Eerlijk zijn over schade aan een geleende zaag | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Eerlijk zijn over schade aan een geleende zaag oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Jeg er nødt til at være ærlig om den sav, jeg lånte.

Jai èa nòöt tel e wee èrlig om den seu, jai loon-duh. Ik moet eerlijk zijn over de zaag die ik heb geleend.

Kan du forklare, hvad der skete?

Kan doe fo-klee-èa, wè dhee skee-dhuh? Kun je uitleggen wat er is gebeurd?

Klingen blev beskadiget, mens jeg savede i tykt træ.

Kling-uhn blee-dhuh be-skee-dhuh, mens jai see-vuh in tuukt trée. Het zaagblad raakte beschadigd terwijl ik dik hout zaagde.

Var træet for tykt til den sav?

Vaar trè-et foo tuukt tel den seu? Was het hout te dik voor die zaag?

Det var det nok, og jeg skulle have spurgt, før jeg prøvede.

Dee vaar dee nok, oh jai skoel-uh hee-vuh spoe-dh, feur jai proe-vuh-duh. Waarschijnlijk, en ik had het moeten vragen voordat ik het probeerde.

Jeg sætter pris på, at du siger det ligeud i stedet for at skjule det.

Jai sè-duh prees pooh, de doe see-uh dee lie-oe-dh in stee-dhuh voo-dhuh het te verbergen. Ik waardeer het dat je er eerlijk over bent in plaats van het te verbergen.

Jeg kan få det repareret eller skifte klingen.

Jai kan dee ree-pa-ree-uhd, è-luh skoif-duh kling-uhn. Ik kan een reparatie regelen of het zaagblad vervangen.

Det burde være nok at skifte klingen.

Dee boe-dhuh wee-uh nok èd skoif-duh kling-uhn. Het zaagblad vervangen zou genoeg moeten zijn.

Det tager jeg mig af i dag.

Dee tee-uh mai eu in dag. Ik zorg daar vandaag voor.

Sig til mig, når den er skiftet, før du afleverer saven igen.

Sie tel mai, noor den èa skoif-ded, feur doe eu-le-vee-uh see-vuhn ie-geen. Laat me weten wanneer het vervangen is voordat je de zaag terugbrengt.

Woord voor woord

Jeg Jeg betekent hier ‘ik’ en is het onderwerp van de zin. Het staat vooraan als de persoon die iets moet doen. Je gebruikt deze vorm wanneer je over jezelf spreekt, bijvoorbeeld bij een verplichting of verantwoordelijkheid.

er Er betekent hier ‘ben’ en maakt samen met nødt til at een uitdrukking voor noodzakelijkheid. In Jeg er nødt til at være ærlig geeft er aan dat de spreker zich in die noodzakelijke situatie bevindt. Deze vorm staat bij het onderwerp jeg.

nødt Nødt draagt in er nødt til at zijn de betekenis ‘genoodzaakt’ of ‘moeten’. Het maakt duidelijk dat eerlijk zijn niet alleen een keuze is, maar iets wat de spreker noodzakelijk vindt. De vaste structuur is er nødt til at + werkwoord.

til Til hoort hier bij de vaste uitdrukking er nødt til at en verbindt de noodzakelijkheid met de volgende handeling. In deze zin leidt het naar at være ærlig. Gebruik deze structuur wanneer je zegt dat iemand iets moet doen.

at At is hier het teken vóór het infinitief in at være ærlig. Het maakt van være de handeling ‘eerlijk zijn’ die bij er nødt til hoort. Na een dergelijke constructie staat het volgende werkwoord in deze vorm.

være Være betekent hier ‘zijn’ in de handeling eerlijk zijn. Het staat in at være ærlig en beschrijft de toestand of houding die de spreker noodzakelijk vindt. De combinatie kan gebruikt worden om een eigenschap of houding aan te geven die iemand moet aannemen.

