Een afspraak verzetten vanwege gladde wegen | Leer deens in het Nederlands

Danish lesson set in a contemporary Copenhagen everyday setting: On an icy morning with poor visibility, two adults discuss changing an in-person meeting to an online option or a safer time..

NL → DA / Niveau: B1

Over deze les

Met Een afspraak verzetten vanwege gladde wegen oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

A

Vejene er glatte, og sigtbarheden er dårlig her til morgen.

wai-eh-nuh air gleh-duh, oo sekt-baar-hee-en air do-lee hehr tel mor'n. De wegen zijn glad en het zicht is vanmorgen slecht.
B

Det lyder risikabelt at køre til mødet.

deh luu-uh ree-see-keh-belt uh keu-uh tel meu-dhed. Naar de vergadering rijden klinkt riskant.
A

Jeg bryder mig ikke om at flytte mødet, men sikkerheden skal komme først.

yai bruu-dhuh mai eg-uh om uh fleu-duh meu-dhed, men seg-uh-hedh-en sgel kom-uh feu-st. Ik vind het vervelend om de afspraak te verzetten, maar veiligheid moet vooropstaan.
B

Skriv til dem nu, og forklar tydeligt, hvordan vejforholdene er.

sgree-wuh tel dem nuu, oo foh-kleh tuu-dhuh-lee, wo-dan wai-for-hol-uh-nuh air. Stuur ze nu een bericht en leg duidelijk uit hoe de toestand op de weg is.
A

Skal jeg foreslå, at vi mødes online i stedet for at aflyse helt?

sgel yai fo-slo, uh vee meu-dhes on-lain ie stehd fohr uh aaf-luu-suh helt? Zal ik voorstellen om online af te spreken in plaats van helemaal af te zeggen?
B

Det ville holde arbejdet i gang, uden at nogen behøver at rejse.

deh wel hol-uh aa-bai-uh ie geng, oo-den uh nohn beh-heu-wuh uh rai-suh. Dat zou het werk gaande houden zonder dat iemand hoeft te reizen.
A

Jeg kan spørge, om det ville fungere for dem at deltage via video.

yai kan speu-yeh, om deh wel fung-keh-uh fohr dem uh del-teh wie-ah wee-dee-oh. Ik kan vragen of deelnemen via video voor hen zou werken.
B

Tilbyd også at mødes personligt, når vejene er mere sikre.

tel-buu-dh oo-so uh meu-dhes peh-son-lee, nohr wai-eh-nuh air meh-uh seg-uh. Bied ook aan om elkaar persoonlijk te ontmoeten zodra de wegen veiliger zijn.
A

Hvis de helst vil vente, passer i morgen også fint for mig.

wes dee helst wel wen-duh, peh-suh ie mor'n oo-so fint fohr mai. Als ze liever wachten, komt morgen mij ook goed uit.
B

Tydelige muligheder bør gøre ændringen lettere at acceptere.

tuu-dhuh-lee mu-lee-hedh-uh buhr geu-uh en-dreng-en leh-duh-uh uh ak-sep-teh-uh. Duidelijke opties zouden het makkelijker moeten maken om de verandering te accepteren.

