Veilig een ladder lenen en gebruiken | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Veilig een ladder lenen en gebruiken oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Må jeg bruge din stige til at skifte en loftslampe?

Moo jai broe-uh dien stie-uh tel uh sgefd-uh en lofds-lam-buh? Mag ik jouw ladder gebruiken om een plafondlamp te vervangen?

Det må du godt, men få nogen til at blive i nærheden, mens du bruger den.

De moo doe got, men foo noo-un tel uh blie-uh ie nèhr-hee-en, mens doe broe-uh den. Dat kan, maar laat iemand in de buurt blijven terwijl je hem gebruikt.

Min bror kan holde i bunden, så stigen står stabilt.

Men broor ken hol-luh ie bon-un, soo stie-un sdoe-uh sta-bielt. Mijn broer kan de onderkant vasthouden, zodat de ladder stabiel blijft.

Det burde hjælpe.

De boe-uh jel-buh. Dat zou moeten helpen.

Stigen er solid, men du skal stadig være forsigtig.

Stie-un è-uh so-lie, men doe sgèl sdèj vè-uh fo-sdaj. De ladder is stevig, maar je moet nog steeds voorzichtig zijn.

Jeg har kun brug for den i kort tid, og jeg vil være forsigtig.

Yai haa kon broe fo-uh den ie ko-uhd tie, oh yai vel vè-uh fo-sdaj. Ik heb hem maar kort nodig en ik zal voorzichtig zijn.

Tag den tid, du har brug for.

Tè den tie, doe haa broe fo-uh. Neem de tijd die je nodig hebt.

Undgå at bruge den udenfor, hvis jorden er våd.

On-go uh broe-uh den oe-un-fo-uh, ves yo-uhn è-uh voh. Gebruik hem niet buiten als de grond nat is.

Jeg vil bruge den indendørs og bringe den tilbage, når jeg er færdig.

Yai vel broe-uh den en-duns oh breng-uh den te-bè-luh, nohr yai è-uh fè-uh-die. Ik zal hem binnen gebruiken en terugbrengen als ik klaar ben.

Hvis jeg ikke er hjemme, så stil den ved siden af min dør.

Ves yai eg-uh è-uh jem-uh, soo sdiel den ve sie-un uh men dö-uh. Als ik niet thuis ben, zet hem dan naast mijn deur.

Okay, jeg stiller den ved siden af din dør, hvis du ikke er hjemme.

Oo-kèj, yai sdel-uh den ve sie-un uh dien dö-uh, ves doe eg-uh è-uh jem-uh. Oké, ik zet hem naast je deur als je weg bent.

Fokuser på sikkerheden, også selv om det tager længere tid.

Fo-goe-suh po seg-uh-hee-en, oh-suh sel om de tè-uh leng-uh tie. Let op de veiligheid, ook als het langer duurt.

Woord voor woord

Må “Må” betekent hier dat iemand toestemming vraagt: “mag ik”. Het staat in de vraag “Må jeg bruge ...?”; gebruik dezelfde vraagstructuur om toestemming te vragen.

jeg “jeg” betekent “ik” en verwijst hier naar de persoon die de ladder wil gebruiken. Het staat als onderwerp vóór het werkwoord, zoals in “Må jeg bruge ...?”.

bruge “bruge” betekent hier “gebruiken”, namelijk de ladder gebruiken. Na “Må jeg” staat het werkwoord in deze vorm; dezelfde combinatie kan met een ander object worden gebruikt.

din “din” betekent “jouw” of “je” en geeft aan dat de ladder van de gesprekspartner is. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord in “din stige”.

stige “stige” betekent “ladder”, het voorwerp dat geleend wordt. In “din stige” staat het na een bezittelijk woord; je kunt “stige” ook als object van “bruge” gebruiken.

til “til” maakt in “til at skifte” het doel duidelijk: de ladder gebruiken om iets te vervangen. De vaste doelconstructie is “til at” gevolgd door een werkwoord.

at “at” betekent hier “te” en leidt het werkwoord “skifte” in de doelconstructie “til at skifte” in. Na “at” staat hier de infinitiefvorm.

skifte “skifte” betekent hier “vervangen”, namelijk de plafondlamp vervangen. Het staat na “at” in “at skifte en loftslampe”; met dezelfde vorm kun je een ander vervangingsdoel aanduiden.

en “en” is hier het onbepaalde lidwoord “een” in “en loftslampe”. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord wanneer naar één niet nader bepaalde lamp wordt verwezen.

loftslampe “loftslampe” betekent “plafondlamp”, het object dat vervangen moet worden. Het is het object na “skifte” in “skifte en loftslampe”.

