Jeg
Jeg betekent hier ‘ik’ en is degene die buitengesloten is. Het staat als onderwerp vooraan in Jeg er låst ude. Nieuwe voorbeeldzin: Jeg bor her betekent ‘Ik woon hier’.
er
Er betekent hier ‘ben’ en verbindt Jeg met de toestand låst ude. In de dialoog vormt Jeg er låst ude de mededeling dat iemand buitengesloten is. Een bruikbaar patroon is Jeg er ... voor een toestand of situatie.
låst ude
låst ude betekent samen ‘buitengesloten’ in Jeg er låst ude. låst draagt het idee van vergrendeld zijn bij en ude geeft aan dat iemand buiten is; de volledige betekenis ontstaat uit de combinatie. Nieuwe voorbeeldzin: Hun er låst ude betekent ‘Zij is buitengesloten’.
og
og betekent ‘en’ en verbindt de mededeling over buitensluiting met de informatie over de ekstranøgle. Het koppelt hier twee delen van dezelfde zin. Je kunt og gebruiken om twee gebeurtenissen of eigenschappen te verbinden.
min
min betekent hier ‘mijn’ en geeft aan dat de ekstranøgle bij Jeg hoort. Het staat direct voor ekstranøgle in min ekstranøgle. Nieuwe voorbeeldzin: min telefon betekent ‘mijn telefoon’.
ekstranøgle
ekstranøgle betekent ‘reservesleutel’ en is de sleutel die in het appartement ligt. Het woord is opgebouwd rond nøgle, ‘sleutel’, met ekstra als toevoeging voor iets extra’s of reserve. In de dialoog staat het na min: min ekstranøgle.
ligger
ligger betekent hier ‘ligt’ en beschrijft waar de ekstranøgle zich bevindt. Het wordt gebruikt voor iets dat op een bepaalde plaats ligt, zoals in ekstranøglen ligger inde i lejligheden. Een bruikbaar patroon is iets ligger i ... voor de locatie van een voorwerp.
inde
inde betekent hier ‘binnen’ en geeft aan dat de sleutel zich aan de binnenkant bevindt. In de dialoog staat het in de combinatie ligger inde i lejligheden. Nieuwe voorbeeldzin: Jeg er inde betekent ‘Ik ben binnen’.
i
i betekent hier ‘in’ en verbindt inde met de plaats lejligheden. De combinatie i lejligheden geeft aan waar iets zich bevindt. Je gebruikt i vaak voor een plaats waar iemand of iets zich bevindt.
lejligheden
lejligheden betekent hier ‘het appartement’. Het is de specifieke woning waarin de reservesleutel ligt en staat na i in i lejligheden. De vorm lejligheden is de bepaalde vorm van lejlighed.
Kontakt
Kontakt betekent hier ‘neem contact op met’ en is een directe instructie om eerst de verhuurder te benaderen. In Kontakt udlejeren først staat de persoon die je moet benaderen er direct achter. Een bruikbaar patroon is Kontakt ... eerst voor een eerste stap in een plan.
udlejeren
udlejeren betekent ‘de verhuurder’ en verwijst naar de persoon die het appartement verhuurt. De vorm is bepaald: het gaat om een specifieke verhuurder. In de dialoog is udlejeren het directe doel van Kontakt.
først
først betekent ‘eerst’ en geeft de volgorde van de voorgestelde acties aan. In Kontakt udlejeren først moet de verhuurder vóór een slotenmaker worden benaderd. Je kunt først gebruiken om de eerste stap van een plan aan te wijzen.
Ring
Ring betekent hier ‘bel’ en is een directe instructie om telefonisch contact op te nemen. In Ring derefter til en låsesmed staat til bij de persoon of dienst die wordt gebeld. Een bruikbaar patroon is Ring til ... voor ‘bel ...’.
derefter
derefter betekent ‘daarna’ en verwijst naar de stap die volgt op het contact met de verhuurder. Het staat in Ring derefter til en låsesmed en geeft de volgorde aan. Je kunt derefter gebruiken om een volgende actie in een plan te introduceren.
til
til betekent hier ‘naar’ of ‘aan’ in Ring til en låsesmed. Het verbindt Ring met de persoon of dienst die je belt. Een bruikbaar patroon is ringe til iemand voor telefonisch contact met iemand.
