Een afspraak verzetten vanwege gladde wegen | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Vejene er glatte, og sigtbarheden er dårlig her til morgen.

   De wegen zijn glad en het zicht is vanmorgen slecht.

   Vejene

   de wegen

   glatte

   glad

   sigtbarheden

   het zicht

   dårlig

   slecht

   her til morgen

   vanmorgen hier

   Uitgebreide uitleg

   Vejene betekent hier ‘de wegen’. Het is het bepaalde meervoud van vej (‘weg’): vej → veje → vejene. De uitgang -ene drukt hier dus zowel meervoud als bepaaldheid uit. glatte betekent ‘glad’. Het bijvoeglijk naamwoord staat hier in de meervoudsvorm, omdat het iets zegt over Vejene: glat → glatte. Na er blijft het onderwerp grammaticaal hetzelfde; het is niet het bijvoeglijk naamwoord dat het meervoud veroorzaakt, maar de combinatie met het meervoudige onderwerp. Voorbeeld: Gaderne er smalle betekent ‘De straten zijn smal’. og verbindt de twee mededelingen en betekent ‘en’. sigtbarheden betekent hier ‘het zicht’ of ‘de zichtbaarheid’. Het is het bepaalde enkelvoud van sigtbarhed: sigtbarhed → sigtbarheden. De uitgang -en markeert hier bepaaldheid bij een gemeenschappelijk-geslachtelijk zelfstandig naamwoord. Het zelfstandig naamwoord, niet dårlig, draagt deze bepaalde vorm. dårlig betekent ‘slecht’. Deze vorm hoort bij het enkelvoudige onderwerp sigtbarheden. Vergelijk: Forholdene er dårlige — ‘De omstandigheden zijn slecht’; bij een meervoudig onderwerp krijgt het bijvoeglijk naamwoord dårlige. her til morgen betekent letterlijk ongeveer ‘hier vanmorgen’ en geeft de plaats en het tijdstip aan. In deze zin is de natuurlijke Nederlandse weergave ‘vanmorgen’ of ‘hier vanmorgen’. her betekent ‘hier’; til morgen verwijst in deze vaste tijdsaanduiding naar de ochtend van vandaag. De zin bestaat uit twee met og verbonden naamwoordelijke mededelingen: Vejene er glatte (‘De wegen zijn glad’) en sigtbarheden er dårlig (‘het zicht is slecht’). her til morgen geldt voor de volledige situatie. Samen betekent de utterance: ‘De wegen zijn glad en het zicht is vanmorgen slecht.’

2. Det lyder risikabelt at køre til mødet.

   Naar de vergadering rijden klinkt riskant.

   Det lyder

   het klinkt

   risikabelt

   riskant

   at køre

   rijden

   mødet

   de vergadering

   Uitgebreide uitleg

   Det lyder betekent hier «het klinkt». Det is hier een formeel onderwerp in de constructie det lyder + bijvoeglijk naamwoord; de inhoud die als riskant klinkt, volgt daarna als at-infinitiefzin. Lyder is de tegenwoordige tijd van at lyde («klinken»). Vergelijk: Det lyder godt = «Dat klinkt goed». risikabelt betekent «riskant». Het bijvoeglijk naamwoord is risikabel; de uitgang -t is hier de onzijdige vorm, omdat het bij det hoort. Vergelijk: Det lyder farligt = «Het klinkt gevaarlijk». at køre betekent hier «rijden» of «reizen met een voertuig». At markeert de infinitief en køre is de basisvorm. De zin zegt niet specifiek dat het om een auto gaat. Vergelijk: Jeg skal køre i morgen = «Ik moet morgen rijden». mødet betekent «de vergadering». De basisvorm van het zelfstandig naamwoord is møde («vergadering»). Et møde betekent «een vergadering»; mødet is de bepaalde enkelvoudsvorm «de vergadering». In mødet markeert de uitgang -t de bepaaldheid; het voorafgaande møde is de stam in deze vorm. Til betekent «naar» en staat vóór de bestemming: køre til mødet = «naar de vergadering rijden». Samen vormt Det lyder risikabelt de beoordeling «Het klinkt riskant». At køre til mødet benoemt de handeling die zo wordt beoordeeld. De volledige zin betekent dus: «Naar de vergadering rijden klinkt riskant.»

