Een groepsreis uitstellen | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. En veninde siger, at hun har feber og sandsynligvis ikke kan rejse i morgen.

   Een vriendin zegt dat ze koorts heeft en morgen waarschijnlijk niet kan reizen.

   veninde

   vriendin

   siger

   zegt

   hun

   zij

   har

   heeft

   feber

   koorts

   sandsynligvis

   waarschijnlijk

   ikke

   niet

   kan

   kan

   rejse

   reizen

   i morgen

   morgen

   Uitgebreide uitleg

   veninde betekent hier “vriendin”, dus een vrouwelijke vriend(in). Het is een zelfstandig naamwoord; de vorm is enkelvoud en staat na En, de onbepaalde bepaler. Het meervoud is veninder. Voorbeeld: Hun er min veninde. — “Zij is mijn vriendin.” siger is de tegenwoordige tijd van sige (“zeggen”). In het Deens heeft de tegenwoordige tijd hier dezelfde vorm bij verschillende personen: jeg siger, hun siger, de siger. Na siger volgt met at de inhoud van wat zij zegt. hun is het persoonlijke voornaamwoord voor een vrouwelijke persoon in de derde persoon enkelvoud. In deze zin verwijst het, volgens de vertaling, naar de vriendin. Het is het onderwerp van har en later ook van kan. har is de tegenwoordige tijd van have (“hebben”). In hun har feber geeft het samen met feber aan dat zij koorts heeft. De vorm verandert hier niet naar persoon: jeg har, hun har, vi har. feber betekent “koorts”. Het is een zelfstandig naamwoord. De combinatie have feber is de gewone manier om in het Deens “koorts hebben” uit te drukken; het woord staat hier zonder bepaler. sandsynligvis betekent “waarschijnlijk”. Het is een bijwoord en geeft onzekerheid over wat volgt. Het staat hier vóór de ontkenning en het modale werkwoord: zij kan waarschijnlijk niet reizen. ikke betekent “niet” en maakt het daaropvolgende deel ontkennend. In deze zin ontkent het niet sandsynligvis, maar de mogelijkheid om morgen te reizen: waarschijnlijk kan zij niet reizen. kan is de tegenwoordige tijd van kunne (“kunnen”). Het is een modaal werkwoord en drukt hier mogelijkheid of vermogen uit. Na een modaal werkwoord staat het volgende werkwoord in de infinitief zonder at: hun kan rejse — “zij kan reizen”. rejse betekent “reizen”. Dit is de infinitief na kan; het krijgt daar geen persoonsuitgang. Voorbeeld: Vi kan rejse i morgen. — “Wij kunnen morgen reizen.” i morgen betekent “morgen”. Het is een vaste tijdsbepaling; i wordt hier niet afzonderlijk als “in” vertaald. De bepaling hoort bij rejse: het gaat om reizen op de volgende dag. Samen vormen siger, at ... en de daaropvolgende bijzin de inhoud van wat de vriendin zegt. In die bijzin geeft hun har feber de toestand (“zij heeft koorts”). Daarna voegen sandsynligvis ikke kan rejse i morgen waarschijnlijkheid, ontkenning, mogelijkheid en tijd toe. De volledige betekenis is daarom: “Een vriendin zegt dat ze koorts heeft en morgen waarschijnlijk niet kan reizen.”

2. Så bør vi tage hensyn til hende og tale om, hvorvidt vi skal flytte turen.

   Dan moeten we rekening met haar houden en bespreken of we de reis moeten verzetten.