en
en betekent hier ‘een’ en introduceert een niet nader bepaalde låsesmed. Het staat direct voor låsesmed in en låsesmed. Je gebruikt en op dezelfde manier bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord dat niet specifiek is aangewezen.
låsesmed
låsesmed betekent ‘slotenmaker’, de persoon die kan helpen een deur of slot te openen. In de dialoog staat het na en en na til in til en låsesmed. Het woord verwijst hier naar een mogelijke volgende hulpdienst.
hvis
hvis betekent hier ‘als’ en introduceert een voorwaarde voor de volgende actie. In hvis du ikke kan få hjælp snart hangt het bellen van de slotenmaker af van het niet snel krijgen van hulp. Een bruikbaar patroon is hvis ... voor een voorwaardelijke situatie.
du
du betekent ‘je’ of ‘jij’ en verwijst naar de persoon die buitengesloten is. Het is het onderwerp in du ikke kan få hjælp snart en du har brug for at komme ind. Je gebruikt du om de aangesproken persoon aan te wijzen.
ikke
ikke betekent ‘niet’ en ontkent hier de mogelijkheid om snel hulp te krijgen. In du ikke kan få hjælp snart staat het vóór kan in de ontkende bijzin. Je kunt ikke vóór het ontkende werkwoord plaatsen, zoals in ikke svarer.
kan
kan betekent hier ‘kan’ of ‘kunt’ en drukt mogelijkheid uit in du ikke kan få hjælp snart. Samen met få hulp geeft het aan of hulp kan worden verkregen. Een bruikbaar patroon is kan få ... voor ‘... kunnen krijgen’.
få
få betekent hier ‘krijgen’ in få hjælp. Het beschrijft dat de persoon hulp ontvangt, afhankelijk van de situatie. Een bruikbaar patroon is få hjælp voor hulp ontvangen of hulp krijgen.
hjælp
hjælp betekent ‘hulp’ en is wat de persoon probeert te krijgen. Het staat direct na få in få hjælp. Nieuwe voorbeeldzin: Jeg har brug for hjælp betekent ‘Ik heb hulp nodig’.
snart
snart betekent hier ‘snel’ of ‘binnenkort’ en geeft aan dat de hulp niet lang op zich moet laten wachten. In få hjælp snart bepaalt het wanneer de hulp wordt verkregen. Je kunt snart gebruiken voor iets dat in de nabije toekomst gebeurt.
har
har betekent hier ‘heb’ of ‘heeft’ en staat in Jeg har lagt en besked. Samen met lagt vormt het de mededeling dat er een bericht is achtergelaten. Een bruikbaar patroon is Jeg har ... voor iets dat de spreker heeft gedaan of heeft.
lagt
lagt betekent hier ‘achtergelaten’ in Jeg har lagt en besked. Met har beschrijft het dat de spreker al een bericht heeft achtergelaten. Het staat vóór het voorwerp en besked geeft aan wat er is achtergelaten.
besked
besked betekent ‘bericht’ en is het bericht dat aan de verhuurder is achtergelaten. Het staat na lagt in lagt en besked. Je kunt besked gebruiken voor een bericht dat je aan iemand achterlaat of stuurt.
men
men betekent ‘maar’ en zet het achtergelaten bericht tegenover het uitblijven van een antwoord. In Jeg har lagt en besked, men ... leidt het een tegenstelling in. Je gebruikt men om twee tegengestelde of onverwachte delen te verbinden.
svaret
svaret betekent hier ‘geantwoord’ of ‘gereageerd’ in udlejeren har ikke svaret endnu. Met har ikke maakt het duidelijk dat de verhuurder nog geen antwoord heeft gegeven. De vorm svaret is de vorm die in deze combinatie na har staat.
endnu
endnu betekent hier ‘nog’ of ‘nog niet’ en benadrukt dat het antwoord tot nu toe uitblijft. In har ikke svaret endnu staat het aan het einde van de zin. Je kunt endnu gebruiken om aan te geven dat iets op een verwacht moment nog niet is gebeurd.
