Min
“Min” betekent hier “mijn” en staat voor “laptopadapter” en “præsentation”. Een bruikbaar patroon is “min” gevolgd door het zelfstandig naamwoord waarvan iets van de spreker is.
laptopadapter
“laptopadapter” is hier de adapter die nodig is om een laptop aan te sluiten. Het woord staat in “Min laptopadapter” en kan opnieuw gebruikt worden als je naar zo’n technisch hulpmiddel verwijst.
er
“er” betekent hier “is” en geeft aan dat de laptopadapter weg is. In de dialoog staat het in de combinatie “er væk”, waarmee je kunt zeggen dat iets ontbreekt of verdwenen is.
væk
“væk” betekent hier “weg” of “verdwenen”: de laptopadapter is niet beschikbaar. De vaste combinatie “er væk” kan ook gebruikt worden voor andere dingen die niet meer aanwezig zijn.
og
“og” verbindt hier twee mededelingen: de adapter is weg en de presentatie begint binnenkort. Je gebruikt “og” om gelijkwaardige woorden, woordgroepen of zinnen met elkaar te verbinden.
præsentation
“præsentation” betekent hier “presentatie”, de activiteit die binnenkort begint. Het staat in “min præsentation”; een vergelijkbaar gebruik is “en præsentation” voor een presentatie.
begynder
“begynder” betekent hier “begint”: de presentatie start binnenkort. Het kan gebruikt worden voor een activiteit, gebeurtenis of periode die start, zoals in “præsentation begynder”.
snart
“snart” betekent hier “binnenkort”, dus na korte tijd. Je kunt het gebruiken bij iets dat binnenkort begint of gebeurt, zoals in “begynder snart”.
Jeg
“Jeg” betekent “ik” en verwijst naar de persoon die spreekt. Het staat vooraan in “Jeg har en”; een bruikbaar patroon is “Jeg” gevolgd door wat de spreker doet of heeft.
har
“har” betekent hier “heb”: de spreker heeft een adapter beschikbaar. In “Jeg har en” staat het vóór datgene wat iemand bezit of beschikbaar heeft.
en
“en” betekent hier “één” of “een”, waarbij het zelfstandig naamwoord adapter niet opnieuw wordt genoemd. In “Jeg har en, du kan bruge” verwijst “en” naar één adapter die de ander kan gebruiken.
du
“du” betekent “jij” en verwijst naar de aangesprokene. Het staat in “du kan bruge”; een bruikbaar patroon is “du” gevolgd door wat de aangesprokene kan of doet.
kan
“kan” geeft hier mogelijkheid aan in “du kan bruge”: jij bent in staat de adapter te gebruiken. In “Kan du tage...” vormt dezelfde vorm een verzoek; “kan” staat dan voor de aangesprokene.
bruge
“bruge” betekent hier “gebruiken” en beschrijft wat de aangesprokene met de adapter kan doen. Na “kan” staat “bruge” in de constructie “du kan bruge”; je kunt “bruge” ook met een voorwerp combineren.
Men
“Men” betekent “maar” en leidt hier een beperking of extra controle in: de adapter is beschikbaar, maar de werking moet nog worden gecontroleerd. Je gebruikt “Men” om een tegenstelling of aanvulling in te leiden.
lad
“lad” heeft hier de functie “laat” in de uitnodiging “lad os tjekke”. De constructie “lad os” wordt gebruikt om samen een handeling voor te stellen, gevolgd door de handeling zelf.
os
“os” betekent hier “ons” in “lad os tjekke”: de spreker stelt voor dat de gesprekspartners samen controleren. In “lad os” verwijst “os” naar de groep waartoe de spreker en de aangesprokene behoren.
tjekke
“tjekke” betekent hier “controleren” of “checken” of de adapter werkt. Het staat in “lad os tjekke”; je kunt het gebruiken voor een controle van een apparaat, instelling of resultaat.
om
“om” betekent hier “of” en leidt de vraag in of de adapter met de laptop werkt. Het staat in “tjekke, om den virker”; dit patroon gebruik je wanneer je wilt controleren of iets het geval is.