Det “Det” verwijst hier naar de gevraagde handeling en vormt met “må du godt” de toestemming “dat mag”. Aan het begin van een zin wordt deze vorm met een hoofdletter geschreven; elders kan dezelfde vorm als “det” verschijnen.

du “du” betekent “jij” of “je” en verwijst hier naar degene die de ladder gaat gebruiken. Het staat als onderwerp in “Det må du godt” en “mens du bruger den”.

godt “godt” betekent in “Det må du godt” niet letterlijk “goed”, maar versterkt de toestemming: “dat mag je gerust”. Deze uitdrukking gebruik je om een verzoek toe te staan.

men “men” betekent “maar” en verbindt de toestemming met een veiligheidsvoorwaarde. Het markeert het contrast tussen mogen gebruiken en iemand in de buurt laten blijven.

få “få” betekent hier “ervoor zorgen dat” of “iemand laten” in “få nogen til at blive”. De constructie “få nogen til at” wordt gebruikt om te zeggen dat je iemand iets laat doen of zover krijgt dat die persoon iets doet.

nogen “nogen” betekent hier “iemand”, namelijk een persoon die in de buurt blijft. Het staat als persoon in de constructie “få nogen til at blive”.

blive “blive” betekent hier “blijven”, namelijk in de buurt blijven. Het staat na “til at” in “til at blive”; die constructie geeft aan wat de andere persoon moet doen.

i “i” betekent hier “in” en maakt in “i nærheden” een plaatsaanduiding. Hetzelfde woord staat in “i kort tid” vóór een tijdsduur, dus de betekenis volgt uit de vaste combinatie.

nærheden “nærheden” betekent “de buurt” of “de nabijheid” in “i nærheden”. Samen met “i” vormt het een plaatsaanduiding voor iemand die dichtbij blijft.

mens “mens” betekent “terwijl” en verbindt twee handelingen die gelijktijdig plaatsvinden: iemand blijft in de buurt terwijl de ladder wordt gebruikt. Het leidt de bijzin “mens du bruger den” in.

bruger “bruger” betekent hier “gebruikt” en beschrijft de handeling die op dat moment plaatsvindt. Het is de vorm in “du bruger den”, met “du” als onderwerp en “den” als voorwerp.

den “den” verwijst hier naar de ladder, zodat het woord niet opnieuw genoemd hoeft te worden. In “du bruger den” is het de zaak die gebruikt wordt; dezelfde verwijzende vorm staat ook bij het terugbrengen en neerzetten.

Min “Min” betekent “mijn” en geeft aan dat de broer bij de spreker hoort. Aan het begin van de zin krijgt het een hoofdletter; vóór “bror” staat het als bezittelijk woord.

bror “bror” betekent “broer”, de persoon die de onderkant van de ladder kan vasthouden. Het staat na “min” in “Min bror” en is daar het onderwerp.

kan “kan” betekent hier “kan” in de betekenis van in staat zijn of bereid zijn iets te doen. Het staat vóór “holde” in “kan holde” en wordt gebruikt om een mogelijkheid of vermogen uit te drukken.

holde “holde” betekent hier “vasthouden”, specifiek de ladder aan de onderkant vasthouden. In “holde i bunden” staat het na “kan”; “holde i” geeft aan waaraan iemand zich vasthoudt.

bunden “bunden” betekent hier “de onderkant” of “de bodem” van de ladder. In “holde i bunden” benoemt het de plaats waaraan de broer de ladder vasthoudt.

så “så” betekent hier “zodat” en introduceert het gevolg van het vasthouden: de ladder blijft stabiel staan. Het verbindt de hoofdzin met de bijzin “så stigen står stabilt”.

stigen “stigen” betekent “de ladder” en verwijst naar dezelfde ladder als “din stige”. De vorm staat hier als onderwerp van “står”; aan het begin van de zin verschijnt dezelfde vorm als “Stigen” met een hoofdletter.

står “står” betekent hier “staat” en beschrijft de positie van de ladder op de grond. In “stigen står stabilt” geeft het aan dat de ladder stabiel blijft staan.

stabilt “stabilt” betekent hier “stabiel”, als beschrijving van hoe de ladder staat. Het hoort bij “står” in de combinatie “står stabilt”.

burde “burde” betekent hier “zou moeten” en drukt een voorzichtige verwachting uit: de hulp zou moeten werken. Het staat vóór “hjælpe” in “burde hjælpe”.