ærlig Ærlig betekent hier ‘eerlijk’ en beschrijft de houding die de spreker tegenover de schade wil aannemen. Het staat na være in at være ærlig. Je kunt het gebruiken wanneer iemand open en waarheidsgetrouw over een situatie spreekt.

om Om betekent hier ‘over’ en geeft aan waarover de spreker eerlijk wil zijn: over de geleende zaag. Het staat in de combinatie ærlig om noget. Deze voorzetselkeuze gebruik je om het onderwerp van een gesprek of mededeling aan te geven.

den Den betekent hier ‘de’ in den sav en verwijst naar een specifieke zaag. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord en maakt duidelijk dat beide gesprekspartners weten over welk voorwerp het gaat. Den wordt hier gebruikt als onderdeel van de bepaalde nominale groep den sav.

sav Sav betekent hier ‘zaag’, het gereedschap dat de spreker heeft geleend. In den sav verwijst het naar één specifieke zaag. Je gebruikt het voor een gereedschap waarmee je materiaal zaagt.

lånte Lånte betekent hier ‘geleend’ in de bijzin jeg lånte: de zaag die ik geleend heb. Het is de verleden vorm van låne en beschrijft de eerdere handeling van de spreker. De structuur noget, jeg lånte koppelt een zelfstandig naamwoord aan wat de spreker ermee heeft gedaan.

Kan Kan betekent hier ‘kun je’ of ‘kunnen’ en opent de vraag Kan du forklare...? Door kan vooraan te zetten wordt de zin een vraag. Je gebruikt deze vorm om naar iemands mogelijkheid of bereidheid te vragen.

du Du betekent hier ‘jij’ en is de persoon aan wie de vraag wordt gesteld. Het staat na Kan in Kan du forklare. Je gebruikt du wanneer je één gesprekspartner rechtstreeks aanspreekt.

forklare Forklare betekent hier ‘uitleggen’, namelijk wat er is gebeurd. Het staat na Kan du en blijft na het modale werkwoord in deze vorm. Een bruikbaar patroon is Kan du forklare + wat je uitgelegd wilt hebben?

hvad Hvad betekent hier ‘wat’ en vraagt naar de gebeurtenis die uitleg nodig heeft. In hvad der skete leidt het een inhoudelijke vraag in. Je gebruikt hvad om naar informatie over een zaak of gebeurtenis te vragen.

der Der is hier geen verwijzing naar een plaats, maar een onderdeel van hvad der skete. Het verbindt hvad met de gebeurtenis die daarna wordt beschreven. In deze constructie helpt der de bijzin op te bouwen waarin wordt verteld wat er gebeurde.

skete Skete betekent hier ‘gebeurde’ en verwijst naar de gebeurtenis die de ander moet uitleggen. Het is de verleden vorm van ske en staat in hvad der skete. Je gebruikt deze vorm om naar een afgeronde gebeurtenis in het verleden te verwijzen.

Klingen Klingen betekent hier ‘het zaagblad’. De vorm klingen is de bepaalde vorm van klinge en verwijst naar het specifieke blad van de zaag. In Klingen blev beskadiget is het zaagblad het onderwerp van de mededeling.

blev Blev geeft hier samen met beskadiget aan dat het zaagblad beschadigd raakte of beschadigd werd. Het is de verleden vorm van blive en beschrijft de overgang naar die toestand. De combinatie blev beskadiget wordt gebruikt om een verandering of het resultaat van een gebeurtenis te beschrijven.

beskadiget Beskadiget betekent hier ‘beschadigd’ en beschrijft de toestand waarin het blad terechtkwam. Het staat in de combinatie blev beskadiget, die aangeeft dat de schade tijdens het zagen ontstond. De vorm komt van beskadige en kan in een vergelijkbare constructie een beschadigd voorwerp beschrijven.

mens Mens betekent hier ‘terwijl’ en verbindt de schade met de gelijktijdige handeling van de spreker. In mens jeg savede i tykt træ geeft het aan wat er op dat moment gebeurde. Je gebruikt mens om twee gelijktijdige activiteiten of gebeurtenissen te verbinden.