   Så

   dan

   bør vi

   moeten we

   tage hensyn til

   rekening houden met

   hende

   haar

   tale om

   bespreken

   hvorvidt

   of

   skal

   moeten

   flytte

   verzetten

   turen

   de reis

   Uitgebreide uitleg

   Så betekent hier “dan” en sluit aan op de situatie uit de vorige zin. Het kan ook “dus” betekenen; in deze zin leidt het een gevolgtrekking of volgende stap in. bør vi bevat bør, de vorm van het modale werkwoord burde bij de tegenwoordige tijd. Het geeft hier aan wat volgens de spreker verstandig of aangewezen is: “dan zouden we moeten”. vi is het onderwerp “we”. Vergelijk skal vi, waarin skal een sterkere noodzaak of verplichting uitdrukt. Voorbeeld: Vi bør vente. — “We zouden moeten wachten.” tage hensyn til is een vaste Deense verbinding met de betekenis “rekening houden met”. Het patroon is tage hensyn til + persoon of zaak. tage is de infinitief “nemen”; na een modaal werkwoord zoals bør blijft het volgende werkwoord in de infinitief. Voorbeeld: Vi tager hensyn til vejret. — “We houden rekening met het weer.” hende is een enkelvoudig persoonlijk voornaamwoord in de objectvorm, met de betekenis “haar” voor een vrouwelijke persoon. Het is hier het object van tage hensyn til: met haar moet rekening worden gehouden. De vorm verschilt van het onderwerp hun (“zij”). Voorbeeld: Jeg hjælper hende. — “Ik help haar.” tale om is een vaste combinatie: “praten over” of, in deze context, “bespreken”. tale staat hier in de infinitief na het modale bør; om introduceert het onderwerp waarover men praat. Voorbeeld: Vi taler om planen. — “We praten over het plan.” hvorvidt betekent “of” in een indirecte vraag of twijfelvraag. Het leidt hier de inhoud in van wat men moet bespreken: of de reis verzet moet worden. Het is niet hetzelfde als een gewoon alternatief tussen twee genoemde keuzes; het markeert hier een ja-of-neevraag binnen de zin. skal is een modaal werkwoord met de betekenis “moeten” of “zullen”, afhankelijk van de context. Hier drukt het binnen de indirecte vraag uit dat het verzetten van de reis noodzakelijk of gepland wordt geacht. Het onderwerp van skal is opnieuw vi, dat niet nogmaals zichtbaar hoeft te staan in het tweede deel. Voorbeeld: Vi skal ændre planen. — “We moeten het plan veranderen.” flytte is de infinitief van “verplaatsen” of “verzetten”. In combinatie met een reis of uitstapje betekent het hier de reis naar een ander moment verzetten. Na skal staat deze infinitief zonder extra infinitiefmarkering. Het werkwoord kan ook letterlijk iets van de ene plaats naar de andere verplaatsen. turen is de bepaalde enkelvoudsvorm van tur, “reis”, “tocht” of “uitstapje”. De uitgang in turen maakt er “de reis” van; het is het object van flytte. In deze context ondersteunt de vaste vertaling “de reis” de betekenis “de geplande reis”. Samen vormen bør vi tage hensyn til hende en tale om ... twee handelingen die onder bør vallen: “dan zouden we rekening moeten houden met haar en moeten bespreken ...”. Het voegwoord og verbindt die handelingen. In hvorvidt vi skal flytte turen staat de indirecte vraag: “of we de reis moeten verzetten”. De volledige betekenis is dus: “Dan moeten we rekening met haar houden en bespreken of we de reis moeten verzetten.”

3. Det kan blive svært at flytte turen, hvis vi venter meget længere.

   Het kan lastig worden om de reis te verzetten als we nog veel langer wachten.

