Een antiaanbakpan lenen en goed verzorgen | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Een antiaanbakpan lenen en goed verzorgen oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Må jeg låne din slip-let-pande til noget, jeg er ved at lave?

Moo jai loo-nuh dien slieb-led-pen-uh te nooh-uh, jai è vèdh a lèè-wuh? Kan ik je antiaanbakpan lenen voor iets dat ik aan het koken ben?

Det må du gerne, men brug ikke køkkenredskaber af metal i den.

Deh moo doo gair-nuh, men broe eg-uh keu-gen-reh-sgèè-wer au mee-tel ie den. Dat kan, maar gebruik er alsjeblieft geen metalen keukengerei in.

Jeg bruger en træske, så jeg ikke ridser overfladen.

Jai broe-er en trèè-sguh, soo jai eg-uh res-uh oo-wuh-flee-dhen. Ik gebruik een houten lepel, zodat ik het oppervlak niet bekrast.

Hold også varmen på middel, for høj varme kan beskadige belægningen.

Hol ow-soh vaa-men po mee-dhel, fo hoi vaa-muh ken be-sgèè-dhee be-lèèj-ning-en. Houd het vuur ook op middelhoog, want hoog vuur kan de antiaanbaklaag beschadigen.

Jeg vil hellere spørge nu end gætte og ødelægge den.

Jai vil hel-uh-uh speur-uh noo en ge-de ow eu-dhuh-lèè-ge den. Ik vraag het nu liever dan dat ik ga gokken en de pan verpest.

Det hjælper. Den burde holde længere, hvis du behandler den forsigtigt.

Deh jelp-uh. Den boe-dhuh hol-uh leng-uh-uh, ves doo be-hen-luh den fo-sig-de. Dat helpt. Hij zou langer meegaan als je er voorzichtig mee omgaat.

Skal jeg vaske den op i hånden i stedet for at komme den i opvaskemaskinen?

Sgal jai vasg-uh den ow ie hon-uh ie ste-de fo a kom-uh den ie ow-vasg-uh-maa-sgie-nen? Moet ik hem met de hand afwassen in plaats van hem in de vaatwasser te doen?

Vask den forsigtigt op i hånden, og tør den, før du afleverer den igen.

Vasg den fo-sig-de ow ie hon-uh, ow teur den, feur doo au-flee-wer-uh den ie-geen. Was de pan voorzichtig met de hand af en droog hem voordat je hem terugbrengt.

Jeg afleverer den ren, når jeg er færdig med at lave mad.

Jai au-flee-wer-uh den reen, noor jai è fehr-dee me a lèè-wuh mèèdh. Ik breng hem schoon terug nadat ik klaar ben met koken.

Fortæl mig, hvordan retten bliver.

Fo-tel mai, vo-dan reh-den blee-wer-uh. Laat me weten hoe het gerecht wordt.

Woord voor woord

Må In deze zin betekent “Må” «mag» en vraagt het om toestemming: “Må jeg låne ...?” Het staat vooraan in een beleefde vraag en wordt gebruikt vóór een infinitief, bijvoorbeeld wanneer je iets wilt lenen.

jeg “jeg” betekent «ik» en is hier de persoon die om de pan vraagt. Het staat als onderwerp vóór “låne” en is bruikbaar wanneer je over je eigen handeling of wens spreekt.

låne “låne” betekent hier «lenen» in de betekenis van iets van iemand anders gebruiken en later teruggeven. Het staat na “Må jeg” in de vraag “Må jeg låne din slip-let-pande?” en is nuttig wanneer je toestemming vraagt om iets te gebruiken.

din “din” betekent «jouw» en geeft aan dat de pan van de aangesprokene is. In “din slip-let-pande” staat het vóór het zelfstandig naamwoord; je gebruikt het om bezit van de ander aan te duiden.

slip-let-pande “slip-let-pande” betekent «antiaanbakpan» en benoemt de pan die A wil lenen. Het is een samengesteld woord voor een pan met een antiaanbaklaag, passend wanneer je over koken of keukengerei praat.

til In “til noget, jeg er ved at lave” betekent “til” «voor» en geeft het het doel van het lenen aan. Je gebruikt “til” hier vóór datgene waarvoor iets bedoeld of nodig is.

noget “noget” betekent «iets» en verwijst hier naar iets dat A aan het koken is. In “noget, jeg er ved at lave” staat het vóór een toelichtende bijzin en is het bruikbaar wanneer je bewust niet specificeert wat iets precies is.

