Een ontbrekend item in een bestelling melden | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Vores levering er kommet, men noget af bestillingen mangler.

   Onze bestelling is bezorgd, maar een deel van de bestelling ontbreekt.

   Vores

   onze

   levering

   levering

   er kommet

   is aangekomen

   men

   maar

   noget af

   een deel van

   bestillingen

   de bestelling

   mangler

   ontbreekt

   Uitgebreide uitleg

   Vores betekent hier “onze”. Het is een bezittelijk woord dat niet verandert naar geslacht of enkelvoud/meervoud van het bezeten zelfstandig naamwoord: vores levering = “onze levering”, en bijvoorbeeld vores bestillinger = “onze bestellingen”. levering betekent “levering”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is leveringer. In deze zin is het enkelvoud, omdat het om één levering gaat. er kommet bestaat uit er, de tegenwoordige vorm van være (“zijn”), en kommet, het voltooid deelwoord van komme (“komen”). Samen vormt dit de voltooide tijd: letterlijk “is gekomen”, hier natuurlijk “is aangekomen” of “is bezorgd”. Voorbeeld: Pakken er kommet. — “Het pakket is aangekomen.” men betekent “maar” en verbindt hier een mededeling met een tegenstelling. noget af betekent hier “een deel van”. Noget kan zelfstandig “iets” betekenen; met af geeft het een onbepaald deel van een geheel aan. Voorbeeld: Noget af maden er koldt. — “Een deel van het eten is koud.” bestillingen betekent “de bestelling”. De basisvorm is bestilling; de uitgang -en markeert hier de bepaalde enkelvoudsvorm, dus “de bestelling”. Het meervoud is bestillinger, en het bepaalde meervoud is bestillingerne. mangler is de tegenwoordige vorm van mangle, “ontbreken” of “missen”. Hier betekent het dat een deel van de bestelling niet aanwezig is. Voorbeeld: En vare mangler. — “Er ontbreekt een artikel.” Samen betekent Vores levering er kommet dat de levering is aangekomen. men noget af bestillingen mangler voegt de tegenstelling toe: een deel van de bestelling ontbreekt. De volledige betekenis is dus: “Onze bestelling is bezorgd, maar een deel van de bestelling ontbreekt.”

2. Tjek bestillingsoplysningerne, før du kontakter kundeservice.

   Controleer de bestelgegevens voordat je contact opneemt met de klantenservice.

   Tjek

   controleer

   bestillingsoplysningerne

   de bestelgegevens

   før

   voordat

   kontakter

   neemt contact op

   kundeservice

   de klantenservice

   Uitgebreide uitleg

   Tjek is de gebiedende wijs van tjekke (‘controleren’). Er staat geen apart onderwerp bij; de aangesproken persoon is degene die moet controleren. Voorbeeld: Tjek adressen. — Controleer het adres. bestillingsoplysningerne betekent hier ‘de bestelgegevens’. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord: bestilling (‘bestelling’) + oplysninger (‘gegevens/informatie’). De uitgang -ne maakt het meervoud bepaald: ‘de bestelgegevens’. Die uitgang hoort dus bij het zelfstandig naamwoord, niet bij het werkwoord. Voorbeeld: Jeg mangler oplysningerne. — Ik mis de gegevens. før betekent hier ‘voordat’ en leidt de tijdsbepalende bijzin in. Die bijzin geeft aan dat het controleren eerder gebeurt dan het contact opnemen. kontakter is de tegenwoordige tijd van kontakte (‘contacteren’ of ‘contact opnemen met’). Hier staat de vorm bij du: du kontakter — ‘je neemt contact op’. In het Deens verandert dit werkwoord niet naar persoon of meervoud: jeg kontakter, du kontakter en de kontakter hebben dezelfde vorm. Voorbeeld: Du kontakter lægen. — Je neemt contact op met de arts. kundeservice is een zelfstandig naamwoord voor ‘klantenservice’. In deze zin staat het zonder zichtbare bepaalde uitgang; het Deens gebruikt hier de onverbogen vorm na kontakte voor de bedoelde klantenservice. Voorbeeld: Kundeservice svarer hurtigt. — De klantenservice antwoordt snel. Samen is Tjek bestillingsoplysningerne een bevel: controleer de bestelgegevens. før du kontakter kundeservice voegt de tijdsrelatie toe: eerst controleer je de gegevens en daarna neem je contact op met de klantenservice. De hele zin betekent: ‘Controleer de bestelgegevens voordat je contact opneemt met de klantenservice.’