Vent
Vent betekent ‘wacht’ en is een directe instructie om niet meteen een slotenmaker te bellen. In Vent lidt længere wordt aangegeven hoe lang de persoon nog moet wachten. Een bruikbaar patroon is Vent lidt ... voor ‘wacht een beetje ...’.
lidt
lidt betekent hier ‘een beetje’ en verzacht de hoeveelheid extra wachttijd. In lidt længere staat het vóór længere en betekent het dat de persoon nog wat langer moet wachten. Je kunt lidt gebruiken voor een kleine hoeveelheid of mate.
længere
længere betekent hier ‘langer’ en vergelijkt de nieuwe wachttijd met de tijd die al verstreken is. Het wordt in lidt længere gebruikt als aanduiding van extra duur. Een bruikbaar patroon is vente længere voor langer wachten.
medmindre
medmindre betekent ‘tenzij’ en introduceert de uitzondering op het advies om te wachten. In medmindre du har brug for at komme ind med det samme geldt het wachten niet als de persoon direct naar binnen moet. Je kunt medmindre gebruiken om een uitzondering op een regel of advies te formuleren.
har brug for
har brug for betekent samen ‘nodig hebben’ in du har brug for at komme ind. har is het werkwoord, brug draagt het element van behoefte of nood bij en for verbindt die behoefte met wat nodig is. Een bruikbaar patroon is Jeg har brug for hjælp; nieuwe voorbeeldzin: ‘Ik heb hulp nodig’.
at
at betekent hier ‘om te’ en leidt het werkwoord komme aan in har brug for at komme ind. Samen met komme ind beschrijft het wat de persoon nodig heeft te doen. Een bruikbaar patroon is brug for at ... voor iets dat iemand moet kunnen doen.
komme
komme betekent hier ‘komen’ in komme ind en verwijst naar naar binnen gaan. Het krijgt zijn richting uit het daaropvolgende ind. Een bruikbaar patroon is komme ind voor binnenkomen of naar binnen gaan.
ind
ind betekent hier ‘naar binnen’ en geeft de richting van komme aan. De combinatie komme ind betekent dat iemand een ruimte binnengaat. Je kunt ind gebruiken om een beweging naar de binnenkant aan te geven.
med det samme
med det samme betekent samen ‘meteen’ of ‘onmiddellijk’ in komme ind med det samme. med, det en samme vormen hier samen één vaste uitdrukking voor een onmiddellijke actie; de volledige betekenis komt dus uit de hele combinatie. Nieuwe voorbeeldzin: Ring med det samme betekent ‘Bel meteen’.
får
får betekent hier in Jeg får måske brug for ... dat de spreker mogelijk iets nodig zal hebben. De volledige betekenis komt uit får brug for; får alleen betekent niet ‘nodig hebben’. In deze zin gaat het om mogelijk behoefte krijgen aan bewijs.
måske
måske betekent ‘misschien’ en maakt de behoefte aan bewijs onzeker of mogelijk. In Jeg får måske brug for at bevise ... staat het vóór brug for. Je kunt måske gebruiken om een mogelijkheid voorzichtig uit te drukken.
for
for betekent hier samen met at ‘om te’ en geeft het doel van bevise aan. In for at bevise wordt uitgelegd waarvoor de spreker het bewijs nodig heeft. Het staat direct vóór at in deze doeluitdrukking.
bevise
bevise betekent ‘bewijzen’ en verwijst hier naar aantonen dat de spreker in de woning woont. Het staat na for at in for at bevise en krijgt als inhoud de bijzin at jeg bor her. Een bruikbaar patroon is bevise, at ... voor aantonen dat iets zo is.
bor
bor betekent hier ‘woon’ en beschrijft waar de spreker woont. In at jeg bor her is Jeg degene die woont en her de plaatsaanduiding. Een bruikbaar patroon is Jeg bor i ... voor ‘Ik woon in ...’.
her
her betekent ‘hier’ en verwijst naar de plaats waar de spreker woont. In jeg bor her maakt het duidelijk dat de spreker op deze locatie woont. Je kunt her gebruiken voor de plaats van de spreker.
der
der betekent hier ‘daar’ en verwijst naar de lobby, de warme plek waar de persoon kan wachten. In Du kan holde varmen der staat het na het werkwoord en verwijst het terug naar die plaats. Nieuwe voorbeeldzin: Jeg venter der betekent ‘Ik wacht daar’.
