Må
In “Må jeg låne din boremaskine”, betekent “Må” “mag” en vraagt het om toestemming. De constructie “Må jeg ...?” gebruik je wanneer je beleefd wilt vragen of iets toegestaan is, bijvoorbeeld om iets te lenen.
jeg
“jeg” betekent “ik” en verwijst hier naar de persoon die om toestemming vraagt in “Må jeg låne din boremaskine”. Het staat vaak als onderwerp vóór het werkwoord, zoals in “Jeg har kun brugt ...”.
låne
“låne” betekent hier “lenen”, dus iets tijdelijk van iemand gebruiken en later terugbrengen. In “Må jeg låne din boremaskine” staat het na “Må jeg” in een vraag om toestemming; je kunt dezelfde constructie gebruiken voor andere voorwerpen.
din
“din” betekent “jouw” en geeft aan dat de boormachine van de aangesprokene is. Het staat hier direct vóór “boremaskine” in “din boremaskine”, een gewone manier om bezit aan te geven.
boremaskine
“boremaskine” betekent “boormachine” en is het voorwerp dat A wil lenen. Het woord komt ook terug in “en boremaskine” en later als “boremaskinen” wanneer naar dezelfde machine wordt verwezen.
for
In “for at sætte en lille hylde op” maakt “for” samen met “at” een doelconstructie: “om een kleine plank op te hangen”. Gebruik “for at” vóór een handeling om het doel van iets uit te leggen.
at
In “for at sætte en lille hylde op” is “at” onderdeel van de doelconstructie “for at” en staat het vóór de infinitief “sætte”. De hele constructie geeft aan waarvoor de boormachine nodig is.
sætte
In “sætte en lille hylde op” betekent “sætte” dat je iets plaatst of bevestigt; samen met “op” gaat het hier om een plank ophangen. Gebruik “sætte ... op” voor iets dat je op een bepaalde plaats aanbrengt.
en
“en” betekent hier “een” en introduceert “en lille hylde”, dus een niet nader bepaalde plank. Het staat vóór een zelfstandig naamwoord, vaak samen met een bijvoeglijk naamwoord zoals “lille”.
lille
“lille” betekent “klein” en beschrijft in “en lille hylde” het formaat van de plank. Het staat tussen het lidwoord “en” en het zelfstandig naamwoord “hylde”.
hylde
“hylde” betekent “plank” of “schap” en is het voorwerp dat A wil ophangen. In “sætte en lille hylde op” is het het object van de handeling; dezelfde woordgroep kun je gebruiken wanneer je een plank wilt ophangen.
op
In “sætte en lille hylde op” betekent “op” dat de plank op een vaste plaats wordt aangebracht. Het vormt samen met “sætte” de uitdrukking “sætte ... op”; de betekenis komt dus uit de hele combinatie.
Ja
“Ja” betekent “ja” en bevestigt hier het verzoek voordat B toestemming geeft met “det må du”. Je gebruikt het aan het begin van een bevestigend antwoord, zoals bij een vraag om toestemming.
det
In “Ja, det må du” verwijst “det” naar de handeling waarnaar gevraagd is: de boormachine lenen. In deze korte bevestiging staat het samen met “må du” om toestemming te geven.
du
“du” betekent “jij” en verwijst naar de persoon die de boormachine wil lenen. In “det må du” is die persoon degene die toestemming krijgt; dezelfde aanspreekvorm komt ook voor in “Har du brugt ...?”.
Har
In “Har du brugt en boremaskine før?” betekent “Har” “hebben” en helpt het een vraag te vormen over eerder gebruik. De combinatie “Har du ...?” is een gewone manier om iemand naar eerdere ervaring te vragen.
brugt
“brugt” betekent hier “gebruikt” in “Har du brugt en boremaskine før?”. Het is de vorm van “bruge” die samen met “Har” verwijst naar eerder gebruik; je kunt “Har du ... brugt?” voor andere ervaringen gebruiken.
før
“før” betekent hier “eerder” of “voorheen” en vraagt of iets al eens eerder is gebeurd. In “Har du brugt en boremaskine før?” staat het aan het einde van de vraag over ervaring.