er “er” betekent hier «ben» en maakt samen met “ved at lave” duidelijk dat de handeling bezig is. In een vergelijkbare zin staat “er” vóór “ved at” om een lopende activiteit te beschrijven.

ved In de vaste combinatie “er ved at lave” geeft “ved” aan dat A met die handeling bezig is. De combinatie “være ved at + infinitief” gebruik je voor iets dat op dit moment gaande is.

at “at” markeert hier de infinitief in “at lave”; het betekent in deze constructie niet zelfstandig «dat» of «om te». Je ziet het vóór de werkwoordsvorm die volgt na “ved”.

lave “lave” betekent hier «maken» of, in “lave mad”, «koken». In “jeg er ved at lave” verwijst het naar het bereiden van eten en het staat als infinitief in de lopende-activiteitsconstructie.

Det “Det” betekent hier «dat» en verwijst naar de toestemming die B geeft. In “Det må du gerne” staat het als onderwerp van een korte reactie, bijvoorbeeld wanneer je op een verzoek bevestigend antwoordt.

du “du” betekent «jij» en verwijst naar de persoon die de pan mag lenen. Het staat in “Det må du gerne” als degene voor wie de toestemming geldt; je gebruikt het wanneer je de gesprekspartner aanspreekt.

gerne In “Det må du gerne” geeft “gerne” aan dat iets toegestaan is en betekent de combinatie «dat mag je». Samen met “må” gebruik je het om toestemming positief te bevestigen.

men “men” betekent «maar» en leidt de beperking op de toestemming in. Het verbindt “Det må du gerne” met de instructie “brug ikke ...”, bijvoorbeeld wanneer je eerst instemt en daarna een voorwaarde noemt.

brug “brug” betekent hier «gebruik» en is een directe instructie aan de ander. In “brug ikke køkkenredskaber ...” staat het als oproep vóór wat niet gebruikt mag worden; je gebruikt het om iemand praktisch advies te geven.

ikke “ikke” betekent «niet» en maakt van “brug” een verbod: gebruik het keukengerei niet. In deze zin staat het direct na de gebiedende werkwoordsvorm, een patroon dat je bij korte negatieve instructies kunt hergebruiken.

køkkenredskaber “køkkenredskaber” betekent «keukengerei» en verwijst hier naar hulpmiddelen voor het koken. Het staat als object na “brug ikke” en is bruikbaar wanneer je meerdere keukenhulpmiddelen als groep benoemt.

af In “køkkenredskaber af metal” betekent “af” «van» en geeft het aan waarvan het keukengerei gemaakt is. Je gebruikt “af” vóór een materiaal om de samenstelling van een voorwerp te beschrijven.

metal “metal” betekent «metaal» en benoemt hier het materiaal van het keukengerei. Het staat na “af” in “af metal”, bijvoorbeeld wanneer je wilt aangeven welk materiaal een voorwerp heeft.

i In “i den” betekent “i” «in» en geeft het aan dat het keukengerei in de pan wordt gebruikt. Je gebruikt “i” hier voor iets waarin een handeling plaatsvindt of waarin iets terechtkomt.

den “den” verwijst hier naar de eerder genoemde pan en betekent «deze» of «die pan». In “i den” vervangt het zelfstandig naamwoord “slip-let-pande”; je gebruikt het om niet opnieuw hetzelfde voorwerp te noemen.

bruger “bruger” betekent «gebruik» in “Jeg bruger en træske” en beschrijft wat A van plan is te gebruiken. Het staat vóór het voorwerp “en træske” en is bruikbaar om te zeggen welk hulpmiddel je gebruikt.

en “en” betekent hier «een» en staat vóór “træske” om één houten lepel aan te duiden. Je gebruikt het vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je naar een niet nader bepaalde zaak verwijst.

træske “træske” betekent «houten lepel» en is het hulpmiddel dat A kiest om de pan niet te beschadigen. Het is een samengesteld woord en kan in een kooksituatie als object na “bruger” staan.

så “så” betekent hier «zodat» en leidt het doel of beoogde gevolg van het gebruik van de houten lepel in. In “så jeg ikke ridser overfladen” verbindt het de handeling met wat A wil voorkomen.

ridser “ridser” betekent hier «krast» en beschrijft het beschadigen van het oppervlak met een scherp of hard voorwerp. In “jeg ikke ridser overfladen” staat het na het onderwerp en is het bruikbaar wanneer je over krassen op een oppervlak spreekt.

overfladen “overfladen” betekent «het oppervlak» en verwijst hier naar de binnenkant van de pan die beschermd moet worden. De vorm staat als object na “ridser”, bijvoorbeeld wanneer je precies benoemt welk oppervlak geraakt kan worden.

