Jeg
“Jeg” betekent hier “ik” en is degene die de handeling uitvoert. De vorm “jeg” staat ook midden in de zin met dezelfde betekenis; gebruik bijvoorbeeld “Jeg skal …” om over je eigen plan of noodzaak te spreken.
skal
“skal” drukt hier uit dat de spreker iets moet of van plan is te doen: “Jeg skal foretage …” betekent dat hij een telefoongesprek moet voeren. Het staat vóór de infinitief “foretage”, zoals in “skal + infinitief” voor een plan of noodzakelijke handeling.
foretage
“foretage” betekent hier “uitvoeren” of, in combinatie met “et privat opkald”, “een telefoongesprek voeren”. De uitdrukking “foretage et opkald” is een bruikbare combinatie voor een telefoongesprek dat iemand maakt of voert.
et
“et” betekent hier “een” en introduceert het zelfstandig naamwoord in “et privat opkald”. Het staat vóór de combinatie van bijvoeglijk naamwoord en zelfstandig naamwoord, zoals in “et + privat opkald”.
privat
“privat” betekent hier “privé” en beschrijft het soort telefoongesprek: het gesprek is niet bedoeld voor anderen. In “et privat opkald” staat het direct vóór het zelfstandig naamwoord.
opkald
“opkald” betekent hier “telefoongesprek” of “oproep”, in “et privat opkald”. Je kunt het gebruiken na een bepaling zoals “et privat” om aan te geven om wat voor oproep het gaat.
i
“i” betekent in “i pausen” “tijdens” of letterlijk “in” de pauze. De combinatie “i + een tijdsperiode” geeft aan wanneer iets gebeurt.
pausen
“pausen” betekent “de pauze”; het is de vorm van “pause” in de uitdrukking “i pausen”. De combinatie “i pausen” gebruik je om een handeling tijdens een pauze te plaatsen.
Brug
“Brug” betekent aan het begin van deze zin “gebruik” en is de gebiedende vorm van “bruge”. De kleine-lettervorm “brug” in “har brug for” heeft daar een andere functie: die vaste uitdrukking betekent “nodig hebben”.
den
“den” verwijst hier naar een specifieke gang in “den stille gang” en betekent daar “de”. Het staat ook in “den tid, du har brug for” en bepaalt daar de specifieke tijd waarover gesproken wordt.
stille
“stille” betekent hier “stille” of “rustige” en beschrijft de gang die geschikt is voor een gevoelig gesprek. In “den stille gang” staat het vóór het zelfstandig naamwoord.
gang
“gang” betekent hier “gang” of “hal”, de rustige plaats waar de spreker kan bellen. In “den stille gang” wordt het voorafgegaan door een bepaling die de gang beschrijft.
hvis
“hvis” betekent hier “als” en introduceert de voorwaarde “hvis emnet er følsomt”. Gebruik “hvis” vóór een voorwaardelijke bijzin wanneer een advies of handeling afhankelijk is van een situatie.
emnet
“emnet” betekent “het onderwerp” in “hvis emnet er følsomt”. Het is de bepaalde vorm van “emne” en verwijst naar het specifieke onderwerp van het gesprek.
er
“er” verbindt hier het onderwerp met een toestand of beschrijving, zoals in “emnet er følsomt”. Het staat ook in “er tilbage” en “er bare en kort opdatering” om een toestand of omschrijving uit te drukken.
følsomt
“følsomt” betekent hier “gevoelig” en beschrijft het onderwerp van het gesprek. In “emnet er følsomt” volgt het op “er” en geeft het aan hoe het onderwerp ligt.
vil
“vil” betekent hier “wil” en drukt de wens van de spreker uit: “Jeg vil ikke forstyrre” betekent dat hij de anderen niet wil storen. De vorm staat vóór “ikke” en de infinitief “forstyrre”.
ikke
“ikke” maakt de bedoeling in “Jeg vil ikke forstyrre” negatief: de spreker wil de anderen niet storen. Het staat hier vóór de infinitief die de ongewenste handeling benoemt.
forstyrre
“forstyrre” betekent hier “storen” of “onderbreken”, namelijk de mensen die nog werken. Na “vil ikke” staat het in de infinitief, zoals in “vil ikke forstyrre”.
dem
“dem” betekent hier “hen” of “die mensen” en is het doelwit van “forstyrre”. In “forstyrre dem, der stadig arbejder” verwijst het naar de mensen die nog aan het werk zijn.
der
“der” betekent hier “die” en leidt de bijzin “der stadig arbejder” in. De bijzin geeft extra informatie over de mensen die met “dem” worden bedoeld.
stadig
“stadig” betekent hier “nog” of “steeds” en geeft aan dat het werken op dat moment doorgaat. In “stadig arbejder” staat het bij de handeling die nog bezig is.
arbejder
“arbejder” betekent hier “werken” en beschrijft wat de mensen nog doen. In “dem, der stadig arbejder” staat het in de bijzin na “der”.
