Een veilige wandelroute plannen | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Een veilige wandelroute plannen oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Bjergstien ser smuk ud, men den kan være for svær for begyndere.

Bjèr-stie-en se-a smoek oe, men de kan waa foa swè-a foa be-goen-a. Het bergpad ziet er mooi uit, maar het kan te moeilijk zijn voor beginners.

Lad os tjekke afstanden, højdeforskellen og vejrudsigten, før vi beslutter os.

Lèdh os tsjegge afstèn, hoj-dhe-forsgel-en en vai-roetsigden, feua vie besl oe-de os. Laten we de afstand, het hoogteverschil en de weersvoorspelling controleren voordat we beslissen.

Det er en ret lang rute.

De e-a en re-dh leng roete. Het is een behoorlijk lange route.

Vejrudsigten siger, at der kommer let regn om eftermiddagen.

Vai-roetsigden sie-a, èd de-a kom-a lèdh règn om èfda-mèn. De weersvoorspelling zegt dat er 's middags lichte regen valt.

Så skal vi starte tidligt og have en reserveplan.

Soe sgal vie sdahde tie-ligt o ha-we en rese-awe-plèjn. Dan moeten we vroeg beginnen en een reserveplan hebben.

Der er en kortere rute, som fører tilbage til den samme station.

De-a e-a en koahde-re roete, som feua te-bè-le te de sèmme sdèsjon. Er is een kortere route die teruggaat naar hetzelfde station.

Det lyder sikrere, hvis stien bliver glat.

De lyoe-a sègre-re, wes stie-en blie-a glèdh. Dat klinkt veiliger als het pad glad wordt.

Skal vi sige til alle, at de skal tage ordentlige sko og vand med?

Sgal vie sie-e te alle, èd de sgal tee oahdenle sgoo o van mèdh? Zullen we iedereen vertellen dat ze geschikte schoenen en water moeten meenemen?

De bør tage begge dele med.

De beua tee bègge deele mèdh. Ze moeten beide meenemen.

Vi skal gøre det klart, at vi vender om, hvis det er nødvendigt.

Vie sgal keu-a de klaat, èd vie vèn-a om, wes de e-a neudh-vènle. We moeten duidelijk maken dat we omkeren als dat nodig is.

Jeg deler rutekortet og tidspunktet for mødet i aften.

Jai deela roete-koahde en tie-spoengde foa meudhèd ie afden. Ik deel vanavond de routekaart en de tijd waarop we afspreken.

Det burde hjælpe alle med at forberede sig og beslutte, om de kan tage med.

De boe-dhe jèlbe alle mèdh èd foa-be-reedhe sai o besl oe-de, om de kan tee mèdh. Dat zou iedereen moeten helpen om zich voor te bereiden en te beslissen of ze mee kunnen.

Woord voor woord

Bjergstien Bjergstien betekent hier het bergpad waarover de groep wil wandelen. De vorm is de bepaalde vorm van bjergsti en verwijst in deze zin naar één specifiek pad.

ser Ser betekent hier ziet eruit in de uitdrukking ser smuk ud. Gebruik ser ... ud met een beschrijving om te zeggen hoe iets eruitziet.

smuk Smuk beschrijft het bergpad als mooi in ser smuk ud. Een nieuwe voorbeeldzin is: Huset ser smukt ud.

ud Ud maakt in ser smuk ud deel uit van de uitdrukking voor eruitzien; hier helpt het om een uiterlijke indruk uit te drukken. Gebruik het samen met ser en een beschrijving, niet los als vertaling van het hele werkwoord.

men Men betekent maar en leidt hier de tegenstelling in tussen het mooie pad en de mogelijke moeilijkheid. Gebruik men om twee tegengestelde of beperkende mededelingen te verbinden.

den Den verwijst hier naar het eerder genoemde bergpad: het kan te moeilijk zijn. Gebruik den om naar iets eerder genoemds te verwijzen wanneer dat onderwerp in deze constructie wordt voortgezet.

