Rustig reageren op geluid in de stille zone | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Rustig reageren op geluid in de stille zone oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Folkene bag os taler i stilleområdet.

Folguh-nuh bèè oes teeluh ie steluh-oomroo-eh. De mensen achter ons praten in de stille zone.

Det forstyrrer, men vi kan håndtere det høfligt.

Deh foh-streuh, men wie kèn hon-teer-uh deh heuf-lie. Het leidt af, maar we kunnen er beleefd mee omgaan.

Skal jeg tale med dem eller spørge bibliotekaren?

Sgèl jai teeluh meh dem elluh spøhr-uh biblio-teeg-aa-n? Zal ik met hen praten of de bibliothecaris vragen?

Prøv først at give dem en stille påmindelse, medmindre det føles ubehageligt.

Pruhv feurst eh kie-vuh dem en stelluh poo-men-uhl-suh, meh-men-uh deh feuluhs oe-bee-heh-lie. Geef ze eerst zachtjes een seintje, tenzij dat ongemakkelijk voelt.

Jeg kunne bede dem om at fortsætte samtalen udenfor.

Jai koen-uh bee-dhuh dem om eh foh-stèh-duh sem-teel-uh oe-dhen-fohr. Ik zou ze kunnen vragen om het gesprek buiten voort te zetten.

På den måde er det tydeligt uden at lyde uhøfligt.

Poo dehn moo-dhuh èh deh tuu-dhuh-lie oe-dhuhn eh luu-dhuh oe-heuf-lie. Zo blijft het duidelijk zonder onbeleefd te klinken.

Hvis de bliver ved med at tale, kan vi bede bibliotekaren om at gribe ind.

Vès die blie-vuh veh meh eh teeluh, kèn wie bee-dhuh biblio-teeg-aa-n om eh grie-vuh en. Als ze blijven praten, kunnen we de bibliothecaris vragen om in te grijpen.

På den måde bliver det ikke til en scene.

Poo dehn moo-dhuh blie-vuh deh eeg-uh tel en see-nuh. Zo wordt het geen scène.

Det vil jeg hellere gøre end at klage højlydt.

Deh vèl jai helluh keur-uh en eh klèè-uh hoi-luud. Dat doe ik liever dan luid te klagen.

Lad os spørge stille og roligt og så vende tilbage til at studere.

Lèh oes spøhr-uh stelluh oh roo-lie oh soo venuh teh-bèèluh tel eh stoe-teer-uh. Laten we het zachtjes vragen en daarna weer gaan studeren.

Woord voor woord

Folkene Folkene betekent hier ‘de mensen’ die achter de gesprekspartners zitten. De vorm verwijst naar de concrete groep in de stille zone; je gebruikt het als onderwerp wanneer je over die mensen spreekt.

bag Bag betekent hier ‘achter’ en geeft de plaats aan ten opzichte van de gesprekspartners. Het kan voor een persoon of voorwerp staan om een positie aan te duiden, zoals in bag os.

os Os betekent hier ‘ons’ en verwijst naar de groep waartoe de spreker en de ander behoren. In bag os staat het na de plaatsaanduiding en maakt het duidelijk achter wie de mensen zitten.

taler Taler betekent hier ‘praten’ of ‘aan het praten zijn’. Het beschrijft wat Folkene op dit moment doet; je kunt het gebruiken voor iemand die met anderen communiceert.

i I betekent hier ‘in’ en geeft aan waar de mensen praten. Het staat voor de plaatsaanduiding stilleområdet en wordt vaak gebruikt om een ruimte of gebied aan te wijzen.

stilleområdet Stilleområdet betekent hier ‘de stille zone’, de aangewezen plek waar stilte wordt verwacht. Het woord benoemt een specifiek gebied; je kunt het gebruiken wanneer je naar zo’n rustige zone verwijst.

Det Det verwijst hier naar de situatie dat de mensen praten en betekent ongeveer ‘het’ of ‘dat’. In Det forstyrrer is het de situatie die als storend wordt beschreven, niet een afzonderlijk voorwerp.

forstyrrer Forstyrrer betekent hier ‘stoort’ of ‘leidt af’: het praten maakt het moeilijker om je te concentreren. Het woord kan worden gebruikt voor geluid, gedrag of een andere situatie die iemand hindert.

men Men betekent ‘maar’ en verbindt de hinderlijke situatie met een rustige oplossing. Je gebruikt het om een tegenstelling of beperking in de volgende mededeling in te leiden.

vi Vi betekent ‘we’ en verwijst naar de twee mensen die samen beslissen wat ze zullen doen. Het is hier het onderwerp van kan håndtere en omvat de spreker en de gesprekspartner.