Mødet
“Mødet” betekent “de vergadering” en is de vergadering waarnaar in de situatie wordt verwezen. Het is de bepaalde vorm van “møde” en staat hier als onderwerp van “begynder”.
begynder
“begynder” betekent hier “begint”; de vergadering begint opnieuw na de pauze. De vorm staat in “Mødet begynder igen” en ook in “agendapunkt begynder”, dus na het onderwerp van de zin.
igen
“igen” betekent hier “weer” of “opnieuw” en geeft aan dat de vergadering na een onderbreking verdergaat. In “begynder igen” verduidelijkt het dat het begin opnieuw plaatsvindt.
om
“om” betekent in “om lidt” “over” of “binnen”, dus over korte tijd. De vaste tijdsaanduiding “om lidt” gebruik je om te zeggen dat iets binnenkort gebeurt.
lidt
“lidt” betekent in “om lidt” “een korte hoeveelheid tijd” of “binnenkort”. Samen met “om” vormt het een tijdsaanduiding voor iets dat snel zal gebeuren.
så
“så” betekent hier “dus” en verbindt de naderende vergadering met het advies om het gesprek kort te houden. Gebruik “så” om een gevolg of conclusie aan een voorafgaande mededeling te koppelen.
hold
“hold” betekent in “hold det kort” “houd” en in “hold øje med klokken” ook “houd”. Het is de gebiedende vorm waarmee iemand direct een advies of verzoek geeft.
det
“det” verwijst in “hold det kort” naar het telefoongesprek dat kort moet blijven. In “Det kan jeg godt”, “Det gør jeg” en “Det hjælper” verwijst “Det” naar de voorafgaande handeling of situatie.
kort
“kort” betekent hier “kort” in de zin van een korte duur: het telefoongesprek moet niet lang duren. In “hold det kort” volgt het op het voorwerp “det” en beschrijft het de gewenste duur.
du
“du” betekent “jij” en is de persoon aan wie het verzoek wordt gericht. In “kan du så …” staat het als onderwerp van een vraag of verzoek.
kan
“kan” betekent in “kan du så …” “kun je” en vormt een beleefd verzoek. In “Det kan jeg godt” drukt het uit dat de spreker iets kan of bereid is te doen.
tilbage
“tilbage” betekent hier “terug” en verwijst naar terugkeer naar de vergadering. Het staat in “er tilbage” en “være tilbage”, dus samen met een vorm van “zijn”.
præcis
“præcis” betekent hier “precies” en versterkt de tijdsaanduiding in “præcis til tiden”. Het maakt duidelijk dat de spreker exact op het afgesproken moment terug wil zijn.
til
“til” betekent in “til tiden” niet “naar”, maar maakt deel uit van de uitdrukking “op tijd”. De combinatie “til tiden” gebruik je om aan te geven dat iets op het juiste moment gebeurt.
tiden
“tiden” betekent “de tijd” in de vaste combinatie “til tiden”. Het is de bepaalde vorm van “tid” en verwijst hier naar het juiste of afgesproken moment.
holde styr på
“holde styr på” betekent als geheel “bijhouden” of “overzicht houden over”, hier over wat de spreker mist. “holde” draagt het idee van behouden, “styr” verwijst binnen deze uitdrukking naar overzicht of controle, en “på” verbindt dit met datgene waarop je let. Gebruik de constructie “holde styr på + iets of een bijzin”, zoals “holde styr på det, jeg går glip af”.
går glip af
“går glip af” betekent als geheel “missen”, hier iets missen doordat je niet bij de vergadering bent. “går” is de werkwoordsvorm binnen de uitdrukking, “glip” maakt deel uit van de vaste combinatie, en “af” voltooit die combinatie. Gebruik “gå glip af + iets” voor iets dat je niet meemaakt of niet opvangt.
godt
“godt” betekent in “Det kan jeg godt” dat de spreker dit inderdaad kan of ermee instemt; het betekent hier niet alleen letterlijk “goed”. De hele reactie is een natuurlijke manier om een verzoek bevestigend te beantwoorden.
men
“men” betekent “maar” en introduceert een beperking of aanvullende voorwaarde: de spreker wil helpen, maar vraagt om een bericht bij vertraging. Gebruik “men” om twee delen met een tegenstelling of beperking te verbinden.
skriv
“skriv” betekent hier “schrijf” of, in “skriv til mig”, “stuur mij een bericht”. Het is de gebiedende vorm van “skrive” en wordt gebruikt met “til” voor de persoon aan wie je schrijft.
mig
“mig” betekent “mij” en is in “skriv til mig” de persoon die het bericht moet ontvangen. Na “til” gebruik je deze vorm om de ontvanger aan te geven.
opkaldet
“opkaldet” betekent “het telefoongesprek” of “de oproep” en is het onderwerp van “varer længere”. Het is de bepaalde vorm van “opkald” en verwijst naar het eerder genoemde gesprek.