kun
“kun” betekent “alleen” en beperkt in “Jeg har kun brugt ...” de ervaring tot één keer. Het staat vóór het werkwoordelijke deel dat wordt beperkt, en kan ook andere beperkte hoeveelheden of mogelijkheden aangeven.
gang
“gang” betekent in “én gang” “keer”. De uitdrukking geeft aan hoe vaak A de boormachine heeft gebruikt; je kunt een getal vóór “gang” zetten om een aantal keer aan te geven.
så
“så” betekent hier “dus” en verbindt de beperkte ervaring met de conclusie dat basisinstructies nuttig zouden zijn. Het kan een gevolg of conclusie inleiden, zoals in “..., så ...”.
nogle
“nogle” betekent hier “enkele” of “wat” in “nogle grundlæggende instruktioner”. Het geeft een niet precies bepaald aantal instructies aan en staat vóór de woordgroep die het bepaalt.
grundlæggende
“grundlæggende” betekent “basis-” of “fundamenteel” en beschrijft in “grundlæggende instruktioner” het soort instructies dat A nodig heeft. Het staat vóór “instruktioner” om de inhoud of het niveau ervan te specificeren.
instruktioner
“instruktioner” betekent “instructies” en verwijst hier naar uitleg over veilig gebruik van de boormachine. In “nogle grundlæggende instruktioner” kun je het combineren met een aanduiding van hoeveelheid en type.
ville
In “ville hjælpe” betekent “ville” “zou” en maakt het de uitspraak voorzichtig of voorwaardelijk: basisinstructies zouden helpen. De combinatie “ville ...” is bruikbaar wanneer je een verwachte uitkomst of beleefde wens formuleert.
hjælpe
“hjælpe” betekent “helpen” in “nogle grundlæggende instruktioner ville hjælpe”. Het staat na “ville”; je gebruikt dezelfde combinatie om te zeggen dat iets nuttig zou zijn.
Tjek
“Tjek” betekent “controleer” of “check” en is hier een directe veiligheidsinstructie. In “Tjek først, hvilken slags væg det er” geeft het aan dat de muur vóór het boren gecontroleerd moet worden.
først
“først” betekent “eerst” en legt in “Tjek først” de volgorde vast: de controle moet vóór de volgende handeling gebeuren. Je kunt het gebruiken om de eerste stap in een reeks aan te wijzen.
hvilken
“hvilken” betekent “welke” in “hvilken slags væg”, waarmee gevraagd wordt om het type muur te bepalen. De constructie “hvilken slags ...” gebruik je om naar een soort of type te vragen.
slags
“slags” betekent “soort” in “hvilken slags væg”. Samen met “hvilken” vormt het de vraag naar het type muur; dezelfde woordgroep is bruikbaar voor andere soorten voorwerpen of situaties.
væg
“væg” betekent “muur” en is in “hvilken slags væg det er” het oppervlak waarin geboord zal worden. Het woord kan in een veiligheidsinstructie worden gebruikt om het materiaal of de plaats van het boren te benoemen.
er
“er” betekent hier “is” in “hvilken slags væg det er”. Het verbindt de muur met de beschrijving van het type ervan en komt in deze bijzin achter “det”.
og
“og” betekent “en” en verbindt in “Tjek først ... og brug sikkerhedsbriller” twee veiligheidsinstructies. Je gebruikt het om gelijkwaardige handelingen of aanwijzingen aan elkaar te koppelen.
brug
“brug” betekent “gebruik” en is in “brug sikkerhedsbriller” een directe instructie. De constructie “brug ...” is geschikt wanneer je iemand zegt welk voorwerp hij of zij moet gebruiken.
sikkerhedsbriller
“sikkerhedsbriller” betekent “veiligheidsbril” of “veiligheidsbril” in de context van beschermende brillen. In “brug sikkerhedsbriller” is het het beschermingsmiddel dat tijdens het boren gebruikt moet worden.
også
“også” betekent “ook” en voegt in “Jeg er også bekymret” nog een tweede zorg aan het gesprek toe. Het staat hier vóór “bekymret” en kan worden gebruikt om een extra punt of persoon aan een uitspraak toe te voegen.
