Jeg
„Jeg“ betekent hier „ik“ en is het onderwerp van de zin. Het staat voor de persoonsvorm, zoals in „Jeg er nødt til at fortælle dig noget om den taske, jeg lånte.“ Gebruik het wanneer je over jezelf spreekt.
er
„er“ betekent hier „ben“ in de vaste uitdrukking „Jeg er nødt til at fortælle dig noget“. Samen met „nødt til at“ drukt het uit dat iets noodzakelijk is. De constructie kan opnieuw voor een handeling worden gebruikt.
nødt
„nødt“ geeft in „Jeg er nødt til at fortælle dig noget“ aan dat de spreker iets moet of genoodzaakt is te doen. Het wordt hier gebruikt met „er“ en „til at“ vóór een werkwoord. Je gebruikt deze uitdrukking wanneer je een noodzakelijke handeling uitlegt.
til
„til“ hoort hier bij de constructie „nødt til at“ en leidt de noodzakelijke handeling in. In deze zin staat het samen met „at“ vóór „fortælle“. Gebruik „nødt til at“ om te zeggen dat je iets moet doen.
at
„at“ is hier de infinitiefmarkeerder vóór „fortælle“, vergelijkbaar met „te“ in het Nederlands. Het staat in „nødt til at fortælle“. Gebruik het vóór een werkwoord wanneer dat werkwoord deel is van deze infinitiefconstructie.
fortælle
„fortælle“ betekent hier „vertellen“ in „at fortælle dig noget“. De zin gebruikt het met een persoon en een inhoud: „fortælle dig noget“. Je gebruikt deze vorm wanneer je iemand informatie of nieuws wilt geven.
dig
„dig“ betekent hier „jou“ of „je“ en is de persoon aan wie de spreker iets vertelt. Het staat in „fortælle dig noget“. Gebruik het na een werkwoord wanneer de handeling op één gesprekspartner gericht is.
noget
„noget“ betekent hier „iets“ en is de inhoud die de spreker wil vertellen. In „fortælle dig noget om den taske“ verwijst het naar informatie over de tas. De constructie kan opnieuw worden gebruikt met „noget om“ en een onderwerp.
om
„om“ betekent hier „over“ in „noget om den taske“. Het leidt het onderwerp van de informatie in. Gebruik „om“ na een uitdrukking zoals „noget“ wanneer je het onderwerp wilt noemen.
den
„den“ verwijst hier in „den taske, jeg lånte“ naar een specifieke tas. Het staat vóór „taske“ en maakt duidelijk over welke tas het gaat. Gebruik „den“ vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je naar een bepaalde zaak verwijst.
taske
„taske“ betekent „tas“ en is in de dialoog het voorwerp dat geleend en beschadigd is. Het staat in „den taske, jeg lånte“. Je gebruikt het voor een tas als concreet voorwerp.
lånte
„lånte“ betekent hier „leende“ in „den taske, jeg lånte“: de tas die de spreker eerder geleend heeft. Het is de verleden vorm van „låne“ en staat bij „jeg“. Gebruik deze vorm wanneer je naar het lenen op een eerder moment verwijst.
Skete
„Skete“ betekent hier „gebeurde“ en staat aan het begin van de vraag „Skete der noget med den under din rejse?“ De vraag informeert naar een gebeurtenis tijdens de reis. Deze vorm kan worden gebruikt om te vragen of er iets is gebeurd.
der
„der“ is in „Skete der noget med den“ een onpersoonlijk onderwerp en verwijst niet naar een plaats. Samen met „skete“ vormt het een vraag naar een gebeurtenis. Gebruik deze structuur wanneer je vraagt of er iets is gebeurd.
med
„med“ betekent hier „met“ in „noget med den“ en geeft aan dat er iets met de tas is gebeurd. Het verwijst naar de zaak die door de gebeurtenis geraakt is. Gebruik „noget med“ om te vragen wat er met iets of iemand aan de hand is.
under
„under“ betekent hier „tijdens“ in „under din rejse“. Het plaatst de gebeurtenis binnen de periode van de reis. Gebruik „under“ vóór een periode of activiteit om aan te geven wanneer iets plaatsvond.
din
„din“ betekent hier „je“ of „jouw“ en staat vóór „rejse“. Het geeft aan dat de reis bij de aangesproken persoon hoort. Gebruik „din“ vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je naar iets van de gesprekspartner verwijst.
rejse
„rejse“ betekent hier „reis“ in „under din rejse“. Het is de periode waarin de schade mogelijk ontstond. Je kunt het gebruiken om een verplaatsing of vakantie als tijdscontext te benoemen.
