Grenzen stellen bij werkdruk | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Grenzen stellen bij werkdruk oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Jeg tror, jeg er ved at blive udbrændt af denne arbejdsbyrde.

Yai troa, yai a weth a blii-we oed-brent a dee-ne a-bais-buu-a-de. Ik denk dat ik opgebrand begin te raken door deze werkdruk.

Har du holdt rigtige pauser, eller har du bare skiftet mellem opgaver?

Ha doo hol, reg-de pau-sah, el-ah ha doo bae-ah sgèf-de mel-om oo-gaa-wah? Heb je echte pauzes genomen, of ben je alleen tussen taken gewisseld?

For det meste skifter jeg mellem opgaver, og det føles ikke rigtig som hvile.

Foo de mes-de sgèf-dah yai mel-om oo-gaa-wah, oh de feu-les eg-ge reg-de som vii-leh. Meestal wissel ik tussen taken, en dat voelt niet echt als rust.

Det ville forklare, hvorfor presset bliver ved med at stige.

De vel-ah fo-klee-ah, vo-fo pres-sed bliia weth meh a stii-ah. Dat zou verklaren waarom de druk blijft oplopen.

Jeg får dårlig samvittighed, når jeg stopper, mens deadline nærmer sig.

Yai foo doo-li sam-wi-ti-hedh, noor yai sdob-ah, mens ded-lain ne-a-ma sai. Ik voel me schuldig als ik stop wanneer de deadline dichtbij komt.

En grænse er ikke dovenskab, hvis den hjælper dig med at komme dig.

En grèn-se a eg-ge doo-wen-skèb, ves den yel-bah dai meh a kom-meh dai. Een grens is geen luiheid als die je helpt herstellen.

Måske bør jeg fortælle min leder, hvad der er realistisk, før deadline nærmer sig.

Moos-geh beu-ah yai fo-tè-leh men lee-ah, va dea a re-a-lis-tisk, feu-ah ded-lain ne-a-ma sai. Misschien moet ik mijn manager vertellen wat realistisch is voordat de deadline komt.

Vær tydelig om, hvad du kan nå inden da, og hvad der kræver mere tid.

Vè-ah tuu-eh-li om, va doo ken noo e-nen deh, oh va dea kree-wah mee-ah tii. Wees duidelijk over wat je tegen die tijd kunt afronden en wat meer tijd nodig heeft.

I dag spiser jeg frokost væk fra mit skrivebord.

Ie dee sbiis-ah yai froo-kosd wek fra med sgrii-we-boo-ah. Vandaag ga ik niet aan mijn bureau lunchen.

Det er et lille, men nyttigt skridt mod at få din energi tilbage.

De a ed lel-leh, men neut-ed sgred moth a foo deen e-ne-a-gii te-beh. Dat is een kleine maar nuttige stap om je energie terug te krijgen.

Woord voor woord

Jeg “Jeg” betekent hier “ik” en is het onderwerp in “Jeg tror”. Gebruik “Jeg” vóór een werkwoord wanneer je over jezelf spreekt, bijvoorbeeld in “Jeg arbejder” als nieuw voorbeeld.

tror “tror” betekent hier “denk” in “Jeg tror, ...”. Het wordt gebruikt om een mening of inschatting in te leiden, vaak gevolgd door een bijzin.

er “er” betekent hier “ben” in “jeg er ved at blive udbrændt”. Samen met “ved at” geeft het aan dat een verandering bezig is: “er ved at” plus een infinitief.

ved “ved” is hier onderdeel van “er ved at blive” en draagt bij aan de betekenis “bezig zijn om te worden”. De vaste constructie is “være ved at” plus een infinitief.

at “at” markeert hier de infinitief in “ved at blive”. Na “at” volgt de werkwoordsvorm “blive”; dezelfde combinatie wordt gebruikt in “ved at arbejde” als nieuw voorbeeld.

blive “blive” betekent hier “worden” in “ved at blive udbrændt”. Het beschrijft de overgang naar een toestand, namelijk opgebrand raken.

udbrændt “udbrændt” betekent hier “opgebrand” of “burn-out geraakt”. In “blive udbrændt” benoemt het de toestand waar iemand in terechtkomt; je kunt het ook gebruiken na “være” om die toestand te beschrijven.

af “af” geeft in “udbrændt af denne arbejdsbyrde” de oorzaak aan: opgebrand door deze werkdruk. Het staat hier vóór de oorzaak van een gevoel of toestand.

denne “denne” betekent “deze” en wijst in “denne arbejdsbyrde” naar de specifieke werkdruk waarover de spreker praat. Het staat direct vóór het zelfstandig naamwoord.

arbejdsbyrde “arbejdsbyrde” betekent “werkdruk” of “werklast”. In deze dialoog is het de hoeveelheid werk die de uitputting veroorzaakt; het kan gebruikt worden voor een zware hoeveelheid werk.