3. Jeg bryder mig ikke om at flytte mødet, men sikkerheden skal komme først.

   Ik vind het vervelend om de afspraak te verzetten, maar veiligheid moet vooropstaan.

   Jeg bryder mig ikke om

   ik vind het vervelend om

   at flytte

   verzetten

   mødet

   de afspraak

   sikkerheden

   veiligheid

   skal

   moet

   komme først

   vooropstaan

   Uitgebreide uitleg

   Jeg bryder mig ikke om betekent hier dat de spreker er niet van houdt of het vervelend vindt. Dit is een bruikbare Deense constructie voor “ik houd niet van …”: Jeg bryder mig om ... is positief, en Jeg bryder mig ikke om ... maakt dat negatief. Na om volgt in deze zin at plus een werkwoord: at flytte. at flytte betekent hier “verzetten” of “verplaatsen”, specifiek toegepast op de afspraak. at markeert de infinitief. Dezelfde infinitief kan in een andere context ook letterlijk “verhuizen” betekenen; hier bepaalt mødet dat het om het verzetten van een afspraak gaat. Voorbeeld: Vi skal flytte mødet. — “We moeten de afspraak verzetten.” mødet is de bepaalde vorm van et møde, “een vergadering/afspraak” → mødet, “de vergadering/afspraak”. Het achtervoegsel -et markeert hier bepaaldheid en niet een meervoud. Het vaste vertaalde idee is de afspraak waarover de spreker spreekt. sikkerheden is de bepaalde vorm van sikkerhed, “veiligheid”: sikkerhed → sikkerheden, “de veiligheid”. De vorm is een zelfstandig naamwoord; hij is niet de vorm van het bijvoeglijk naamwoord sikker (“veilig”). In deze zin gaat het om veiligheid als prioriteit. skal drukt hier verplichting of noodzaak uit: “moet”. Het staat bij het onderwerp sikkerheden, maar verandert in het Deens niet mee met het enkelvoud of meervoud van dat onderwerp. Voorbeeld: Sikkerheden skal komme først. — “Veiligheid moet vooropstaan.” komme først betekent letterlijk “eerst komen” en vormt hier de uitdrukking “vooropstaan” of “prioriteit hebben”. komme is de infinitief na skal; først geeft de prioriteitsvolgorde aan. De combinatie zegt dus niet alleen dat iets eerder gebeurt, maar dat het als belangrijkste moet worden behandeld. Samen betekent Jeg bryder mig ikke om at flytte mødet dat de spreker het vervelend vindt om de afspraak te verzetten. men verbindt dit met het contrastieve tweede deel: ondanks die tegenzin moet sikkerheden komme først. De volledige betekenis is daarom: “Ik vind het vervelend om de afspraak te verzetten, maar veiligheid moet vooropstaan.”

4. Skriv til dem nu, og forklar tydeligt, hvordan vejforholdene er.

   Stuur ze nu een bericht en leg duidelijk uit hoe de toestand op de weg is.

