Plannen tijdens een hittegolf | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Plannen tijdens een hittegolf oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Det forventes, at hedebølgen fortsætter.

de fo-VENT-es, èd HEE-dhe-beul-en fo-TSÈD-er. De hittegolf zal naar verwachting aanhouden.

Så bør vi planlægge alt, hvad vi skal lave udenfor, til den køligere del af dagen.

soo beur vee plè-NE-luh al, vè vee skal LÈ-weh OO-en-foor, tel de KEU-lee-uh-reh deel af DÈ-en. Dan moeten we alles wat we buiten willen doen plannen voor het koelere deel van de dag.

Jeg ville gerne besøge markedet, men menneskemængden kan gøre det sværere.

yai vee-luh GÈ-nuh be-ZEU-yuh MAR-ke-dh, men MÈ-nes-ke-meng-den kan geu-uh de SVÈ-uh-reh. Ik wilde naar de markt, maar door de drukte kan het lastiger worden.

I den varme bør vi vælge et roligere tidspunkt og undgå at stå stille.

ee de VAR-me beur vee VÈ-leh e ROO-lee-uh-reh TE-dh-spong en on-GOO èd stoo STE-luh. In die hitte moeten we een rustiger tijdstip kiezen en vermijden dat we ergens blijven staan.

Vi kan gå ad gader med skygge og hvile indendørs, når det er nødvendigt.

vee kan goo ad GÈ-dhuh med SUU-guh og VEE-luh en-en-DEURS, noor de neud-ven-lee. We kunnen door straten in de schaduw lopen en binnen rusten wanneer dat nodig is.

Det giver os mere fleksibilitet, hvis varmen bliver værre.

de GEE-uh os mee-uh flek-see-bee-lee-TEED, ves VAR-men blee-wuh VÈ-uh. Dat geeft ons meer flexibiliteit als de hitte erger wordt.

Ville en hat og ekstra vand hjælpe?

VÈ-luh en HÈD og ÈKS-dra VAN YÈL-buh? Zouden een hoed en extra water helpen?

En hat vil hjælpe, og let tøj ville gøre gåturen lettere.

en HÈD vel YÈL-buh, og leed TOI VÈ-luh geu-uh GOO-too-en LÈD-de-reh. Een hoed helpt, en lichte kleding zou de wandeling gemakkelijker maken.

Så kan vi ændre planen, hvis det føles for varmt.

soo kan vee ÈN-reh PLA-nen, ves de FEU-les foor varmt. Dan kunnen we het plan veranderen als het te heet voelt.

Det lyder fleksibelt nok til en varm dag.

de LUU-dhuh flek-see-BELT NOG tel en varm DÈ. Dat klinkt flexibel genoeg voor een warme dag.

Woord voor woord

Det In «Det forventes, at hedebølgen fortsætter» verwijst «Det» niet naar een concreet ding; het maakt de zin «het wordt verwacht» mogelijk. Dezelfde constructie «Det + werkwoord» wordt gebruikt om een algemene verwachting of beoordeling uit te drukken.

forventes «forventes» betekent hier «wordt verwacht» en beschrijft een verwachting over het voortduren van de hittegolf. De vorm past bij de onpersoonlijke constructie «Det forventes, at ...», die je kunt gebruiken bij voorspellingen en verwachtingen.

at In «Det forventes, at hedebølgen fortsætter» betekent «at» «dat» en leidt het een volledige bijzin in. Gebruik «at» hier vóór een zin met een eigen onderwerp en werkwoord; het is in deze context geen infinitiefmarkeerder.

hedebølgen «hedebølgen» betekent hier «de hittegolf», als onderwerp van «fortsætter». De vorm «hedebølgen» is de bepaalde vorm van «hedebølge» en past bij een hittegolf die al in de context bekend is.

fortsætter «fortsætter» betekent in «hedebølgen fortsætter» «gaat door» of «houdt aan». Je gebruikt deze vorm om te zeggen dat een gebeurtenis of toestand verdergaat, zoals in «Det forventes, at ... fortsætter».