Har “Har” betekent hier “heb” en staat aan het begin van de vraag “Har du holdt rigtige pauser?”. In vragen staat deze werkwoordsvorm vóór het onderwerp “du”.

du “du” betekent “jij” of “je” en is hier de aangesproken persoon in “Har du holdt ...”. Het staat na het eerste werkwoord in deze vraag.

holdt “holdt” betekent hier “genomen” in “holdt rigtige pauser”. Het is de vorm die samen met “har” een afgeronde handeling uitdrukt; “holde pauser” is een bruikbare combinatie voor pauzes nemen.

rigtige “rigtige” betekent hier “echte” in “rigtige pauser” en benadrukt dat het om werkelijke rustpauzes gaat. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft.

pauser “pauser” betekent “pauzes” en is het object in “holdt rigtige pauser”. De combinatie “holde pauser” wordt gebruikt voor pauzes nemen.

eller “eller” betekent “of” en verbindt in de vraag twee mogelijkheden: echte pauzes nemen of tussen taken wisselen. Het wordt gebruikt om een keuze of alternatief te introduceren.

bare “bare” betekent hier “alleen maar” in “bare skiftet mellem opgaver”. Het beperkt de beschrijving tot wat de persoon volgens de vraag feitelijk heeft gedaan.

skiftet “skiftet” betekent hier “gewisseld” in “har ... skiftet mellem opgaver”. Samen met “har” beschrijft het een afgeronde reeks wisselingen; “skifte mellem” wordt gebruikt voor wisselen tussen twee of meer zaken.

mellem “mellem” betekent “tussen” in “mellem opgaver”. Het staat vóór de zaken waartussen iemand wisselt, zoals in “skifte mellem A og B” als nieuw patroon.

opgaver “opgaver” betekent “taken” en benoemt de verschillende werkzaamheden waartussen de spreker wisselt. Het staat hier na “mellem”.

For det meste “For det meste” betekent als geheel “meestal”. “For” draagt bij aan de aanduiding van de mate, “det” verwijst naar dat geheel en “meste” betekent het grootste deel; samen vormt dit een vaste uitdrukking. Je kunt haar vooraan in een zin gebruiken om aan te geven wat doorgaans gebeurt.

skifter “skifter” betekent hier “wissel” of “wisselt” in “skifter mellem opgaver”. De vorm beschrijft het wisselen tussen werkzaamheden; een bruikbaar patroon is “skifter mellem X og Y”.

og “og” betekent “en” en verbindt in deze zin het wisselen van taken met hoe dat voelt. Het koppelt woorden, woordgroepen of volledige zinsdelen.

det “det” verwijst hier naar het eerder beschreven wisselen tussen taken in “det føles ikke rigtig som hvile”. Het maakt die hele situatie tot onderwerp van “føles”; gebruik “det” ook om naar een eerder genoemde situatie te verwijzen.

føles “føles” betekent hier “voelt” of “wordt ervaren” in “det føles ...”. De constructie “det føles som” wordt gebruikt om te zeggen hoe iets wordt ervaren of waarmee het wordt vergeleken.

ikke “ikke” maakt de uitspraak negatief: “ikke rigtig” betekent hier “niet echt”. Het staat vóór het deel dat ontkend of afgezwakt wordt.

rigtig “rigtig” betekent hier “echt” in “ikke rigtig som hvile”, dus “niet echt als rust”. Samen met “ikke” zwakt het de uitspraak af; “ikke rigtig” is een veelgebruikte combinatie voor “niet echt”.

som “som” betekent hier “als” in “føles ... som hvile”. Het verbindt de ervaring met de manier waarop die wordt benoemd, en staat vóór “hvile”.

hvile “hvile” betekent “rust” in “som hvile”. Het benoemt wat de beschreven activiteit volgens de spreker niet aanvoelt als; het kan ook na “have brug for” staan in een nieuw voorbeeld.