Hold “Hold” betekent hier «houd» of «stel in» en is een instructie om de warmte op een bepaald niveau te laten staan. In “Hold også varmen på middel” staat het aan het begin van een advies over koken.

også “også” betekent «ook» en voegt de instructie over de warmte toe aan de eerdere instructie over keukengerei. Het staat vóór “varmen” in “Hold også varmen ...” en is bruikbaar wanneer je een extra punt toevoegt.

varmen “varmen” betekent hier «de warmte» en verwijst naar het warmteniveau waarop de pan wordt gebruikt. In “Hold ... varmen på middel” benoemt het wat je op een bepaald niveau moet houden.

på In “på middel” geeft “på” het ingestelde niveau aan en betekent het hier ongeveer «op». Je gebruikt de combinatie “holde ... på” om iets op een bepaald niveau of in een bepaalde stand te houden.

middel “middel” betekent hier «matig» of «middelhoog» en beschrijft het gewenste warmteniveau. In “varmen på middel” staat het na “på”, bijvoorbeeld bij een instructie voor de stand van een kookplaat.

for “for” betekent hier «want» en introduceert de reden voor het advies om de warmte laag te houden. Het verbindt “Hold også varmen på middel” met de uitleg over mogelijke schade.

høj “høj” betekent «hoog» en beschrijft in “høj varme” een hoge warmte-instelling. Je gebruikt het vóór een zelfstandig naamwoord om een hoog niveau of een grote intensiteit aan te geven.

varme “varme” betekent hier «hitte» of «warmte» en vormt samen met “høj” de uitdrukking “høj varme”. In deze kookcontext verwijst het naar een hoge kookwarmte die de coating kan beschadigen.

kan “kan” betekent hier «kan» en geeft de mogelijkheid van schade aan. Het staat vóór de infinitief “beskadige”, zoals in “kan beskadige belægningen”, wanneer je een mogelijk gevolg beschrijft.

beskadige “beskadige” betekent «beschadigen» en verwijst hier naar schade aan de coating van de pan. Het staat na “kan” en vóór het object “belægningen”; je gebruikt het om een mogelijk schadelijk effect te beschrijven.

belægningen “belægningen” betekent «de coating» of «de deklaag» en verwijst hier naar de beschermende laag van de pan. Het staat als object na “beskadige”, bijvoorbeeld wanneer je uitlegt welk onderdeel voorzichtig behandeld moet worden.

vil In “Jeg vil hellere spørge nu” drukt “vil” samen met “hellere” een voorkeur uit: A kiest ervoor om nu te vragen. De constructie “vil hellere + infinitief” is bruikbaar wanneer je één handeling boven een andere verkiest.

hellere “hellere” betekent «liever» en maakt duidelijk dat vragen de voorkeur heeft boven raden. In “vil hellere spørge nu end gætte” staat het in een vergelijking tussen twee mogelijke handelingen.

spørge “spørge” betekent «vragen» en is hier de handeling die A liever nu uitvoert. Het staat als infinitief na “vil hellere” en is bruikbaar wanneer je om informatie of advies vraagt.

nu “nu” betekent «nu» en legt het tijdstip van het vragen vast. In “spørge nu” staat het bij het werkwoord en is het bruikbaar om aan te geven dat iets onmiddellijk moet gebeuren.

end “end” betekent hier «dan» en verbindt de twee delen van de voorkeur “vil hellere ... end ...”. Je gebruikt het om te zeggen welke handeling je verkiest boven een andere.

gætte “gætte” betekent hier «raden» of «gokken» zonder het zeker te weten. Het staat na “end” als de optie die A liever vermijdt en is bruikbaar wanneer je een keuze tussen vragen en speculeren beschrijft.

og “og” betekent «en» en verbindt in “gætte og ødelægge den” twee handelingen. Je gebruikt het om opeenvolgende of samenhangende handelingen in één zin te koppelen.