kan Kan geeft hier aan dat iets mogelijk is: de twee gesprekspartners kunnen de situatie beleefd aanpakken. Het wordt gebruikt vóór de werkwoordsvorm håndtere om mogelijkheid of vermogen uit te drukken.

håndtere Håndtere betekent hier ‘omgaan met’ of ‘aanpakken’, namelijk de storende situatie. Het staat na kan; een bruikbaar patroon is iets op een bepaalde manier håndtere, zoals beleefd.

høfligt Høfligt betekent hier ‘beleefd’ en beschrijft de manier waarop ze met de situatie omgaan. Het geeft aan dat hun reactie respectvol moet blijven, bijvoorbeeld tegenover andere mensen in een gedeelde ruimte.

Skal Skal betekent hier ‘zal’ in de vraag Skal jeg ...?, waarmee de spreker voorstelt om iets te doen en de ander om advies vraagt. Deze vorm staat vóór jeg in zo’n vraag over een mogelijke actie.

jeg Jeg betekent ‘ik’ en verwijst naar de persoon die overweegt met de anderen te praten of de bibliothecaris te vragen. In Skal jeg ...? staat het direct na Skal.

tale Tale betekent hier ‘praten’ of ‘spreken’, namelijk rechtstreeks met de mensen in de stille zone. In tale med iemand geeft med aan met wie de spreker praat.

med Med betekent hier ‘met’ en verbindt tale met de personen met wie gesproken zou worden. Het vaste gebruik tale med iemand betekent met iemand praten.

dem Dem betekent hier ‘hen’ of ‘ze’ en verwijst naar de mensen achter de gesprekspartners. Het staat na med in med dem, dus als de personen met wie de spreker wil praten.

eller Eller betekent ‘of’ en biedt een tweede mogelijkheid naast rechtstreeks met hen praten. Het verbindt hier twee acties waaruit de spreker kan kiezen.

spørge Spørge betekent hier ‘vragen’, namelijk de bibliothecaris om hulp of optreden vragen. Het kan gevolgd worden door de persoon aan wie je iets vraagt, zoals in spørge bibliotekaren.

bibliotekaren Bibliotekaren betekent hier ‘de bibliothecaris’, de medewerker aan wie de spreker eventueel hulp kan vragen. De vorm verwijst naar een specifieke persoon in de bibliotheek.

Prøv Prøv betekent ‘probeer’ en is hier een rustige aansporing om eerst een stille herinnering te geven. Je gebruikt deze vorm om iemand direct een voorstel of advies te geven.

først Først betekent ‘eerst’ en bepaalt de volgorde van de voorgestelde acties. Het maakt duidelijk dat de stille herinnering vóór het inschakelen van de bibliothecaris komt.

at At is hier de infinitiefmarkeerder vóór give en leidt de handeling ‘geven’ in. Na uitdrukkingen zoals Prøv at ... volgt zo de handeling die iemand moet proberen.

give Give betekent hier ‘geven’ in de uitdrukking give dem en stille påmindelse: hun een stille herinnering geven. Een bruikbaar patroon is give iemand iets, waarbij de persoon vóór het gegevene kan staan.

en En betekent hier ‘een’ en introduceert één niet nader bepaalde påmindelse. Het staat direct vóór het zelfstandig naamwoord en maakt de uitdrukking en stille påmindelse mogelijk.

stille Stille betekent hier ‘stil’ of ‘rustig’ en beschrijft de manier waarop de herinnering wordt gegeven. Het helpt om aan te geven dat de reactie niet luid of confronterend moet zijn.

påmindelse Påmindelse betekent hier ‘herinnering’ of ‘seintje’: een korte aanwijzing dat de anderen in een stille zone zijn. Je kunt het gebruiken voor een vriendelijke herinnering aan een afspraak of regel.

medmindre Medmindre betekent ‘tenzij’ en introduceert hier de uitzondering dat de voorgestelde aanpak ongemakkelijk voelt. Het verbindt de hoofdgedachte met een voorwaarde die ervan afwijkt.

føles Føles betekent hier ‘voelt’ in de beoordeling van de situatie als onaangenaam. In det føles ubehageligt beschrijft het hoe de situatie voor iemand aanvoelt; het kan bij een gevoel of indruk worden gebruikt.

ubehageligt Ubehageligt betekent hier ‘ongemakkelijk’ of ‘onaangenaam’ en beschrijft hoe het geven van de herinnering kan aanvoelen. Het staat bij føles om een persoonlijke ervaring of indruk te benoemen.