den
“den” verwijst hier naar de adapter en betekent in de Nederlandse vertaling “die” of “het”. In “den virker” en “Den passer” vervangt het een al genoemd voorwerp, zodat “adapter” niet telkens herhaald hoeft te worden.
virker
“virker” betekent hier “werkt” of “functioneert”: de adapter moet met de laptop kunnen functioneren. Het staat in “virker med din bærbare computer”; “virker med” kan gebruikt worden voor de compatibiliteit van twee apparaten.
med
“med” betekent hier “met” en verbindt de adapter met de laptop waarmee hij moet werken. In “virker med” geeft het aan met welk apparaat iets functioneert.
din
“din” betekent “jouw” en verwijst naar de laptop van de aangesprokene. Het staat vóór “bærbare computer”; een bruikbaar patroon is “din” gevolgd door iets dat van de aangesprokene is.
bærbare
“bærbare” beschrijft hier een computer die draagbaar is, dus een laptop. Het staat in de vaste woordgroep “bærbare computer”, die je kunt gebruiken om een laptop aan te duiden.
computer
“computer” betekent “computer” en verwijst hier naar de laptop van de aangesprokene. In “bærbare computer” vormt het samen met “bærbare” de aanduiding voor een draagbare computer.
passer
“passer” betekent hier “past”: de adapter sluit fysiek aan op de poort. Het staat in “passer i porten”; deze combinatie gebruik je wanneer iets in een opening of aansluiting past.
i
“i” betekent hier “in” en geeft de aansluiting tussen de adapter en de poort aan. In “passer i porten” volgt “i” op het werkwoord en daarna komt de opening of plaats waarin iets past.
porten
“porten” betekent hier “de poort”, de aansluiting van de laptop. De vorm staat in “i porten” en verwijst naar een specifieke poort die in de situatie al bekend is.
skal
“skal” geeft hier aan dat iets nog moet gebeuren of nodig is: de spreker moet de projector testen en heeft de adapter later nodig. Het staat vóór “teste” en “bruge”; een bruikbaar patroon is “skal” gevolgd door de handeling.
stadig
“stadig” betekent hier “nog” of “nog steeds”: het testen van de projector moet nog gebeuren. In “skal stadig teste” benadrukt het dat deze taak nog niet is afgerond.
teste
“teste” betekent “testen” en verwijst hier naar het controleren van de projector vóór de presentatie. Het staat in “skal stadig teste”; je kunt het gebruiken voor het uitproberen van een apparaat of functie.
projektoren
“projektoren” betekent “de projector”, het apparaat dat het beeld op het scherm weergeeft. De vorm staat in “teste projektoren” en verwijst naar een specifieke projector in de ruimte.
Gør
“Gør” betekent hier “doe” en geeft een directe aansporing om de test nu uit te voeren. In “Gør det nu” staat het vóór “det”; deze combinatie gebruik je om iemand tot een concrete handeling aan te zetten.
det
“det” betekent hier “het” of “dat” en verwijst naar de handeling die eerder genoemd is, namelijk de projector testen. In “Gør det nu” vervangt het de volledige eerder besproken handeling.
nu
“nu” betekent “nu” en maakt duidelijk dat de handeling meteen moet gebeuren. Het staat in “Gør det nu” en kan gebruikt worden om het gewenste moment van een actie aan te geven.
små
“små” betekent hier “kleine” en beschrijft “problemer”. De woordgroep “små problemer” kan gebruikt worden voor problemen die op zichzelf beperkt lijken.
problemer
“problemer” betekent “problemen” en verwijst hier naar technische problemen die onder tijdsdruk lastiger kunnen worden. Het staat in “små problemer” en kan gebruikt worden voor moeilijkheden in allerlei situaties.
bliver
“bliver” betekent hier “worden” of “raken”: de problemen worden moeilijker. Het staat in “bliver sværere”; een bruikbaar patroon is “bliver” gevolgd door een beschrijving van de nieuwe toestand.