ville “ville” betekent hier “zou” in “Det ville forklare ...”. Het markeert een mogelijke of veronderstelde gevolgtrekking; een bruikbaar patroon is “det ville + infinitief”.

forklare “forklare” betekent “verklaren” in “ville forklare”. Na “ville” staat deze infinitief; je gebruikt het om een reden of oorzaak begrijpelijk te maken.

hvorfor “hvorfor” betekent “waarom” en leidt de redengevende bijzin in “hvorfor presset ...”. Het wordt gebruikt om naar een oorzaak of verklaring te vragen of die te introduceren.

presset “presset” betekent hier “de druk”, meer specifiek de werkdruk die blijft toenemen. Het is het onderwerp van “bliver ved med at stige”.

bliver “bliver” is hier onderdeel van “bliver ved med at stige” en draagt de betekenis “blijft”. De constructie “blive ved med at” geeft aan dat iets doorgaat.

med “med” hoort in deze zin bij de vaste combinatie “bliver ved med at stige”. In die combinatie helpt het uitdrukken dat de ontwikkeling voortduurt; gebruik “blive ved med at” vóór een infinitief.

stige “stige” betekent “stijgen” of “oplopen” in “presset bliver ved med at stige”. Het beschrijft hier dat de druk steeds groter wordt.

får “får” betekent in “får dårlig samvittighed” letterlijk “krijg”, waarbij de hele combinatie betekent dat iemand zich schuldig gaat voelen. Het wordt gebruikt om het ontstaan van een gevoel of toestand uit te drukken.

dårlig “dårlig” betekent “slechte” in de vaste uitdrukking “dårlig samvittighed”. Samen met “samvittighed” beschrijft het een schuldgevoel, niet alleen een slecht geweten als abstract begrip.

samvittighed “samvittighed” betekent “geweten” en staat hier in “dårlig samvittighed”, de uitdrukking voor een schuldig gevoel. De combinatie “få dårlig samvittighed” is bruikbaar wanneer iemand zich schuldig begint te voelen.

når “når” betekent hier “wanneer” of “als” en leidt de situatie in waarin de spreker stopt. Het verbindt een gebeurtenis met het moment waarop die plaatsvindt.

stopper “stopper” betekent hier “stopt” in “når jeg stopper”. Het beschrijft het onderbreken van het werk wanneer de deadline dichterbij komt.

mens “mens” betekent “terwijl” en geeft aan dat twee situaties tegelijk plaatsvinden in “mens deadline nærmer sig”. Het leidt een bijzin in met de gelijktijdige achtergrondinformatie.

deadline “deadline” betekent “deadline” en is hier het moment waarvoor het werk klaar moet zijn. In “deadline nærmer sig” is het de zaak die dichterbij komt.

nærmer “nærmer” betekent in “deadline nærmer sig” dat iets dichterbij komt. Samen met “sig” vormt het de uitdrukking voor naderen; een bruikbaar patroon is “X nærmer sig”.

sig “sig” hoort hier bij “nærmer” in “deadline nærmer sig” en verwijst terug naar het onderwerp dat dichterbij komt. De combinatie “nærme sig” betekent naderen.

En “En” betekent “een” in “En grænse”. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord en introduceert hier een grens als algemeen voorbeeld.

grænse “grænse” betekent “grens” in de context van een grens aan werkdruk of werktijd. Het woord kan gebruikt worden voor een limiet die iemand stelt om zichzelf te beschermen.

dovenskab “dovenskab” betekent “luiheid”. In “En grænse er ikke dovenskab” wordt het gebruikt om duidelijk te maken dat een grens stellen niet hetzelfde is als lui zijn.

hvis “hvis” betekent “als” of “indien” en leidt de voorwaarde in “hvis den hjælper dig ...”. Het verbindt een voorwaarde met het gevolg dat daarna wordt beschreven.

den “den” verwijst hier terug naar “en grænse” in “hvis den hjælper dig”. Het staat als onderwerp van “hjælper” en wordt gebruikt om een eerder genoemd zelfstandig naamwoord opnieuw aan te duiden.

hjælper “hjælper” betekent “helpt” in “hjælper dig med at komme dig”. De combinatie “hjælpe nogen med at” wordt gebruikt om te zeggen dat iets iemand helpt om iets te doen of te bereiken.

dig “dig” betekent “jou” of “je” en is degene die geholpen wordt in “hjælper dig”. Het staat hier na het werkwoord en vóór “med at komme dig”.

komme “komme” betekent hier niet alleen “komen”, maar maakt samen met “dig” de uitdrukking “komme dig”, dus herstellen of weer op krachten komen. Na “at” staat deze infinitief; het patroon is “hjælpe nogen med at komme sig”.