   Det kan

   het kan

   blive

   worden

   svært

   lastig

   flytte

   verplaatsen

   turen

   de reis

   hvis

   als

   venter

   wachten

   meget

   veel

   længere

   langer

   Uitgebreide uitleg

   Det kan: det is hier een onpersoonlijk/vooruitwijzend onderwerp: het verwijst naar de situatie die volgt, niet naar een concreet zelfstandig naamwoord dat in de zin genoemd wordt. kan is de tegenwoordige vorm van kunne en drukt hier mogelijkheid uit. Na een modaal werkwoord staat het volgende werkwoord in de infinitief. blive: de infinitief van blive betekent hier ‘worden’ of ‘raken’. De combinatie kan blive betekent dus ‘kan worden’. Voorbeeld: Det kan blive dyrt. — ‘Het kan duur worden.’ svært: dit is de onzijdige enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord svær (‘moeilijk’). De vorm svært past bij het onpersoonlijke det in deze constructie; svære is de meervouds- en bepaalde vorm. Hier beschrijft het woord hoe de genoemde situatie kan worden. flytte: de infinitief van flytte betekent ‘verplaatsen’ of, bij een geplande gebeurtenis, ‘uitstellen/verzetten’. In flytte turen gaat het volgens de vaste vertaling om de reis verzetten. Voorbeeld: Vi vil flytte mødet. — ‘We willen de vergadering verzetten.’ turen: dit is tur (‘tocht/reis’) met de bepaalde uitgang -en: ‘de reis’. De vorm turen is dus niet het werkwoord; het werkwoord is flytte. In deze zin is de reis het object van dat werkwoord. hvis: dit onderschikkende voegwoord introduceert een voorwaarde en betekent ‘als’. De bijzin hvis vi venter ... geeft de voorwaarde waaronder de mogelijkheid uit de hoofdzin geldt. Voorbeeld: Hvis det regner, bliver vi hjemme. — ‘Als het regent, blijven we thuis.’ venter: de tegenwoordige vorm van vente (‘wachten’) bij vi is venter. De vorm markeert hier tegenwoordige tijd; het onderwerp vi betekent ‘wij/we’. Voorbeeld: Vi venter på bussen. — ‘We wachten op de bus.’ meget: dit bijwoord betekent hier ‘veel’ en versterkt de daaropvolgende vergelijking. Het beschrijft dus niet zelfstandig een hoeveelheid reizigers of reizen. længere: dit is de vergrotende trap van lang (‘lang’): lang – længere – længst. In deze tijdsaanduiding betekent meget længere ‘nog veel langer’: de wachttijd loopt verder door dan nu of dan een eerder verondersteld moment. længere is hier geen zelfstandig naamwoord. Samen vormen de delen: Det kan blive svært = ‘Het kan lastig worden’, at flytte turen = ‘de reis te verzetten’, en hvis vi venter meget længere = ‘als we nog veel langer wachten’. De volledige betekenis is: ‘Het kan lastig worden om de reis te verzetten als we nog veel langer wachten.’

4. Kan vi flytte bookingen i stedet for at annullere den helt?

   Kunnen we de reservering verplaatsen in plaats van die helemaal te annuleren?

   Kan vi

   kunnen we

   flytte

   verplaatsen

   bookingen

   de reservering

   i stedet for at

   in plaats van te

   annullere

   annuleren

   den

   die

   helt

   helemaal

   Uitgebreide uitleg

   Kan vi is een vaste vraagopening: kan is de tegenwoordige tijd van kunne (“kunnen”), en vi betekent “wij/we”. In het Deens staat na een modaal werkwoord zoals kan het volgende werkwoord in de infinitief, zonder at. Voorbeeld: Kan vi vente? — “Kunnen we wachten?” flytte is de infinitief van flytte en betekent hier “verplaatsen” in de zin van een reservering naar een ander moment verzetten. Hetzelfde werkwoord kan ook letterlijk “verhuizen” of “iets verplaatsen” betekenen; de context bepaalt de precieze toepassing. Voorbeeld: Vi kan flytte mødet. — “We kunnen de vergadering verplaatsen.” bookingen betekent hier “de reservering”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van en booking: booking = “een reservering”, bookingen = “de reservering”. De uitgang -en markeert hier dus bepaaldheid bij dit zelfstandig naamwoord; hij is niet de uitgang van het werkwoord flytte. i stedet for at is de constructie “in plaats van te”. Na i stedet for volgt hier at plus een infinitief. Voorbeeld: Hun går i stedet for at blive. — “Zij gaat in plaats van te blijven.” annullere is de infinitief “annuleren”. In deze zin staat hij na at, omdat i stedet for at een infinitiefconstructie inleidt. Voorbeeld: De vil annullere aftalen. — “Ze willen de afspraak annuleren.” den is hier een persoonlijk voornaamwoord voor een enkelvoudig object van het relevante grammaticale type. Volgens de vaste vertaling verwijst het naar bookingen, dus naar “de reservering”. Het vervangt die herhaling in annullere den (“die annuleren”). helt betekent “helemaal” of “volledig”. Het versterkt hier annullere: de vraag contrasteert volledig annuleren met verplaatsen. Voorbeeld: Hun lukkede døren helt. — “Zij deed de deur helemaal dicht.” Samen vormt de zin Kan vi flytte bookingen i stedet for at annullere den helt? de vraag: “Kunnen we de reservering verplaatsen in plaats van die helemaal te annuleren?” De eerste infinitief flytte geeft de voorgestelde optie; i stedet for at annullere den helt geeft de alternatieve handeling die men liever niet volledig uitvoert.