Så Aan het begin van «Så bør vi planlægge ...» betekent «Så» «dan», als gevolg van de vorige verwachting. Het verbindt een gevolgtrekking met wat eerder is gezegd en kan aan het begin van een advies staan.

bør «bør» geeft hier een advies of aanbeveling: «we zouden moeten plannen». Het staat in «bør vi planlægge» vóór de persoon en wordt gevolgd door de infinitief «planlægge».

vi «vi» betekent «wij» en verwijst hier naar de twee mensen die samen hun buitenactiviteiten plannen. Het is het onderwerp in «vi planlægge» en kan vóór een werkwoord worden gebruikt.

planlægge «planlægge» betekent hier «plannen» en staat na het advieswerkwoord «bør». Het patroon «bør + planlægge» is bruikbaar wanneer je iemand adviseert om iets te organiseren.

alt «alt» betekent hier «alles» en verwijst naar alle activiteiten die buiten gedaan moeten worden. In «alt, hvad ...» wordt «alt» nader omschreven door de daaropvolgende bijzin.

hvad In «alt, hvad vi skal lave udenfor» betekent «hvad» «wat» of «dat wat» en leidt het de omschrijving van «alt» in. Het patroon «alt, hvad ...» is bruikbaar voor «alles wat ...».

skal «skal» betekent hier «moeten» of «zullen» binnen «hvad vi skal lave udenfor»: wat we buiten zullen of moeten doen. Het staat vóór de infinitief «lave» in een plan of beschrijving van activiteiten.

lave «lave» betekent hier «doen» in «hvad vi skal lave udenfor». Het staat na «skal» en kan in dezelfde constructie worden gebruikt voor een activiteit die iemand zal of moet doen.

udenfor «udenfor» betekent hier «buiten» en geeft aan waar de activiteiten plaatsvinden. Het staat in «lave udenfor» als plaatsbepaling bij wat men gaat doen.

til In «til den køligere del af dagen» betekent «til» hier «voor», namelijk voor een bepaald moment of deel van de dag. Je gebruikt «til» in deze planningconstructie om aan te geven wanneer iets wordt gepland.

den «den» betekent hier «de» in «den køligere del af dagen» en hoort bij het bepaalde zelfstandig naamwoord «del». Samen wijst de woordgroep naar een specifiek, koeler deel van de dag.

køligere «køligere» betekent «koeler» en beschrijft het deel van de dag dat minder warm is dan de rest. De vorm wordt gebruikt om twee omstandigheden of momenten met elkaar te vergelijken.

del «del» betekent hier «deel», in de woordgroep «den køligere del af dagen»: het koelere gedeelte van de dag. Het patroon «en del af ...» is bruikbaar wanneer je een gedeelte van iets aanduidt.

af In «del af dagen» betekent «af» «van» en verbindt het «del» met «dagen». De constructie «en del af ...» geeft aan waarvan iets een onderdeel is.

dagen «dagen» betekent hier «de dag» in «den køligere del af dagen». De vorm is de bepaalde vorm van «dag» en verwijst naar de dag als geheel binnen deze tijdsaanduiding.

Jeg «Jeg» betekent «ik» en is het onderwerp van «Jeg ville gerne besøge markedet». Het wordt gebruikt wanneer de spreker zijn of haar eigen wens of bedoeling beschrijft.

ville In «Jeg ville gerne besøge markedet» betekent «ville» hier «wilde» en drukt het een wens of bedoeling uit. In het patroon «ville gerne + infinitief» vertel je dat je iets graag wilde doen.

gerne «gerne» voegt aan «ville» de betekenis «graag» toe: de spreker wilde de markt graag bezoeken. De combinatie «ville gerne + infinitief» is een gebruikelijke manier om een wens uit te drukken.

besøge «besøge» betekent hier «bezoeken» en staat na «ville gerne». Je gebruikt «ville gerne + besøge» wanneer je zegt dat je graag naar een persoon of plaats wilde gaan.

markedet «markedet» betekent «de markt» en is de plaats die de spreker wil bezoeken. De vorm is de bepaalde vorm van «marked» en verwijst naar een specifieke markt.

