Bagagegewicht voor de vlucht | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Min kuffert føles tung, og bagagegrænsen er virkelig streng.

   Mijn koffer voelt zwaar aan en de toegestane hoeveelheid bagage is echt streng.

   Min

   mijn

   kuffert

   koffer

   føles

   voelt aan

   tung

   zwaar

   bagagegrænsen

   bagagegrens

   virkelig

   echt

   streng

   streng

   Uitgebreide uitleg

   Min betekent hier “mijn” en staat vóór het zelfstandig naamwoord. Het is de bezittelijke vorm voor de eerste persoon enkelvoud. In het Deens maakt een bezittelijke bepaler de naamwoordgroep bepaald: min kuffert betekent dus “mijn koffer”, niet “een koffer”. kuffert betekent “koffer”. Het is een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. Op zichzelf kan en kuffert “een koffer” betekenen, maar in min kuffert staat geen onbepaald lidwoord en is de naamwoordgroep bepaald. Voorbeeld: Min tas er ny. — “Mijn tas is nieuw.” føles betekent hier “voelt aan”. De vorm is gebaseerd op føle en heeft hier de s-vorm in de tegenwoordige tijd. In deze zin beschrijft hij hoe het onderwerp aanvoelt; kuffert is het onderwerp, niet de persoon die de koffer eventueel aanraakt. Voorbeeld: Stolen føles hård. — “De stoel voelt hard aan.” tung betekent “zwaar” en beschrijft hier kuffert. De vorm verandert mee met het grammaticale geslacht en aantal van het zelfstandig naamwoord: et tungt bord — “een zware tafel”; tunge tasker — “zware tassen”. tung is hier de vorm bij een enkelvoudig gemeenschappelijk-geslachtig zelfstandig naamwoord. bagagegrænsen betekent “de bagagegrens”; volgens de vaste vertaling gaat het hier om “de toegestane hoeveelheid bagage”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van bagagegrænse; het achtervoegsel -en markeert hier bepaaldheid. Voorbeeld: Bagagegrænsen er lav. — “De bagagegrens is laag.” virkelig betekent “echt” en versterkt hier het daaropvolgende beschrijvende woord streng. Het verandert niet mee met het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: virkelig stor — “echt groot”. streng betekent hier “streng” in de betekenis van weinig ruimte laten binnen wat is toegestaan. Het beschrijft bagagegrænsen; de vorm is hier passend bij dat enkelvoudige gemeenschappelijk-geslachtige zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Reglen er streng. — “De regel is streng.” De eerste zinshelft combineert min kuffert (“mijn koffer”) en føles tung (“voelt zwaar aan”) en betekent: “Mijn koffer voelt zwaar aan.” Og verbindt daarna de tweede mededeling. bagagegrænsen betekent “de bagagegrens”, en virkelig streng betekent “echt streng” als beschrijving van die grens. Samen betekent de hele zin: “Mijn koffer voelt zwaar aan en de toegestane hoeveelheid bagage is echt streng.”

2. Vej den, før vi tager af sted, så du kan pakke den om nu, hvis det er nødvendigt.

   Weeg hem voordat we vertrekken, zodat je hem nu opnieuw kunt pakken als dat nodig is.