Måske “Måske” betekent “misschien” en verzacht de uitspraak “Måske bør jeg fortælle ...”. Het staat hier aan het begin van de zin om een voornemen als mogelijkheid te presenteren.

bør “bør” betekent hier “zou moeten” en drukt een advies of passende handeling uit. Het staat vóór de infinitief “fortælle”.

fortælle “fortælle” betekent “vertellen” in “fortælle min leder, hvad der er realistisk”. Het wordt hier gebruikt met een persoon en daarna een inhoudelijke bijzin: iemand vertellen wat er aan de hand is.

min “min” betekent “mijn” in “min leder”. Het geeft aan dat de leidinggevende van de spreker wordt bedoeld en staat vóór het zelfstandig naamwoord.

leder “leder” betekent hier “manager” of “leidinggevende”. In deze dialoog is het de persoon aan wie de spreker de realistische planning wil uitleggen.

hvad “hvad” betekent “wat” in “hvad der er realistisk”. Het leidt de inhoud in die aan de leidinggevende verteld moet worden.

der “der” is hier onderdeel van “hvad der er realistisk” en helpt de bijzin te vormen waarin wordt gezegd wat realistisch is. Het verwijst hier niet naar een concrete plaats of een zelfstandig genoemd voorwerp.

realistisk “realistisk” betekent “realistisch” in “hvad der er realistisk”. Het beschrijft wat haalbaar is binnen de situatie rond de deadline.

før “før” betekent hier “voordat” in “før deadline nærmer sig”. Het leidt een tijdsbepaling in die aangeeft dat iets eerder moet gebeuren dan een andere gebeurtenis.

Vær “Vær” betekent “wees” en is hier een aansporing in “Vær tydelig”. Het staat vóór een bijvoeglijk naamwoord om iemand aan te moedigen zich op een bepaalde manier uit te drukken of te gedragen.

tydelig “tydelig” betekent “duidelijk” in “Vær tydelig om ...”. Het beschrijft de gewenste manier van communiceren over wat wel en niet haalbaar is.

om “om” betekent hier “over” in “tydelig om, hvad ...”. Het verbindt “tydelig” met het onderwerp waarover iemand duidelijk moet zijn.

kan “kan” betekent hier “kan” of “kunt” in “hvad du kan nå”. Het drukt uit wat iemand vóór de deadline kan afkrijgen; daarna volgt de infinitief “nå”.

nå “nå” betekent hier “afkrijgen” of “op tijd halen” in “kan nå inden da”. Het gaat om wat vóór een bepaald moment voltooid kan worden; een bruikbaar patroon is “nå noget inden da”.

inden “inden” betekent hier “vóór” of “binnen de tijd voor” in “inden da”. Het geeft de grens aan waarvóór iets moet lukken.

da “da” betekent hier “dan” of “tegen die tijd” in “inden da”. Het verwijst terug naar de eerder genoemde deadline; “inden da” is een vaste combinatie voor “tegen die tijd”.

kræver “kræver” betekent “vereist” of “vraagt” in “hvad der kræver mere tid”. Het beschrijft wat meer tijd nodig heeft; een bruikbaar patroon is “X kræver mere tid”.

mere “mere” betekent “meer” in “mere tid”. Het geeft aan dat de benodigde hoeveelheid tijd groter is dan de beschikbare of eerder bedoelde hoeveelheid.

tid “tid” betekent “tijd” in “kræver mere tid”. Het benoemt de extra tijd die nodig is om bepaald werk af te ronden.

