waarschijnlijk
siger werkwoord
sie-uh zegt
svært bijvoeglijk naamwoord
sve-uhd moeilijk
tage hensyn til uitdrukking
tee-uh hensuun tèl rekening houden met
tale om uitdrukking
tee-luh om praten over
veninde zelfstandig naamwoord
vee-nee-nuh vriendin
venter werkwoord
ven-duh wacht

Quiz

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

verplaatsen; uitstellen

Antwoord tonenflytte

reizen

Antwoord tonenrejse

vriendin

Antwoord tonenveninde

koorts

Antwoord tonenfeber