3. Posen passer ikke med det, vi har bestilt.

   De tas komt niet overeen met wat we hebben besteld.

   Posen

   de tas

   passer ikke med

   komt niet overeen met

   det

   datgene wat

   vi har

   wij hebben

   bestilt

   besteld

   Uitgebreide uitleg

   Posen betekent hier “de tas”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van pose (“tas”): pose → posen. Het achtervoegsel -en markeert hier bepaaldheid; het is geen los woord. passer ikke med drukt uit dat iets niet overeenkomt met of niet past bij iets anders. passer is de tegenwoordige tijd van passe (“passen, overeenkomen”); ikke maakt de bewering negatief. In deze zin gaat het om een verschil tussen de tas en wat besteld is. Voorbeeld: Det passer med beskrivelsen. — “Dat komt overeen met de beschrijving.” det verwijst in de vaste zin naar de inhoud die daarna wordt gespecificeerd: wat er besteld is. In de combinatie det, vi ... krijgt det dus de betekenis “datgene wat”; het is hier niet het woord voor een specifiek zelfstandig naamwoord dat in de zin genoemd wordt. vi har betekent “wij hebben”. vi is de eerste persoon meervoud (“wij”), en har is de tegenwoordige tijd van have (“hebben”). Samen vormt har met een voltooid deelwoord een voltooide tijd. bestilt betekent hier “besteld”. Het is het voltooid deelwoord van bestille (“bestellen”): bestille → bestilt. Met har vormt het har bestilt, “hebben besteld”. Voorbeeld: Vi har bestilt en taske. — “Wij hebben een tas besteld.” Samen vormt det, vi har bestilt de bijzin “wat wij hebben besteld”. De hele zin Posen passer ikke med det, vi har bestilt. betekent daarom: “De tas komt niet overeen met wat we hebben besteld.”

4. Tag et billede af posen, så du kan forklare problemet tydeligt.

   Maak een foto van de tas, zodat je het probleem duidelijk kunt uitleggen.

   Tag et billede

   maak een foto

   posen

   de tas

   så du kan

   zodat je kunt

   forklare

   uitleggen

   problemet

   het probleem

   tydeligt

   duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   Tag et billede begint met Tag, de gebiedende wijs van tage (“nemen”). In deze vaste uitdrukking betekent tage et billede “een foto maken”. De vorm et billede bevat het onbepaalde lidwoord et bij het onzijdige zelfstandig naamwoord billede; dat lidwoord drukt hier niet op zichzelf een geteld aantal uit. Een bruikbaar patroon is Tag et billede af ... — “Maak een foto van ...”. posen is de bepaalde enkelvoudsvorm van en pose (“tas/zak”): en pose → posen. Het achtervoegsel -en markeert hier bepaaldheid. In deze zin verwijst het volgens de vaste vertaling naar de tas. så du kan leidt het doel aan: “zodat je kunt”. du is het subject in de tweede persoon enkelvoud. kan is de tegenwoordige vorm van kunne (“kunnen”) en geeft mogelijkheid of vermogen aan. Na een modaal werkwoord staat het volgende werkwoord in het infinitief zonder at, zoals in kan forklare. forklare betekent hier “uitleggen” en is de infinitief. Het onderwerp van dit werkwoord is nog steeds du, omdat du kan forklare letterlijk de structuur “je kunt uitleggen” vormt. Voorbeeld: Du kan forklare det. — “Je kunt het uitleggen.” problemet is de bepaalde enkelvoudsvorm van et problem (“probleem”): et problem → problemet. Het onzijdige lidwoord is dus et, en de bepaalde vorm krijgt hier -et. tydeligt betekent “duidelijk” en beschrijft hoe het uitleggen gebeurt. Het is de bijwoordelijke vorm die bij tydelig hoort; in het Deens wordt zo’n bijwoord vaak met -t gevormd. Vergelijk en tydelig forklaring (“een duidelijke uitleg”) met forklare tydeligt (“duidelijk uitleggen”). Samen vormt de zin de gebiedende opdracht Tag et billede af posen (“Maak een foto van de tas”), gevolgd door het doel så du kan forklare problemet tydeligt (“zodat je het probleem duidelijk kunt uitleggen”). De volledige betekenis is: “Maak een foto van de tas, zodat je het probleem duidelijk kunt uitleggen.”