Lynlåsen
„Lynlåsen“ betekent „de rits“ en is het onderwerp van „Lynlåsen satte sig fast“. De vorm verwijst naar de specifieke rits van de tas. Gebruik deze vorm wanneer je die rits als onderwerp van een zin bespreekt.
satte
„satte“ draagt in „satte sig fast“ bij aan de betekenis „raakte vast“ of „kwam vast te zitten“. Het krijgt die betekenis door de combinatie met „sig fast“, niet alleen. Gebruik de volledige uitdrukking wanneer iets vast komt te zitten.
sig
„sig“ is hier een wederkerend voornaamwoord in „satte sig fast“. Het hoort bij het onderwerp „Lynlåsen“ in deze vaste uitdrukking. Gebruik het samen met de werkwoordelijke uitdrukking wanneer iets zelf in een bepaalde toestand raakt.
fast
„fast“ betekent hier „vast“ in „satte sig fast“. Het beschrijft de toestand waarin de rits niet meer vrij bewoog. Gebruik het in deze uitdrukking om aan te geven dat iets vast komt te zitten.
og
„og“ betekent „en“ en verbindt in de zin „Lynlåsen satte sig fast, og en del af den gik løs“ twee gebeurtenissen. Het voegt de tweede mededeling aan de eerste toe. Gebruik het om gelijkwaardige delen van een zin te verbinden.
en
„en“ betekent hier „een“ en staat vóór „del“. Het introduceert een niet nader bepaalde hoeveelheid of onderdeel. Gebruik „en“ vóór een zelfstandig naamwoord zoals in „en del af den“.
del
„del“ betekent hier „deel“ in „en del af den“ en verwijst naar een onderdeel van de rits. De uitdrukking laat zien waarvan dat onderdeel deel uitmaakt. Gebruik „en del af“ om een onderdeel en het geheel met elkaar te verbinden.
af
„af“ betekent hier „van“ in „en del af den“. Het verbindt het onderdeel met het geheel waar het bij hoort. Gebruik „af“ na „del“ om aan te geven waarvan iets een onderdeel is.
gik
„gik“ betekent hier niet eenvoudigweg „ging“, maar krijgt in „gik løs“ de betekenis „raakte los“ of „kwam los“. De combinatie bepaalt de betekenis in deze context. Gebruik de volledige uitdrukking wanneer een onderdeel loskomt.
løs
„løs“ betekent hier „los“ in „en del af den gik løs“. Het beschrijft dat een onderdeel niet meer vastzit. Gebruik het met de uitdrukking „gik løs“ voor iets dat losraakt.
Var
„Var“ betekent hier „was“ en staat aan het begin van de vraag „Var lynlåsen allerede beskadiget?“ Het vraagt naar de toestand van de rits op een eerder moment. Gebruik deze vorm om naar een vroegere toestand te vragen.
allerede
„allerede“ betekent „al“ of „reeds“ in „Var lynlåsen allerede beskadiget?“ Het vraagt of de schade er vóór het beschreven gebruik al was. Gebruik het om aan te geven dat iets eerder dan verwacht of vóór een bepaald moment bestond.
beskadiget
„beskadiget“ betekent „beschadigd“ en beschrijft in „Var lynlåsen allerede beskadiget?“ de toestand van de rits. Het staat na „var“ als beschrijving van het onderwerp. Gebruik het om schade aan een voorwerp te benoemen.