kunne Kunne geeft in Jeg kunne ... aan dat de spreker een mogelijke aanpak overweegt: ‘ik zou kunnen’. Het verzacht het voorstel en wordt hier gevolgd door bede.

bede Bede betekent hier ‘vragen’ of ‘verzoeken’, met het doel dat de andere mensen hun gesprek buiten voortzetten. Een bruikbaar patroon is bede iemand om at ... voor een verzoek aan iemand.

om Om hoort hier bij de constructie bede dem om at fortsætte en leidt de gevraagde handeling in. In zo’n verzoek staat om na de persoon aan wie iets wordt gevraagd.

fortsætte Fortsætte betekent hier ‘voortzetten’, namelijk het gesprek buiten verder laten gaan. Het staat na at en krijgt samtalen als datgene wat wordt voortgezet.

samtalen Samtalen betekent hier ‘het gesprek’ en verwijst naar het gesprek van de mensen in de stille zone. De vorm gaat over een specifiek gesprek dat al in de situatie aanwezig is.

udenfor Udenfor betekent hier ‘buiten’, tegenover de ruimte waar stilte nodig is. Het geeft de plaats aan waar de anderen hun gesprek kunnen voortzetten.

På På maakt hier deel uit van På den måde, waarmee naar de voorgestelde aanpak wordt verwezen. In deze uitdrukking helpt het de manier of aanpak aan te wijzen waarop iets gebeurt.

den Den maakt hier samen met måde de uitdrukking På den måde, ‘op die manier’. Het verwijst naar de aanpak die net is voorgesteld, namelijk vragen om buiten verder te praten.

måde Måde betekent ‘manier’ of ‘wijze’ en verwijst hier naar de gekozen manier van reageren. In På den måde wordt een eerder genoemde aanpak opgenomen in de volgende beoordeling.

er Er betekent hier ‘is’ en verbindt de situatie met de beoordeling tydeligt. In På den måde er det tydeligt wordt gezegd dat de aanpak duidelijk overkomt.

tydeligt Tydeligt betekent hier ‘duidelijk’ en beschrijft hoe de boodschap overkomt. Het staat bij er om de voorgestelde reactie te beoordelen zonder haar als onbeleefd te laten klinken.

uden Uden betekent ‘zonder’ en leidt hier de manier in die juist vermeden moet worden: onbeleefd klinken. Het staat vóór lyde om aan te geven dat iets niet op een bepaalde manier overkomt.

lyde Lyde betekent hier ‘klinken’ of ‘overkomen’, niet letterlijk geluid maken. In uden at lyde uhøfligt beschrijft het hoe de woorden voor de ander kunnen overkomen.

uhøfligt Uhøfligt betekent hier ‘onbeleefd’ en beschrijft een ongewenste indruk van de reactie. Het staat na lyde om aan te geven hoe de manier van spreken niet moet overkomen.

Hvis Hvis betekent ‘als’ en leidt de voorwaarde in dat de andere mensen blijven praten. Het verbindt hier een mogelijke toekomstige situatie met de afgesproken vervolgstap.

de De betekent hier ‘ze’ of ‘zij’ en verwijst naar de mensen achter de gesprekspartners. Het is het onderwerp van bliver ved med at tale.

bliver Bliver betekent hier niet ‘wordt’, maar draagt samen met ved de betekenis ‘blijven’ in bliver ved med at tale. De vorm beschrijft dat de handeling doorgaat; de volledige constructie wordt gevolgd door med at en een werkwoord.

ved Ved maakt hier deel uit van bliver ved med at tale en draagt bij aan de betekenis ‘doorgaan met praten’. Het is dus in deze zin geen zelfstandig voorzetsel met de betekenis ‘bij’.

gribe Gribe betekent hier samen met ind ‘ingrijpen’, namelijk actie ondernemen om de situatie te helpen oplossen. In gribe ind staat het na om en verwijst de volledige uitdrukking naar optreden in een situatie.

ind Ind maakt hier deel uit van gribe ind, dat ‘ingrijpen’ betekent. Het verandert samen met gribe de betekenis van de uitdrukking; gebruik de twee woorden daarom samen voor deze handeling.

ikke Ikke betekent ‘niet’ en ontkent hier dat de situatie in een scène verandert. Het staat vóór de rest van de ontkende uitdrukking.

til Til betekent hier ‘tot’ in de constructie bliver til en scene, waarin het een verandering naar een resultaat aanduidt. Het verbindt de situatie met het resultaat en staat vóór en scene.

scene Scene betekent hier ‘scène’, een opvallende of ongemakkelijke situatie die in het openbaar ontstaat. In til en scene verwijst het naar het mogelijke resultaat van een luid conflict.