men «men» betekent «maar» en introduceert de beperking dat de drukte het bezoek moeilijker kan maken. Het verbindt hier een gewenste activiteit met een mogelijk probleem.

menneskemængden «menneskemængden» betekent hier «de mensenmassa» of «de drukte» die het bezoek moeilijker kan maken. De vorm verwijst naar een specifieke menigte en staat als onderwerp vóór «kan gøre».

kan «kan» betekent hier «kan» in de betekenis van «mogelijk maken» of «mogelijk zijn»: de menigte kan het moeilijker maken. Het staat vóór de infinitieven «gøre» en «hjælpe» wanneer een mogelijkheid wordt beschreven.

gøre In «kan gøre det sværere» betekent «gøre» «maken» en beschrijft het welk effect de menigte kan hebben. Het patroon «gøre det + bijvoeglijk woord» wordt gebruikt om te zeggen dat iets een situatie moeilijker of gemakkelijker maakt.

sværere «sværere» betekent «moeilijker» in «gøre det sværere». Het beschrijft een vergelijking met een eerdere of verwachte gemakkelijkere situatie.

I In «I den varme» betekent «I» «in» en plaatst het de situatie binnen de hitte. De woordgroep wordt gebruikt om advies te geven dat geldt onder bepaalde weersomstandigheden.

varme «varme» betekent hier «warmte» of «hitte» in «I den varme». Het is hier het zelfstandig naamwoord in de uitdrukking voor «in die hitte», niet de beschrijving van een zelfstandig naamwoord.

vælge «vælge» betekent hier «kiezen» en staat na «bør» in «bør vi vælge». Je gebruikt «bør + vælge» om een aanbevolen keuze te formuleren.

et «et» is hier het onbepaalde lidwoord vóór «tidspunkt»: «een tijdstip». Het introduceert een niet eerder vastgesteld tijdstip dat geschikt zou zijn voor het bezoek.

roligere «roligere» betekent «rustiger» en beschrijft een tijdstip met minder drukte. De vorm wordt gebruikt om dat tijdstip te vergelijken met een drukker moment.

tidspunkt «tidspunkt» betekent hier «tijdstip», dus een specifiek moment waarop men de markt wil bezoeken. Het past goed in de combinatie «vælge et tidspunkt» voor het plannen van een activiteit.

og «og» betekent «en» en verbindt hier twee aanbevelingen: een rustiger tijdstip kiezen en niet stil blijven staan. Het wordt gebruikt om gelijkwaardige handelingen of zinsdelen te verbinden.

undgå «undgå» betekent hier «vermijden» en staat in «undgå at stå stille». De constructie «undgå at + werkwoord» is bruikbaar wanneer je zegt dat iemand een bepaalde handeling moet voorkomen.

stå In «undgå at stå stille» betekent «stå» «staan». Samen met «stille» beschrijft het niet alleen rechtop staan, maar blijven stilstaan; de infinitief volgt op «at».

stille «stille» betekent hier «stil» in de vaste combinatie «stå stille», dus «stilstaan» of «blijven staan». Je gebruikt deze combinatie wanneer iemand op één plaats blijft zonder verder te gaan.

gå «gå» betekent hier «gaan» of «lopen» en staat na «kan» in «Vi kan gå ad gader med skygge». Het patroon «kan + gå» beschrijft een mogelijke manier om ergens naartoe te lopen.

ad In «gå ad gader med skygge» betekent «ad» «via» of «langs» en geeft het de route aan. Je gebruikt «gå ad» om te beschrijven welke straten of wegen iemand neemt.

gader «gader» betekent «straten» en is het route-element in «gå ad gader med skygge». Het meervoud verwijst hier naar meerdere straten die schaduw bieden.

med «med» betekent hier «met» en verbindt «gader» met «skygge»: straten met schaduw. Het patroon «een zelfstandig naamwoord + med + zelfstandig naamwoord» beschrijft een kenmerk of aanwezige voorziening.