Eller
„Eller“ betekent „of“ en introduceert in „Eller gik den i stykker“ een alternatief voor de vorige vraag. Het maakt een keuze tussen twee mogelijke verklaringen. Gebruik het aan het begin van een alternatieve vraag of mogelijkheid.
i
„i“ betekent hier „in“ binnen de vaste uitdrukking „gik i stykker“. Samen met „stykker“ geeft het aan dat iets kapotging. Gebruik de volledige uitdrukking voor een voorwerp dat breekt of niet meer werkt.
stykker
„stykker“ betekent letterlijk „stukken“, maar in „gik i stykker“ betekent de combinatie „kapotgaan“. De betekenis komt van de hele uitdrukking. Gebruik „gik i stykker“ om te beschrijven dat iets stukraakte.
mens
„mens“ betekent „terwijl“ en leidt in „mens du brugte den“ een gelijktijdige handeling in. Het verbindt de gebeurtenis met het gebruik van de tas. Gebruik „mens“ vóór een bijzin voor iets dat op hetzelfde moment gebeurt.
du
„du“ betekent „je“ of „jij“ en is het onderwerp van „du brugte den“. Het verwijst naar de aangesproken persoon. Gebruik het vóór de persoonsvorm wanneer je die persoon als uitvoerder van de handeling noemt.
brugte
„brugte“ betekent hier „gebruikte“ in „mens du brugte den“. Het beschrijft wat de aangesproken persoon met de tas deed op het moment dat de schade ontstond. Gebruik deze vorm om eerder gebruik van iets te beschrijven.
virkede
„virkede“ betekent hier „leek“ in „Lynlåsen virkede fin før“. De spreker zegt dat de rits eerder in orde leek te zijn. Gebruik deze vorm met een beschrijving wanneer je een eerdere indruk of toestand weergeeft.
fin
„fin“ betekent hier „goed“ of „in orde“ in „virkede fin“. Het beschrijft de rits als functionerend vóór het probleem. Gebruik het na een werkwoord zoals „virkede“ om te zeggen dat iets in orde leek.
før
„før“ betekent hier „ervoor“ of „eerder“ in „Lynlåsen virkede fin før“. Het verwijst naar de tijd vóór het ontstaan van de schade. Gebruik het om een eerdere situatie tegenover de huidige situatie te plaatsen.
så
De eerste „så“ betekent „dus“ in „så jeg vil gerne tage ansvar“ en geeft een gevolg aan. In „så snart det skete“ maakt „så“ samen met „snart“ de betekenis „zodra“. Let daarom op de volledige uitdrukking waarin het staat.
vil
„vil“ betekent hier „wil“ in „jeg vil gerne tage ansvar“. Het drukt de bereidheid of wens van de spreker uit. Gebruik het met „gerne“ en een werkwoord om te zeggen dat je iets graag wilt doen.
gerne
„gerne“ betekent hier „graag“ en maakt in „vil gerne tage ansvar“ de wens of bereidheid duidelijk. Het staat na „vil“ en vóór de handeling. Gebruik „vil gerne“ wanneer je beleefd of duidelijk je bereidheid uitdrukt.
tage
„tage“ betekent hier „nemen“ in de vaste combinatie „tage ansvar“. De combinatie betekent dat iemand verantwoordelijkheid op zich neemt. Gebruik „tage ansvar“ wanneer je verantwoordelijkheid voor een probleem of handeling accepteert.
ansvar
„ansvar“ betekent „verantwoordelijkheid“ in „tage ansvar“. Het verwijst hier naar de bereidheid om voor de schade in te staan. Gebruik het met „tage“ om verantwoordelijkheid voor een situatie te benoemen.
sætter
„sætter“ betekent hier „stelt op prijs“ in de vaste uitdrukking „Jeg sætter pris på din ærlighed“. De betekenis komt van de hele combinatie met „pris på“. Gebruik deze uitdrukking wanneer je iemand voor een eigenschap of handeling wilt bedanken.
pris
„pris“ betekent in „sætter pris på“ niet een geldbedrag, maar waardering. Samen met „sætter“ en „på“ drukt het uit dat je iets waardeert. Gebruik de volledige uitdrukking vóór datgene wat je waardeert.
på
„på“ hoort hier bij de vaste uitdrukking „sætter pris på“. Het leidt in deze zin „din ærlighed“ in, dus datgene wat gewaardeerd wordt. Gebruik „sætter pris på“ met een persoon, eigenschap of handeling die je waardeert.