   Vej

   weeg

   den

   hem

   før

   voordat

   vi

   we

   tager af sted

   vertrekken

   så

   zodat

   du kan

   je kunt

   pakke den om

   opnieuw pakken

   nu

   nu

   hvis

   als

   det

   dat

   er nødvendigt

   nodig is

   Uitgebreide uitleg

   Vej is de gebiedende wijs van veje (“wegen”). De vorm richt zich rechtstreeks tot één aangesproken persoon; het onderwerp du staat er niet bij. Voorbeeld: Vej pakken. — “Weeg de koffer.” den is hier een voornaamwoord voor het eerder genoemde bagage-item, in deze context de koffer. De vorm den past bij een Deens gemeenschappelijk-geslachtwoord; het is niet zelf een aanwijzing voor het precieze referent als de context dat niet vastlegt. De tweede den in pakke den om heeft volgens de vertaling dezelfde functie: het is wat opnieuw ingepakt moet worden. før betekent “voordat” en leidt een bijzin in. før vi tager af sted betekent dus “voordat we vertrekken”. In tager af sted is tager de tegenwoordige vorm van tage; samen vormen deze woorden de vaste uitdrukking “vertrekken”. tage kan in andere contexten ook “nemen” betekenen, maar hier gaat het om weggaan. vi betekent “we/wij” en is de eerste persoon meervoud. In deze zin omvat het de spreker en minstens één andere persoon, zonder dat het precieze aantal verder wordt vastgelegd. så du kan geeft hier het doel aan: “zodat je kunt”. kan is de tegenwoordige vorm van kunne en drukt in deze combinatie mogelijkheid of gelegenheid uit. Voorbeeld: Så du kan se bedre. — “Zodat je beter kunt zien.” pakke den om betekent “hem/het opnieuw inpakken”. pakke is het werkwoord “inpakken”; het partikel om maakt hier duidelijk dat het opnieuw gebeurt. Dezelfde combinatie kan dus als patroon worden hergebruikt: pakke X om = “X opnieuw inpakken”. Voorbeeld: Jeg pakker tasken om. — “Ik pak de tas opnieuw in.” nu betekent “nu” en plaatst het opnieuw inpakken op het huidige moment, niet pas op een later genoemd moment. hvis betekent “als” en leidt een voorwaardelijke bijzin in. det er nødvendigt betekent “dat nodig is”. det verwijst hier naar de handeling of situatie die in de hoofdzin wordt besproken; het is niet nodig om er een zelfstandig naamwoord als afzonderlijke referent in te vullen. nødvendigt is de neutrale vorm van het bijvoeglijk naamwoord nødvendig (“nodig”); die vorm staat hier bij het neutrale voornaamwoord det. Voorbeeld: Vi gør det, hvis det er nødvendigt. — “We doen het als dat nodig is.” Samen bestaat de zin uit een bevel (Vej den), gevolgd door het tijdsvoorbehoud før vi tager af sted (“voordat we vertrekken”). Het doel staat in så du kan pakke den om nu (“zodat je hem nu opnieuw kunt inpakken”), met de voorwaarde hvis det er nødvendigt (“als dat nodig is”). De volledige betekenis is daarom: “Weeg hem voordat we vertrekken, zodat je hem nu opnieuw kunt inpakken als dat nodig is.”

3. Den er over grænsen, så jeg skal tage noget ud.

   Hij is te zwaar, dus ik moet er iets uithalen.

   Den er

   hij is

   over grænsen

   over de grens; boven de limiet

   så jeg skal

   dus moet ik

   tage … ud

   eruit halen

   noget

   iets

   Uitgebreide uitleg

   Den er betekent hier: “hij is”. Den is een Deens persoonlijk voornaamwoord voor een enkelvoudig zelfstandig naamwoord van het gemeenschappelijk geslacht; in deze context verwijst het naar het eerder genoemde object dat gewogen en eventueel opnieuw ingepakt wordt. Het voornaamwoord zelf geeft niet aan welk object het precies is. Er is de tegenwoordige tijd van at være (“zijn”). over grænsen betekent hier dat iets boven de toegestane grens of limiet zit. Grænse betekent letterlijk “grens”; de bepaalde vorm grænsen betekent “de grens”. In combinatie met gewicht gaat het hier om een gewichtsgrens, niet om een geografische grens. Voorbeeld: Kufferten er over grænsen. — “De koffer zit boven de limiet.” så jeg skal verbindt oorzaak en gevolg: “dus moet ik”. Jeg is de eerste persoon enkelvoud (“ik”). Skal is de vorm van at skulle bij jeg; hier drukt het noodzakelijkheid of een vereiste handeling uit. Voorbeeld: Jeg skal veje den igen. — “Ik moet hem opnieuw wegen.” tage ... ud is een scheidbare combinatie van at tage (“nemen”) en ud (“uit”). In deze zin staat het object tussen beide delen: tage noget ud, letterlijk “iets uit nemen”, dus “er iets uithalen”. In een hoofdzin kan het partikel ud achteraan staan; in een andere constructie kunnen de delen dichter bij elkaar staan. Voorbeeld: Jeg tager bogen ud. — “Ik haal het boek eruit.” Noget betekent “iets” en is hier het onbepaalde object van tage ... ud. Het verwijst naar een niet nader genoemd voorwerp of een niet nader genoemde hoeveelheid. Voorbeeld: Hun lægger noget i tasken. — “Zij doet iets in de tas.” Samen ontstaat de betekenis: Den er over grænsen geeft de reden of situatie: het eerder genoemde object zit boven de toegestane gewichtsgrens. Så leidt het gevolg in: jeg skal tage noget ud — daarom moet de spreker er iets uithalen. De zin zegt niet welk afzonderlijk voorwerp eruit gehaald wordt.