savede Savede betekent hier ‘zaagde’ en beschrijft wat de spreker aan het doen was toen het blad beschadigd raakte. Het is de verleden vorm van save. In mens jeg savede i tykt træ staat het bij de persoon jeg en bij het materiaal dat werd bewerkt.

i I betekent hier ‘in’ en hoort bij i tykt træ, waarmee het hout wordt genoemd waarin of waaraan werd gezaagd. Het verbindt de zaaghandeling met het materiaal. Je gebruikt i hier om het materiaal of de omgeving van een handeling aan te geven.

tykt Tykt betekent hier ‘dik’ en beschrijft het hout als materiaal dat een probleem voor de zaag veroorzaakte. De vorm staat vóór træ in tykt træ. Je gebruikt deze vorm om de dikte van het genoemde hout te beschrijven.

træ Træ betekent hier ‘hout’ in tykt træ. Het verwijst naar het materiaal waarin de spreker aan het zagen was. Je gebruikt træ voor hout als materiaal, bijvoorbeeld wanneer je de aard of dikte ervan beschrijft.

Var Var betekent hier ‘was’ en vormt het begin van de vraag Var træet for tykt til den sav? Het is de verleden vorm van være en vraagt naar een toestand van het hout. Door var vooraan te plaatsen ontstaat een ja-neevraag.

træet Træet betekent hier ‘het hout’ en verwijst naar het specifieke hout waarover zojuist werd gesproken. De vorm is de bepaalde vorm van træ. In Var træet for tykt...? is het hout het onderwerp waarvan de dikte wordt beoordeeld.

for For betekent hier ‘te’ in for tykt en geeft aan dat de dikte mogelijk boven de geschikte grens lag. Het staat vóór het bijvoeglijk naamwoord en versterkt het idee dat iets een probleem vormt. Een bruikbaar patroon is for + bijvoeglijk naamwoord, zoals for tykt.

Det Det verwijst hier naar de voorafgaande beoordeling dat het hout misschien te dik was. In Det var det nok bevestigt de spreker die mogelijkheid voorzichtig. Je gebruikt det hier om naar een eerder genoemde situatie of bewering te verwijzen.

nok Nok betekent hier ‘waarschijnlijk’ of ‘dat zal wel zo zijn’. In Det var det nok maakt het antwoord minder absoluut, omdat de spreker een voorzichtige inschatting geeft. Deze vorm kan in een antwoord een waarschijnlijkheid aangeven zonder volledige zekerheid.

og Og betekent hier ‘en’ en verbindt de inschatting over het hout met de erkenning dat de spreker eerder had moeten vragen. Het voegt een tweede mededeling aan de eerste toe. Je gebruikt og om gelijkwaardige zinsdelen of zinnen te verbinden.

skulle Skulle betekent hier samen met have spurgt dat de spreker eerder had moeten vragen. De combinatie verwijst naar een verplichting die in het verleden niet is uitgevoerd. Je gebruikt skulle have + voltooid deelwoord om achteraf te zeggen wat iemand had moeten doen.

have Have helpt hier de voltooide handeling have spurgt te vormen. Samen met spurgt verwijst het naar vragen vóór de spreker begon. In de structuur skulle have + voltooid deelwoord beschrijf je een gemiste of achteraf beoordeelde handeling.

spurgt Spurgt betekent hier ‘gevraagd’ in have spurgt. Het verwijst naar de informatie die de spreker vóór het proberen had moeten vragen. Het is de vorm van spørge die na have wordt gebruikt in een voltooide constructie.

før Før betekent hier ‘voordat’ en plaatst het vragen vóór de handeling van proberen. In før jeg prøvede leidt het een tijdsbepaling in. Je gebruikt før om de volgorde van twee gebeurtenissen duidelijk te maken.

prøvede Prøvede betekent hier ‘probeerde’ en verwijst naar de poging om met de zaag te werken. Het is de verleden vorm van prøve en staat na før jeg. In før jeg prøvede wordt uit de context begrepen wat de spreker probeerde.