5. Lad mig ringe og spørge, hvilke muligheder der er.

   Laat me bellen en vragen welke mogelijkheden er zijn.

   Lad mig

   laat me

   ringe

   bellen

   spørge

   vragen

   hvilke

   welke

   muligheder

   mogelijkheden

   der er

   er zijn

   Uitgebreide uitleg

   Lad mig bestaat uit de gebiedende wijs lad van lade (“laten”) en het objectvoornaamwoord mig (“mij”). Samen vormt dit een herbruikbaar patroon: Lad mig + infinitief = “Laat me …”. Voorbeeld: Lad mig tjekke det. — “Laat me dat controleren.” Mig is hier de persoon die de handeling zal uitvoeren. ringe is de infinitief van ringe; in deze zin betekent het “bellen”. Het is de eerste handeling na Lad mig. Voorbeeld: Jeg vil ringe senere. — “Ik wil later bellen.” In andere contexten kan ringe ook “rinkelen” betekenen, maar hier past “bellen” bij de vaste vertaling. spørge is de infinitief van spørge, “vragen”. Het staat naast ringe na og, zodat dezelfde constructie beide handelingen omvat: Lad mig ringe og spørge — “Laat me bellen en vragen”. Voorbeeld: Hun vil spørge læreren. — “Zij wil het aan de leraar vragen.” hvilke is een vragend bepalend woord voor meervoudige zelfstandige naamwoorden: “welke”. De vorm voor enkelvoudig gemeenschappelijk geslacht is hvilken; voor enkelvoudig onzijdig is het hvilket. Hier hoort hvilke bij het meervoud muligheder. muligheder is het meervoud van mulighed, “mogelijkheid”. Het verwijst hier naar de beschikbare mogelijkheden waarnaar gevraagd zal worden. Voorbeeld: Vi undersøger flere muligheder. — “We onderzoeken meerdere mogelijkheden.” der er betekent hier “er zijn”. er is de tegenwoordige tijd van være (“zijn”); der is in deze bestaansconstructie een grammaticaal plaatswoord en verwijst niet zelfstandig naar een bepaalde persoon of zaak. In de ingebedde vraag staat het werkwoord na het onderwerpachtige deel: hvilke muligheder der er. Vergelijk de zelfstandige vraag Hvilke muligheder er der? — “Welke mogelijkheden zijn er?” De hele zin wordt opgebouwd als Lad mig + twee infinitieven, ringe og spørge, gevolgd door de ingebedde vraag hvilke muligheder der er. De betekenis is daarom: “Laat me bellen en vragen welke mogelijkheden er zijn.”

6. Spørg også, om hun ville være okay med, at vi tager af sted uden hende.

   Vraag ook of zij het goed zou vinden als wij zonder haar gaan.