ærlighed
„ærlighed“ betekent „eerlijkheid“ in „Jeg sætter pris på din ærlighed“. Het benoemt de open houding van de spreker tegenover de schade. Je gebruikt het om eerlijk gedrag als eigenschap te beschrijven.
kan
„kan“ drukt hier mogelijkheid uit in „Den kan måske stadig repareres“ en vermogen of mogelijkheid in „Jeg kan få den repareret“. Het staat vóór de daaropvolgende handeling. Gebruik het om te zeggen dat iets mogelijk is of geregeld kan worden.
måske
„måske“ betekent „misschien“ in „Den kan måske stadig repareres“. Het maakt de uitspraak voorzichtig en onzeker, omdat nog niet vaststaat of reparatie mogelijk is. Gebruik het wanneer je een mogelijkheid wilt aangeven zonder zekerheid te claimen.
stadig
„stadig“ betekent hier „nog steeds“ in „kan måske stadig repareres“. Het geeft aan dat reparatie ondanks de schade nog mogelijk kan zijn. Gebruik het om een mogelijkheid of toestand te beschrijven die tot nu toe blijft bestaan.
repareres
„repareres“ betekent hier „gerepareerd worden“ in „Den kan måske stadig repareres“. De tas of rits wordt voorgesteld als iets waaraan een reparatie kan worden uitgevoerd. Gebruik „kan ... repareres“ wanneer je de mogelijkheid van reparatie benoemt.
få
„få“ betekent hier „laten“ of „geregeld krijgen“ in „Jeg kan få den repareret“. De spreker zal ervoor zorgen dat iemand anders de tas repareert. Gebruik „få“ met een voorwerp en een reparatie- of andere handeling wanneer je iets door iemand anders laat doen.
repareret
„repareret“ betekent „gerepareerd“ in „få den repareret“. Het beschrijft het resultaat dat de spreker voor de tas wil regelen. Gebruik het na „få“ om aan te geven welke handeling op het voorwerp moet worden uitgevoerd.
erstatte
„erstatte“ betekent „vervangen“ in „eller erstatte tasken“. De spreker biedt aan een andere tas te geven als reparatie niet voldoende is. Gebruik het met het voorwerp dat door iets anders vervangen kan worden.
tasken
„tasken“ betekent „de tas“ en is het directe voorwerp van „erstatte tasken“. Het verwijst naar dezelfde specifieke tas als eerder in het gesprek. Gebruik deze vorm wanneer je die tas als voorwerp van een handeling noemt.
hvis
„hvis“ betekent „als“ of „indien“ en leidt in „hvis det er nødvendigt“ een voorwaarde in. De vervanging gebeurt alleen wanneer die voorwaarde geldt. Gebruik „hvis“ vóór een voorwaardelijke bijzin.
det
„det“ verwijst in „hvis det er nødvendigt“ algemeen naar de situatie of benodigde handeling. Samen met „er nødvendigt“ vormt het een uitdrukking voor „als dat nodig is“. Gebruik deze structuur om de noodzakelijkheid van iets afhankelijk te maken van de context.
nødvendigt
„nødvendigt“ betekent „nodig“ of „noodzakelijk“ in „det er nødvendigt“. Het bepaalt wanneer vervanging nodig zou zijn. Gebruik „er nødvendigt“ om aan te geven dat een handeling vereist is.
