Elke dag 10 minuten gratis
Ga verder met audiolessen in de app
Woorduitleg verschijnt automatisch synchroon met de audio.
Geen login · gesynchroniseerde vertalingen · afspelen met vergrendeld scherm
Kies je leertaal en open deze les in de app.
Over deze les
Met Privé bellen tijdens de pauze oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.
Dialoog
Jeg skal foretage et privat opkald i pausen.
Jai skal fo-tè-eh ed prie-vèd oo-kèl i peu-sen. Ik moet tijdens de pauze privé bellen.Brug den stille gang, hvis emnet er følsomt.
Broew dèn stèl-eh gang, ves em-neh è føl-somd. Gebruik de rustige gang als het onderwerp gevoelig ligt.Jeg vil ikke forstyrre dem, der stadig arbejder.
Jai vil ég-eh fo-sdö-eh dem, dèr stè-i aa-bai-eh. Ik wil de mensen die nog werken niet storen.Mødet begynder igen om lidt, så hold det kort, hvis du kan.
Meu-dhet be-gö-nah ie-gen om leedh, soo hol de koat, ves doo kan. De vergadering begint zo weer, dus houd het kort als je kunt.Hvis jeg ikke er tilbage præcis til tiden, kan du så holde styr på det, jeg går glip af?
Ves jai ég-eh è bè-tèl-bai-eh preh-sees teel tee-dhen, kan doo soo hol-eh stür po de, jai goar gleep è? Als ik niet precies op tijd terug ben, zou je dan kunnen bijhouden wat ik mis?Det kan jeg godt, men skriv til mig, hvis opkaldet varer længere.
De kan jai godh, men sgreev teel mai, ves oo-kèl-eh vè-eh leng-eh. Dat kan ik doen, maar stuur me een bericht als het gesprek langer duurt.Det gør jeg. Jeg burde være tilbage, før næste agendapunkt begynder.
De geur jai. Jai boe-dhe vè-eh bè-tèl, feur næsd-eh a-gèn-de-pongd be-gö-nah. Dat zal ik doen. Ik zou terug moeten zijn voordat het volgende agendapunt begint.Den første del efter pausen er bare en kort opdatering.
Dèn feur-sdeh deel ef-deh peu-sen è bah-eh èn koat oo-deh-teh-eng. Het eerste deel na de pauze is maar een korte update.Det hjælper. Jeg går udenfor nu.
De jèl-bah. Jai goar oo-dhen-foar noo. Dat helpt. Ik ga nu even naar buiten.Brug den tid, du har brug for, men hold øje med klokken.
Broew dèn tee-dh, doo haa broew foar, men hol eu-eh medh klo-gen. Neem de tijd die je nodig hebt, maar houd de klok in de gaten.Uitleg van de zinnen
Jeg skal foretage et privat opkald i pausen.
Ik moet tijdens de pauze privé bellen.
- Jeg skal
- ik moet
- foretage
- uitvoeren; doen
- privat
- privé
- opkald
- telefoongesprek; telefoontje
- pausen
- de pauze
Uitgebreide uitleg
Jeg skal geeft hier aan dat de spreker iets moet doen: “ik moet”. Skal is de tegenwoordige vorm van skulle; in combinatie met jeg drukt het hier een verplichting uit. Het kan in andere contexten ook een geplande handeling aangeven, maar de vaste vertaling maakt hier de verplichtingslezing duidelijk. foretage betekent hier “uitvoeren” of, bij een handeling zoals een telefoongesprek, “voeren”. Het is een werkwoord met de bruikbare vormen foretage (infinitief), foretager (tegenwoordige tijd), foretog (verleden tijd) en har foretaget (voltooide vorm). Voorbeeld: Hun foretager et vigtigt opkald. — “Zij voert een belangrijk telefoongesprek.” privat beschrijft opkald: het gaat om een privé- of persoonlijk telefoongesprek, niet om een zakelijk gesprek. In et privat opkald staat de vorm privat bij een onbepaald zelfstandig naamwoord van het-geslacht; de vorm is hier dus niet private. Voorbeeld: Det er en privat samtale. — “Het is een privégesprek.” opkald is een telefoongesprek of telefoontje. Het is een zelfstandig naamwoord van het-geslacht, zoals blijkt uit et opkald. Het meervoud heeft dezelfde vorm: opkald. Voorbeeld: Jeg har to opkald i dag. — “Ik heb vandaag twee telefoontjes.” pausen betekent “de pauze”. De basisvorm is pause; pausen is de bepaalde enkelvoudsvorm. In i pausen betekent het voorzetsel i hier “tijdens/in de pauze”. Voorbeeld: Vi taler i pausen. — “We praten tijdens de pauze.” Samen vormen de delen: Jeg skal (“ik moet”) + foretage (“uitvoeren/voeren”) + et privat opkald (“een privételefoontje”) + i pausen (“tijdens de pauze”). De volledige betekenis is daarom: “Ik moet tijdens de pauze privé bellen.”