bekymret
“bekymret” betekent “bezorgd” in “Jeg er også bekymret for at ramme elektriske ledninger”. De gebruikelijke woordgroep “være bekymret for at ...” benoemt waar de zorg over gaat.
ramme
“ramme” betekent hier “raken”, namelijk per ongeluk elektrische leidingen raken tijdens het boren. Het staat na “for at” in “bekymret for at ramme ...”; die constructie gebruik je om de inhoud van een zorg te benoemen.
elektriske
“elektriske” betekent “elektrische” en beschrijft in “elektriske ledninger” wat voor soort leidingen bedoeld zijn. Het staat direct vóór “ledninger” en specificeert het gevaar waar A zich zorgen over maakt.
ledninger
“ledninger” betekent “draden” of “leidingen” en is in “ramme elektriske ledninger” het object dat mogelijk geraakt wordt. In een veiligheidscontext gebruik je het om kabels of draden in een muur aan te duiden.
denne
“denne” betekent “deze” en wijst in “denne detektor” naar de detector die B aan A geeft. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord en wordt gebruikt wanneer het aangewezen voorwerp dichtbij of duidelijk aanwezig is.
detektor
“detektor” betekent “detector” en verwijst hier naar het apparaat waarmee je vóór het boren de muur controleert. In “Brug denne detektor” is het de directe aanvulling bij de instructie om het apparaat te gebruiken.
borer
“borer” betekent “boort” in “før du borer nogen steder” en beschrijft de handeling waarvoor eerst gecontroleerd moet worden. Het is de vorm van “bore” na “du”; de woordgroep kan worden gebruikt om aan te geven waar iemand gaat boren.
nogen
In “nogen steder” betekent “nogen” “enige” of “welke dan ook”, waardoor de zin zegt dat de detector vóór het boren op om het even welke plek gebruikt moet worden. De combinatie “nogen steder” verwijst naar niet nader bepaalde plaatsen.
steder
“steder” betekent “plaatsen” in “nogen steder”. Samen met “nogen” geeft het aan dat de instructie voor elke niet nader bepaalde boorplek geldt.
scanner
“scanner” betekent “scant” in “Jeg scanner stedet” en beschrijft het controleren van de gekozen plek met de detector. Het is de vorm van “scanne”; je kunt “scanne stedet” gebruiken wanneer je een specifieke plek controleert.
stedet
“stedet” betekent “de plek” in “Jeg scanner stedet”. Het verwijst naar de specifieke plaats waar de gaten zullen worden gemarkeerd; de vorm bevat de bepaalde verwijzing naar die plek.
markerer
“markerer” betekent “markeert” in “før jeg markerer hullerne” en beschrijft het aanduiden van de boorgaten. Het is de vorm van “markere” na “jeg”; de constructie “markere ...” gebruik je voor iets dat je zichtbaar aanduidt.
hullerne
“hullerne” betekent “de gaten” en verwijst hier naar de gaten die voor de plank gemarkeerd zullen worden. In “markerer hullerne” is het de aanvulling bij de handeling van markeren.
Bring
“Bring” betekent “breng” en is in “Bring boremaskinen tilbage” een verzoek of instructie om de boormachine terug te brengen. De combinatie “bring ... tilbage” gebruik je wanneer iemand iets naar de oorspronkelijke persoon of plaats moet terugbrengen.
boremaskinen
“boremaskinen” betekent “de boormachine” en verwijst naar de specifieke machine die eerder geleend is. Het is de bepaalde vorm van “boremaskine” en staat in “Bring boremaskinen tilbage” als het voorwerp dat teruggebracht moet worden.
tilbage
“tilbage” betekent “terug” in “Bring boremaskinen tilbage”. Het geeft de richting of het herstel van de eerdere situatie aan; samen met “bring” beschrijft het terugbrengen van een geleend voorwerp.
sammen
“sammen” betekent “samen” in “sammen med opladeren og borene”. De combinatie “sammen med” geeft aan welke andere voorwerpen tegelijk met de boormachine moeten worden teruggebracht.
med
“med” betekent “met” in “sammen med opladeren og borene” en introduceert de voorwerpen die bij de boormachine horen. De constructie “sammen med ...” gebruik je om aan te geven wat gezamenlijk wordt meegenomen of teruggebracht.