4. Flyt tunge ting over i din rygsæk, hvis den tilladte vægt rækker til det.

   Verplaats zware spullen naar je rugzak als het toegestane gewicht dat toelaat.

   Flyt

   verplaats

   tunge

   zware

   ting

   spullen, dingen

   over i

   naar binnen, in

   din

   je

   rygsæk

   rugzak

   hvis

   als

   tilladte

   toegestane

   vægt

   gewicht

   rækker til det

   dat toelaat

   Uitgebreide uitleg

   Flyt is de gebiedende wijs (imperatief) van flytte, “verplaatsen”. De vorm spreekt één persoon aan; in een opdracht staat het onderwerp meestal niet apart. Vergelijk: Flyt tasken. — “Verplaats de tas.” tunge betekent hier “zwaar” en beschrijft ting. Het is de meervoudsvorm bij ting; in deze onbepaalde meervoudsgroep krijgt het bijvoeglijk naamwoord de uitgang -e: tung → tunge. De basisvorm is tung, niet ting. Voor één onbepaald ding is het bijvoorbeeld en tung ting — “een zwaar ding”. ting is het zelfstandig naamwoord “dingen/spullen”. De vorm kan zowel enkelvoud als meervoud in de onbepaalde vorm zijn: en ting is “een ding”, terwijl ting in deze zin door tunge als meervoud wordt gelezen: “zware spullen”. over i vormt met een verplaatsingswerkwoord het patroon “naar binnen/in”. Het geeft de bestemming van de verplaatsing aan: iets wordt van de ene plaats naar een andere plaats gebracht. Bijvoorbeeld: Flyt bogen over i tasken. — “Verplaats het boek naar de tas.” din is een bezittelijk voornaamwoord voor de aangesprokene: “je/jouw”. Het staat hier bij rygsæk; de vorm is enkelvoud, maar din drukt niet zelf een telwoord uit. Andere vormen zijn bijvoorbeeld mit voor “mijn” bij een overeenkomstig woordtype en deres voor “hun/uw” in de relevante gebruiksomgeving. rygsæk betekent “rugzak”. Het is een zelfstandig naamwoord; de onbepaalde enkelvoudsvorm is en rygsæk, en de bepaalde vorm is rygsækken. In de zin maakt din er “je rugzak” van. hvis leidt de voorwaarde in: “als”. Het verbindt de opdracht met de voorwaarde waaronder die uitvoerbaar is. Een herbruikbaar patroon is Hvis X, ... — “Als X, ...”. tilladte betekent hier “toegestane” en beschrijft vægt in den tilladte vægt. De basisvorm is tilladt; de vorm tilladte verschijnt hier bij een bepaalde naamwoordgroep met den. Dit is de vorm van het bijvoeglijk naamwoord, niet van vægt. Vergelijk: en tilladt vægtgrænse — “een toegestane gewichtsgrens”. vægt betekent “gewicht”. In den tilladte vægt gaat het om het gewicht dat volgens de relevante grens is toegestaan. De groep den tilladte vægt betekent letterlijk “het toegestane gewicht”; den markeert hier de bepaalde naamwoordgroep. rækker til det gebruikt de tegenwoordige vorm rækker van række in de betekenis “voldoende zijn voor” of “toereikend zijn voor”. til det verwijst naar wat eraan voorafgaat: het verplaatsen van de zware spullen naar de rugzak. Samen geeft de uitdrukking dus weer of het toegestane gewicht die handeling toelaat. Een vergelijkbaar voorbeeld is Pengene rækker til billetten. — “Het geld is voldoende voor het kaartje.” De zin begint met de opdracht Flyt tunge ting: “Verplaats zware spullen”. over i din rygsæk geeft de bestemming: “naar je rugzak”. Daarna geeft hvis de voorwaarde in. In den tilladte vægt wordt het relevante toegestane gewicht genoemd, en rækker til det zegt dat dit gewicht al dan niet voldoende is voor de genoemde verplaatsing. Het geheel betekent: “Verplaats zware spullen naar je rugzak als het toegestane gewicht dat toelaat.”