Brug den stille gang, hvis emnet er følsomt.
Gebruik de rustige gang als het onderwerp gevoelig ligt.
- Brug
- gebruik
- stille
- rustige
- gang
- gang
- hvis
- als
- emnet
- het onderwerp
- følsomt
- gevoelig
Uitgebreide uitleg
Brug is de gebiedende wijs van bruge (“gebruiken”). De gebiedende wijs heeft hier geen uitgesproken onderwerp: de zin richt zich rechtstreeks tot de aangesprokene. Een herbruikbaar patroon is Brug ... = “Gebruik ...”. stille betekent hier “rustige”. Het beschrijft gang, niet Brug. De Deense vorm stille blijft bij dit bijvoeglijk naamwoord hetzelfde bij een enkelvoudig woord van gemeenschappelijk geslacht en bij een onzijdig enkelvoudig woord: en stille gade — “een rustige straat” en et stille rum — “een rustige kamer”. Ook in de bepaalde woordgroep staat die vorm: den stille gang; dat komt dus niet alleen door het bepaalde lidwoord. gang betekent hier “gang” of “doorgang”, zoals ook uit de vertaling blijkt. In deze zin staat het in de woordgroep den stille gang. Het is een woord van gemeenschappelijk geslacht: en gang, en de bepaalde vorm is gangen (“de gang”). hvis leidt een voorwaardelijke bijzin in en betekent “als” in de betekenis van een voorwaarde. Het patroon hvis ... maakt duidelijk onder welke voorwaarde de hoofdzin geldt. Voorbeeld: Hvis du har tid, kan vi tale. — “Als je tijd hebt, kunnen we praten.” emnet is de bepaalde vorm van emne, “onderwerp”: et emne → emnet. De vorm betekent hier “het onderwerp”; de zin specificeert niet welk onderwerp dat is. følsomt betekent hier “gevoelig”. De basisvorm van dit bijvoeglijk naamwoord is følsom. Hier krijgt het -t omdat het slaat op emne, een onzijdig enkelvoudig woord (et emne). Vergelijk: en følsom sag — “een gevoelige zaak”, maar et følsomt emne — “een gevoelig onderwerp”. Samen betekent Brug den stille gang “Gebruik de rustige gang”. De voorwaardelijke bijzin hvis emnet er følsomt betekent “als het onderwerp gevoelig ligt”: er is de tegenwoordige vorm van “zijn”, en følsomt beschrijft emnet. De volledige zin geeft dus de instructie om de rustige gang te gebruiken wanneer het onderwerp gevoelig ligt.
Jeg vil ikke forstyrre dem, der stadig arbejder.
Ik wil de mensen die nog werken niet storen.