Woord voor woord

Vejene Vejene betekent hier “de wegen”, waarover de spreker meldt dat ze glad zijn. Het is de bepaalde meervoudsvorm van vej. Gebruik deze vorm wanneer je naar specifieke wegen verwijst, bijvoorbeeld in een weer- of verkeersbericht.
er Er betekent hier “zijn” en verbindt vejene en glatte met hun toestand. Er is de vorm van være die in deze zin wordt gebruikt. Gebruik er ook om een toestand of eigenschap van iets te beschrijven.
glatte Glatte betekent hier “glad door het ijs” en beschrijft de wegen. Het is de vorm van glat die bij vejene past. Gebruik glatte met een meervoudig of bepaald zelfstandig naamwoord wanneer je meerdere gladde dingen beschrijft.
og Og betekent “en” en verbindt twee mededelingen over het weer en de verkeerssituatie. Het voegt informatie van hetzelfde type toe. Gebruik og om woorden, woordgroepen of volledige zinnen met elkaar te verbinden.
sigtbarheden Sigtbarheden betekent hier “het zicht”, namelijk hoe goed men door de ochtendmist of het slechte weer kan zien. Het is de bepaalde vorm van sigtbarhed. In een weerbericht kun je sigtbarheden combineren met er dårlig om de zichtcondities te beschrijven.
dårlig Dårlig betekent hier “slecht” en beschrijft de kwaliteit van het zicht. In sigtbarheden er dårlig geeft het aan dat de zichtbaarheid onvoldoende is. Gebruik dårlig voor ongunstige omstandigheden of een slechte kwaliteit.
her Her betekent “hier” en verwijst in deze zin naar de huidige plaats of het huidige moment van de spreker. In her til morgen maakt het deel uit van een tijdsaanduiding. Gebruik her om een plaats of een direct relevante situatie aan te wijzen.
til Til betekent hier niet gewoon “naar”, maar maakt samen met her morgen de uitdrukking voor “vanochtend”. De exacte uitdrukking is her til morgen. Gebruik til in zulke vaste tijdsaanduidingen wanneer je naar een periode van de dag verwijst.
morgen Morgen betekent hier “ochtend”, omdat het in her til morgen staat. In i morgen in deze dialoog betekent morgen juist “de volgende dag”. Let dus op de volledige uitdrukking waarin morgen voorkomt.
Det Det verwijst hier vooruit naar de handeling at køre til mødet: die handeling klinkt riskant. Het staat als voorlopig onderwerp voor de daaropvolgende infinitiefgroep. Gebruik det ook wanneer een hele handeling of situatie het onderwerp van een beoordeling vormt.
lyder Lyder betekent hier “klinkt” in de betekenis dat iets een bepaalde indruk wekt. Het is de vorm van lyde in Det lyder risikabelt. Gebruik lyder vaak met een bijvoeglijk naamwoord om een beoordeling of indruk te geven.
risikabelt Risikabelt betekent hier “riskant” en beschrijft het rijden naar de vergadering als onveilig. Het staat na lyder en geeft de beoordeling van die handeling. Gebruik risikabelt om een activiteit of keuze als gevaarlijk of onzeker te beoordelen.
at At markeert hier de infinitief in at køre, dus de handeling “rijden”. Het verbindt de beoordeling met de handeling waarover die beoordeling gaat. Gebruik at vóór een infinitief wanneer een dergelijke infinitiefgroep als onderdeel van de zin wordt gebruikt.
køre Køre betekent hier “rijden”, specifiek naar de vergadering. De infinitief staat in at køre til mødet, waarbij til mødet de bestemming aangeeft. Gebruik køre met til en een bestemming wanneer je een route of reis per voertuig beschrijft.
mødet Mødet betekent hier “de vergadering” en is de bestemming in til mødet. Het is de bepaalde vorm van møde. Gebruik mødet wanneer je naar een specifieke vergadering verwijst, bijvoorbeeld met til of flytte.
Jeg Jeg betekent “ik” en is de persoon die de mening uitspreekt en later een vraag kan stellen. Het is het onderwerp van de zin. Gebruik jeg vóór het werkwoord wanneer je iets over jezelf zegt.
bryder Bryder betekent hier niet letterlijk “breekt”, maar maakt samen met mig ikke om de uitdrukking “niet prettig vinden” of “niet willen”. De volledige uitdrukking is Jeg bryder mig ikke om. Gebruik het patroon Jeg bryder mig om + iets om uit te drukken dat je iets wel prettig vindt; met ikke wordt dat ontkend.