sværere
“sværere” betekent hier “moeilijker” en beschrijft hoe de problemen onder druk veranderen. In “bliver sværere” geeft het aan dat iets een hogere moeilijkheidsgraad krijgt.
under
“under” betekent hier “onder” in de uitdrukking “under pres”. Het geeft de omstandigheden aan waaronder iets gebeurt; je kunt “under” gebruiken voor een situatie of periode die invloed heeft op een gebeurtenis.
pres
“pres” betekent hier “druk”, vooral tijdsdruk of spanning tijdens een belangrijke situatie. In “under pres” verwijst het naar omstandigheden waarin iemand weinig ruimte heeft om rustig te handelen.
Skærmen
“Skærmen” betekent hier “het scherm”, waarop het beeld wordt weergegeven. De vorm verwijst naar het specifieke scherm in de ruimte en staat als onderwerp in “Skærmen viser billedet korrekt”.
viser
“viser” betekent hier “toont” of “geeft weer”: het scherm toont het beeld correct. Het staat in “viser billedet”; een bruikbaar patroon is “viser” gevolgd door wat zichtbaar wordt gemaakt.
billedet
“billedet” betekent hier “het beeld” dat op het scherm verschijnt. In “viser billedet korrekt” verwijst het naar het specifieke beeld van de presentatie.
korrekt
“korrekt” betekent hier “correct” of “op de juiste manier”. Het beschrijft in “viser billedet korrekt” hoe het scherm het beeld weergeeft.
så
“så” betekent hier “dus” in “så er vi klar” en leidt de conclusie uit de goed werkende test in. Dezelfde vorm staat in “Så har du...” en kan daar een gevolg of conclusie inleiden.
vi
“vi” betekent “wij” en omvat hier de spreker en de andere persoon. Het staat in “vi klar” als deel van de mededeling dat zij klaar zijn.
klar
“klar” betekent hier “klaar” of “gereed”: de presentatie kan doorgaan. In “så er vi klar” beschrijft het de toestand van de groep nadat de controle geslaagd is.
Gem
“Gem” betekent hier “bewaar” en is een aansporing om een reservekopie op te slaan. In “Gem en sikkerhedskopi” staat het vóór wat bewaard moet worden; je kunt het gebruiken bij bestanden of andere informatie die je wilt behouden.
sikkerhedskopi
“sikkerhedskopi” betekent “reservekopie” of “back-up” van de slides. In “Gem en sikkerhedskopi af dine slides” verwijst het naar een extra versie die beschikbaar blijft als de oorspronkelijke versie problemen geeft.
af
“af” betekent hier “van” en verbindt de reservekopie met de inhoud waarvan zij een kopie is. In “en sikkerhedskopi af dine slides” volgt na “af” datgene waarvan de kopie is gemaakt.
dine
“dine” betekent hier “jouw” of “je” en geeft aan dat de slides van de aangesprokene zijn. Het staat vóór “slides” in “dine slides”.
slides
“slides” verwijst hier naar de dia’s van de presentatie. Het staat in “dine slides” en kan gebruikt worden voor de afzonderlijke pagina’s of beelden van een presentatie.
på
“på” betekent hier “op” en geeft aan waar de kopie wordt opgeslagen: op een ander apparaat. In “på en anden enhed” staat het vóór de plaats of het apparaat waarop iets wordt gezet.
anden
“anden” betekent hier “andere” of “tweede” en onderscheidt de extra eenheid van het eerste apparaat. In “en anden enhed” verwijst het naar een apparaat dat niet het oorspronkelijke apparaat is.
enhed
“enhed” betekent hier “apparaat” of “toestel”, waarop de reservekopie kan worden opgeslagen. Het staat in “en anden enhed” en kan gebruikt worden voor een afzonderlijk technisch apparaat.
for en sikkerheds skyld
“for en sikkerheds skyld” betekent als vaste uitdrukking “voor de zekerheid”. In deze uitdrukking leidt “for” het doel in, is “en” het lidwoord, en vormen “sikkerheds” en “skyld” samen het deel dat naar veiligheid of voorzorg verwijst. Je gebruikt de volledige uitdrukking wanneer je iets doet om problemen te voorkomen.