varer
“varer” betekent hier “duurt” en beschrijft de duur van het telefoongesprek. In “opkaldet varer længere” staat de vorm na het onderwerp en vóór de aanduiding van de langere duur.
længere
“længere” betekent hier “langer” en geeft aan dat het telefoongesprek meer tijd in beslag neemt. Samen met “varer” vormt het de bruikbare combinatie “varer længere” voor iets dat langer duurt.
gør
“gør” betekent in “Det gør jeg” “doe” en verwijst naar het bijhouden van de gemiste informatie uit de vorige zin. Deze reactie gebruik je om een verzoek of aangekondigde handeling bevestigend over te nemen.
burde
“burde” drukt hier een verwachting uit: de spreker verwacht volgens de planning terug te zijn vóór het volgende agendapunt. Het staat vóór “være” in de constructie “burde være + toestand of plaats”.
være
“være” betekent hier “zijn” en vormt samen met “tilbage” de uitdrukking “være tilbage”, terug zijn. Na “burde” staat deze vorm in “burde være tilbage”.
før
“før” betekent “voordat” en leidt de tijdsbepaling “før næste agendapunkt begynder” in. Gebruik “før” vóór een gebeurtenis of bijzin die eerder moet plaatsvinden dan een andere gebeurtenis.
næste
“næste” betekent “volgende” en beschrijft het agendapunt dat na het huidige onderdeel komt. In “næste agendapunkt” staat het vóór het zelfstandig naamwoord.
agendapunkt
“agendapunkt” betekent “agendapunt” en verwijst naar een afzonderlijk onderdeel van de vergadering. In “næste agendapunkt begynder” is het het onderwerp van “begynder”.
første
“første” betekent “eerste” en geeft de volgorde aan van het onderdeel na de pauze. In “den første del” staat het vóór “del” om het eerste onderdeel te benoemen.
del
“del” betekent hier “deel” of “onderdeel” van de vergadering. In “den første del efter pausen” wordt het nader bepaald door “første” en door de tijdsbepaling “efter pausen”.
efter
“efter” betekent hier “na” en plaatst het deel in de tijd na de pauze. De constructie “efter + zelfstandig naamwoord” gebruik je om aan te geven wat eraan voorafgaat.
bare
“bare” betekent hier “maar” of “slechts” en maakt de inhoud van het eerste onderdeel kleiner of eenvoudiger: het is “bare en kort opdatering”. Het staat vóór de bepaling die uitlegt wat het onderdeel precies is.
en
“en” betekent hier “een” en introduceert “kort opdatering”. Het staat vóór het bijvoeglijk naamwoord en zelfstandig naamwoord in “en kort opdatering”.
opdatering
“opdatering” betekent “update” of een korte stand van zaken. In “en kort opdatering” verwijst het naar het korte informatieve onderdeel van de vergadering.
hjælper
“hjælper” betekent hier “helpt” in “Det hjælper”, waarmee de spreker zegt dat de informatie nuttig is. De vorm kan worden gebruikt als reactie wanneer een uitleg of voorstel iemand verder helpt.
går
“går” betekent in “Jeg går udenfor” “ga” of “gaat”, namelijk naar buiten gaan. In de vaste uitdrukking “går glip af” maakt dezelfde vorm deel uit van de betekenis “missen”.
udenfor
“udenfor” betekent hier “naar buiten” of “buiten” en geeft aan waar de spreker naartoe gaat om te bellen. In “Jeg går udenfor nu” staat het na het werkwoord van beweging.
nu
“nu” betekent “nu” en geeft aan dat de spreker onmiddellijk naar buiten gaat. Het kan aan het einde van een zin staan, zoals in “Jeg går udenfor nu”, om het tijdstip te benadrukken.
tid
“tid” betekent hier “tijd” in “den tid, du har brug for”. Het verwijst naar de hoeveelheid tijd die iemand nodig heeft en staat hier in een bijzin die door “du har brug for” wordt bepaald.
har brug for
“har brug for” betekent als geheel “nodig hebben”, hier in “den tid, du har brug for”: de tijd die je nodig hebt. “har” draagt het werkwoordelijke deel, “brug” is een zelfstandig onderdeel van de uitdrukking, en “for” maakt de vaste constructie compleet. Gebruik “har brug for + iets” om aan te geven wat iemand nodig heeft.
hold øje med
“hold øje med” betekent als geheel “in de gaten houden” of “opletten op”. “hold” betekent hier “houd”, “øje” betekent “oog” en “med” verbindt de handeling met datgene waarop je let. In “hold øje med klokken” gaat het erom de tijd in de gaten te houden.
klokken
“klokken” betekent “de klok” en is datgene waarop de spreker moet letten. In de vaste combinatie “hold øje med klokken” verwijst het praktisch naar het bewaken van de tijd.