mig Mig betekent hier “mij” en hoort bij bryder ... om in de uitdrukking voor iets niet prettig vinden. Het verwijst naar de spreker zelf. Bewaar mig in het patroon Jeg bryder mig ikke om + iets wanneer je je eigen afkeer of tegenzin beschrijft.
ikke Ikke betekent “niet” en maakt de uitdrukking bryder mig om negatief. In Jeg bryder mig ikke om staat het tussen bryder en om. Gebruik ikke om de betekenis van een werkwoord of uitdrukking te ontkennen.
om Om is hier een vast onderdeel van bryder mig ikke om en geeft aan waar de voorkeur of tegenzin op gericht is. Het betekent in deze uitdrukking niet zelfstandig “omheen”. Gebruik het volledige patroon bryder mig om + iets, niet om om weg te laten.
flytte Flytte betekent hier “verzetten” of “verplaatsen” van de vergadering naar een ander moment. Het staat in om at flytte mødet. Gebruik flytte met een afspraak, vergadering of ander gepland onderdeel wanneer je de planning wijzigt.
men Men betekent “maar” en stelt de tegenzin om de vergadering te verzetten tegenover de prioriteit van veiligheid. Het markeert een duidelijke tegenstelling tussen twee gedachten. Gebruik men om een beperking, tegenstelling of correctie in te leiden.
sikkerheden Sikkerheden betekent hier “de veiligheid”, die volgens de spreker de hoogste prioriteit moet hebben. Het is de bepaalde vorm van sikkerhed. Gebruik sikkerheden wanneer je naar de veiligheid in een specifieke situatie verwijst, zoals verkeer of reizen.
skal Skal drukt hier uit dat veiligheid voorrang moet krijgen. Het staat vóór de infinitief komme in sikkerheden skal komme først. Gebruik skal + infinitief voor een verplichting, noodzaak of duidelijke verwachting.
komme Komme betekent hier letterlijk “komen”, maar in sikkerheden skal komme først maakt het deel uit van de betekenis “op de eerste plaats komen” of “voorrang hebben”. Het staat na skal. Gebruik het patroon iets skal komme først wanneer je een prioriteit aangeeft.
først Først betekent hier “eerst” of “op de eerste plaats”. In sikkerheden skal komme først geeft het aan dat veiligheid vóór andere belangen gaat. Gebruik først om volgorde of prioriteit uit te drukken.
Skriv Skriv betekent hier “schrijf” of, in deze situatie, “stuur een bericht”. Het is de gebiedende vorm van skrive en geeft een directe opdracht. Gebruik Skriv til + een persoon wanneer je iemand schriftelijk wilt contacteren.
dem Dem betekent hier “hen” of “hun” en verwijst naar de mensen die het bericht moeten ontvangen. Het staat na til in Skriv til dem. Gebruik dem als verwijzing naar personen die het doel of de ontvangers van een handeling zijn.
nu Nu betekent “nu” en benadrukt dat het bericht onmiddellijk moet worden verstuurd. Het maakt de opdracht tijdgebonden. Gebruik nu bij opdrachten of mededelingen over iets dat op dit moment moet gebeuren.
forklar Forklar betekent “leg uit” en is de gebiedende vorm van forklare. Hier vraagt de spreker om de wegomstandigheden duidelijk uit te leggen. Gebruik forklar met de informatie die je uitlegt en eventueel met hvordan om de toestand ervan te beschrijven.
tydeligt Tydeligt betekent “duidelijk” en beschrijft hoe de wegomstandigheden moeten worden uitgelegd. Het functioneert hier als bijwoord bij forklar. Gebruik tydeligt met communicatiehandelingen wanneer informatie begrijpelijk en ondubbelzinnig moet worden overgebracht.
hvordan Hvordan betekent “hoe” en leidt de bijzin in die beschrijft wat de toestand van de wegen is. Het staat vóór vejforholdene er. Gebruik hvordan om te vragen of uit te leggen op welke manier of in welke toestand iets is.
vejforholdene Vejforholdene betekent hier “de wegomstandigheden”, dus de omstandigheden op de weg. Het is de bepaalde vorm van vejforhold. Gebruik vejforholdene met er en een beschrijving wanneer je verkeers- of weerscondities uitlegt.
foreslå Foreslå betekent “voorstellen” en verwijst hier naar het idee om online af te spreken. Het staat in Skal jeg foreslå, at vi mødes online. Gebruik foreslå, at + een voorstel of plan wanneer je een mogelijkheid ter overweging aandraagt.