lægger
“lægger” betekent hier “legt” of “zet”: de spreker plaatst een kopie op een ander apparaat. Het staat in “lægger en kopi på en anden enhed”; een bruikbaar patroon is “lægger” gevolgd door wat je ergens neerzet en de plaats daarvan.
kopi
“kopi” betekent “kopie”, hier een extra versie van de presentatie. Het staat in “lægger en kopi” en in “en kopi på en anden enhed”; je kunt het gebruiken voor een duplicaat van een bestand of document.
før
“før” betekent hier “voordat” en geeft aan dat het opslaan van de kopie plaatsvindt vóór het begin van de presentatie. Het staat in “før jeg begynder” en kan een tijdsrelatie tussen twee handelingen aangeven.
tage
“tage” draagt hier de betekenis van iets meenemen in “tage adapteren med tilbage”. De woorden “med tilbage” voegen toe dat het voorwerp terug wordt meegenomen; “tage ... med” is een bruikbaar patroon voor iets meenemen.
adapteren
“adapteren” betekent “de adapter”, het geleende apparaat dat na de sessie terug moet. De vorm staat in “tage adapteren med tilbage” en verwijst naar de specifieke adapter uit het gesprek.
tilbage
“tilbage” betekent hier “terug” en geeft aan dat de adapter naar de oorspronkelijke eigenaar of plaats moet terugkeren. Het staat in “med tilbage”; samen met een werkwoord kan het een teruggaande beweging of handeling aangeven.
efter
“efter” betekent hier “na” en plaatst het terugbrengen in de tijd na de sessie. In “efter sessionen” volgt na “efter” de gebeurtenis waarna iets gebeurt.
sessionen
“sessionen” betekent “de sessie”, hier de bijeenkomst die eerst moet eindigen. De vorm staat in “efter sessionen” en verwijst naar de specifieke sessie waarover de gesprekspartners spreken.
senere
“senere” betekent “later” en geeft aan dat de spreker de adapter op een later moment nodig heeft. In “Jeg skal bruge den senere” staat het bij de handeling die later plaatsvindt.
afleverer
“afleverer” betekent hier “geeft terug” of “levert in”: de spreker zal de adapter na afloop teruggeven. Het staat in “Jeg afleverer den” en kan gebruikt worden wanneer je een geleend of toevertrouwd voorwerp teruggeeft.
slut
“slut” betekent hier “afgelopen” of “voorbij” in “sessionen er slut”. De combinatie geeft aan dat de sessie beëindigd is; je kunt “er slut” gebruiken voor een activiteit of periode die voorbij is.
én
“én” betekent hier nadrukkelijk “één” en benadrukt het precieze aantal in “én ting mindre”. Het wordt gebruikt om duidelijk te maken dat er precies één zorg of taak minder is.
ting
“ting” betekent “ding” en verwijst hier naar een taak of zorg. In “én ting mindre” gaat het om één zaak waarover de aangesprokene zich minder druk hoeft te maken.
mindre
“mindre” betekent hier “minder” en drukt uit dat het aantal zorgen met één afneemt. De woordgroep “én ting mindre” kan gebruikt worden om één overgebleven taak of zorg minder aan te duiden.
at
“at” leidt hier de handeling “bekymre” in binnen “at bekymre dig om”. Het staat vóór een werkwoord om de handeling als onderdeel van een langere zin te verbinden.
bekymre
“bekymre” betekent hier “zich zorgen maken” in de constructie “bekymre dig om”. Je gebruikt dit patroon voor iemand die bezorgd is over een persoon, zaak of mogelijke gebeurtenis.
dig
“dig” verwijst hier naar “jou” en hoort bij “bekymre dig om”: de aangesprokene maakt zich zorgen. In deze constructie staat “dig” tussen de handeling en “om”, gevolgd door datgene waarover de zorgen gaan.