kan Kan drukt hier mogelijkheid uit: het pad kan te moeilijk zijn voor beginners. Gebruik kan vóór een infinitief, zoals kan være, om aan te geven dat iets mogelijk is.

være Være betekent zijn in kan være for svær. Het is de vorm die na kan staat; een bruikbaar patroon is noget kan være + beschrijving.

for For betekent in for svær te, dus de moeilijkheid is groter dan wenselijk. In for begyndere betekent hetzelfde woord voor beginners; de betekenis volgt uit de combinatie eromheen.

svær Svær betekent moeilijk en beschrijft hier het pad voor beginners. Gebruik svær na være om de moeilijkheid van iets te beschrijven, zoals ruten er svær.

begyndere Begyndere zijn hier mensen die nog maar weinig ervaring hebben met wandelen. Het woord staat in for begyndere, een patroon om aan te geven voor wie iets bedoeld of geschikt is.

Lad Lad betekent hier laten in het voorstel Lad os tjekke: laten we controleren. Gebruik Lad os gevolgd door een infinitief om samen iets voor te stellen.

os Os betekent ons in Lad os tjekke. Samen met Lad vormt het de uitnodiging om iets gezamenlijk te doen; een bruikbaar patroon is Lad os + infinitief.

tjekke Tjekke betekent controleren of nakijken, hier de afstand, het hoogteverschil en de weersvoorspelling. Gebruik tjekke met het object dat je wilt controleren, zoals tjekke vejrudsigten.

afstanden Afstanden betekent hier de afstand die de route heeft. Het is de bepaalde vorm van afstand; gebruik het bijvoorbeeld in de combinatie tjekke afstanden om een route te beoordelen.

højdeforskellen Højdeforskellen betekent hier het hoogteverschil van de route. Het is de bepaalde vorm van højdeforskel en staat naast afstanden als iets dat je vóór de beslissing controleert.

og Og betekent en en verbindt hier de afstand, het hoogteverschil en de weersvoorspelling. Gebruik og om gelijkwaardige woorden of woordgroepen op te sommen.

vejrudsigten Vejrudsigten betekent de weersvoorspelling die de wandelaars controleren. De vorm is de bepaalde vorm van vejrudsigt; aan het begin van de zin wordt hetzelfde woord geschreven als Vejrudsigten.

før Før betekent hier voordat en plaatst het controleren vóór het beslissen. Gebruik før gevolgd door een bijzin, zoals før vi beslutter os.

vi Vi betekent we en verwijst hier naar de twee vrienden als groep. Gebruik vi als onderwerp wanneer de spreker zichzelf samen met anderen bedoelt.

beslutter Beslutter betekent hier beslissen in beslutter os. Het is de vorm van beslutte die bij vi staat; gebruik de combinatie vi beslutter os om te zeggen dat jullie samen een beslissing nemen.

Det Det verwijst hier neutraal naar een situatie of voorstel, bijvoorbeeld de lengte van de route, hoe iets klinkt of het verwachte effect. In Det er en ret lang rute, Det lyder sikrere en Det burde hjælpe alle staat het voor de hele voorafgaande context.

er Er betekent is in Det er en ret lang rute en vormt in Der er en kortere rute de uitdrukking er is. Het is een vorm van være; gebruik Der er + zelfstandig naamwoord om het bestaan of de aanwezigheid van iets te noemen.

en En betekent hier een in en ret lang rute. Gebruik en vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je één route of ander niet nader bepaald ding noemt.

ret Ret betekent hier tamelijk of behoorlijk en versterkt de beschrijving ret lang. Gebruik ret vóór een bijvoeglijk naamwoord om een vrij sterke maar niet absolute graad aan te geven.

lang Lang betekent lang en beschrijft hier de route. Gebruik lang bij afstanden, routes, tijden of andere zaken met een grote lengte of duur.

rute Rute betekent route, dus het traject dat de groep wil afleggen. Gebruik rute met een beschrijving, zoals en kortere rute of en lang rute.