vi Vi betekent “wij” en verwijst naar de spreker en de andere deelnemers aan de vergadering. Het is het onderwerp van mødes in de bijzin. Gebruik vi wanneer de spreker zichzelf samen met anderen als groep aanduidt.
mødes Mødes betekent hier “elkaar ontmoeten” of “afspreken”. In vi mødes online geeft het aan dat de deelnemers gezamenlijk bijeenkomen via internet. Gebruik mødes met een plaats, tijd of manier om aan te geven waar, wanneer of hoe mensen afspreken.
online Online betekent “online” en beschrijft hier de manier waarop de vergadering plaatsvindt. Het staat bij mødes en vormt het alternatief voor een fysieke bijeenkomst. Gebruik online voor vergaderingen, gesprekken of andere activiteiten via internet.
i I is hier onderdeel van de vaste uitdrukking i stedet for, die “in plaats van” betekent. Samen met de volgende woorden introduceert het alternatief voor volledig afzeggen. Gebruik i stedet for + een zelfstandig naamwoord of infinitief om een alternatief aan te geven.
stedet Stedet betekent letterlijk “de plaats”, maar in i stedet for draagt het de vaste betekenis “in plaats van”. Het verwijst hier niet naar een fysieke locatie. Gebruik de volledige uitdrukking i stedet for wanneer je de ene keuze tegenover een andere stelt.
for For is hier het tweede deel van i stedet for en betekent samen met die uitdrukking “in plaats van”. Het staat vóór at aflyse helt, de handeling die als alternatief wordt genoemd. Gebruik i stedet for als vaste constructie en laat for daarin staan.
aflyse Aflyse betekent “afzeggen” of “annuleren”, hier specifiek de vergadering volledig annuleren. Het staat in at aflyse helt. Gebruik aflyse met een afspraak, vergadering of evenement dat niet doorgaat.
helt Helt betekent “helemaal” en versterkt aflyse: de vergadering volledig annuleren. Het maakt duidelijk dat er geen alternatief of gedeeltelijke wijziging wordt bedoeld. Gebruik helt om de volledige omvang van een handeling te benadrukken.
ville Ville geeft hier een voorgestelde of hypothetische uitkomst aan: online werken zou het werk gaande houden. Het staat vóór de infinitief holde. Gebruik ville + infinitief om een mogelijke uitkomst, wens of gevolg te beschrijven.
holde Holde betekent hier “gaande houden” of “in stand houden”, niet simpelweg iets vasthouden. In holde arbejdet i gang blijft het werk voortgaan. Gebruik het patroon holde + iets + i gang voor werk, processen of activiteiten die moeten doorgaan.
arbejdet Arbejdet betekent hier “het werk” en is datgene wat gaande wordt gehouden. Het is de bepaalde vorm van arbejde. Gebruik arbejdet wanneer je naar concreet of eerder genoemd werk verwijst, bijvoorbeeld in holde arbejdet i gang.
gang Gang betekent hier samen met i “gang” of “voortgang”: iets is i gang wanneer het bezig of aan de gang is. In holde arbejdet i gang gaat het om het laten doorgaan van het werk. Gebruik i gang voor een activiteit die begonnen is en voortduurt.
uden Uden betekent “zonder” en leidt hier een situatie in waarin niemand hoeft te reizen. Het staat in uden at nogen behøver at rejse. Gebruik uden at + een bijzin wanneer je aangeeft dat iets gebeurt zonder een andere handeling of omstandigheid.
nogen Nogen betekent hier “iemand” of “iedereen” binnen de betekenis “zonder dat iemand hoeft te reizen”. Het is het onderwerp van de bijzin na uden at. Gebruik uden at nogen wanneer je benadrukt dat geen enkele betrokken persoon de genoemde handeling hoeft uit te voeren.
behøver Behøver betekent hier “hoeft nodig te hebben” of “hoeft te”, dus niemand is verplicht om te reizen. Het is de vorm van behøve in nogen behøver at rejse. Gebruik behøver at + infinitief om een noodzakelijkheid of verplichting uit te drukken, vaak samen met een ontkenning.
rejse Rejse betekent hier “reizen”, namelijk naar de fysieke vergadering gaan. Het staat als infinitief na behøver at. Gebruik rejse voor verplaatsing over enige afstand, en voeg indien nodig een bestemming of middel toe.