kommer
kommer betekent hier ‘komt’ in der kommer nogen for at hjælpe. Het beschrijft dat iemand naar de wachtende persoon toe komt om hulp te bieden. Een bruikbaar patroon is der kommer nogen voor ‘er komt iemand’.
nogen
nogen betekent hier ‘iemand’ en verwijst naar een nog niet bepaalde persoon die kan komen helpen. Het staat na kommer in der kommer nogen. Je kunt nogen gebruiken wanneer niet wordt aangegeven wie de persoon precies is.
hjælpe
hjælpe betekent ‘helpen’ en beschrijft het doel waarvoor iemand komt. In for at hjælpe staat het na for at en geeft het het doel van die komst aan. Een bruikbaar patroon is komme for at hjælpe voor komen om te helpen.
Hav
Hav betekent hier ‘houd’ of ‘zorg dat je hebt’ in Hav dit ID klar. Het is een directe instructie om het identiteitsbewijs beschikbaar en klaar te houden. Een bruikbaar patroon is Hav ... klar voor iets gereedhouden.
dit
dit betekent hier ‘je’ of ‘jouw’ en geeft aan dat het ID van de aangesproken persoon is. Het staat vóór ID in dit ID. Je kunt dit gebruiken om een bezit van de aangesproken persoon aan te wijzen.
ID
ID betekent ‘identiteitsbewijs’ of ‘ID’ en is het document waarmee de persoon kan aantonen dat hij of zij daar woont. In Hav dit ID klar is het iets dat klaargehouden moet worden. Je gebruikt ID voor identificatie in praktische situaties.
klar
klar betekent ‘klaar’ en beschrijft de toestand waarin het ID moet zijn. In Hav dit ID klar betekent het dat het identiteitsbewijs direct beschikbaar moet zijn. Een bruikbaar patroon is have noget klar voor iets gereedhouden.
et
et betekent hier ‘een’ en introduceert een niet nader bepaalde plek in et varmt sted. Het staat vóór varmt sted. Je gebruikt et in deze positie om één niet-specifieke zaak aan te wijzen.
varmt
varmt betekent hier ‘warm’ en beschrijft de plek waar de persoon moet wachten. In et varmt sted staat het direct vóór sted. Het helpt de gewenste eigenschap van de wachtplek aan te geven.
sted
sted betekent ‘plek’ of ‘plaats’ en is hier de plaats waar de persoon moet wachten. In et varmt sted wordt die plek als warm omschreven. Je kunt sted gebruiken voor een concrete locatie.
vil
vil betekent hier ‘wil’ en drukt de wens of intentie van de spreker uit. In Jeg vil ikke ringe ... zegt de spreker dat hij of zij niet van plan is een slotenmaker te bellen. Het wordt gevolgd door ikke en het werkwoord ringe.
ringe
ringe betekent hier ‘bellen’ en staat na vil in vil ikke ringe til en låsesmed. Het verwijst naar telefonisch contact opnemen met een slotenmaker. Een bruikbaar patroon is ringe til ... voor iemand of een dienst bellen.
det
det betekent hier ‘het’ of ‘dat’ in medmindre det er nødvendigt. Het verwijst naar de situatie of handeling die mogelijk noodzakelijk is; de volledige betekenis komt uit det er nødvendigt. Je kunt det gebruiken om naar een eerder genoemde situatie te verwijzen.
nødvendigt
nødvendigt betekent ‘noodzakelijk’ in det er nødvendigt. Het beschrijft hier of het bellen van een slotenmaker echt nodig is. In de dialoog staat het na er in de uitdrukking det er nødvendigt.
st stadig
De aangeleverde eenheid st stadig bevat een extra st, maar in de dialoog staat als exacte targetvorm alleen stadig. stadig betekent hier ‘nog steeds’ in udlejeren stadig ikke svarer en geeft aan dat het uitblijven van antwoord voortduurt. Een bruikbaar patroon is stadig ikke ... voor iets dat nog altijd niet gebeurt.
svarer
svarer betekent hier ‘antwoordt’ of ‘reageert’ in udlejeren stadig ikke svarer. Het beschrijft de reactie van de verhuurder en staat na ikke in de bijzin. Je kunt svarer gebruiken voor iemand die op een bericht of oproep reageert.