   Spørg

   vraag

   også

   ook

   om

   of

   hun

   zij

   ville være okay med

   het goed zou vinden

   vi

   wij

   tager af sted

   gaan

   uden

   zonder

   hende

   haar

   Uitgebreide uitleg

   Spørg betekent hier “vraag” en is de gebiedende wijs van spørge (“vragen”). De vorm gebruikt geen zichtbaar persoonskenmerk; de aangesproken persoon wordt uit de situatie begrepen. Voorbeeld: Spørg ham. — “Vraag het hem.” også betekent “ook” en voegt deze vraag toe aan een andere vraag of handeling. om leidt hier een indirecte ja-neevraag in: spørg, om ... betekent “vraag of ...”. Het is dus niet het voorzetsel “over” in deze constructie. Een herbruikbaar patroon is spørg, om + zin — “vraag of + zin”. hun is het Deense persoonlijke voornaamwoord voor een vrouwelijke persoon in de onderwerpsfunctie: “zij”. De bijbehorende objectvorm is hende, zoals aan het einde van deze zin. ville være okay med betekent hier “het goed zou vinden” of “ermee akkoord zou zijn”. ville is de verleden/voorwaardelijke vorm van vil (“willen”); Deense modale werkwoorden veranderen hier niet naar persoon of meervoud. være is de infinitief (“zijn”), en okay med vormt samen de uitdrukking “okay zijn met iets”. Voorbeeld: Hun ville være okay med det. — “Zij zou dat goed vinden.” vi betekent “wij” en is de onderwerpsvorm. Als dezelfde personen het object zijn, gebruik je os: Hun ser os. — “Zij ziet ons.” tager af sted betekent als vaste uitdrukking “gaat/vertrekt”. Het werkwoord tager is de tegenwoordige vorm van tage (“nemen”), maar in deze uitdrukking betekent het geheel niet letterlijk “neemt van plaats”; tage af sted betekent “vertrekken” of “gaan”. tager heeft in het Deens dezelfde vorm bij verschillende personen. Voorbeeld: Vi tager af sted nu. — “Wij vertrekken nu.” uden betekent “zonder” en wordt gevolgd door datgene of die persoon die ontbreekt. hende betekent hier “haar”: de objectsvorm van hun. Het verwijst in deze vaste vertaling naar dezelfde vrouwelijke persoon als hun; de twee vormen hebben verschillende grammaticale rollen: hun is onderwerp van een zin, terwijl hende na uden het object/complement is. Voorbeeld: Vi går uden hende. — “Wij gaan zonder haar.” Samen vraagt de spreker iemand om ook te vragen of zij het goed zou vinden dat wij zonder haar vertrekken. om hun ville være okay med bevat de indirecte vraag, en at vi tager af sted uden hende specificeert waarmee zij akkoord zou moeten zijn: ons vertrek zonder haar. ville maakt de instemming voorwaardelijk of hypothetisch, terwijl tager af sted de bedoelde handeling uitdrukt.

7. Jeg vil helst udsætte turen, fordi den var planlagt som en grupperejse.

   Ik zou de reis liever uitstellen, omdat die als groepsreis was gepland.