5. Bøgerne er nok det største problem.

   De boeken zijn waarschijnlijk het grootste probleem.

   Bøgerne

   de boeken

   er

   zijn

   nok

   waarschijnlijk

   det

   het

   største

   grootste

   problem

   probleem

   Uitgebreide uitleg

   Bøgerne betekent hier “de boeken”. Het is de bepaalde meervoudsvorm van bog (“boek”): bog → bøger → bøgerne. De vorm -ne markeert hier bepaald meervoud. Voor één bepaald boek staat bijvoorbeeld bogen (“het boek”). er is de vorm van het werkwoord at være (“zijn”) in de tegenwoordige tijd. Dezelfde vorm wordt gebruikt bij verschillende personen en aantallen; het onderwerp bepaalt dus niet een aparte vorm zoals bij Nederlandse persoonsvormen. Voorbeeld: Bogen er tung. — “Het boek is zwaar.” nok betekent in deze zin “waarschijnlijk”. Het drukt een voorzichtige inschatting uit: de spreker presenteert het niet als volledige zekerheid. Dit is hier niet de betekenis “genoeg”; die andere betekenis komt in andere zinnen voor. det betekent hier “het” en hoort bij de bepaalde naamwoordgroep det største problem. In het Deens staat bij een bepaald zelfstandig naamwoord met een bijvoeglijk naamwoord vaak den, det of de vóór het bijvoeglijk naamwoord. Welke vorm wordt gebruikt, hangt onder meer af van het geslacht en het getal van de naamwoordgroep; problem is onzijdig en enkelvoud, daarom staat hier det. største betekent “grootste”. Het is de overtreffende trap van het bijvoeglijk naamwoord stor (“groot”): stor → større (“groter”) → størst/største (“grootst/grootste”). In det største problem staat de vorm største in de bepaalde naamwoordgroep. Voorbeeld: Det største rum er ledigt. — “De grootste kamer is vrij.” problem betekent “probleem”. Het is hier enkelvoud; de onbepaalde vorm is et problem, terwijl problemet “het probleem” betekent wanneer er geen voorafgaand bijvoeglijk naamwoord in zo’n bepaalde naamwoordgroep staat. In de combinatie det største problem wordt de bepaaldheid door det en de voorafgaande adjectiefgroep uitgedrukt. Samen vormen Bøgerne er de mededeling “de boeken zijn”. nok maakt daarvan een waarschijnlijkheidsinschatting. Daarna benoemt det største problem wat volgens de spreker waarschijnlijk het grootste probleem is. De volledige betekenis is dus: “De boeken zijn waarschijnlijk het grootste probleem.”

6. Tag kun den bog med, du skal bruge på flyveturen.

   Neem alleen het boek mee dat je voor de vlucht nodig hebt.