siger Siger betekent zegt in Vejrudsigten siger, at ...; de voorspelling geeft dus bepaalde informatie. Het is een vorm van sige en wordt vaak gevolgd door at en de meegedeelde inhoud.

at At heeft hier twee functies: het introduceert meegedeelde inhoud in siger, at der kommer ... en sige til alle, at de skal ..., en het staat in med at forberede als onderdeel van een infinitiefconstructie. Gebruik dus zowel X siger, at ... als med at + infinitief.

der Der draagt hier de betekenis er in Der er en kortere rute en at der kommer let regn. Gebruik Der er om iets te introduceren en der kommer in een constructie over wat er aankomt of verwacht wordt.

kommer Kommer betekent hier komt; in der kommer let regn wordt daarmee uitgedrukt dat er lichte regen wordt verwacht. Het is een vorm van komme; een bruikbaar patroon is der kommer + weer of gebeurtenis.

let Let betekent hier licht en beschrijft de regen als niet hevig. Gebruik let vóór een woord als regn om de intensiteit van de regen te beschrijven.

regn Regn betekent regen in der kommer let regn. Gebruik regn in weerberichten en in patronen zoals der kommer regn.

om Om betekent in om eftermiddagen ongeveer in of tijdens, en in vender om maakt het deel uit van de betekenis terugkeren of omkeren. De juiste betekenis volgt dus uit de volledige uitdrukking.

eftermiddagen Eftermiddagen betekent de middag, hier het tijdstip waarop lichte regen wordt verwacht. Het is de bepaalde vorm van eftermiddag en staat na om in om eftermiddagen.

Så Så betekent dan en trekt hier een gevolg uit de regenverwachting: daarom moeten ze vroeg starten. Gebruik Så aan het begin van een zin om een gevolg of volgende stap aan te kondigen.

skal Skal drukt in Skal vi ... een voorstel of vraag uit, en in de andere zinnen een noodzaak of verplichting. Het is een vorm van skulle; gebruik skal vóór een infinitief, zoals skal starte of skal tage.

starte Starte betekent beginnen of starten in skal starte tidligt. Het is de infinitief na skal; gebruik het met een tijdsbepaling zoals tidligt wanneer je het beginmoment beschrijft.

tidligt Tidligt betekent vroeg en zegt wanneer de groep moet starten. Gebruik tidligt als tijdsbepaling bij een handeling, zoals starte tidligt.

have Have betekent hebben in have en reserveplan. Het staat na skal en neemt hier een zelfstandig naamwoord als object, namelijk een reserveplan.

reserveplan Reserveplan betekent een plan voor het geval het oorspronkelijke plan niet uitvoerbaar is. Gebruik het bijvoorbeeld na have in have en reserveplan.

kortere Kortere betekent korter en beschrijft een alternatief traject in en kortere rute. Het is de vergelijkende vorm van kort; gebruik kortere vóór iets waarmee je een korter alternatief aanduidt.

som Som verwijst hier terug naar rute en leidt de beschrijving in dat deze route naar hetzelfde station voert. Gebruik een zelfstandig naamwoord + som + werkwoord om extra informatie over dat zelfstandig naamwoord te geven.

fører Fører betekent hier leidt of voert, zoals een route naar een station voert. Het is een vorm van føre; gebruik fører ... tilbage til om de richting of bestemming van een route te beschrijven.

tilbage Tilbage betekent terug en geeft aan dat de route naar het vertrekpunt of een eerder genoemd punt voert. Gebruik het bijvoorbeeld in fører tilbage til + bestemming.

samme Samme betekent dezelfde in den samme station. Gebruik den samme vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je terugverwijst naar precies hetzelfde genoemde punt.

station Station betekent station, hier de plaats waarnaar de kortere route terugvoert. Gebruik station na een voorzetsel of routebeschrijving, zoals til stationen of tilbage til station.

lyder Lyder betekent klinkt in Det lyder sikrere en geeft een beoordeling van een voorstel. Het is een vorm van lyde; gebruik Det lyder + beschrijving om te zeggen welke indruk iets maakt.