hjælpe “hjælpe” betekent “helpen”, hier in de betekenis dat de voorgestelde ondersteuning de situatie veiliger maakt. Na het modale “burde” staat het in “burde hjælpe” in deze vorm.

er “er” betekent “is” en beschrijft hier de eigenschap van de ladder in “Stigen er solid”. Het verbindt het onderwerp met de eigenschap “solid”.

solid “solid” betekent hier “stevig” of “solide” en beschrijft de ladder. Het staat na “er” in “Stigen er solid”; je kunt dezelfde structuur gebruiken om een eigenschap toe te kennen.

skal “skal” betekent hier “moet” en geeft een duidelijke veiligheidsinstructie: je moet voorzichtig zijn. Het staat vóór “være” in “skal være forsigtig”.

stadig “stadig” betekent hier “nog steeds” en benadrukt dat voorzichtigheid nodig blijft, ondanks het feit dat de ladder stevig is. Het staat vóór “være” in “skal stadig være forsigtig”.

være “være” betekent “zijn” en vormt met “skal” de instructie “skal være forsigtig”. Na “skal” staat het in deze infinitiefvorm.

forsigtig “forsigtig” betekent “voorzichtig” en beschrijft hoe de gebruiker moet zijn bij het werken op de ladder. Het staat na “være” in “være forsigtig”.

har “har” betekent hier “heb” in “Jeg har kun brug for den”. Het hoort bij de vaste constructie “har brug for” om uit te drukken dat iemand iets nodig heeft.

kun “kun” betekent “alleen” en beperkt hier de benodigde tijd: de spreker heeft de ladder slechts korte tijd nodig. Het staat vóór “brug for” in “har kun brug for den”.

brug for “brug for” is de vaste uitdrukking voor “nodig hebben” in “har kun brug for den”. “brug” betekent binnen deze uitdrukking het benodigde nut of gebruik, terwijl “for” het ding aanduidt waar behoefte aan is; samen met “har” vormt dit “har brug for”.

kort “kort” betekent hier “kort” en beschrijft de duur in “i kort tid”. De combinatie met “tid” geeft aan dat iets maar een korte periode duurt.

tid “tid” betekent “tijd”, hier de tijdsduur waarvoor de ladder nodig is. In “i kort tid” staat het na een bijvoeglijke bepaling die de duur specificeert.

og “og” betekent “en” en verbindt twee mededelingen over dezelfde spreker: de ladder kort nodig hebben en voorzichtig zijn. Het verbindt hier twee werkwoordelijke delen.

vil “vil” betekent hier “zal” en drukt de voorgenomen handeling van de spreker uit: voorzichtig zijn. Het staat vóór “være” in “jeg vil være forsigtig”; afhankelijk van de context kan “vil” ook een wil of wens aangeven.

Tag “Tag” betekent hier “neem” en is een directe aanmoediging om voldoende tijd te nemen. Het is de vorm in “Tag den tid, du har brug for”, een bruikbare instructie wanneer iemand niet moet haasten.

Undgå “Undgå” betekent “vermijd” en geeft een veiligheidsinstructie om de ladder buiten niet te gebruiken bij natte grond. Het staat aan het begin van de zin vóór “at bruge”.

udenfor “udenfor” betekent “buiten” en geeft de plaats aan waar het gebruik van de ladder moet worden vermeden. Het staat na “bruge den” in “bruge den udenfor”.

hvis “hvis” betekent “als” of “indien” en introduceert hier een voorwaarde: de grond is nat. Aan het begin van een zin verschijnt dezelfde vorm als “Hvis”; in beide gevallen leidt het een voorwaardelijke bijzin in.

jorden “jorden” betekent hier “de grond” en is het oppervlak waarvan de toestand relevant is voor de veiligheid. Het staat als onderwerp in “hvis jorden er våd”.

våd “våd” betekent “nat” en beschrijft de toestand van de grond. Het staat na “er” in “jorden er våd”.

indendørs “indendørs” betekent “binnen” of “binnenshuis” en geeft aan dat de ladder binnen wordt gebruikt. Het staat bij “bruge den” in “bruge den indendørs”.

bringe “bringe” betekent hier “brengen”, namelijk de ladder terugbrengen naar de eigenaar. Het staat na “vil” in “vil ... bringe den tilbage” en krijgt zijn precieze richting door “tilbage”.

tilbage “tilbage” betekent “terug” en maakt van “bringe den” de betekenis “hem terugbrengen”. Het staat achter het voorwerp in “bringe den tilbage”.

når “når” betekent hier “wanneer” of “als” en introduceert het moment waarop de spreker klaar is. In “når jeg er færdig” leidt het een tijdsbepalende bijzin in.