   Skriv

   schrijf

   til dem

   naar hen

   nu

   nu

   forklar

   leg uit

   tydeligt

   duidelijk

   hvordan

   hoe

   vejforholdene

   de toestand op de weg

   er

   is

   Uitgebreide uitleg

   Skriv is de gebiedende wijs van skrive (“schrijven”). In de constructie skriv til ... betekent het dat je iemand schriftelijk benadert; daarom past in deze zin de vertaling “stuur een bericht”. De infinitief is at skrive; de imperatief heeft hier geen zichtbaar onderwerp. Voorbeeld: Skriv til mig. — “Schrijf me.” til dem betekent “naar hen / aan hen”. dem is de objectsvorm van het persoonlijke voornaamwoord voor een meervoudige derde persoon; de vaste vertaling ondersteunt hier “ze”. til geeft de geadresseerde aan. Voorbeeld: Hun skriver til dem. — “Zij schrijft aan hen.” nu betekent “nu” en plaatst de gevraagde handeling in het huidige moment. forklar is de gebiedende wijs van forklare (“uitleggen”). Net als skriv is dit een rechtstreeks bevel zonder zichtbaar onderwerp. Voorbeeld: Forklar problemet. — “Leg het probleem uit.” tydeligt is een bijwoord met de betekenis “duidelijk”. Het zegt hoe het uitleggen moet gebeuren. Het hoort bij het bijvoeglijk naamwoord tydelig (“duidelijk”); de uitgang -t is hier de vorm die bij het bijwoordelijk gebruik hoort. Voorbeeld: Tal tydeligt. — “Spreek duidelijk.” hvordan betekent “hoe” en leidt hier een bijzin in die de inhoud van het uitleggen specificeert. Het vraagt niet naar een persoon of een ding, maar naar de manier of toestand. Voorbeeld: Jeg ved, hvordan det fungerer. — “Ik weet hoe het werkt.” vejforholdene betekent “de toestand op de weg” of “de wegomstandigheden”. Het is een bepaalde meervoudsvorm: vejforhold betekent “wegomstandigheden” en -ene markeert de bepaalde meervoudsvorm. Het eerste deel vej- verwijst naar de weg; het zelfstandig naamwoord als geheel benoemt de omstandigheden op de weg. Voorbeeld: Vejforholdene er vanskelige. — “De wegomstandigheden zijn moeilijk.” er is de tegenwoordige tijd van at være (“zijn”). De vorm er verandert in het Deens niet naar persoon of getal; hier staat hij bij het meervoudige onderwerp vejforholdene. In de bijzin staat dat onderwerp vóór er. Samen bestaat de zin uit twee gebiedende opdrachten: Skriv til dem nu (“Stuur hun nu een bericht”) en forklar tydeligt ... (“leg duidelijk uit ...”). De bijzin hvordan vejforholdene er geeft aan wat er duidelijk moet worden uitgelegd: hoe de omstandigheden op de weg zijn. Het geheel betekent dus: “Stuur ze nu een bericht en leg duidelijk uit hoe de toestand op de weg is.”

5. Skal jeg foreslå, at vi mødes online i stedet for at aflyse helt?

   Zal ik voorstellen om online af te spreken in plaats van helemaal af te zeggen?

   Skal jeg

   zal ik …?

   foreslå

   voorstellen

   mødes

   elkaar ontmoeten; afspreken

   online

   online

   i stedet for

   in plaats van

   aflyse

   afzeggen; annuleren

   helt

   helemaal

   Uitgebreide uitleg

   Skal jeg bestaat uit skal + jeg. In deze vraag betekent het geheel “zal ik …?”: de spreker biedt een mogelijke handeling aan. skal staat bij een infinitief zonder at: Skal jeg ringe? betekent “Zal ik bellen?”. Het is hier dus geen bewering dat de spreker zeker zal handelen. foreslå betekent hier “voorstellen”. Dit is de infinitief die na skal staat. Het patroon foreslå, at ... leidt een voorgestelde inhoud in; at is hier een voegwoord (“dat”), niet de infinitiefmarkeerder. Voorbeeld: Jeg foreslår, at vi starter nu. — “Ik stel voor dat we nu beginnen.” mødes betekent hier “elkaar ontmoeten” of “afspreken”. Het is de vorm van het werkwoord mødes in de bijzin at vi mødes; de vorm drukt uit dat de deelnemers elkaar ontmoeten. In vi mødes betekent vi “wij”, maar mødes zelf verandert hier niet zichtbaar naar een aparte meervoudsvorm. Voorbeeld: Vi mødes klokken otte. — “We spreken om acht uur af.” online is een bijwoord en beschrijft de manier waarop de afspraak plaatsvindt: online, dus niet noodzakelijk op een fysieke locatie. Het woord blijft in deze zin onveranderd. i stedet for betekent “in plaats van”. De constructie i stedet for at wordt gevolgd door een infinitief: i stedet for at vente — “in plaats van te wachten”. Hier contrasteert de constructie de voorgestelde online afspraak met het volledig annuleren. aflyse betekent “afzeggen” of “annuleren”. Het is een infinitief na at in at aflyse helt. Het onderwerp van deze infinitief wordt niet afzonderlijk genoemd; de zin stelt alleen de handeling van annuleren tegenover de andere optie. Voorbeeld: Vi må aflyse mødet. — “We moeten de vergadering afzeggen.” helt betekent “helemaal” en versterkt hier aflyse: het gaat om volledig afzeggen, niet om gedeeltelijk wijzigen of uitstellen. Het is een bijwoord en verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. Samen vormt Skal jeg foreslå, at vi mødes online i stedet for at aflyse helt? de vraag: “Zal ik voorstellen dat we online afspreken in plaats van helemaal af te zeggen?” De vraag bevat eerst het aanbod van de spreker (Skal jeg foreslå), daarna de inhoud van het voorstel (at vi mødes online) en ten slotte het alternatief (i stedet for at aflyse helt).