sætter Sætter betekent hier niet letterlijk alleen ‘zet’, maar maakt deel uit van sætter pris på: waarderen. In Jeg sætter pris på... spreekt de ander waardering uit voor de eerlijkheid. Het patroon sætter pris på + iets of een handeling gebruik je om waardering te tonen.

pris Pris betekent hier, binnen sætter pris på, ‘waardering’. Het zelfstandig naamwoord krijgt deze betekenis door de volledige vaste uitdrukking sætter pris på. Je gebruikt het patroon bijvoorbeeld vóór iets of iemand dat je waardeert.

på På maakt hier de vaste uitdrukking sætter pris på compleet. Samen met sætter pris geeft het aan waarop de waardering gericht is, hier op het rechtstreeks vertellen van de waarheid. Het staat vóór het gewaardeerde onderwerp of de gewaardeerde handeling.

siger Siger betekent hier ‘zegt’ of ‘vertelt’ en beschrijft dat de ander de schade rechtstreeks benoemt. Het is de tegenwoordige vorm van sige in siger det ligeud. Deze vorm gebruik je om weer te geven wat iemand zegt of vertelt.

ligeud Ligeud betekent hier ‘rechtuit’ of ‘openlijk’ en beschrijft de manier waarop de schade wordt verteld. In siger det ligeud gaat het om direct spreken zonder iets te verbergen. Je kunt deze uitdrukking gebruiken wanneer iemand een kwestie open en duidelijk benoemt.

stedet Stedet betekent hier niet ‘de plaats’ als locatie, maar maakt deel uit van i stedet for: ‘in plaats van’. In i stedet for at skjule det wordt een open handeling tegenover verbergen geplaatst. Gebruik i stedet for at + werkwoord om een alternatief aan te geven.

skjule Skjule betekent hier ‘verbergen’ en verwijst naar het verzwijgen van de schade. Het staat na i stedet for at in i stedet for at skjule det. Je gebruikt deze vorm om te zeggen dat iemand iets verborgen houdt of niet zichtbaar maakt.

få Få betekent hier samen met få det repareret ‘iets laten repareren’, niet iets ontvangen. Det is het voorwerp dat gerepareerd moet worden en repareret beschrijft het gewenste resultaat. De structuur få + voorwerp + voltooid deelwoord gebruik je wanneer iemand een ander een handeling laat uitvoeren.

repareret Repareret betekent hier ‘gerepareerd’ in få det repareret. Het beschrijft de toestand die het voorwerp na de reparatie moet hebben. De vorm komt van reparere en staat hier na få samen met het voorwerp det.

eller Eller betekent hier ‘of’ en verbindt twee oplossingen: iets laten repareren of het blad vervangen. Het presenteert alternatieven binnen dezelfde zin. Je gebruikt eller wanneer er een keuze tussen mogelijkheden wordt gemaakt.

skifte Skifte betekent hier ‘vervangen’ in skifte klingen. Het staat na kan en benoemt de handeling die de spreker zelf kan uitvoeren. Een bruikbaar patroon is een modaal werkwoord gevolgd door skifte + voorwerp.

burde Burde betekent hier ‘zou moeten’ en geeft een voorzichtige beoordeling of verwachting: het vervangen van het blad zou voldoende moeten zijn. Het staat vóór være in Det burde være nok. Je gebruikt burde om een aanbeveling of redelijke verwachting uit te drukken.

tager Tager betekent hier samen met mig af ‘zorgt voor’ of ‘neemt op zich’. In Det tager jeg mig af staat het werkwoord na het vooropgeplaatste det, waardoor de woordvolgorde omgekeerd is. De constructie tage sig af + iets gebruik je om verantwoordelijkheid voor een taak te nemen.

mig Mig betekent hier ‘me’ en is het wederkerende voornaamwoord in tager jeg mig af. Samen met tager en af geeft het aan dat de spreker zelf voor de reparatie zal zorgen. In de eerste persoon staat mig in deze uitdrukking waar bij een ander onderwerp een andere wederkerende vorm zou staan.

af Af maakt hier de uitdrukking tager jeg mig af compleet. In Det tager jeg mig af betekent de volledige combinatie dat de spreker iets op zich neemt of ervoor zorgt. Af heeft hier dus niet de losse betekenis ‘van’, maar hoort bij de uitdrukking tage sig af.

dag Dag betekent hier ‘dag’ in i dag, dus ‘vandaag’. Het geeft aan wanneer de spreker de vervanging zal regelen. De vaste tijdsaanduiding i dag gebruik je om de huidige dag te noemen.