   Jeg vil helst

   ik zou liever

   udsætte

   uitstellen

   turen

   de reis

   fordi

   omdat

   den

   die

   var planlagt

   was gepland

   grupperejse

   groepsreis

   Uitgebreide uitleg

   Jeg vil helst drukt hier een voorkeur uit: “ik heb het liefst” of natuurlijker “ik zou liever”. vil is de tegenwoordige vorm van ville; in deze combinatie leidt het een infinitief in. Het betekent hier niet dat de spreker iets zeker zal doen, maar dat dit de gewenste optie is. Voorbeeld: Jeg vil helst blive hjemme. — “Ik blijf liever thuis.” udsætte betekent “uitstellen”. Dit is een infinitief, passend na vil: vil udsætte = “wil uitstellen”. Het woord kan ook in andere tijden voorkomen, bijvoorbeeld Jeg udsatte mødet. — “Ik stelde de vergadering uit.” turen betekent hier “de reis”. De basisvorm is tur; de uitgang -en maakt er de bepaalde enkelvoudsvorm van: en tur = “een reis” en turen = “de reis”. De vorm zegt hier dat het om een bepaalde, in de context bekende reis gaat; de vertaling bevestigt die lezing. fordi leidt een redengevende bijzin in en betekent “omdat”. In het Deens staat in zo’n bijzin het vervoegde werkwoord doorgaans na het onderwerp: fordi den var planlagt — “omdat die gepland was”. den is hier een enkelvoudige, gemeenschappelijke-gender-vorm die terugverwijst naar turen; daarom geeft de vaste vertaling die. De vorm van het voornaamwoord wordt bepaald door het grammaticale type van het bedoelde zelfstandig naamwoord, terwijl het concrete referent hier door de zin en vertaling wordt ondersteund. var planlagt betekent “was gepland”. var is de verleden tijd van være (“zijn”); planlagt is het voltooid deelwoord van planlægge (“plannen”). Samen vormen ze hier een passieve constructie: iemand had de reis gepland, maar de planner wordt niet genoemd. Vergelijk: Planen var planlagt. — “Het plan was gepland.” grupperejse betekent “groepsreis”. Het is een samenstelling van gruppe (“groep”) en rejse (“reis”), maar het geheel functioneert als één zelfstandig naamwoord. In som en grupperejse betekent som “als” en beschrijft de constructie de geplande aard of categorie van de reis. Het onbepaalde lidwoord en markeert hier een enkelvoudig woord van het en-type; het stelt op zichzelf geen aantal groepsreizen vast. De delen worden zo gecombineerd: Jeg vil helst udsætte turen = “Ik zou de reis liever uitstellen”. Daarna geeft fordi de reden: den var planlagt som en grupperejse = “omdat die als groepsreis was gepland”. De volledige betekenis is dus: “Ik zou de reis liever uitstellen, omdat die als groepsreis was gepland.”

8. Det giver mening, især hvis hun kun har brug for et par dage til at komme sig.

   Dat klinkt logisch, vooral als ze maar een paar dagen nodig heeft om te herstellen.

   Det

   dat

   giver mening

   logisch zijn

   især

   vooral

   hvis

   als

   hun

   zij

   kun

   alleen maar

   har brug for

   nodig hebben

   et par

   een paar

   dage

   dagen

   komme sig

   herstellen

   Uitgebreide uitleg

   Det staat hier als onderwerp in de vaste uitdrukking Det giver mening; in deze zin verwijst het niet naar een specifiek genoemd zelfstandig naamwoord. De vorm is hetzelfde voor enkelvoud en meervoud en krijgt zijn precieze referent alleen uit de context. giver mening is een vaste Deense uitdrukking met de betekenis dat iets logisch of begrijpelijk is. giver is de tegenwoordige tijd van give (‘geven’); in het Deens verandert de tegenwoordige tijd niet per persoon. Vergelijk: Det giver mening — ‘Dat is logisch’. især betekent ‘vooral’ en legt nadruk op het volgende deel van de zin. Het verandert niet van vorm. hvis leidt een voorwaardelijke bijzin in: ‘als’. De bijzin geeft hier de voorwaarde waaronder de uitspraak geldt. Een bruikbaar patroon is hvis + bijzin — ‘als ...’. hun is een persoonlijk voornaamwoord voor een vrouwelijke derde persoon in het enkelvoud: ‘zij/ze’. De vorm drukt grammaticaal vrouwelijk geslacht en enkelvoud uit; het vaste materiaal identificeert niet wie zij precies is. kun betekent hier ‘maar/alleen maar’ en beperkt de hoeveelheid of duur. Het staat vóór har brug for, waardoor de zin zegt dat er slechts een bepaalde behoefte is. har brug for is een vaste constructie voor ‘nodig hebben’. har is de tegenwoordige tijd van have (‘hebben’), en brug for maakt de betekenis ‘behoefte hebben aan’. Het patroon is have brug for + zelfstandig naamwoord: Jeg har brug for tid — ‘Ik heb tijd nodig’. et par betekent ‘een paar’ en geeft een kleine, niet nader gespecificeerde hoeveelheid aan. Het is niet hetzelfde als één; het verwijst doorgaans naar meer dan één, zoals in et par dage. dage is het meervoud van dag (‘dag’). Het enkelvoud is en dag, terwijl het meervoud hier dage is. Het zelfstandig naamwoord volgt op et par. komme sig is een vaste wederkerende uitdrukking met de betekenis ‘herstellen’. komme is de infinitief van ‘komen’; sig is het wederkerende voornaamwoord. In til at komme sig geeft til at het doel of de benodigde handeling aan: ‘om te herstellen’. Het patroon tid til at + infinitief kan ook buiten deze zin worden gebruikt, bijvoorbeeld Hun har tid til at hvile — ‘Zij heeft tijd om te rusten’. Samen betekent Det giver mening ‘Dat is logisch’. De rest specificeert de voorwaarde: især hvis hun kun har brug for et par dage til at komme sig — ‘vooral als ze maar een paar dagen nodig heeft om te herstellen’. De hele uiting betekent dus: ‘Dat klinkt logisch, vooral als ze maar een paar dagen nodig heeft om te herstellen.’