vil Vil betekent hier ‘wil’ in de voorkeur Det vil jeg hellere gøre: de spreker kiest er liever voor dat te doen. Samen met hellere en end helpt het een voorkeur tussen twee acties uit te drukken.

hellere Hellere betekent ‘liever’ en geeft de voorkeur van de spreker aan voor een rustige aanpak boven luid klagen. Het wordt hier gecombineerd met end om de twee mogelijkheden te vergelijken.

gøre Gøre betekent hier ‘doen’ en verwijst naar de eerder besproken rustige aanpak. In Det vil jeg hellere gøre staat het als de handeling die de spreker verkiest.

end End betekent hier ‘dan’ en leidt de minder gewenste alternatieve handeling in. De constructie hellere ... end ... maakt een duidelijke voorkeur tussen twee acties.

klage Klage betekent hier ‘klagen’, namelijk luid bezwaar maken tegen het praten. Het staat na at in end at klage en benoemt de handeling die de spreker liever vermijdt.

højlydt Højlydt betekent hier ‘luid’ of ‘hardop’ en beschrijft de manier waarop iemand zou klagen. Het maakt duidelijk dat niet alleen klagen, maar vooral luid klagen als ongewenst wordt gezien.

Lad Lad betekent hier ‘laten’ in de aansporing Lad os ..., die overeenkomt met ‘laten we ...’. Samen met os wordt het gebruikt om een gezamenlijke actie voor te stellen.

og Og betekent ‘en’ en verbindt hier twee gezamenlijke acties: rustig vragen en daarna teruggaan naar studeren. Het ordent de acties zonder een tegenstelling of keuze uit te drukken.

roligt Roligt betekent hier ‘rustig’ en beschrijft de kalme manier waarop ze zullen vragen. In stille og roligt vormt het samen met stille een vaste manier om kalm en zonder ophef te handelen.

så Så betekent hier ‘dan’ of ‘vervolgens’ en geeft aan wat na het vragen gebeurt. Het markeert de overgang naar de volgende stap: terugkeren naar het studeren.

vende Vende betekent hier ‘terugkeren’ in vende tilbage til at studere. Het staat na så en wordt met tilbage gebruikt om teruggaan naar een eerdere activiteit uit te drukken.

tilbage Tilbage betekent hier ‘terug’ en specificeert de richting van vende: terug naar het studeren. Samen met vende geeft het aan dat de gesprekspartners hun eerdere activiteit hervatten.

studere Studere betekent hier ‘studeren’ en is de activiteit waarnaar de gesprekspartners terugkeren. Het staat na at in vende tilbage til at studere, een patroon voor terugkeren naar een handeling.

Grammatica

bliver ved med at + infinitiv

Folkene bliver ved med at klage højlydt.

Folguh-nuh blie-vuh veh meh eh klèè-uh hoi-luud.

De mensen blijven luid klagen.

bliver ved med at + infinitiv drukt uit dat een handeling doorgaat.

medmindre + bijzin

Bibliotekaren griber ind, medmindre folkene fortsætter samtalen udenfor.

Biblio-teeg-aa-n grie-buh en, meh-men-uh folguh-nuh foh-stèh-duh sem-teel-uh oe-dhen-fohr.

De bibliothecaris grijpt in, tenzij de mensen het gesprek buiten voortzetten.

medmindre leidt een voorwaarde in en betekent ‘tenzij’. De bijzin heeft een volledig werkwoord.

Deens woordenschat

bag voorzetsel

bèè achter

bede werkwoord

bee-dhuh vragen; verzoeken

bibliotekaren zelfstandig naamwoord

biblio-teeg-aa-n de bibliothecaris

folkene zelfstandig naamwoord

folguh-nuh de mensen

forstyrrer werkwoord

foh-streuh leidt af; stoort

høfligt bijwoord

heuf-lie beleefd

håndtere werkwoord

hon-teer-uh omgaan met; aanpakken

medmindre voegwoord

meh-men-uh tenzij

påmindelse zelfstandig naamwoord

poo-men-uhl-suh herinnering; seintje

samtalen zelfstandig naamwoord

sem-teel-uh het gesprek

stilleområdet zelfstandig naamwoord

steluh-oomroo-eh de stille zone

ubehageligt bijvoeglijk naamwoord

oe-bee-heh-lie ongemakkelijk

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

De mensen achter ons praten in de stille zone.

Antwoord tonen

Folkene bag os taler i stilleområdet.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

omgaan met; aanpakken

Antwoord tonen

håndtere

tenzij

Antwoord tonen

medmindre

leidt af; stoort

Antwoord tonen

forstyrrer

beleefd

Antwoord tonen

høfligt