5. Skal jeg bede dem om at sende det manglende måltid?

   Zal ik ze vragen de ontbrekende maaltijd te sturen?

   Skal jeg

   zal ik

   bede

   vragen

   dem

   hen

   at sende

   te sturen

   det

   het

   manglende

   ontbrekende

   måltid

   maaltijd

   Uitgebreide uitleg

   Skal jeg opent de vraag. skal is de vorm van het modale werkwoord skulle bij jeg; samen met jeg en een daaropvolgend werkwoord drukt het hier uit: “zal ik …?”. In een vraag staat het werkwoord vóór het onderwerp: Skal jeg ...?. Voorbeeld: Skal jeg vente? = “Zal ik wachten?” bede betekent hier “vragen”. Dit is de infinitiefvorm na het modale skal; de tegenwoordige tijd is beder, de verleden tijd bad en het voltooid deelwoord bedt. Een herbruikbaar patroon is bede nogen om noget = iemand om iets vragen. In deze zin wordt dat uitgebreid tot bede dem om at sende ...: hun vragen om ... te sturen. dem is de objectsvorm van het persoonlijke voornaamwoord de: de als onderwerp, dem als object. De vorm zelf zegt dat het om een meervoudige derde persoon als object gaat; de concrete personen worden in de aangeleverde zin niet nader geïdentificeerd. at sende betekent “te sturen”. at markeert hier de infinitief en sende is het werkwoord “sturen”; de tegenwoordige tijd is sender, de verleden tijd sendte en het voltooid deelwoord sendt. Na om in het patroon bede nogen om at ... volgt dus een infinitiefzin. det betekent hier “het” en staat als bepaald lidwoord vóór het bijvoeglijke woord in det manglende måltid. Het Deense bepaalde lidwoord past zich hier aan het woord måltid aan, omdat dat een onzijdig et-woord is. det kan in andere zinnen ook een zelfstandig voornaamwoord zijn, maar dat is in deze woordgroep niet de functie. manglende betekent “ontbrekende”. Het beschrijft måltid en staat in deze bepaalde naamwoordgroep tussen det en het zelfstandig naamwoord. De vorm manglende verandert hier niet voor onzijdig of gemeenschappelijk geslacht. Voorbeeld: den manglende vare = “het ontbrekende artikel”; den hoort daar bij het gemeenschappelijke geslacht van vare, terwijl det bij het onzijdige måltid hoort. måltid betekent “maaltijd”. Het is een onzijdig enkelvoud: et måltid. Het meervoud is måltider en de bepaalde enkelvoudsvorm is måltidet. In det manglende måltid bepaalt het zelfstandig naamwoord dus zowel het onzijdige lidwoord det als de betekenis van de hele naamwoordgroep. De delen bouwen de zin als volgt op: Skal jeg + bede dem + om at sende + det manglende måltid. Samen betekent dit: “Zal ik hen vragen de ontbrekende maaltijd te sturen?” Natuurlijk Nederlands is: “Zal ik ze vragen de ontbrekende maaltijd te sturen?”

6. Bed først om den manglende vare, hvis alle kan vente.

   Vraag eerst om het ontbrekende item als iedereen kan wachten.