9. Jeg sender alle en besked med mulighederne og en klar opdatering.

   Ik stuur iedereen een bericht met de mogelijkheden en een duidelijke update.

   Jeg

   ik

   sender

   stuur

   alle

   iedereen

   besked

   bericht

   mulighederne

   de mogelijkheden

   klar

   duidelijk

   opdatering

   update

   Uitgebreide uitleg

   Jeg betekent hier “ik” en is het onderwerp: de spreker is degene die de handeling uitvoert. Het staat in de eerste persoon enkelvoud. Een nuttig contrast is jeg (“ik”) tegenover du (“jij”), maar de vorm jeg zelf verandert niet naar geslacht. sender betekent hier “stuur”. Dit is de tegenwoordige tijd van sende (“sturen”): jeg sender = “ik stuur”. In het Deens heeft de tegenwoordige tijd bij dit werkwoord geen aparte vorm voor verschillende personen: jeg sender, du sender en de sender gebruiken allemaal sender. Voorbeeld: Jeg sender en fil. — “Ik stuur een bestand.” alle betekent hier “iedereen”, als ontvanger van de handeling. In deze betekenis verwijst het naar alle betrokken personen samen; het is niet het onderwerp, want Jeg voert het sturen uit. De combinatie sende alle kan dus “iedereen iets sturen” betekenen. besked betekent “bericht”. De tekst heeft daarnaast en vóór dit zelfstandig naamwoord: en besked betekent “een bericht”. Het zelfstandig naamwoord staat hier als het directe object van sender: datgene wat wordt verstuurd. Voorbeeld: Hun skriver en besked. — “Zij schrijft een bericht.” mulighederne betekent “de mogelijkheden”. Dit is de bepaalde meervoudsvorm van mulighed (“mogelijkheid”): mulighed → muligheder → mulighederne. Het achtervoegsel -ne markeert hier de bepaalde vorm van het meervoud, vergelijkbaar met “de mogelijkheden” tegenover “mogelijkheden”. klar betekent hier “duidelijk”. Het is een bijvoeglijk naamwoord bij opdatering, niet bij mulighederne. Omdat opdatering hier enkelvoud en van het gemeenschappelijke geslacht is, staat de vorm klar; bij een onzijdig enkelvoud komt klart voor en bij meervoud klare. Voorbeeld: en klar besked — “een duidelijke boodschap”. opdatering betekent “update” of “bijgewerkte informatie”. Het is een zelfstandig naamwoord; samen met en vormt het en klar opdatering, “een duidelijke update”. Het bijvoeglijk naamwoord klar beschrijft dus de update. Voorbeeld: Vi får en opdatering. — “We krijgen een update.” De volledige structuur is Jeg sender alle [een object]: “Ik stuur iedereen [iets].” Het eerste object is en besked med mulighederne og en klar opdatering: een bericht met de mogelijkheden en een duidelijke update. med betekent hier “met” en verbindt de inhoud of begeleidende informatie aan het bericht. Samen geeft de vaste zin: “Ik stuur iedereen een bericht met de mogelijkheden en een duidelijke update.”