6. Det ville holde arbejdet i gang, uden at nogen behøver at rejse.

   Dat zou het werk gaande houden zonder dat iemand hoeft te reizen.

   Det ville

   dat zou

   holde

   gaande houden

   arbejdet

   het werk

   i gang

   aan de gang

   uden at

   zonder dat

   nogen

   iemand

   behøver

   hoeft

   rejse

   reizen

   Uitgebreide uitleg

   Det ville betekent hier “dat zou”. Det is een onzijdig enkelvoudig voornaamwoord; de vaste gegevens identificeren niet precies waarnaar het verwijst. Ville is de verleden tijd van vil en geeft hier een voorwaardelijke of hypothetische mogelijkheid weer. Na ville staat een infinitief. Holde betekent hier “gaande houden” of “in stand houden”. Het is de infinitief van holde en volgt op ville. Een bruikbaar patroon is ville + infinitief: Det ville hjælpe. — “Dat zou helpen.” Arbejdet betekent “het werk”. Het is de bepaalde vorm van arbejde: arbejde = “werk”, arbejdet = “het werk”. De bepaalde vorm presenteert het werk hier als een geïdentificeerd of contextueel bepaald geheel. I gang vormt samen met holde de constructie holde ... i gang: iets gaande houden of ervoor zorgen dat iets doorgaat. I gang betekent in deze combinatie ongeveer “aan de gang”. Voorbeeld: Hun holder mødet i gang. — “Zij houdt de vergadering gaande.” Uden at betekent hier “zonder dat”. In deze zin leidt het een bijzin in: nogen behøver at rejse. Het onderwerp van die bijzin staat dus expliciet na uden at; uden at zelf maakt deze hele bijzin niet tot een infinitiefconstructie. Voorbeeld: Han gik uden at sige noget. — “Hij ging weg zonder iets te zeggen.” Nogen betekent hier “iemand”. Het is een onbepaald voornaamwoord voor een persoon; de zin zegt niet wie dat is. Ingen betekent “niemand” en is een andere vorm, niet slechts een variant van nogen. Behøver betekent hier “hoeft”. Het is de tegenwoordige tijd van behøve, “nodig hebben” of “nodig zijn”. In behøver at rejse gaat het om de noodzaak om te reizen. Het patroon behøver ikke at + infinitief betekent “hoeft niet te ...”. Rejse betekent “reizen”. Het is de infinitief van rejse en staat hier na at: at rejse. Voorbeeld: De skal rejse i morgen. — “Ze moeten morgen reizen” of, afhankelijk van de context, “Ze zullen morgen reizen.” Samen vormen de delen Det ville holde arbejdet i gang = “Dat zou het werk gaande houden” en uden at nogen behøver at rejse = “zonder dat iemand hoeft te reizen”. De volledige betekenis is dus: “Dat zou het werk gaande houden zonder dat iemand hoeft te reizen.”

7. Jeg kan spørge, om det ville fungere for dem at deltage via video.

   Ik kan vragen of deelnemen via video voor hen zou werken.