   Bed … om

   vraag om

   først

   eerst

   manglende

   ontbrekend

   vare

   item

   hvis

   als

   alle

   iedereen

   kan

   kan

   vente

   wachten

   Uitgebreide uitleg

   Bed ... om ... is een herbruikbare Deense constructie voor “om iets vragen”. Bed is hier de gebiedende wijs van at bede (“vragen”); na om komt wat gevraagd wordt. Voorbeeld: Bed om hjælp. — “Vraag om hulp.” De woorden tussen Bed en om kunnen in een andere zin anders geplaatst zijn, maar het vaste patroon is bede om. først betekent hier “eerst” en geeft de volgorde aan: dit verzoek komt vóór een volgende stap. Voorbeeld: Spis først. — “Eet eerst.” manglende betekent in deze zin “ontbrekend”. Het is gevormd bij at mangle (“ontbreken”): mangle beschrijft het ontbreken, terwijl manglende als beschrijvend woord vóór een zelfstandig naamwoord staat. In den manglende vare beschrijft het dus de waar die ontbreekt. vare betekent “artikel” of “waar”; hier past de vertaling “item”. Het is een zelfstandig naamwoord: en vare is onbepaald en varen bepaald. In de bron staat de bepaalde woordgroep den manglende vare, waarbij den samen met de vorm van het zelfstandig naamwoord een specifiek bedoelde waar aanduidt. hvis leidt een voorwaardelijke bijzin in en betekent “als”. Het verbindt de voorwaarde met de hoofdzin: hvis ... = “als ...”. alle betekent hier “iedereen” en is het onderwerp van de bijzin. Het verwijst naar alle betrokken personen als groep; het is niet hetzelfde als alt, dat naar iets onzijdigs of naar “alles” kan verwijzen. kan is de tegenwoordige tijd van at kunne, “kunnen”. Het drukt hier mogelijkheid of vermogen uit. Na een modaal werkwoord zoals kan staat het volgende werkwoord in de infinitief: kan vente = “kan wachten”. vente betekent “wachten”. De infinitief staat hier na kan; zelfstandig kan het bijvoorbeeld voorkomen in Jeg venter. — “Ik wacht.” Samen betekent Bed først om den manglende vare “Vraag eerst om het ontbrekende item”. De bijzin hvis alle kan vente voegt de voorwaarde “als iedereen kan wachten” toe. De volledige uiting is dus: “Vraag eerst om het ontbrekende item als iedereen kan wachten.”

7. Appen siger, at køkkenet snart kan lave det igen.

   De app zegt dat de keuken het binnenkort opnieuw kan klaarmaken.

   Appen

   de app

   siger

   zegt

   køkkenet

   de keuken

   snart

   binnenkort

   kan

   kan

   lave

   klaarmaken

   det

   het

   igen

   opnieuw

   Uitgebreide uitleg

   Appen is de bepaalde enkelvoudsvorm van app (“app”): app = een app, appen = de app. De uitgang -en markeert hier bepaaldheid bij dit woord; hij drukt niet op zichzelf een meervoud uit. Voorbeeld: En app virker. — “Een app werkt.” siger is de tegenwoordige tijd van sige (“zeggen”). In het Deens verandert de tegenwoordige tijd hier niet mee met de persoon: jeg siger, du siger, appen siger — “ik zeg”, “jij zegt”, “de app zegt”. køkkenet is de bepaalde enkelvoudsvorm van køkken (“keuken”): køkken = een keuken, køkkenet = de keuken. De vorm gebruikt het onzijdige bepaalde achtervoegsel -et; dat is een eigenschap van dit zelfstandig naamwoord, niet van siger. snart betekent “binnenkort” of “spoedig” en geeft aan dat iets in de nabije toekomst gebeurt. Het verandert niet mee met het onderwerp. kan is de tegenwoordige tijd van kunne en drukt hier mogelijkheid of vermogen uit: “kan”. Een modaal werkwoord zoals kan staat bij een volgend werkwoord in de infinitief. Voorbeeld: Hun kan komme. — “Zij kan komen.” lave is de infinitief van lave. In deze zin betekent het “klaarmaken”; afhankelijk van de context kan lave ook algemener “maken” betekenen. Na kan blijft het werkwoord in deze infinitiefvorm: kan lave = “kan klaarmaken”. det is een Deens onzijdig enkelvoudig voornaamwoord met de betekenis “het”. Hier verwijst het volgens de vertaling naar wat klaargemaakt kan worden, zonder dat de vaste zin dat verder specificeert. Het is niet hetzelfde als den, dat bij een-woorden wordt gebruikt. igen betekent “opnieuw” of “weer”. Het geeft aan dat het klaarmaken eerder al gebeurde of bedoeld was en nogmaals kan gebeuren. Samen vormen siger, at ... en de daaropvolgende bijzin de structuur “zegt dat ...”. Na at volgt de inhoud die de app zegt: køkkenet snart kan lave det igen — “de keuken het binnenkort opnieuw kan klaarmaken”. De hele zin betekent dus: “De app zegt dat de keuken het binnenkort opnieuw kan klaarmaken.”