så
så betekent hier ‘dan’ en leidt de actie in de hoofdzin in die volgt op de voorwaarde. In Hvis udlejeren stadig ikke svarer, så ring ... betekent het: als dit gebeurt, bel dan. Je kunt så gebruiken om een gevolg of vervolgstap aan te geven.
forklar
forklar betekent ‘leg uit’ en is een directe instructie om de situatie aan de slotenmaker te beschrijven. In ring til en låsesmed og forklar situationen worden twee opeenvolgende acties verbonden. Een bruikbaar patroon is forklar ... voor uitleg geven over iets.
situationen
situationen betekent ‘de situatie’ en verwijst naar het feit dat de persoon is buitengesloten en hulp nodig heeft. De vorm is bepaald, omdat het om deze bekende situatie gaat. In forklar situationen is het datgene wat moet worden uitgelegd.
sidde
sidde betekent ‘zitten’ en staat na kan in Jeg kan sidde i lobbyen. Het beschrijft waar de spreker kan wachten totdat er hulp komt. Een bruikbaar patroon is sidde i ... voor ergens zitten.
lobbyen
lobbyen betekent ‘de lobby’ en is de specifieke gemeenschappelijke ruimte waar de spreker kan wachten. Het staat na i in sidde i lobbyen. De vorm lobbyen verwijst naar een bepaalde lobby.
lade
lade betekent hier ‘laten’ in lade min telefon være tændt. De combinatie lade ... være tændt betekent dat je iets ingeschakeld laat; de volledige betekenis komt uit de hele constructie. Een bruikbaar patroon is lade noget være ... voor iets in een bepaalde toestand laten.
telefon
telefon betekent ‘telefoon’ en is het apparaat dat de spreker ingeschakeld laat. In min telefon is het het bezit van de spreker en in lade min telefon ... het voorwerp van lade. Je kunt telefon gebruiken voor een toestel waarmee je kunt bellen.
være
være betekent hier ‘zijn’ en beschrijft de toestand van de telefoon in lade min telefon være tændt. Samen met tændt geeft het aan dat de telefoon aan blijft staan. Een bruikbaar patroon is være ... voor een toestand of eigenschap.
tændt
tændt betekent hier ‘aan’ of ‘ingeschakeld’ en beschrijft de gewenste toestand van de telefoon. In være tændt blijft de telefoon aan zodat de spreker bereikbaar is. Je kunt tændt gebruiken voor een apparaat dat ingeschakeld is.
holde
holde betekent hier in holde varmen ‘warm blijven’ of ‘warmte behouden’. De volledige betekenis komt uit de vaste combinatie holde varmen, niet uit holde alleen. Nieuwe voorbeeldzin: Vi holder varmen indenfor betekent ‘We blijven binnen warm’.
varmen
varmen betekent ‘de warmte’ en is datgene wat in holde varmen wordt behouden. Samen met holde vormt het de uitdrukking ‘warm blijven’ of ‘warmte houden’. De vorm varmen verwijst naar de warmte als iets specifieks.
mens
mens betekent ‘terwijl’ en verbindt het warm blijven in de lobby met het geven van extra tijd aan de verhuurder. In mens du giver udlejeren lidt mere tid gebeuren de twee handelingen tegelijkertijd. Je kunt mens gebruiken om gelijktijdige activiteiten te verbinden.
giver
giver betekent hier ‘geeft’ in du giver udlejeren lidt mere tid. De verhuurder ontvangt extra tijd, terwijl de persoon warm blijft wachten. Een bruikbaar patroon is give nogen tid voor iemand tijd geven.
mere
mere betekent ‘meer’ en geeft aan dat de verhuurder extra tijd krijgt bovenop de al verstreken wachttijd. In lidt mere tid staat het vóór tid. Je kunt mere gebruiken om een grotere hoeveelheid of langere duur aan te geven.
tid
tid betekent ‘tijd’ en is hier wat de persoon de verhuurder nog geeft. In lidt mere tid wordt de hoeveelheid tijd als een kleine extra hoeveelheid beschreven. Je kunt tid gebruiken bij wachten, plannen of iemand ruimte geven om te reageren.