- Jeg vil ikke
- ik wil niet
- forstyrre
- storen
- dem
- hen; de mensen
- der
- die
- stadig
- nog steeds
- arbejder
- werken
Uitgebreide uitleg
Jeg vil ikke betekent hier “ik wil niet”. Jeg is “ik”; vil is de tegenwoordige vorm van ville, “willen”. Met een volgend werkwoord zonder at vormt vil een constructie voor willen: Jeg vil læse = “ik wil lezen”. Ikke maakt de bedoeling negatief. forstyrre betekent hier “storen”. Dit is de infinitief na vil: Jeg vil forstyrre = “ik wil storen”. Ook na de ontkenning blijft het werkwoord in de infinitief: Jeg vil ikke forstyrre = “ik wil niet storen”. Voorbeeld: Jeg vil ikke vente — “Ik wil niet wachten.” dem betekent hier “hen” en verwijst volgens de vaste vertaling naar de mensen die niet gestoord moeten worden. Het is de objectsvorm van het Deense persoonlijke voornaamwoord de (“zij”). Voorbeeld: Jeg ser dem — “Ik zie hen.” der leidt de beschrijvende bijzin in die de mensen nader bepaalt. Hier betekent het “die” en is het het onderwerp van die bijzin: de mensen die nog werken. In deze functie verandert der niet mee met enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: en person, der arbejder — “een persoon die werkt” — en personer, der arbejder — “personen die werken”. stadig betekent hier “nog steeds”. Het geeft aan dat het werken op dat moment voortduurt. Voorbeeld: Jeg arbejder stadig — “Ik werk nog steeds.” arbejder is de tegenwoordige vorm van arbejde, “werken”. In de bijzin is der het grammaticale onderwerp. De tegenwoordige vorm arbejder is hier hetzelfde bij enkelvoud en meervoud: en person arbejder en flere personer arbejder. De vorm zelf toont dus niet het aantal; dat volgt hier uit de referentie naar de mensen in de vaste vertaling. Samen vormen Jeg vil ikke forstyrre en dem, der stadig arbejder de betekenis “Ik wil de mensen die nog werken niet storen.” De bijzin der stadig arbejder beschrijft welke mensen bedoeld zijn.
Mødet begynder igen om lidt, så hold det kort, hvis du kan.
De vergadering begint zo weer, dus houd het kort als je kunt.
- Mødet
- de vergadering
- begynder
- begint
- igen
- opnieuw
- om lidt
- zo meteen
- så
- dus
- hold
- houd
- kort
- kort
- hvis du kan
- als je kunt
Uitgebreide uitleg
Mødet betekent hier “de vergadering”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van et møde (“een vergadering/een bijeenkomst”): møde wordt mødet wanneer naar een specifieke vergadering wordt verwezen. Voorbeeld: Mødet er slut. — “De vergadering is afgelopen.” begynder is de tegenwoordige tijd van begynde (“beginnen”). Deense werkwoorden veranderen in de tegenwoordige tijd niet naar persoon of getal; begynder heeft dus dezelfde vorm bij verschillende onderwerpen. Hier betekent het dat de vergadering opnieuw begint, en de tegenwoordige tijd kan een nabije toekomstige gebeurtenis aangeven. igen betekent “opnieuw” of “weer”. Het geeft aan dat het beginnen opnieuw plaatsvindt; het betekent niet zelf “straks”. om lidt is een tijdsbepaling met de betekenis “zo meteen” of “over een korte tijd”. Voorbeeld: Jeg kommer om lidt. — “Ik kom zo meteen.” så verbindt de twee delen als oorzaak en gevolg: “dus” of “daarom”. Wat daarna komt, is het gevolg van wat ervoor staat. hold is de gebiedende wijs van holde (“houden”). In hold det kort krijgt holde de betekenis “iets kort houden”, dus iets beknopt houden. De gebiedende wijs gebruikt hier geen apart onderwerp: de aangesprokene is du (“je/jij”). Voorbeeld: Hold døren åben. — “Houd de deur open.” kort betekent hier “kort” in de zin van beknopt, niet lang. In holde noget kort beschrijft het wat er kort gehouden moet worden. Kort is hier ook gelijk aan de basisvorm; bij sommige andere combinaties kan het bijvoeglijk naamwoord bijvoorbeeld de vorm korte krijgen, maar die vorm staat hier niet. hvis du kan betekent “als je kunt”. hvis leidt een voorwaardelijke bijzin in. du is de tweede persoon enkelvoud (“je/jij”), en kan is de tegenwoordige tijd van kunne (“kunnen”). De vorm kan verandert in het Deens niet naar persoon of getal. Hier stelt de bijzin als voorwaarde dat je het kort kunt houden. Voorbeeld: Kom, hvis du kan. — “Kom als je kunt.” Samen betekent Mødet begynder igen om lidt dat de vergadering over korte tijd opnieuw begint. så maakt van hold det kort de daaruit volgende aansporing: houd het kort. hvis du kan beperkt die aansporing met een voorwaarde. De volledige betekenis is daarom: “De vergadering begint zo weer, dus houd het kort als je kunt.”
Hvis jeg ikke er tilbage præcis til tiden, kan du så holde styr på det, jeg går glip af?
Als ik niet precies op tijd terug ben, zou je dan kunnen bijhouden wat ik mis?