færdig “færdig” betekent “klaar” in “jeg er færdig”, dus klaar met de klus. Het staat na “er” en beschrijft de toestand van de spreker.

ikke “ikke” betekent “niet” en ontkent hier dat de persoon thuis is. Het staat vóór “er hjemme” in “ikke er hjemme”; dezelfde ontkenning staat ook in de voorwaarde “Hvis jeg ikke er hjemme”.

hjemme “hjemme” betekent “thuis” en geeft aan waar de eigenaar zich wel of niet bevindt. In “ikke er hjemme” staat het na “er” als plaatsaanduiding.

stil “stil” betekent hier “zet” of “plaats” en is een instructie om de ladder naast de deur neer te zetten. Het staat aan het begin van “så stil den ved siden af min dør”.

ved siden af “ved siden af” is de vaste uitdrukking voor “naast” in “ved siden af min dør”. “ved” plaatst iets bij een plaats, “siden” verwijst naar de zijkant en “af” maakt samen met de andere delen deze vaste plaatsaanduiding; de hele uitdrukking bepaalt waar de ladder moet staan.

dør “dør” betekent “deur”, hier de deur van de gesprekspartner. Het staat na “min” of “din” in “min dør” en “din dør”.

Okay “Okay” betekent “oké” en laat zien dat de spreker de afspraak accepteert. Het kan als zelfstandige reactie aan het begin van een antwoord staan.

stiller “stiller” betekent hier “zet” of “plaatst”, namelijk de ladder naast de deur zetten. In “jeg stiller den” staat het met “jeg” als onderwerp en “den” als voorwerp.

Fokuser “Fokuser” betekent “focus” of “richt je aandacht op” en geeft een directe veiligheidsinstructie. Het staat vóór “på” in “Fokuser på sikkerheden”.

på “på” betekent hier “op” in de vaste combinatie “Fokuser på”, dus je aandacht op iets richten. Het staat vóór het onderwerp van de aandacht, “sikkerheden”.

sikkerheden “sikkerheden” betekent “de veiligheid” en is het onderwerp waarop de aandacht gericht moet worden. Het staat na “på” in “Fokuser på sikkerheden”.

også “også” betekent “ook” en voegt de concessie toe dat veiligheid belangrijk blijft wanneer de klus langer duurt. Het staat vóór “selv om” in “også selv om det tager længere tid”.

selv om “selv om” betekent “ook al” of “zelfs als” en introduceert hier een omstandigheid die de veiligheidsregel niet verandert. “selv” versterkt het concessieve karakter en “om” leidt de bijzin in; samen vormen ze één vaste verbinding.

tager “tager” betekent hier “duurt” in “det tager længere tid”, niet “neemt”. Met “tid” beschrijft het hoe lang iets duurt; het onderwerp is hier “det”.

længere “længere” betekent hier “langer” en vergelijkt de benodigde tijd met een kortere of normale duur. Het staat in de vaste uitdrukking “tager længere tid”.

Grammatica

Imperativ: Tag / Undgå

Tag stigen.

Tè stie-un.

Neem de ladder.

De gebiedende wijs gebruikt meestal de werkwoordstam zonder onderwerp: tage → Tag.

Deens woordenschat

brug for uitdrukking

broe fo-uh nodig hebben

bruge werkwoord

broe-uh gebruiken bruger

bund zelfstandig naamwoord

bon onderkant bunden

Geslacht: common
Meervoud: bunde

forsigtig bijvoeglijk naamwoord

fo-sdaj voorzichtig

Meervoud: forsigtige

hjælpe werkwoord

jel-buh helpen

holde werkwoord

hol-luh vasthouden

loftslampe zelfstandig naamwoord

lofd-slam-buh plafondlamp

Geslacht: common
Meervoud: loftslamper

nærheden zelfstandig naamwoord

nèhr-hee-en de buurt

Geslacht: common

skifte werkwoord

sgefd-uh vervangen

solid bijvoeglijk naamwoord

so-lie stevig

Meervoud: solide

stabil bijvoeglijk naamwoord

sta-biel stabiel stabilt

Meervoud: stabile

stige zelfstandig naamwoord

stie-uh ladder stigen

Geslacht: common
Meervoud: stiger

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Dat zou moeten helpen.

Antwoord tonen

Det burde hjælpe.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

onderkant

Antwoord tonen

bunden

ladder

Antwoord tonen

stigen

helpen

Antwoord tonen

hjælpe

gebruiken

Antwoord tonen

bruger