   Jeg kan

   ik kan

   spørge

   vragen

   om

   of

   det

   het/dat

   ville

   zou

   fungere

   werken

   for dem

   voor hen

   deltage

   deelnemen

   via video

   via video

   Uitgebreide uitleg

   Jeg kan betekent hier “ik kan”. kan is de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord kunne; het drukt mogelijkheid of vermogen uit. Na een Deens modaal werkwoord staat het volgende werkwoord zonder at: Jeg kan spørge = “Ik kan vragen”. Voorbeeld: Hun kan komme. = “Zij kan komen.” spørge betekent “vragen”. Dit is de infinitief; de tegenwoordige vorm is spørger: Jeg spørger = “Ik vraag”. In deze zin volgt spørge op kan, dus blijft het in de infinitief. om betekent hier “of” in een indirecte ja-neevraag. Het leidt de bijzin in waarvan de inhoud gevraagd wordt. Dat verschilt van om in uitdrukkingen waar het bijvoorbeeld “over” of “rond” kan betekenen. det betekent hier “het/dat”, maar verwijst niet naar een specifiek genoemd ding. In om det ville fungere ... is het een formeel onderwerp in de constructie; de daaropvolgende infinitiefgroep maakt duidelijk wat er zou werken. Voorbeeld: Det er vigtigt at lytte. = “Het is belangrijk om te luisteren.” ville betekent hier “zou”. Het is een vorm van ville en vormt met fungere een voorwaardelijke of hypothetische betekenis: iets zou werken. De combinatie ville + infinitief is een bruikbaar patroon, bijvoorbeeld Det ville hjælpe. = “Dat zou helpen.” fungere betekent hier “werken” of “functioneren”. Het is de infinitief na ville. Het gaat hier niet om iemand die iets uitvoert, maar om de vraag of een bepaalde regeling geschikt of uitvoerbaar zou zijn. for dem betekent “voor hen”. dem is de vorm van het meervoudige persoonlijke voornaamwoord die na een voorzetsel zoals for staat. De groep geeft aan voor welke personen de deelname zou werken; de vertaling identificeert die personen als “hen”, zonder dat hun namen in deze zin staan. Vergelijk: for mig = “voor mij”, for os = “voor ons”. deltage betekent “deelnemen”. Dit is de infinitief na at; at deltage is dus “deelnemen”. Het onderwerp van deze infinitiefgroep is in de betekenis verbonden met dem: “voor hen om deel te nemen”. Voorbeeld: De vil deltage. = “Zij willen deelnemen.” via video betekent “via video”. via geeft het middel of kanaal aan, en video noemt dat kanaal. De groep beschrijft hoe de deelname plaatsvindt, niet wie eraan deelneemt. De delen worden samen: Jeg kan spørge (“Ik kan vragen”) + om (“of”) + det ville fungere (“het zou werken”) + for dem (“voor hen”) + at deltage via video (“om via video deel te nemen”). De volledige betekenis is daarom: “Ik kan vragen of het voor hen zou werken om via video deel te nemen.”

8. Tilbyd også at mødes personligt, når vejene er mere sikre.

   Bied ook aan om elkaar persoonlijk te ontmoeten zodra de wegen veiliger zijn.