- Hvis
- als
- jeg
- ik
- ikke
- niet
- er tilbage
- terug zijn
- præcis
- precies
- til tiden
- op tijd
- kan du så
- kun je dan
- holde styr på
- bijhouden
Uitgebreide uitleg
Hvis opent een voorwaardelijke bijzin: Hvis X, ... betekent “als X, ...”. In deze zin gaat het om de voorwaarde dat de spreker niet precies op tijd terug is. Voorbeeld: Hvis du har tid, kan vi tale. — “Als je tijd hebt, kunnen we praten.” jeg is het persoonlijke voornaamwoord voor “ik” en verwijst hier naar de spreker. Het blijft dezelfde vorm als onderwerp in zulke zinnen; de werkwoordsvorm draagt in het Deens doorgaans geen aparte persoonsuitgang. ikke is de gewone ontkenning “niet”. Samen met er tilbage ontkent het de toestand: de spreker is niet terug. De plaats van ikke staat hier vóór het werkwoord in de bijzin: jeg ikke er tilbage. er tilbage betekent hier “terug zijn”. er is de tegenwoordige vorm van være (“zijn”); tilbage geeft de toestand of richting van terugkeer aan. Het gaat hier om aanwezig of terug zijn, niet om het werkwoord “terugkeren” zelf. Voorbeeld: Hun er tilbage i morgen. — “Zij is morgen terug.” præcis betekent “precies” en beperkt hier de tijdsbepaling die erop volgt. Het benadrukt dat het exacte tijdstip relevant is. til tiden is een vaste uitdrukking voor “op tijd”. Samen betekenen præcis til tiden dus “precies op tijd”, niet zomaar ongeveer op tijd. kan du så combineert kan (“kunnen”) met du (“jij”) en så (“dan” in deze context). De volgorde kan du ...? maakt de vraag; så koppelt die vraag aan de voorafgaande voorwaarde: “kun je dan ...?” kan is de tegenwoordige vorm van kunne en wordt gebruikt voor mogelijkheid of een verzoek. Voorbeeld: Kan du hjælpe mig? — “Kun je me helpen?” holde styr på is een vaste uitdrukking met de betekenis “bijhouden” of “het overzicht houden over”. holde is de infinitief van holde; na kan staat de infinitief zonder at: kan ... holde. De uitdrukking is breder dan alleen iets fysiek vasthouden. Voorbeeld: Jeg holder styr på aftalerne. — “Ik houd de afspraken bij.” In het resterende deel det, jeg går glip af verwijst det naar wat gemist wordt, en jeg går glip af betekent “ik mis”. går glip af is een vaste werkwoordelijke uitdrukking; het betekent hier niet letterlijk dat de spreker ergens naartoe gaat. De relatieve constructie als geheel betekent “wat ik mis”. De volledige opbouw is: Hvis jeg ikke er tilbage præcis til tiden — “Als ik niet precies op tijd terug ben” — gevolgd door kan du så holde styr på det, jeg går glip af? — “zou je dan kunnen bijhouden wat ik mis?” De vraag verzoekt dus om het gemiste bij te houden, onder de genoemde voorwaarde.
Det kan jeg godt, men skriv til mig, hvis opkaldet varer længere.
Dat kan ik doen, maar stuur me een bericht als het gesprek langer duurt.
- Det kan jeg godt
- Dat kan ik doen.