sikrere Sikrere betekent veiliger en vergelijkt de kortere route met de eerdere mogelijkheid. Het is de vergelijkende vorm van sikker; gebruik het om een optie als veiliger te beoordelen.

hvis Hvis betekent als of indien en introduceert hier de voorwaarde dat het pad glad wordt. Gebruik hvis vóór een voorwaardelijke bijzin, zoals hvis stien bliver glat.

stien Stien betekent het pad, hier het pad waarvan de toestand kan veranderen. Het is de bepaalde vorm van sti en staat als onderwerp in stien bliver glat.

bliver Bliver betekent wordt of raakt in bliver glat. Het is een vorm van blive; gebruik bliver + beschrijving om een verandering van toestand uit te drukken.

glat Glat betekent hier glad of glad geworden, zodat het pad mogelijk minder veilig is. Gebruik bliver glat om te zeggen dat iets glad wordt.

sige Sige betekent zeggen in Skal vi sige til alle ...: iets aan iedereen meedelen. Het is de infinitief na skal; gebruik sige til + persoon om de ontvanger van de mededeling te noemen.

til Til betekent hier aan en markeert de mensen aan wie iets wordt gezegd in sige til alle. Gebruik sige til + persoon of groep wanneer je iemand iets vertelt.

alle Alle betekent iedereen in sige til alle en verwijst naar de hele wandelgroep. Gebruik alle na til wanneer je iets aan de volledige groep wilt meedelen.

de De betekent zij of ze en verwijst hier naar de mensen uit de groep. In de zinnen de skal tage, De bør tage en de kan tage is het onderwerp van de daaropvolgende handeling.

tage Tage betekent hier meenemen in tage ordentlige sko og vand med. Het is de infinitief na skal of bør; gebruik tage noget med wanneer iemand iets bij zich moet hebben.

ordentlige Ordentlige beschrijft de schoenen als geschikt en degelijk voor de wandeling. Het is de vorm van ordentlig die in ordentlige sko wordt gebruikt; een bruikbaar patroon is ordentlige + zelfstandig naamwoord.

sko Sko betekent schoenen in ordentlige sko. Het woord staat hier als het soort uitrusting dat de wandelaars moeten meenemen.

vand Vand betekent water en is naast schoenen een benodigd onderdeel van de wandeluitrusting. Gebruik vand bijvoorbeeld als object bij tage ... med.

med Med betekent hier mee en maakt samen met tage de uitdrukking tage ... med: iets meenemen. Gebruik het achter het object in een patroon als tage vand med.

bør Bør drukt hier een aanbeveling uit: de groepsleden zouden beide dingen moeten meenemen. Gebruik bør vóór een infinitief, zoals bør tage, om advies of een wenselijke handeling uit te drukken.

begge Begge betekent beide en verwijst hier naar schoenen én water. Gebruik begge dele wanneer je naar twee eerder genoemde dingen samen verwijst.

dele Dele betekent in begge dele beide dingen of beide zaken, niet delen in de betekenis verdelen. De uitdrukking begge dele is een bruikbaar patroon om twee eerder genoemde zaken samen aan te duiden.

gøre Gøre betekent hier maken in gøre det klart: iets duidelijk maken. Het is de infinitief na skal; gebruik gøre det klart, at ... om een boodschap of voorwaarde expliciet te formuleren.

klart Klart betekent duidelijk in gøre det klart. Samen met det vormt het de vaste uitdrukking iets duidelijk maken; gebruik gøre det klart, at ... vóór de verduidelijking.

vender Vender betekent hier keert terug of draait om in vender om. Het is een vorm van vende; gebruik vender om wanneer iemand of een groep teruggaat in plaats van door te gaan.

nødvendigt Nødvendigt betekent nodig of noodzakelijk in hvis det er nødvendigt. Gebruik de volledige uitdrukking hvis det er nødvendigt wanneer je zegt dat iets alleen gebeurt wanneer de omstandigheden dat vereisen.