opladeren
“opladeren” betekent “de oplader” en verwijst naar het specifieke onderdeel dat samen met de boormachine moet worden teruggebracht. Het is de bepaalde vorm van “oplader” en staat na “sammen med”.
borene
“borene” betekent “de boortjes” en verwijst naar de losse booronderdelen die bij de machine horen. In “sammen med opladeren og borene” maakt het duidelijk welke onderdelen samen met de machine terug moeten komen.
tørrer
“tørrer ... af” betekent hier “veegt ... af” of “maakt ... schoon” in “Jeg tørrer støvet af”. De combinatie gebruik je wanneer je stof of vuil van een oppervlak verwijdert; het voorwerp dat je schoonmaakt staat tussen “tørrer” en “af”.
støvet
“støvet” betekent “het stof” in “Jeg tørrer støvet af”. Het is het materiaal dat van de boormachine of een onderdeel wordt weggeveegd voordat de machine wordt teruggebracht.
af
In “tørrer støvet af” betekent “af” dat het stof van een oppervlak wordt verwijderd. De betekenis hoort bij de hele combinatie “tørrer ... af”; gebruik deze combinatie om iets schoon te vegen.
afleverer
“afleverer” betekent hier “levert in” of “brengt terug” in “før jeg afleverer den igen”. Het is de vorm van “aflevere” en past bij het teruggeven van een geleend voorwerp aan de eigenaar.
den
“den” verwijst in “afleverer den igen” naar de eerder genoemde boormachine. Het voorkomt dat “boremaskinen” opnieuw genoemd moet worden en staat als voorwerp bij “afleverer”.
igen
“igen” betekent “weer” of “opnieuw” in “afleverer den igen”. Het benadrukt dat de boormachine teruggaat nadat A haar heeft gebruikt; je gebruikt het bij een handeling die opnieuw of terugkerend plaatsvindt.
Tag
In “Tag dig god tid til det” betekent “Tag” letterlijk “neem”, maar de betekenis komt uit de hele uitdrukking: neem voldoende tijd. De constructie “Tag dig god tid til ...” gebruik je om iemand aan te moedigen niet te haasten.
dig
“dig” betekent “je” of “jou” in de vaste uitdrukking “Tag dig god tid”. Het verwijst naar de persoon die de tijd moet nemen; samen met “Tag” en “god tid” vormt het de volledige aansporing.
god
In “god tid” betekent “god” niet simpelweg “goed”, maar maakt het de betekenis “voldoende” of “ruim de tijd”. De uitdrukking “Tag dig god tid” gebruik je wanneer iemand rustig en zonder haast iets moet doen.
tid
“tid” betekent “tijd” in “Tag dig god tid til det”. In deze vaste combinatie gaat het om genoeg tijd nemen voor een activiteit, hier het veilig gebruiken van de boormachine.
til
In “god tid til det” betekent “til” “voor” en koppelt het de beschikbare tijd aan de activiteit waar die tijd voor bedoeld is. De constructie “tid til ...” gebruik je om te zeggen waarvoor iemand tijd heeft of moet nemen.
sikkerhed
“sikkerhed” betekent “veiligheid” en is in “sikkerhed er vigtigere end fart” het onderwerp van de vergelijking. Je kunt het woord gebruiken wanneer je een veiligheidsbelang tegenover snelheid of gemak plaatst.
vigtigere
“vigtigere” betekent “belangrijker” in “sikkerhed er vigtigere end fart”. Het is de vergelijkende vorm waarmee B veiligheid boven snelheid stelt; de constructie “vigtigere end ...” geeft aan waarmee iets wordt vergeleken.
end
“end” betekent “dan” in “vigtigere end fart” en introduceert het tweede deel van de vergelijking. Gebruik “...ere end ...” om twee zaken rechtstreeks met elkaar te vergelijken.
fart
“fart” betekent “snelheid” in “sikkerhed er vigtigere end fart”. Het is hier het aspect dat ondergeschikt wordt gemaakt aan veiligheid; het woord past bij advies om tijdens een taak niet te haasten.