- skriv
- schrijf
- til mig
- aan mij
- hvis
- als
- opkaldet
- het gesprek
- varer
- duurt
- længere
- langer
Uitgebreide uitleg
Det kan jeg godt is de vaste Deense manier om instemming met een eerder genoemde handeling uit te drukken: “Dat kan ik doen.” kan is de tegenwoordige vorm van kunne (“kunnen”) en staat hier vóór het onderwerp jeg (“ik”), omdat det vooraan staat. godt is hier een bijwoord dat de instemming versterkt; het betekent niet letterlijk dat iets “goed” is. Voorbeeld: Det kan jeg ikke. — “Dat kan ik niet.” skriv is de gebiedende wijs van skrive (“schrijven”). De gebiedende wijs gebruikt hier geen uitgesproken onderwerp: Skriv! betekent “Schrijf!” De vorm richt zich in deze zin tot één aangesproken persoon, maar Deens markeert bij deze gebiedende wijs geen aparte persoonsuitgang. til mig betekent “aan mij” of “naar mij toe”. mig is de objectsvorm van jeg: jeg betekent “ik” als onderwerp, terwijl mig na bijvoorbeeld til wordt gebruikt. Samen maakt til mig duidelijk aan wie er geschreven moet worden. hvis leidt een voorwaardelijke bijzin in en betekent hier “als”. Het introduceert de voorwaarde hvis opkaldet varer længere: de opdracht om te schrijven geldt wanneer het gesprek langer duurt. opkaldet is de bepaalde enkelvoudsvorm van het onzijdige zelfstandig naamwoord opkald (“telefoongesprek”, “oproep”). Het basiswoord is opkald; et opkald betekent “een telefoongesprek”, en de uitgang -et maakt daarvan opkaldet, “het telefoongesprek”. De vertaling gebruikt hier “het gesprek”, maar de Deense vorm verwijst specifiek naar een oproep. varer is de tegenwoordige vorm van vare (“duren”, “aanhouden”). De vorm wordt in de tegenwoordige tijd niet aangepast aan de persoon: jeg varer, du varer enzovoort hebben allemaal varer, al zijn niet al deze combinaties in betekenis even gebruikelijk. Hier is opkaldet het onderwerp: “het gesprek duurt”. længere is de vergrotende trap van lang (“lang”). De keten is lang — længere — længst: lang — langer — langst. Hier gaat het om langere duur; de zin noemt niet precies waarmee die duur wordt vergeleken. In de volledige zin staat eerst de instemming Det kan jeg godt, daarna de tegenstelling met men (“maar”) en vervolgens de opdracht skriv til mig (“schrijf mij”). De bijzin na hvis bepaalt de voorwaarde: opkaldet varer længere betekent “het gesprek duurt langer”. Samen betekent de uiting: “Dat kan ik doen, maar stuur me een bericht als het gesprek langer duurt.”
Det gør jeg. Jeg burde være tilbage, før næste agendapunkt begynder.
Dat zal ik doen. Ik zou terug moeten zijn voordat het volgende agendapunt begint.
- Det gør jeg
- Dat zal ik doen
- burde
- zou moeten
- være tilbage
- terug zijn
- før
- voordat
- næste
- volgende
- agendapunkt
- agendapunt
- begynder
- begint
Uitgebreide uitleg
Det gør jeg betekent hier “Dat zal ik doen”. Det verwijst in deze reactie naar de eerder genoemde handeling; het benoemt die handeling niet zelf. gør is de tegenwoordige vorm van gøre (“doen”): jeg gør betekent “ik doe”. Samen is Det gør jeg een herbruikbaar Deens patroon om toe te zeggen dat je een eerder genoemde handeling uitvoert. burde betekent hier “zou moeten”. In Jeg burde være ... drukt het uit dat terug zijn op dat moment verwacht of nodig is. Na burde staat de infinitief: burde være betekent “zou moeten zijn”. burde zegt hier niet dat de spreker al terug is. være tilbage betekent “terug zijn”. være is de infinitief van zijn; tilbage betekent “terug” en blijft hier onveranderd. Een vergelijkbaar patroon is være hjemme (“thuis zijn”), waarbij het tweede element een plaats of toestand aangeeft. før betekent “voordat”. Het leidt hier de tijdsbepaling in: het terug zijn moet plaatsvinden vóór de gebeurtenis in het daaropvolgende deel. Voorbeeld: Ring, før du går. — “Bel voordat je weggaat.” næste betekent “volgende” en beschrijft hier het zelfstandig naamwoord agendapunkt. Leer deze vorm hier als het Deense woord voor “volgende”; hij is niet hetzelfde als første (“eerste”). Voorbeeld: næste møde — “de volgende vergadering”. agendapunkt betekent “agendapunt”. Het is een samenstelling van agenda en punkt (“punt”) en wordt als één woord geschreven. Het verwijst hier naar één onderdeel van de agenda, niet naar de hele agenda. begynder betekent “begint”. Het is de tegenwoordige vorm van begynde (“beginnen”). In deze bijzin is næste agendapunkt het onderwerp: het volgende agendapunt begint. Voorbeeld: Mødet begynder klokken ni. — “De vergadering begint om negen uur.” De uiting wordt opgebouwd als Det gør jeg (“Dat zal ik doen”) + Jeg burde være tilbage (“Ik zou terug moeten zijn”) + før næste agendapunkt begynder (“voordat het volgende agendapunt begint”). Samen betekent de volledige uiting: “Dat zal ik doen. Ik zou terug moeten zijn voordat het volgende agendapunt begint.”