ødelægge “ødelægge” betekent hier «verpesten» of «kapotmaken» en verwijst naar het beschadigen van de pan door verkeerd gebruik. Het staat in de combinatie “ødelægge den”, waarin “den” naar de pan verwijst.

hjælper “hjælper” betekent «helpt» in de korte reactie “Det hjælper”. B zegt hiermee dat A’s beslissing om het eerst te vragen nuttig is; je kunt deze uitdrukking gebruiken om te erkennen dat iets nuttig is.

burde “burde” betekent hier «zou moeten» en drukt een redelijke verwachting uit: de pan zal waarschijnlijk langer meegaan bij zorgvuldig gebruik. Het staat vóór “holde” en is bruikbaar om een verwachting of aanbeveling voorzichtig te formuleren.

holde In “holde længere” betekent “holde” «meegaan» en niet iemand of iets vasthouden. Samen met “længere” beschrijft het hoe lang de pan bruikbaar blijft; je gebruikt deze combinatie bij de levensduur van een voorwerp.

længere “længere” betekent hier «langer» en vergelijkt de verwachte levensduur van de pan met een kortere gebruiksduur. Het staat na “holde” in “holde længere” en is bruikbaar bij tijdsduur.

hvis “hvis” betekent «als» en leidt de voorwaarde in waaronder de pan langer meegaat. In “hvis du behandler den forsigtigt” staat het aan het begin van de voorwaardelijke bijzin.

behandler “behandler” betekent hier «behandelt» en verwijst naar de manier waarop je met de pan omgaat. In “du behandler den forsigtigt” staat het vóór “den” en beschrijft het zorgvuldig omgaan met een voorwerp.

forsigtigt “forsigtigt” betekent «voorzichtig» en beschrijft hoe de pan behandeld moet worden. Het staat bij “behandler” in “behandler den forsigtigt”; je gebruikt het om een zorgvuldige manier van handelen aan te geven.

Skal “Skal” betekent hier «moet» of «zal» en wordt in “Skal jeg ...?” gebruikt om advies te vragen. Het staat vooraan in de vraag en vóór de infinitief “vaske”, bijvoorbeeld wanneer je wilt weten wat de juiste handeling is.

vaske “vaske” betekent hier «wassen» of «afwassen» en verwijst naar het schoonmaken van de pan. In “vaske den op” hoort het bij het partikel “op”; samen vormt dat de betekenis afwassen.

op In “vaske den op” maakt “op” deel uit van de uitdrukking voor «afwassen». Het heeft hier geen zelfstandige betekenis van omhoog; je gebruikt de combinatie met “vaske” voor het met de hand schoonmaken van de pan.

hånden “hånden” betekent «de hand» en staat in de vaste uitdrukking “i hånden”, die hier «met de hand» betekent. De uitdrukking is bruikbaar om te zeggen dat je iets handmatig doet in plaats van met een apparaat.

stedet “stedet” betekent letterlijk «de plaats», maar staat hier in de vaste uitdrukking “i stedet for”, die «in plaats van» betekent. In deze zin leidt die uitdrukking de alternatieve handeling “at komme den i opvaskemaskinen” in.

komme “komme” betekent hier «doen» of «zetten» en verwijst naar het in de vaatwasser plaatsen van de pan. Het staat na “i stedet for at” en vóór “den i opvaskemaskinen”, een patroon voor het plaatsen van iets ergens.

opvaskemaskinen “opvaskemaskinen” betekent «de vaatwasser» en benoemt het apparaat waarin de pan eventueel geplaatst zou worden. In “i opvaskemaskinen” staat het na “i” om de bestemming of plaats aan te geven.

Vask “Vask” betekent «was» en is hier een directe instructie om de pan voorzichtig schoon te maken. In “Vask den forsigtigt op i hånden” staat het aan het begin van de zin; je gebruikt het om een praktische handeling op te dragen.

tør “tør” betekent «droog» en is hier een instructie om de pan na het wassen te drogen. Het staat vóór “den” in “tør den”, zoals je in een korte opdracht eerst de handeling en daarna het voorwerp noemt.

før “før” betekent «voordat» en geeft aan dat het drogen moet gebeuren vóór het terugbrengen van de pan. Het leidt de bijzin “før du afleverer den igen” in en is bruikbaar om de volgorde van twee handelingen te verbinden.

afleverer “afleverer” betekent hier «terugbrengt» of «inlevert» en verwijst naar het teruggeven van de geleende pan. In “før du afleverer den igen” staat het na “du” en vóór het voorwerp; je gebruikt het wanneer je iets aan de eigenaar of verantwoordelijke teruggeeft.