8. Sørg for, at det stadig kan nå frem i god stand.

   Zorg ervoor dat het nog in goede staat kan aankomen.

   Sørg for

   zorg ervoor

   stadig

   nog steeds

   kan

   kan

   nå frem

   aankomen

   god

   goed

   stand

   staat

   Uitgebreide uitleg

   Sørg for is de gebiedende wijs van sørge for: zorg ervoor dat iets gebeurt of geregeld wordt. De constructie sørg for, at ... leidt hier een bijzin in. Voorbeeld: Sørg for, at døren er lukket. — Zorg ervoor dat de deur dicht is. stadig betekent hier nog steeds: een mogelijkheid of toestand blijft bestaan. Voorbeeld: Det er stadig muligt. — Het is nog steeds mogelijk. kan is de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord kunne en drukt hier mogelijkheid uit. Deze vorm varieert in het Deens niet naar persoon of getal. Na kan staat het volgende werkwoord zonder aparte infinitiefmarkeerder: kan nå — kan aankomen. nå frem is een vaste werkwoordelijke combinatie met de betekenis aankomen of de bestemming bereiken. Het werkwoord is nå; frem voegt het idee van het bereiken van het doel toe. Voorbeeld: Pakken nåede frem i går. — Het pakket kwam gisteren aan. god betekent hier goed en beschrijft de toestand waarin iets aankomt. In god stand staat het bijvoeglijk naamwoord vóór het zelfstandig naamwoord. god is hier de vorm van het bijvoeglijk naamwoord; stand is daarvan niet de basisvorm. stand betekent hier staat of conditie: de toestand waarin iets verkeert. De volledige combinatie i god stand betekent in goede staat. Voorbeeld: Cyklen er i god stand. — De fiets is in goede staat. Samen betekenen Sørg for, at det stadig kan nå frem i god stand de opdracht: zorg ervoor dat het nog steeds in goede staat kan aankomen. det is het onderwerp van de bijzin; als onzijdig Deens voornaamwoord verwijst het hier naar datgene waarover wordt gesproken. kan nå frem drukt de mogelijkheid van aankomen uit, en i god stand beschrijft de toestand bij dat aankomen.

9. Jeg vil høfligt bede om den manglende vare.

   Ik zal beleefd om het ontbrekende item vragen.

   Jeg vil

   ik zal / ik wil

   høfligt

   beleefd

   bede om

   vragen om

   den

   het/de

   manglende

   ontbrekende

   vare

   item

   Uitgebreide uitleg

   Jeg vil betekent hier dat de spreker van plan is iets te doen: “ik zal/ik wil”. Jeg is “ik”; vil is de tegenwoordige vorm van ville. Die vorm kan, afhankelijk van de context, een wens (“willen”) of een toekomstige bedoeling (“zullen”) uitdrukken. In deze zin past de vertaling “ik zal” bij de voorgenomen handeling. Voorbeeld: Jeg vil skrive. — “Ik zal/ik wil schrijven.” høfligt beschrijft de manier waarop de handeling gebeurt: “beleefd”. Het is een bijwoord bij bede, niet een eigenschap van vare. Het bijvoeglijke naamwoord is høflig; de uitgang -t markeert hier de bijwoordelijke vorm. bede om is een vaste constructie met de betekenis “om iets vragen” of “iets verzoeken”. bede is het werkwoord “vragen/verzoeken”, en om maakt duidelijk waar het verzoek betrekking op heeft. Na vil staat het werkwoord in de infinitief zonder apart infinitiefwoord: vil bede om .... Voorbeeld: Hun vil bede om hjælp. — “Zij zal om hulp vragen.” den is een bepaald lidwoord voor een enkelvoudig gemeenschappelijk-geslachtwoord. Het maakt de daaropvolgende naamwoordgroep bepaald: het gaat om een specifieke, geïdentificeerde zaak in deze context. Het lidwoord drukt op zichzelf geen aantal uit; het bepaalde enkelvoud blijkt hier uit de combinatie met vare. manglende betekent hier “ontbrekend”. Het is gevormd bij het werkwoord mangle (“ontbreken”) en wordt hier als bijvoeglijk woord gebruikt. In den manglende vare staat het vóór een bepaald zelfstandig naamwoord. De vorm manglende verandert in deze constructie niet naar een aparte mannelijke of vrouwelijke vorm; het lidwoord en de naamwoordgroep bepalen samen de grammaticale vorm. Voorbeeld: et manglende svar — “een ontbrekend antwoord”. Dit is een nieuw voorbeeld en geen extra feit uit de aangeleverde zin. vare is een zelfstandig naamwoord met de betekenis “artikel”, “product” of “waar”. In deze zin verwijst het, volgens de vaste vertaling, naar het ontbrekende item. Belangrijke vormen zijn en vare (“een item/product”), varen (“het item/de product”) en varer (“items/producten”). In de bron staat de onbepaalde basisvorm vare, maar door den vormt het geheel den manglende vare een bepaalde enkelvoudige naamwoordgroep. Samen betekenen Jeg vil + høfligt + bede om + den manglende vare: “Ik zal beleefd om het ontbrekende item vragen.” De zin drukt dus een beleefde voorgenomen vraag uit; den manglende vare is datgene waar de spreker om zal vragen.