I “I” betekent hier “in” in de vaste tijdsaanduiding “I dag”. Samen met “dag” betekent dit “vandaag” en het staat aan het begin van de zin.

dag “dag” betekent “dag” in “I dag”, dus “vandaag”. De combinatie “I dag” wordt gebruikt om aan te geven wanneer iets gebeurt.

spiser “spiser” betekent “eet” in “spiser jeg frokost”. Het wordt hier gebruikt met de maaltijd “frokost”; een bruikbaar patroon is “spise frokost”.

frokost “frokost” betekent “lunch” in “spiser jeg frokost”. Het is de maaltijd die de spreker vandaag buiten de werkplek wil eten.

væk “væk” betekent hier “weg” in “væk fra mit skrivebord”. Samen met “fra” drukt het uit dat de spreker zich niet bij het bureau bevindt; “væk fra” wordt gebruikt vóór een plaats.

fra “fra” betekent hier “van” of “vanaf” in “væk fra mit skrivebord”. Het geeft het punt aan waarvan iemand weg is of afstand neemt.

mit “mit” betekent “mijn” in “mit skrivebord”. Het geeft aan dat het bureau van de spreker is en staat vóór het zelfstandig naamwoord.

skrivebord “skrivebord” betekent “bureau” of “schrijftafel”. In “væk fra mit skrivebord” is het de werkplek waarvan de spreker tijdens de lunch weggaat.

et “et” betekent hier “een” in “et lille, men nyttigt skridt”. Het introduceert één stap en staat vóór het bijvoeglijk naamwoord en het zelfstandig naamwoord.

lille “lille” betekent “kleine” in “et lille skridt”. Het beschrijft de omvang van de stap; het staat vóór “skridt”.

men “men” betekent “maar” en verbindt de twee eigenschappen “lille” en “nyttigt”. Het geeft een tegenstelling of aanvulling aan.

nyttigt “nyttigt” betekent “nuttig” in “et lille, men nyttigt skridt”. Het beschrijft de waarde van de stap en staat hier tussen “men” en “skridt”.

skridt “skridt” betekent “stap” in “et lille, men nyttigt skridt”. Hier gaat het om een kleine concrete actie die helpt om de energie terug te krijgen.

mod “mod” betekent hier “naar” of “richting” in “mod at få din energi tilbage”. Het geeft de richting van de vooruitgang aan; een bruikbaar patroon is “et skridt mod + zelfstandig naamwoord of bijzin”.

få “få” betekent hier “krijgen” in “få din energi tilbage”. De combinatie “få noget tilbage” betekent iets terugkrijgen; het object staat tussen “få” en “tilbage”.

din “din” betekent “jouw” of “je” in “din energi”. Het geeft aan dat de energie van de aangesproken persoon wordt bedoeld en staat vóór het zelfstandig naamwoord.

energi “energi” betekent “energie” in “få din energi tilbage”. Het benoemt wat de persoon na rust en betere grenzen weer wil terugkrijgen.

tilbage “tilbage” betekent “terug” in “få din energi tilbage”. Samen met “få” drukt het uit dat iets opnieuw wordt verkregen; een bruikbaar patroon is “få noget tilbage”.

Grammatica

ved at blive + bijvoeglijk naamwoord

ved at blive udbrændt

weth a blii-we oed-brent

op het punt staan opgebrand te raken

Deze constructie drukt een naderende verandering uit: iemand raakt bijna opgebrand.

blive ved med at + infinitief

blive ved med at forklare

blii-we weth meh a fo-klee-ah

blijven uitleggen

Deze vaste constructie betekent dat je doorgaat met een handeling.

Deens woordenschat

arbejdsbyrde zelfstandig naamwoord

a-bais-buu-a-de werkdruk

Geslacht: common
Meervoud: arbejdsbyrder

denne arbejdsbyrde

blive ved med at uitdrukking

blii-we weth meh a blijven

bliver ved med at stige

for det meste uitdrukking

foo de mes-de meestal

For det meste skifter jeg mellem opgaver

forklare werkwoord

fo-klee-ah verklaren

Det ville forklare

hvile zelfstandig naamwoord

vii-leh rust

Geslacht: common

som hvile

opgaver zelfstandig naamwoord

oo-gaa-wah taken

Geslacht: common

mellem opgaver

pauser zelfstandig naamwoord

pau-sah pauzes

Geslacht: common

rigtige pauser

presset zelfstandig naamwoord

pres-sed de druk

Geslacht: neuter

presset bliver ved med at stige

skifte werkwoord

sgèf-deh wisselen

skiftet mellem opgaver

stige werkwoord

stii-ah stijgen

at stige

udbrændt bijvoeglijk naamwoord

oed-brent opgebrand

blive udbrændt

ved at blive uitdrukking

weth a blii-we op het punt staan om te worden

jeg er ved at blive udbrændt

Quiz

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

pauzes

Antwoord tonen

pauser

wisselen

Antwoord tonen

skifte

werkdruk

Antwoord tonen

arbejdsbyrde

verklaren

Antwoord tonen

forklare