igen “igen” betekent hier «weer» en benadrukt dat de pan teruggaat naar de persoon van wie hij geleend is. Het staat in “afleverer den igen” en is bruikbaar wanneer een handeling opnieuw gebeurt of iets terugkeert.

ren “ren” betekent «schoon» en beschrijft de toestand waarin A de pan teruggeeft. In “Jeg afleverer den ren” hoort het bij de pan en geeft het aan dat die schoon moet zijn bij het terugbrengen.

når “når” betekent hier «wanneer» of «als» en leidt het tijdstip in waarop A de pan teruggeeft. In “når jeg er færdig med at lave mad” staat het vóór de bijzin; je gebruikt het om een handeling aan een moment of voorwaarde te koppelen.

færdig “færdig” betekent «klaar» of «af» en beschrijft dat A klaar is met koken. In de vaste combinatie “er færdig med at lave mad” gebruik je het om het einde van een activiteit aan te geven.

med In “færdig med at lave mad” betekent “med” «met» en maakt het deel uit van de constructie «klaar zijn met iets». Het staat vóór de activiteit en is bruikbaar om te zeggen welke bezigheid beëindigd is.

mad “mad” betekent «eten» of «voedsel» en staat in “lave mad”, de gebruikelijke uitdrukking voor «koken». Hier verwijst het naar de maaltijd die A bereidt; je gebruikt de uitdrukking wanneer je over koken spreekt.

Fortæl “Fortæl” betekent «vertel» en is een directe, vriendelijke opdracht om informatie te geven. In “Fortæl mig, hvordan retten bliver” staat het vooraan en leidt het een verzoek om terugkoppeling in.

mig “mig” betekent «mij» en is hier de persoon aan wie de informatie verteld moet worden. Het staat na “Fortæl” in “Fortæl mig ...”; je gebruikt het om aan te geven wie de ontvanger van de mededeling is.

hvordan “hvordan” betekent «hoe» en leidt de vraag naar het resultaat van het gerecht in. In “hvordan retten bliver” staat het aan het begin van de ingebedde vraag; je gebruikt het om naar de manier of uitkomst van iets te vragen.

retten “retten” betekent hier «het gerecht» en verwijst naar de maaltijd die A bereidt. Het staat als onderwerp in “hvordan retten bliver”; je gebruikt deze vorm wanneer je naar een specifiek gerecht verwijst.

bliver “bliver” betekent hier «wordt» of «uitvalt» en beschrijft hoe het gerecht uiteindelijk zal zijn. In “hvordan retten bliver” gaat het om het resultaat van het koken; je kunt deze combinatie gebruiken om naar de uitkomst van een bereiding te vragen.

Grammatica

ved at + infinitiv

ved at lave

vèdh a lèè-wuh

aan het koken

Ved at + infinitief beschrijft een handeling die nu bezig is; het lijkt op het Nederlandse 'aan het + werkwoord'.

i hånden

vaske op i hånden

vasg-uh ow ie hon-uh

met de hand afwassen

I hånden is een vaste Deense uitdrukking. Het betekent 'met de hand', niet letterlijk 'in de hand'.

Deens woordenschat

af metal uitdrukking

au mee-tel van metaal

belægning zelfstandig naamwoord

be-lèèj-ning coating belægningen

Geslacht: common

beskadige werkwoord

be-sgèè-dhee beschadigen

gerne bijwoord

gair-nuh graag

køkkenredskaber zelfstandig naamwoord

keu-gen-reh-sgèè-wer keukengerei

låne werkwoord

loo-nuh lenen

overflade zelfstandig naamwoord

oo-wuh-flee-uh oppervlak overfladen

Geslacht: common

ridse werkwoord

res-uh bekrassen ridser

slip-let-pande zelfstandig naamwoord

slieb-led-pen-uh antiaanbakpan

træske zelfstandig naamwoord

trèè-sguh houten lepel

varme zelfstandig naamwoord

vaa-muh hitte varmen

Geslacht: common

ved at lave uitdrukking

vèdh a lèè-wuh aan het koken

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Laat me weten hoe het gerecht wordt.

Antwoord tonen

Fortæl mig, hvordan retten bliver.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

lenen

Antwoord tonen

låne

graag

Antwoord tonen

gerne

houten lepel

Antwoord tonen

træske

oppervlak

Antwoord tonen

overfladen