10. Vedlæg billedet og bestillingsoplysningerne, så kundeservice kan hjælpe.

    Voeg de foto en de bestelgegevens toe, zodat de klantenservice kan helpen.

    Vedlæg

    voeg toe

    billedet

    de foto

    og

    en

    bestillingsoplysningerne

    de bestelgegevens

    så

    zodat

    kundeservice

    de klantenservice

    kan

    kan

    hjælpe

    helpen

    Uitgebreide uitleg

    Vedlæg is de gebiedende wijs van vedlægge en betekent hier “voeg toe” of “sluit bij”. De vorm noemt geen onderwerp; de aangesproken persoon wordt uit de situatie begrepen. Voorbeeld: Vedlæg kvitteringen. — “Voeg de bon toe.” billedet betekent hier “de foto”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van het onzijdige zelfstandig naamwoord billede (“afbeelding/foto”): et billede → billedet. De uitgang -et markeert hier bepaaldheid en enkelvoud, niet een aparte betekenis van “foto”. og verbindt twee gelijkwaardige aanvullingen. Het betekent “en” en koppelt hier billedet aan bestillingsoplysningerne. bestillingsoplysningerne betekent “de bestelgegevens”. Dit is een samenstelling: bestillings- beperkt het soort gegevens tot gegevens over een bestelling, terwijl oplysningerne de bepaalde meervoudsvorm is van oplysning (“gegeven/informatie”). De uitgang -ne staat op het laatste deel van de samenstelling en maakt het meervoud bepaald. Voorbeeld: Jeg sender bestillingsoplysningerne. — “Ik stuur de bestelgegevens.” så leidt hier geen gewone opsomming in, maar een doelzin met de betekenis “zodat”. In dit gebruik introduceert het het doel waarvoor de informatie moet worden meegestuurd. kundeservice betekent “klantenservice”. Het is hier een zelfstandig naamwoord zonder voorafgaand lidwoord in het Deens; de vaste vertaling maakt er in het Nederlands “de klantenservice” van. De vorm zelf geeft niet aan hoeveel medewerkers bedoeld zijn. kan is de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord kunne (“kunnen”). Het drukt hier mogelijkheid of vermogen uit: de klantenservice heeft de mogelijkheid om te helpen. Na een modaal werkwoord staat het volgende werkwoord in het Deens zonder at. hjælpe is de infinitief van hjælpe (“helpen”). Na kan blijft deze vorm onveranderd: kan hjælpe betekent “kan helpen”. Voorbeeld: Hun kan hjælpe. — “Zij kan helpen.” Samen vormen de delen een imperatieve hoofdzin en een doelzin: Vedlæg billedet og bestillingsoplysningerne betekent “Voeg de foto en de bestelgegevens toe”, en så kundeservice kan hjælpe betekent “zodat de klantenservice kan helpen”. De volledige betekenis is dus: “Voeg de foto en de bestelgegevens toe, zodat de klantenservice kan helpen.”