Jeg Jeg betekent ik en is hier het onderwerp van de mededeling over wat de spreker vanavond zal delen. Gebruik Jeg als onderwerp voor een handeling die de spreker zelf uitvoert.

deler Deler betekent deelt of verspreidt hier, namelijk de routekaart en het tijdstip. Het is een vorm van dele; gebruik dele + object om te zeggen welke informatie of welk materiaal je beschikbaar maakt.

rutekortet Rutekortet betekent de routekaart die de spreker zal delen. Het is de bepaalde vorm van rutekort en staat hier als object bij deler.

tidspunktet Tidspunktet betekent het tijdstip, hier het tijdstip van de bijeenkomst. Het is de bepaalde vorm van tidspunkt en staat in tidspunktet for mødet.

mødet Mødet betekent de bijeenkomst of afspraak waar de groep elkaar ontmoet. Het is de bepaalde vorm van møde; in tidspunktet for mødet geeft het aan waarvan het tijdstip is.

i I betekent in, maar i aften vormt hier samen met aften de tijdsaanduiding vanavond. Gebruik i aften om aan te geven dat iets die avond gebeurt.

aften Aften betekent avond in i aften, dus de avond van vandaag. Gebruik het in de vaste tijdsaanduiding i aften.

burde Burde drukt hier een verwachting uit: het delen van de informatie zou iedereen moeten helpen. Gebruik burde vóór een infinitief, zoals burde hjælpe, wanneer je een waarschijnlijk of gewenst gevolg beschrijft.

hjælpe Hjælpe betekent helpen in burde hjælpe alle. Het staat na burde; een bruikbaar patroon is hjælpe iemand med at + infinitief.

forberede Forberede betekent voorbereiden in forberede sig, dus zich voorbereiden op de wandeling. Gebruik forberede sig wanneer de persoon die handelt zichzelf voorbereidt.

sig Sig verwijst hier naar de mensen die zichzelf voorbereiden in forberede sig. Samen vormen forberede sig de uitdrukking zich voorbereiden; gebruik die met de persoon of groep die zich klaarmaakt.

Grammatica

Adjektiv + -ere

En kortere rute er sikrere.

En koahde-re roete e-a sègre-re.

Een kortere route is veiliger.

De vergrotende trap wordt vaak gevormd met -ere: kort → kortere en sikker → sikrere.

Bepaald zelfstandig naamwoord + -en/-et

Afstanden er ret lang.

Afstèn e-a re-dh leng.

De afstand is behoorlijk lang.

Het bepaalde lidwoord staat vaak achter het zelfstandig naamwoord: afstand → afstanden, anders dan in het Nederlands.

Deens woordenschat

afstand zelfstandig naamwoord

afstèn afstand afstanden

begynder zelfstandig naamwoord

be-goen-a beginner begyndere

beslutte sig werkwoord

besl oe-de sai beslissen beslutter os

bjergsti zelfstandig naamwoord

bjèr-stie bergpad Bjergstien

højdeforskel zelfstandig naamwoord

hoj-dhe-forsgel hoogteverschil højdeforskellen

lang bijvoeglijk naamwoord

leng lang

ret bijwoord

re-dh behoorlijk

rute zelfstandig naamwoord

roete route

smuk bijvoeglijk naamwoord

smoek mooi

svær bijvoeglijk naamwoord

swè-a moeilijk

tjekke werkwoord

tsjegge controleren

vejrudsigt zelfstandig naamwoord

vai-roetsigt weersvoorspelling Vejrudsigten

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Het is een behoorlijk lange route.

Antwoord tonen

Det er en ret lang rute.

Ze moeten beide meenemen.

Antwoord tonen

De bør tage begge dele med.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

afstand

Antwoord tonen

afstanden

weersvoorspelling

Antwoord tonen

Vejrudsigten

mooi

Antwoord tonen

smuk

bergpad

Antwoord tonen

Bjergstien