skygge «skygge» betekent hier «schaduw» en beschrijft wat de gekozen straten bieden. In «gader med skygge» geeft het aan dat de route bescherming tegen de zon heeft.

hvile «hvile» betekent hier «rusten» en staat na «kan» in «Vi kan ... hvile indendørs». Je gebruikt «kan + hvile» om een mogelijke rustactiviteit te noemen.

indendørs «indendørs» betekent «binnen» of «binnenshuis» en geeft aan waar men kan rusten. Het staat als plaatsbepaling bij «hvile».

når «når» betekent hier «wanneer» en leidt de voorwaarde of het moment in waarop rust nodig is. Het patroon «når ...» wordt gebruikt om aan te geven wanneer een handeling plaatsvindt.

er In «når det er nødvendigt» betekent «er» «is» en verbindt het «det» met «nødvendigt». De uitdrukking wordt gebruikt om aan te geven dat iets nodig is.

nødvendigt «nødvendigt» betekent hier «nodig» of «noodzakelijk» in «det er nødvendigt». De constructie «det er nødvendigt» is bruikbaar wanneer een handeling vereist is.

giver «giver» betekent hier «geeft» in «Det giver os mere fleksibilitet»: de gekozen aanpak levert ons meer flexibiliteit op. Het patroon «give nogen noget» wordt gebruikt voor iets dat iemand een voordeel of mogelijkheid geeft.

os «os» betekent hier «ons» en is degene die meer flexibiliteit krijgt in «giver os». Het is de objectsvorm die je gebruikt na een werkwoord wanneer iets aan ons wordt gegeven.

mere «mere» betekent «meer» en geeft aan dat de flexibiliteit groter wordt door de voorgestelde aanpak. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord «fleksibilitet».

fleksibilitet «fleksibilitet» betekent hier «flexibiliteit», dus de mogelijkheid om het plan aan te passen. Het is het voordeel dat door de route en rustpauzes ontstaat.

hvis «hvis» betekent hier «als» en leidt de voorwaarde «varmen bliver værre» in. Je gebruikt «hvis» om te zeggen wat er gebeurt onder een bepaalde voorwaarde.

varmen «varmen» betekent hier «de warmte» of «de hitte» die erger kan worden. De vorm is de bepaalde vorm van «varme» en verwijst naar de warmte van deze warme dag.

bliver In «varmen bliver værre» betekent «bliver» «wordt» of «wordt erger» en beschrijft het een verandering. De constructie «bliver + bijvoeglijk woord» is bruikbaar voor een ontwikkeling naar een nieuwe toestand.

værre «værre» betekent «erger» en beschrijft dat de hitte sterker of onaangenamer wordt. Het staat na «bliver» om de verandering van de situatie uit te drukken.

en «en» is hier het onbepaalde lidwoord vóór «hat»: «een hoed». De hoofdlettervorm «En» staat aan het begin van de volgende zin, maar heeft dezelfde functie.

hat «hat» betekent hier «hoed» en is een voorgesteld middel tegen de hitte. In «en hat» wordt het woord gebruikt als een concreet voorwerp dat kan helpen.

ekstra «ekstra» betekent «extra» en beschrijft in «ekstra vand» een aanvullende hoeveelheid water. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord om iets bovenop de gewone hoeveelheid aan te duiden.

vand «vand» betekent hier «water», dat men extra kan meenemen bij warm weer. Het wordt in «ekstra vand» gebruikt als niet-afgemeten stof of voorraad.

hjælpe «hjælpe» betekent hier «helpen» in de vraag «Ville en hat og ekstra vand hjælpe?». Het staat na «ville» en wordt gebruikt om te vragen of iets een nuttig effect heeft.

vil In «En hat vil hjælpe» betekent «vil» «zal» en geeft het een verwachte uitkomst aan. Het patroon «vil + infinitief» wordt gebruikt voor wat volgens de spreker zal gebeuren.

let «let» betekent hier «licht» in «let tøj» en beschrijft kleding die niet zwaar of warm is. Het staat vóór «tøj» om een geschikt kledingtype voor de wandeling aan te duiden.

tøj «tøj» betekent hier «kleding» en is het onderwerp van «ville gøre gåturen lettere». In «let tøj» wordt het gebruikt voor kleding als geheel, niet voor één afzonderlijk kledingstuk.

gåturen «gåturen» betekent «de wandeling» en verwijst naar de geplande wandeling naar de markt. De vorm is de bepaalde vorm van «gåtur», zodat het om deze specifieke wandeling gaat.

lettere «lettere» betekent hier «gemakkelijker» in «gøre gåturen lettere». Het beschrijft dat de wandeling door lichte kleding minder moeilijk of belastend wordt.