Sig Sig betekent hier ‘zeg’ of ‘laat weten’ en is een directe aansporing aan de gesprekspartner. In Sig til mig vraagt de spreker om bericht zodra de vervanging klaar is. De vorm hoort bij sige en wordt gebruikt om iemand rechtstreeks iets te laten melden.

når Når betekent hier ‘wanneer’ en leidt de tijdsbepaling in når den er skiftet. Het bepaalt op welk moment de ander iets moet melden. Je gebruikt når om een gebeurtenis of toestand als tijdsreferentie te verbinden met de hoofdzin.

skiftet Skiftet betekent hier ‘vervangen’ in den er skiftet: het blad is vervangen. Samen met er geeft het aan dat de vervanging voltooid is voordat de zaag wordt teruggebracht. De vorm komt van skifte en staat hier als voltooid deelwoord.

afleverer Afleverer betekent hier ‘terugbrengt’ of ‘inlevert’ in afleverer saven igen. Het beschrijft de handeling waarbij de zaag weer aan de eigenaar of beheerder wordt gegeven. Het is de tegenwoordige vorm van aflevere en staat bij du in de tijdsbepaling før du afleverer.

saven Saven betekent hier ‘de zaag’ en verwijst naar hetzelfde specifieke gereedschap als eerder. De vorm is de bepaalde vorm van sav. In afleverer saven igen is de zaag het voorwerp dat wordt teruggebracht.

igen Igen betekent hier ‘terug’ of ‘opnieuw’ in afleverer saven igen. Het benadrukt dat de zaag na het lenen weer wordt ingeleverd. Deze vorm gebruik je bij een handeling die terugkeert naar een eerdere toestand of plaats.

Grammatica

være nødt til at + infinitiv

Jeg er nødt til at skifte klingen.

Jai èa nòöt tel e skoif-duh kling-uhn.

Ik moet het zaagblad vervangen.

Na være nødt til volgt at met de infinitief. Dit drukt uit dat iets noodzakelijk is.

sætte pris på at + infinitiv

Jeg sætter pris på at være ærlig.

Jai sè-duh prees pooh e wee èrlig.

Ik waardeer het om eerlijk te zijn.

Na sætte pris på gebruik je på at plus de infinitief wanneer je een handeling waardeert.

Deens woordenschat

beskadige werkwoord

be-skee-dhuh beschadigen beskadiget

forklare werkwoord

fo-klee-èa uitleggen

klinge zelfstandig naamwoord

kling-uh zaagblad klingen

Geslacht: common

låne werkwoord

loo-nuh lenen lånte

nok bijwoord

nok waarschijnlijk; genoeg

sav zelfstandig naamwoord

seu zaag

Geslacht: common

save werkwoord

see-vuh zagen savede

ske werkwoord

skee gebeuren skete

træ zelfstandig naamwoord

trè hout træet

Geslacht: neuter

tyk bijvoeglijk naamwoord

tuuk dik tykt

Geslacht: neuter

være nødt til uitdrukking

wee-uh nòöt tel moeten; genoodzaakt zijn er nødt til at være

ærlig bijvoeglijk naamwoord

èrlig eerlijk

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Kun je uitleggen wat er is gebeurd?

Antwoord tonen

Kan du forklare, hvad der skete?

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

uitleggen

Antwoord tonen

forklare

zagen

Antwoord tonen

savede

beschadigen

Antwoord tonen

beskadiget

zaagblad

Antwoord tonen

klingen