10. Folk håndterer ændringen bedre, hvis de kender grunden og tidspunktet.

    Mensen kunnen beter met de verandering omgaan als ze de reden en de timing kennen.

    Folk

    mensen

    håndterer

    gaan om met

    ændringen

    de verandering

    bedre

    beter

    hvis

    als

    de

    ze

    kender

    kennen

    grunden

    de reden

    tidspunktet

    het tijdstip

    Uitgebreide uitleg

    Folk betekent hier “mensen”: het verwijst naar meerdere personen. De vorm heeft hier geen aparte zichtbare meervoudsuitgang; voor één persoon gebruik je bijvoorbeeld en person. Voorbeeld: Folk arbejder her. — “Mensen werken hier.” håndterer is de tegenwoordige tijd van håndtere en betekent hier “omgaan met” of “behandelen”. De tegenwoordige vorm eindigt op -r en verandert niet naar het onderwerp zoals in sommige andere talen. Voorbeeld: Hun håndterer problemet godt. — “Zij gaat goed met het probleem om.” ændringen betekent “de verandering”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van ændring: en ændring = “een verandering”, ændringen = “de verandering”. De uitgang -en markeert hier bepaaldheid bij een woord van het gemeenschappelijke geslacht; dit is geen meervoudsvorm. bedre betekent “beter” en is de vergrotende trap van god (“goed”): god → bedre → bedst (“best”). Hier gaat het om een betere manier van omgaan met de verandering; de zin noemt niet waarmee die manier precies wordt vergeleken. Voorbeeld: Det bliver bedre. — “Het wordt beter.” hvis betekent “als” en leidt hier een voorwaardelijke bijzin in. De hoofdzin geldt onder de voorwaarde die daarna volgt. Voorbeeld: Jeg kommer, hvis jeg har tid. — “Ik kom als ik tijd heb.” de is hier een zelfstandig gebruikt persoonlijk voornaamwoord met de betekenis “ze” of “zij” voor meerdere personen. In deze zin verwijst het, zoals de vaste vertaling aangeeft, naar de mensen uit Folk; het is dus niet het lidwoord vóór een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: De kender svaret. — “Ze kennen het antwoord.” kender is de tegenwoordige tijd van kende als werkwoordsvorm? Nee: de basisvorm is kende, de tegenwoordige tijd is kender en de verleden tijd is kendte. Hier betekent kender “kennen” of “bekend zijn met”. In deze zin gaat het om bekend zijn met de reden en het tijdstip, niet om iemand of iets voor het eerst leren kennen. Voorbeeld: Jeg kender stedet. — “Ik ken de plek.” grunden betekent “de reden”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van grund: en grund = “een reden”, grunden = “de reden”. De bepaalde vorm presenteert de reden als een specifieke, bedoelde reden. tidspunktet betekent “het tijdstip”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van tidspunkt: et tidspunkt = “een tijdstip”, tidspunktet = “het tijdstip”. Het verwijst naar een moment of tijdstip, niet naar tijd in het algemeen. De hoofdzin vormt Folk håndterer ændringen bedre: “Mensen gaan beter met de verandering om.” De bijzin hvis de kender grunden og tidspunktet voegt de voorwaarde toe: “als ze de reden en het tijdstip kennen”. Samen betekent de hele zin: “Mensen kunnen beter met de verandering omgaan als ze de reden en de timing kennen.” Hvis leidt de voorwaarde in; binnen die bijzin zijn de en kender respectievelijk het onderwerp en het werkwoord. De formulering is neutraal en bruikbaar wanneer je uitlegt dat informatie de omgang met een verandering kan verbeteren.