Lad
„Lad“ betekent hier „laten“ in de uitnodiging „Lad os tage den med til et reparationsværksted“. Samen met „os“ betekent het „laten we“. Gebruik „Lad os“ om een gezamenlijke handeling voor te stellen.
os
„os“ betekent „ons“ in „Lad os tage den med til et reparationsværksted“. Het verwijst naar de spreker en de aangesproken persoon samen. Gebruik het na „Lad“ in een voorstel voor een gezamenlijke handeling.
et
„et“ betekent hier „een“ en staat vóór „reparationsværksted“. Het introduceert één nog niet specifiek genoemde reparatiewerkplaats. Gebruik het vóór een zelfstandig naamwoord zoals in „et reparationsværksted“.
reparationsværksted
„reparationsværksted“ betekent „reparatiewerkplaats“. In „tage den med til et reparationsværksted“ is het de plaats waar de tas onderzocht of gerepareerd kan worden. Gebruik het voor een werkplaats die reparaties uitvoert.
vi
„vi“ betekent „wij“ of „we“ en verwijst naar beide gesprekspartners. In „før vi beslutter os“ is het het onderwerp van de gezamenlijke beslissing; aan het begin van een zin staat dezelfde vorm als „Vi“. Gebruik het wanneer de spreker zichzelf samen met anderen bedoelt.
beslutter
„beslutter“ betekent hier „beslissen“ in „før vi beslutter os“. De combinatie met „os“ verwijst naar het nemen van een beslissing. Gebruik deze vorm wanneer meerdere personen samen tot een besluit komen.
ked
„ked“ betekent hier „spijtig“ in de vaste uitdrukking „Jeg er ked af, at jeg ikke fortalte dig det“. De spreker verontschuldigt zich voor het late vertellen. Gebruik „Jeg er ked af“ om spijt of verontschuldiging uit te drukken.
ikke
„ikke“ betekent „niet“ en ontkent in „jeg ikke fortalte dig det“ de handeling van vertellen. Het staat vóór de werkwoordsvorm in deze bijzin. Gebruik het vóór een ontkende handeling of eigenschap.
fortalte
„fortalte“ betekent hier „vertelde“ in „jeg ikke fortalte dig det“. Het verwijst naar het feit dat de spreker de ander niet meteen over de schade informeerde. Gebruik het met een persoon en inhoud, zoals in „fortalte dig det“.
snart
„snart“ betekent „gauw“ of „snel“, maar in de volledige uitdrukking „så snart det skete“ betekent het „zodra“. Het geeft aan dat het vertellen direct na de gebeurtenis had moeten gebeuren. Gebruik „så snart“ om een handeling aan een onmiddellijk moment te koppelen.
nævnte
„nævnte“ betekent hier „bracht ter sprake“ in „Du nævnte det nu“. Het gaat om het alsnog noemen van de schade in het gesprek. Gebruik het met een onderwerp of kwestie die je in een gesprek noemt.
nu
„nu“ betekent „nu“ in „Du nævnte det nu“. Het benadrukt dat de spreker het onderwerp op dit moment ter sprake heeft gebracht. Gebruik het om het huidige moment tegenover een eerder moment te plaatsen.
hjælper
„hjælper“ betekent „helpt“ in „det hjælper“. Hier zegt de spreker dat het alsnog benoemen van de schade een positieve uitwerking heeft. Gebruik het wanneer een handeling of omstandigheid iemand praktisch of emotioneel helpt.
får
„får“ betekent in de vaste uitdrukking „Vi får se“ ongeveer „zullen zien“. Het drukt uit dat de uitkomst nog moet blijken. Gebruik „Vi får se, hvad ...“ wanneer je afwacht wat er zal gebeuren of gezegd worden.
se
„se“ betekent „zien“ in „Vi får se, hvad de siger“. Het verwijst hier naar het afwachten van een uitkomst of reactie. Gebruik het na „Vi får se“ vóór de informatie die nog moet blijken.
hvad
„hvad“ betekent „wat“ in „hvad de siger“. Het leidt de inhoud in van wat de gesprekspartners nog zullen vernemen. Gebruik het vóór een bijzin waarin je vraagt of afwacht welke informatie volgt.
de
„de“ betekent hier „zij“ of „ze“ in „hvad de siger“. Het verwijst naar de mensen die de tas zullen beoordelen of repareren. Gebruik het als onderwerp vóór de handeling van die mensen.
siger
„siger“ betekent „zeggen“ in „hvad de siger“. Het verwijst naar de reactie die de gesprekspartners van anderen verwachten. Gebruik het in een constructie als „hvad de siger“ om te verwijzen naar wat iemand zal zeggen.