ændre «ændre» betekent hier «veranderen» en staat na «kan» in «kan vi ændre planen». Je gebruikt «kan + ændre» om aan te geven dat een aanpassing mogelijk is.

planen «planen» betekent «het plan» en is wat men kan veranderen als het te warm voelt. De vorm is de bepaalde vorm van «plan» en verwijst naar het afgesproken marktbezoek.

føles In «det føles for varmt» betekent «føles» «voelt» en beschrijft het hoe de temperatuur voor iemand aanvoelt. Het patroon «det føles + bijvoeglijk woord» wordt gebruikt voor een persoonlijke gewaarwording.

for «for» betekent hier «te» in «for varmt» en geeft aan dat de warmte een ongewenst hoge mate bereikt. De constructie «for + bijvoeglijk woord» wordt gebruikt voor «te ...».

varmt «varmt» betekent hier «warm» in «det føles for varmt», dus dat de omstandigheden te warm aanvoelen. Samen met «for» beschrijft het een temperatuur die oncomfortabel hoog is.

lyder «lyder» betekent hier «klinkt» in «Det lyder fleksibelt nok». De constructie wordt gebruikt om een voorstel of plan te beoordelen op basis van hoe het overkomt.

fleksibelt «fleksibelt» betekent hier «flexibel» en beschrijft het plan in «Det lyder fleksibelt». Het staat na «lyder» als beoordeling van de voorgestelde aanpak.

nok «nok» betekent hier «genoeg» in «fleksibelt nok til en varm dag». Het staat na «fleksibelt» en geeft aan dat het plan voldoende flexibel is voor de genoemde situatie.

varm «varm» betekent hier «warm» in «en varm dag» en beschrijft de dag waarop het plan wordt uitgevoerd. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord «dag».

dag «dag» betekent hier «dag» in «en varm dag». Samen met «en» en «varm» vormt het een onbepaalde omschrijving van een warme dag.

Grammatica

forventes

hedebølgen forventes

HEE-dhe-beul-en fo-VENT-es

de hittegolf wordt verwacht

De uitgang -s vormt hier de passieve vorm: iets wordt verwacht, zonder een genoemde uitvoerder.

køligere / sværere / værre

køligere

KEU-lee-uh-reh

koeler

De uitgang -ere vormt vaak de vergrotende trap. værre is een onregelmatige vorm van dårlig.

Deens woordenschat

alt voornaamwoord

al alles

fortsætter werkwoord

fo-TSÈD-er doorgaat

forventes werkwoord

fo-VENT-es wordt verwacht

hedebølgen zelfstandig naamwoord

HEE-dhe-beul-en de hittegolf

hvad voornaamwoord

vè wat

køligere bijvoeglijk naamwoord

KEU-lee-uh-reh koeler

lave werkwoord

LÈ-weh doen

markedet zelfstandig naamwoord

MAR-ke-dh de markt

menneskemængden zelfstandig naamwoord

MÈ-nes-ke-meng-den de mensenmassa

planlægge werkwoord

plè-NE-luh plannen

sværere bijvoeglijk naamwoord

SVÈ-uh-reh moeilijker

udenfor bijwoord

OO-en-foor buiten

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

De hittegolf zal naar verwachting aanhouden.

Antwoord tonen

Det forventes, at hedebølgen fortsætter.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

plannen

Antwoord tonen

planlægge

doen

Antwoord tonen

lave

wat

Antwoord tonen

hvad

doorgaat

Antwoord tonen

fortsætter