   Tilbyd

   bied aan

   også

   ook

   at mødes

   elkaar ontmoeten

   personligt

   persoonlijk

   når

   zodra; wanneer

   vejene

   de wegen

   mere sikre

   veiliger

   Uitgebreide uitleg

   Tilbyd is de gebiedende wijs van tilbyde (“aanbieden”). De spreker geeft dus een aansporing: bied iets aan. In een gewone zin staat bijvoorbeeld Hun tilbyder hjælp. — “Zij biedt hulp aan.” også voegt de betekenis “ook” toe. Het maakt van dit aanbod een extra mogelijkheid naast een andere mogelijkheid; het verandert niet wie het aanbod doet. at mødes betekent hier “elkaar ontmoeten” of “elkaar treffen”. at leidt de infinitief in, en mødes is de vorm die een wederzijdse ontmoeting uitdrukt. Vergelijk Vi kan mødes i morgen. — “We kunnen elkaar morgen ontmoeten.” Voor “iemand ontmoeten” als gerichte handeling gebruikt het Deens ook møde zonder -s, bijvoorbeeld Jeg møder hende. — “Ik ontmoet haar.” personligt verduidelijkt de manier van ontmoeten: persoonlijk, dus in persoon en niet bijvoorbeeld via video. Het is hier een bijwoord bij mødes. når leidt de tijdsbepaling in. In deze zin past de betekenis “zodra”, zoals in de vaste vertaling; in andere contexten kan hetzelfde woord algemener “wanneer” betekenen. De bijzin na når geeft aan wanneer het aanbod om elkaar persoonlijk te ontmoeten van toepassing is. vejene betekent “de wegen”. De basisvorm is vej (“weg”); veje is het meervoud en vejene het bepaalde meervoud. Het Deens gebruikt dus een uitgang voor bepaaldheid in plaats van een los lidwoord vóór dit zelfstandig naamwoord. mere sikre betekent hier “veiliger”. sikker is de basisvorm voor “veilig”; mere maakt een vergelijkende betekenis (“meer …”) en sikre is de vorm die bij het meervoudige onderwerp vejene past. Het is niet nodig dat er letterlijk een tweede groep wegen wordt genoemd: de zin zegt alleen dat de wegen veiliger zullen zijn dan nu of dan in de relevante eerdere situatie. Voorbeeld: De nye veje er mere sikre. — “De nieuwe wegen zijn veiliger.” Samen vormen Tilbyd også een aansporing om dit eveneens aan te bieden. at mødes personligt noemt wat men moet aanbieden: elkaar persoonlijk ontmoeten. når vejene er mere sikre bepaalt het moment: zodra de wegen veiliger zijn. De hele uiting betekent daarom: “Bied ook aan om elkaar persoonlijk te ontmoeten zodra de wegen veiliger zijn.”

9. Hvis de helst vil vente, passer i morgen også fint for mig.

   Als ze liever wachten, komt morgen mij ook goed uit.

   Hvis

   als

   de

   ze

   helst

   liever

   vil

   willen

   vente

   wachten

   passer

   passen; goed uitkomen

   i morgen

   morgen

   også

   ook

   fint

   goed; prima

   for mig

   voor mij

   Uitgebreide uitleg

   Hvis betekent hier “als” en opent een voorwaardelijke bijzin. Het staat vooraan, vóór de voorwaarde die daarna volgt. Een herbruikbaar patroon is Hvis ... , ... = “Als ..., ...”. Voorbeeld: Hvis du kommer, bliver jeg glad. = “Als je komt, word ik blij.” de betekent hier “ze” en is het Deense persoonlijke voornaamwoord voor een meervoudige derde persoon. In deze zin wordt niet verder gespecificeerd wie ermee bedoeld wordt. Het formele Deense voornaamwoord voor “u” wordt als De geschreven, met een hoofdletter; de kleine letter in de ondersteunt hier de betekenis “ze”. helst betekent hier “liever”. Het drukt een voorkeur uit. Het hoort bij de keuze om te wachten, niet bij een feitelijke bewering dat wachten zeker zal gebeuren. Voorbeeld: Jeg vil helst blive hjemme. = “Ik blijf liever thuis.” vil is de tegenwoordige vorm van ville. Hier geeft vil de wens of bereidheid aan: “willen”. Het staat vóór het infinitief vente: vil vente = “willen wachten”. In andere zinnen kan ville ook een toekomstige bedoeling of verwachting uitdrukken; hier bepaalt helst samen met de context dat het om voorkeur gaat. vente is het infinitief “wachten”. Na vil gebruikt het Deens deze infinitief zonder een extra infinitiefmarkeerder. Het patroon vil + infinitief is dus bruikbaar voor “wil ...”. Voorbeeld: De vil vente. = “Ze willen wachten.” passer betekent hier “passen” of “goed uitkomen”. Het is de tegenwoordige vorm van passe en heeft als onderwerp i morgen: morgen past de spreker. De tijd laat dus zien wat voor de spreker geschikt is; zij voert geen handeling uit. Voorbeeld: Mandag passer mig. = “Maandag komt mij goed uit.” i morgen betekent “morgen”. Dit is een vaste tijdsaanduiding. Het voorzetsel i maakt hier deel uit van de uitdrukking; het betekent niet afzonderlijk “in” in de Nederlandse vertaling. Voorbeeld: Vi ses i morgen. = “We zien elkaar morgen.” også betekent “ook”. Het voegt toe dat morgen eveneens geschikt is. In deze zin staat het na i morgen. fint betekent hier “goed” of “prima”. Het is hier een bijwoord dat aangeeft dat iets goed past, en geen zelfstandig naamwoord. Samen met passer geeft het een positieve beoordeling: passer fint = “komt goed uit”. for mig betekent “voor mij”. for koppelt de geschiktheid aan de persoon en mig is de objectsvorm van het eerste-persoonsvoornaamwoord. Vergelijk for dig = “voor jou”. Voorbeeld: Det passer fint for hende. = “Dat komt haar goed uit.” De hele zin bouwt zo op: Hvis de helst vil vente = “Als ze liever wachten”. Daarna volgt passer i morgen også fint for mig = “komt morgen voor mij ook goed uit”. Samen betekent de zin: “Als ze liever wachten, komt morgen voor mij ook goed uit.”