   Tag

   neem

   kun

   alleen

   den

   de/het betreffende

   bog

   boek

   med

   met

   du skal bruge

   je nodig hebt

   på

   op

   flyveturen

   de vlucht

   Uitgebreide uitleg

   Tag is de gebiedende wijs van tage (“nemen”). In deze zin is het een instructie aan de aangesproken persoon of personen; de vorm zelf geeft hier geen getal aan. Een bruikbaar patroon is Tag ... = “Neem ...”. kun beperkt wat meegenomen moet worden: “alleen”. den staat vóór bog. Hier is het de enkelvoudige vorm voor een zelfstandig naamwoord van het gemeenschappelijk geslacht en helpt het een bepaald boek aan te wijzen. Als aanwijzend woord kan den ook “die” of “die ene” betekenen. Het Nederlandse lidwoord in de vertaling hoeft niet dezelfde vorm te hebben, omdat de grammaticale geslachten van beide talen niet één-op-één overeenkomen. bog betekent “boek”. De bepaalde vorm is bogen (“het boek”); bog zelf is de onbepaalde enkelvoudsvorm. med betekent op zichzelf meestal “met”. Samen met Tag vormt het de constructie tage ... med, “iets meenemen”. Voorbeeld: Jeg tager bogen med = “Ik neem het boek mee.” du skal bruge betekent hier “je nodig hebt”. du is “je/jij”. skal is de tegenwoordige vorm van skulle; met bruge drukt skal bruge in deze context uit dat iets nodig is. bruge kan in andere contexten ook “gebruiken” betekenen. De woordgroep staat in de bijzin die bog nader bepaalt. In het Deens kan het betrekkelijke voornaamwoord hier worden weggelaten: den bog, du skal bruge betekent “het boek dat je nodig hebt”. Een expliciete variant is den bog, som du skal bruge. på betekent op zichzelf “op”. In på flyveturen krijgt de combinatie de contextuele betekenis “voor/tijdens de vlucht”. flyveturen betekent “de vlucht”. De basisvorm is flyvetur; de uitgang -en markeert de bepaalde enkelvoudsvorm. på flyveturen betekent dus “voor/tijdens de vlucht”. Samen vormt Tag kun den bog med de instructie “Neem alleen het boek mee”. De bijzin du skal bruge på flyveturen specificeert welk boek bedoeld is: “dat je voor de vlucht nodig hebt”. De volledige betekenis is: “Neem alleen het boek mee dat je voor de vlucht nodig hebt.”

7. Lad resten blive derhjemme.

   Laat de rest thuis.

   Lad

   laat

   resten

   de rest

   blive

   blijven

   derhjemme

   thuis

   Uitgebreide uitleg

   Lad is hier de gebiedende wijs van lade (“laten”). In deze zin betekent het: laat iets op zijn plaats. De infinitief lade krijgt in de gebiedende wijs de vorm lad; het onderwerp “jij” wordt niet apart uitgesproken. Voorbeeld: Lad døren stå. — “Laat de deur openstaan.” resten betekent hier “de rest”, dus wat overblijft van de spullen of dingen waarover men spreekt. De vorm resten is de bepaalde vorm van rest: en rest = “een rest”, resten = “de rest”. Het is hier het voorwerp van lad. blive betekent “blijven” of “blijven staan/zijn”. Na lad staat het in de infinitief: lad + iets + blive ... betekent “laat iets ... blijven”. Voorbeeld: Lad bogen blive her. — “Laat het boek hier blijven.” derhjemme betekent “thuis”, met de nadruk op de plaats waar iets blijft. Het is een bijwoord en verandert hier niet mee met het zelfstandig naamwoord. Samen vormt Lad resten blive derhjemme de structuur “laat de rest thuis blijven”: lad geeft de instructie, resten is wat thuis moet blijven, blive beschrijft het blijven en derhjemme bepaalt de plaats. De natuurlijke vertaling is daarom: “Laat de rest thuis.”

8. Jeg kan tage jakken på i stedet for at pakke den ned.

   Ik kan het jasje aantrekken in plaats van het in te pakken.