Den første del efter pausen er bare en kort opdatering.
Het eerste deel na de pauze is maar een korte update.
- Den
- de
- første
- eerste
- del
- deel
- efter
- na
- pausen
- de pauze
- er
- is
- bare
- maar
- kort
- kort
- opdatering
- update
Uitgebreide uitleg
Den staat hier voor een bepaald, enkelvoudig zelfstandig naamwoord van het en-type: den første del betekent “het eerste deel”. Het is niet hetzelfde als het aanwijzende det, dat bij een et-woord hoort. De vorm van den zegt op zichzelf niet welk concreet deel bedoeld wordt; de vaste vertaling identificeert dit als het eerste deel. første betekent hier “eerste”. Het is de rangtelwoordvorm die bij først (“eerst”) hoort: først – første. In deze woordgroep staat første vóór del en krijgt het geen aparte vorm voor mannelijk of vrouwelijk; het Deens gebruikt hier første. del betekent “deel”. Het is een zelfstandig naamwoord van het en-type: en del, bepaald delen. In den første del wordt het deel als bepaald gepresenteerd, terwijl del zelf na het rangtelwoord in zijn onbepaalde vorm blijft staan; den markeert de bepaaldheid van de hele woordgroep. efter betekent “na” en introduceert hier een tijdsbepaling: efter pausen = “na de pauze”. Het kan ook andere relaties aangeven, maar hier gaat het om de tijd na een gebeurtenis. pausen betekent “de pauze”. De basisvorm is pause; de uitgang -n maakt het woord bepaald: en pause → pausen. De bepaaldheid zit dus aan het einde van het woord. er is de tegenwoordige vorm van være (“zijn”). In deze zin verbindt het het onderwerp den første del met de informatie erna: “het eerste deel is …”. De vorm er wordt in het Deens niet aangepast aan enkelvoud of meervoud. bare betekent hier “maar” in de betekenis “slechts/alleen maar”. Het beperkt de omvang of het belang van wat volgt; het betekent hier niet “kaal” of “bloot”. kort betekent “kort” en beschrijft hier opdatering: en kort opdatering = “een korte update”. De basisvorm is kort; bij een et-woord is die vorm ook gebruikelijk, terwijl het meervoud of bepaalde vormen korte hebben, bijvoorbeeld korte opdateringer (“korte updates”). opdatering betekent “update” of “bijgewerkte informatie”. Het is een zelfstandig naamwoord van het en-type: en opdatering. In deze zin is het een onbepaald enkelvoud na en: “een korte update”. Samen vormen den første del en efter pausen de woordgroep “het eerste deel na de pauze”. Daarna volgt de koppelzin er bare en kort opdatering: dat deel is slechts een korte update. De volledige betekenis is daarom: “Het eerste deel na de pauze is maar een korte update.”
Det hjælper. Jeg går udenfor nu.
Dat helpt. Ik ga nu even naar buiten.
- Det hjælper
- Dat helpt
- Jeg
- ik
- går
- ga
- udenfor
- naar buiten
- nu
- nu
Uitgebreide uitleg
Det hjælper betekent hier “Dat helpt”. Det is een onzijdig enkelvoudig voornaamwoord dat in deze zin als onderwerp wordt gebruikt; de precieze zaak waarnaar het verwijst, wordt in de vaste zin niet benoemd. Hjælper is de tegenwoordige tijd van hjælpe (“helpen”). De uitgang -r markeert hier de tegenwoordige tijd: jeg hjælper = “ik help” en det hjælper = “dat helpt”. Jeg betekent “ik” en is het eerste persoonsvoornaamwoord voor één spreker. Het is de handelende persoon in het tweede deel van de zin. Een bruikbaar contrast is du (“jij/u”) voor de aangesprokene en jeg (“ik”) voor de spreker. Går is de tegenwoordige tijd van gå (“gaan/lopen”). In deze zin betekent het, samen met udenfor, dat de spreker naar buiten gaat. Het Deense werkwoord heeft hier dezelfde vorm bij verschillende onderwerpen: jeg går = “ik ga” en du går = “jij gaat”. Voorbeeld: Jeg går hjem. — “Ik ga naar huis.” Udenfor betekent “naar buiten” in deze combinatie en geeft de bestemming of richting van het gaan aan. Het is een bijwoord en wordt niet verbogen naar persoon of getal. Het kan ook een plaats aanduiden: Han står udenfor. — “Hij staat buiten.” In de vaste zin maakt går udenfor duidelijk dat de beweging naar buiten gericht is. Nu betekent “nu” en plaatst de handeling in het huidige moment. Het verandert niet naar persoon of getal. De volgorde Jeg går ... nu is een manier om “ik ga nu ...” uit te drukken; nu kan in andere zinnen ook eerder staan, bijvoorbeeld Nu går jeg. — “Nu ga ik.” Samen vormen Jeg går udenfor nu de betekenis “Ik ga nu even naar buiten”, zoals in de vaste vertaling. Jeg is het onderwerp, går de handeling, udenfor de richting of bestemming en nu het tijdstip. De volledige uiting bestaat dus uit eerst Det hjælper (“Dat helpt”) en daarna de mededeling dat de spreker op dit moment naar buiten gaat.