10. Tydelige muligheder bør gøre ændringen lettere at acceptere.

    Duidelijke opties zouden het makkelijker moeten maken om de verandering te accepteren.

    Tydelige

    duidelijke

    muligheder

    opties

    bør

    zou moeten

    gøre

    maken

    ændringen

    de verandering

    lettere

    makkelijker

    acceptere

    accepteren

    Uitgebreide uitleg

    Tydelige betekent hier “duidelijke”. Het is de vorm van het bijvoeglijk naamwoord tydelig bij het meervoudige zelfstandig naamwoord muligheder. Dezelfde vorm kan in het Deens ook bij een bepaald zelfstandig naamwoord staan; hier wordt de vorm door het meervoud verklaard. De vergelijkingsreeks is tydelig – tydeligere – tydeligst. Muligheder is het meervoud van mulighed en betekent “opties” of, afhankelijk van de context, “mogelijkheden”. Het meervoud blijkt uit de uitgang -er; het woord is hier het onderwerp van de zin. Bør drukt uit dat iets naar verwachting of volgens een wenselijk gevolg zou moeten gebeuren. Het is de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord burde en verandert niet naar persoon of getal. De verleden/twijfelachtige vorm burde is een andere vorm en moet hier niet worden ingevuld. Na bør staat het volgende werkwoord in de infinitief, zoals in bør vente (“zou moeten wachten”). Gøre betekent “maken” of “doen”. Hier vormt het met bør de combinatie bør gøre: “zou moeten maken”. De infinitief gøre volgt op het modale werkwoord zonder at. In een zelfstandig voorbeeld: Det kan gøre en forskel. — “Dat kan een verschil maken.” Ændringen betekent “de verandering”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van ændring: en ændring is “een verandering” en ændringen is “de verandering”. De uitgang -en markeert hier bepaaldheid; zij markeert niet op zichzelf meervoud. Lettere betekent “makkelijker” of “gemakkelijker”. Het is de vergrotende trap van let (“makkelijk”). In deze constructie beschrijft het een verandering in moeilijkheid: iets wordt makkelijker om te doen of te aanvaarden. De overtreffende trap is lettest (“het makkelijkst”). Acceptere betekent “accepteren”. Het is een infinitief. In de combinatie met lettere geeft lettere at acceptere aan dat de verandering makkelijker te accepteren wordt; at leidt hier de infinitiefgroep in die bij de vergelijking hoort. Bijvoorbeeld: Det er lettere at forstå. — “Het is makkelijker te begrijpen.” De betekenis ontstaat dus als volgt: duidelijke opties vormen het onderwerp; bør gøre geeft het verwachte of gewenste gevolg; ændringen is wat door dat gevolg wordt beïnvloed; en lettere at acceptere zegt dat het accepteren van die verandering makkelijker wordt. Samen wordt bedoeld dat duidelijke opties de verandering naar verwachting makkelijker zullen maken om te accepteren.