   Jeg kan

   ik kan

   tage … på

   aantrekken

   jakken

   het jasje

   i stedet for at

   in plaats van te

   pakke … ned

   inpakken

   Uitgebreide uitleg

   Jeg kan betekent hier: “ik kan”. kan is de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord kunne; daarna staat in het Deens een infinitief zonder extra persoonsuitgang. Voorbeeld: Jeg kan komme = “Ik kan komen.” tage ... på is een scheidbaar werkwoord met de betekenis “aantrekken” wanneer het over kleding gaat. De infinitief is tage; in deze zin staat het partikel på na het lijdend voorwerp: tage jakken på. Hetzelfde patroon is bijvoorbeeld tage skoene på = “de schoenen aantrekken”. jakken betekent hier “het jasje”. De basisvorm is jakke; jakken is de bepaalde enkelvoudsvorm. De uitgang -en hoort bij dit Deense woord en maakt het zelfstandig naamwoord bepaald; dit is niet dezelfde vorm als het Nederlandse lidwoord. i stedet for at betekent “in plaats van te”. Na at volgt hier een infinitief. De constructie stelt de gekozen handeling tegenover de handeling die niet gekozen wordt. Voorbeeld: Hun går i stedet for at køre = “Zij loopt in plaats van te rijden.” pakke ... ned betekent hier “inpakken” of “wegpakken”. pakke is de infinitief en ned is het scheidbare partikel; het voorwerp kan ertussen staan. In pakke den ned betekent den “het/het betreffende voorwerp”; in deze zin verwijst het volgens de vaste vertaling naar het jasje. Voorbeeld: Jeg pakker bogen ned = “Ik pak het boek in.” De zin bouwt dus op als Jeg kan + tage jakken på + i stedet for at + pakke den ned: “Ik kan het jasje aantrekken in plaats van het in te pakken.” De twee infinitiefconstructies staan onder kan en drukken de twee alternatieven uit: aantrekken is de gekozen mogelijkheid, inpakken niet.

9. Det burde hjælpe, uden at du skal pakke det hele om.

   Dat zou moeten helpen zonder dat je alles opnieuw hoeft in te pakken.

   Det

   dat

   burde

   zou moeten

   hjælpe

   helpen

   uden at du skal

   zonder dat je hoeft te

   pakke … om

   opnieuw inpakken

   det hele

   alles

   Uitgebreide uitleg

   Det betekent hier “dat” en is het onderwerp van de hoofdzin Det burde hjælpe. Het is de onzijdige enkelvoudsvorm van het voornaamwoord. De zin legt niet precies vast waarnaar det verwijst. burde is de verleden tijd van het modale werkwoord bør; hier geeft het, samen met hjælpe, de betekenis “zou moeten” of een verwachting weer. De vorm burde blijft gelijk bij verschillende personen: jeg burde, du burde en de burde. Na een modaal werkwoord staat het volgende werkwoord in de infinitief zonder at. hjælpe is de infinitief van hjælpe, “helpen”. Voorbeeld: Det hjælper. — “Dat helpt.” In Det burde hjælpe blijft de infinitief hjælpe staan na burde. uden at du skal is een constructie met de betekenis “zonder dat je hoeft te”. uden at leidt hier een bijzin in, met du als onderwerp. skal is de tegenwoordige vorm van skulle en drukt in deze context noodzakelijkheid uit. De combinatie zegt dus dat de handeling in de volgende bijzin niet nodig zou moeten zijn. pakke ... om is een werkwoordelijk patroon waarvan de twee delen door het voorwerp gescheiden kunnen worden, zoals in pakke det hele om. pakke betekent “inpakken”; om geeft hier aan dat iets opnieuw of anders wordt ingepakt. Alleen pakke kan ook “inpakken” betekenen zonder dat het om opnieuw inpakken gaat. Voorbeeld: Jeg må pakke gaven om. — “Ik moet het cadeau opnieuw inpakken.” det hele betekent samen “alles” of “het geheel”. hele is hier de bepaalde vorm van hel (“heel”): hel, helt, hele. In det hele is hele dus niet de onzijdige vorm helt; het is de bepaalde vorm die in deze zelfstandige combinatie wordt gebruikt, met de betekenis “alles”. Samen betekent Det burde hjælpe, uden at du skal pakke det hele om.: “Dat zou moeten helpen zonder dat je alles opnieuw hoeft in te pakken.” De hoofdzin zegt dat iets naar verwachting helpt; de bijzin met uden at voegt toe dat de aangesprokene niet alles opnieuw hoeft in te pakken. burde hoort modaal bij hjælpe, terwijl skal de noodzakelijkheid van pakke ... om uitdrukt.

10. Nu er den under grænsen.

    Nu zit hij onder de limiet.