Brug den tid, du har brug for, men hold øje med klokken.
Neem de tijd die je nodig hebt, maar houd de klok in de gaten.
- Brug
- neem; gebruik
- den
- de
- tid
- tijd
- har brug for
- nodig hebben
- hold øje med
- in de gaten houden
- klokken
- de klok
Uitgebreide uitleg
Brug is de gebiedende wijs van bruge en betekent hier “neem” in de vaste combinatie met tid: gebruik deze tijd. Dezelfde vorm kan ook letterlijk “gebruik” betekenen. Voorbeeld: Brug telefonen. — “Gebruik de telefoon.” den is een bepaald lidwoord voor een enkelvoudig woord van het gemeenschappelijk geslacht. Het hoort hier bij tid; het betekent niet op zichzelf “één”. In het Deens staan bepaalde lidwoorden soms vóór het zelfstandig naamwoord, zoals hier, terwijl andere zelfstandige naamwoorden een achtergevoegd bepaald lidwoord hebben. tid betekent “tijd”. Het is een zelfstandig naamwoord. In deze zin gaat het om de beschikbare tijd, niet om een specifiek tijdstip. Voorbeeld: Jeg har tid. — “Ik heb tijd.” har brug for is een vaste constructie met de betekenis “nodig hebben”. har is de tegenwoordige tijd van have; de constructie drukt uit dat iemand behoefte heeft aan iets. In du har brug for is du het onderwerp en is de volledige betekenis “die jij nodig hebt”. Voorbeeld: Jeg har brug for hjælp. — “Ik heb hulp nodig.” hold øje med is een vaste uitdrukking: “iets in de gaten houden” of “ergens op letten”. hold is de gebiedende wijs van holde. Het voorzetsel med hoort bij deze uitdrukking; vervang het niet zomaar door een ander voorzetsel. Voorbeeld: Hold øje med barnet. — “Houd het kind in de gaten.” klokken betekent hier “de klok”. Dit is de bepaalde enkelvoudsvorm van klokke; de uitgang -en markeert hier bepaaldheid. In een andere context kan klokke ook een bel aanduiden, maar de vaste vertaling maakt hier de betekenis “klok” duidelijk. De eerste hoofdzin bestaat uit Brug den tid (“neem de tijd”) en de bijzin du har brug for (“die je nodig hebt”). De komma scheidt daarna men (“maar”) van de tweede aansporing: hold øje med klokken (“houd de klok in de gaten”). Samen betekent de hele uiting: “Neem de tijd die je nodig hebt, maar houd de klok in de gaten.”
Grammatica
Bestemde vorm: substantief + -en/-et
Mødet begynder om lidt.
Meu-dhet be-gö-nah om leedh.De vergadering begint zo.
De bepaalde vorm staat met een achtervoegsel: møde wordt mødet. Het suffix hangt af van het woordgeslacht.
før + bijzin
før mødet begynder
Feur meu-dhet be-gö-nahvoordat de vergadering begint
Na før volgt een bijzin met eerst het onderwerp en daarna het werkwoord.
Deens woordenschat
Quiz
Woordvolgorde
Zet de woorden in de juiste volgorde.
Dat helpt. Ik ga nu even naar buiten.
Antwoord tonen
Det hjælper. Jeg går udenfor nu.Spelling
Tik op de letters om het woord te spellen.
onderwerp
Antwoord tonen
emnerustig, stil
Antwoord tonen
stillepauze
Antwoord tonen
pausenuitvoeren