    Nu

    nu

    er

    is

    den

    hij

    under

    onder

    grænsen

    de grens; de limiet

    Uitgebreide uitleg

    Nu betekent hier «nu» en staat aan het begin van de zin. Het is een tijdsbepaling die aangeeft dat de toestand op dit moment geldt. Voorbeeld: Nu er vi klar. — «Nu zijn we klaar.» er is de tegenwoordige tijd van at være («zijn»). In deze zin verbindt het het onderwerp met een toestand of plaats: de bedoelde entiteit bevindt zich onder een grens. Voorbeeld: Tasken er under bordet. — «De tas is onder de tafel.» den betekent hier «hij», overeenkomstig de vaste vertaling. De vertaling identificeert de bedoelde referent als een mannelijke persoon of entiteit; de Deense vorm den zelf markeert echter niet op dezelfde manier natuurlijk mannelijk geslacht. Den is een enkelvoudige vorm die onder meer bij een zelfstandig naamwoord van het gemeenschappelijke grammaticale geslacht kan worden gebruikt. Leer daarom de concrete betekenis hier uit de hele uiting en de vertaling, niet uit de vorm alleen. under betekent «onder» en geeft hier de positie ten opzichte van een grens aan. Het kan ook in andere contexten een ondergeschikte positie of een lagere waarde aanduiden, maar hier gaat het om de grenswaarde. grænsen betekent hier «de limiet» of «de grens». De basisvorm is grænse; grænsen is de bepaalde enkelvoudsvorm: en grænse («een grens») → grænsen («de grens»). Het zelfstandig naamwoord kan zowel een fysieke grens als een toegestane limiet aanduiden; de vertaling maakt in deze zin de betekenis «limiet» passend. Samen vormen de delen: Nu («nu») + er den («is hij») + under grænsen («onder de limiet»). De hele uiting betekent dus: «Nu zit hij onder de limiet.»

11. Så kan vi tage af sted uden at åbne kufferten ved skranken.

    Dan kunnen we vertrekken zonder de koffer bij de balie open te maken.

    Så

    dan

    kan vi

    kunnen we

    tage af sted

    vertrekken

    uden at åbne

    zonder open te maken

    kufferten

    de koffer

    skranken

    de balie

    Uitgebreide uitleg

    Så betekent hier “dan” en verwijst naar de voorwaarde of situatie die al besproken is. Het kan ook “zo” betekenen, maar die betekenis past hier niet bij de vaste vertaling. kan vi bestaat uit de tegenwoordige tijd kan van kunne (“kunnen”) en het onderwerp vi (“we”). De combinatie betekent hier “kunnen we”. In een Deense hoofdzin staat na een eerste bijwoord vaak het vervoegde werkwoord vóór het onderwerp: Så kan vi .... Kan drukt hier mogelijkheid of haalbaarheid uit, niet een bevel. tage af sted is een vaste werkwoordelijke combinatie met de betekenis “vertrekken”. Het werkwoord tage is hier infinitief; af sted maakt de betekenis specifiek “weggaan/vertrekken”. Een bruikbaar patroon is tage af sted fra ... — “vertrekken vanaf ...”. uden at åbne betekent “zonder open te maken”. åbne is de infinitief van åbne (“openmaken/openen”). Na uden at staat in het Deens een infinitief: uden at + infinitief. Bijvoorbeeld: Hun gik uden at sige noget. — “Ze ging weg zonder iets te zeggen.” kufferten betekent hier “de koffer”. De basisvorm is kuffert; de uitgang -en markeert de bepaalde enkelvoudsvorm: en kuffert — “een koffer”, kufferten — “de koffer”. De tekst spreekt dus over een specifieke koffer, zonder dat de eerdere context hoeft te bepalen welke koffer dat is. skranken betekent “de balie”. De basisvorm is skranke; ook hier maakt -en de vorm bepaald enkelvoud: en skranke — “een balie”, skranken — “de balie”. In de volledige bepaling ved skranken betekent ved “bij” en wordt de plaats aangeduid: “bij de balie”. Samen vormen de delen: Så + kan vi geeft “Dan kunnen we”; tage af sted geeft “vertrekken”; en uden at åbne kufferten ved skranken geeft “zonder de koffer bij de balie open te maken”. De volledige betekenis is: “Dan kunnen we vertrekken zonder de koffer bij de balie open te maken.”