kan Kan betekent “kan” en drukt hier de mogelijkheid uit om navraag te doen. Het staat vóór de infinitief spørge in Jeg kan spørge. Gebruik kan + infinitief voor mogelijkheid, vermogen of toestemming.
spørge Spørge betekent “vragen” en verwijst hier naar navraag doen of deelname via video mogelijk is. Het staat na kan en wordt gevolgd door een vraag met om. Gebruik spørge, om + een bijzin wanneer je wilt weten of iets het geval is.
fungere Fungere betekent hier “werken” of “functioneren” in de zin dat deelname via video voor de anderen geschikt zou zijn. In fungere for dem geeft for dem aan voor wie de oplossing geschikt moet zijn. Gebruik fungere for + een persoon of groep om te vragen of een plan voor hen werkt.
deltage Deltage betekent “deelnemen” of “meedoen” aan de vergadering. Het staat in at deltage via video en beschrijft deelname op afstand. Gebruik deltage bij vergaderingen, lessen of andere georganiseerde activiteiten.
via Via betekent “via” of “door middel van” en geeft hier het communicatiemiddel aan. Via video betekent dat de deelnemers door middel van video meedoen. Gebruik via vóór een kanaal, route of hulpmiddel waardoor iets gebeurt.
video Video betekent hier “video” en verwijst naar de vorm van online deelname. Het staat na via. Gebruik via video wanneer je deelname of contact door middel van een videoverbinding beschrijft.
Tilbyd Tilbyd betekent hier “bied aan” en is de gebiedende vorm van tilbyde. De spreker moet een fysieke ontmoeting als extra mogelijkheid aanbieden. Gebruik Tilbyd at + infinitief wanneer je iemand een handeling of oplossing aanbiedt.
også Også betekent “ook” en voegt de mogelijkheid van een fysieke ontmoeting toe naast de online optie. Het staat direct na Tilbyd. Gebruik også wanneer je extra informatie of een extra mogelijkheid toevoegt.
personligt Personligt betekent hier “persoonlijk” of “in persoon” en beschrijft een fysieke ontmoeting. Het staat bij mødes en vormt een duidelijk alternatief voor online. Gebruik mødes personligt wanneer mensen elkaar op dezelfde locatie ontmoeten.
når Når betekent hier “wanneer” of “zodra” en introduceert de voorwaarde waaronder de fysieke ontmoeting veilig genoeg is. Het staat vóór vejene er mere sikre. Gebruik når + een situatie om aan te geven wanneer iets gebeurt of mogelijk wordt.
mere Mere betekent “meer” en maakt samen met mere sikre een vergelijking: de wegen moeten veiliger zijn dan nu. Het staat vóór het bijvoeglijk naamwoord. Gebruik mere + een bijvoeglijk naamwoord om een hogere graad van een eigenschap aan te geven.
sikre Sikre betekent hier, samen met mere, “veiliger”. Het beschrijft de wegen als veiliger dan op het huidige moment. Het is de meervoudsvorm van sikker; gebruik mere sikre wanneer je meerdere dingen met elkaar vergelijkt op het gebied van veiligheid.
Hvis Hvis betekent “als” en leidt de voorwaardelijke bijzin in. Hier geldt de afspraak voor morgen onder de voorwaarde dat de anderen liever wachten. Gebruik Hvis ..., ... om een voorwaarde en het mogelijke gevolg daarvan te verbinden.
de De betekent hier “ze” of “zij” en verwijst naar de andere betrokkenen bij de afspraak. Het is het onderwerp van vil vente. Gebruik de als onderwerp wanneer je naar meerdere personen verwijst.
helst Helst betekent hier “het liefst” of “liever” en geeft de voorkeursoptie van de anderen aan. In helst vil vente staat het bij de wens om te wachten. Gebruik helst vil + infinitief om een voorkeur uit te drukken.
vil Vil betekent hier “willen” en maakt samen met helst de betekenis “het liefst willen wachten”. Het staat vóór de infinitief vente. Gebruik vil + infinitief om een wens of bedoeling uit te drukken.
vente Vente betekent “wachten” en is de handeling die de anderen eventueel verkiezen. Het staat na vil. Gebruik vente wanneer iemand een gebeurtenis, beslissing of veiliger moment afwacht.
passer Passer betekent hier “goed uitkomen” of “geschikt zijn” in verband met een afspraak. In passer i morgen også fint for mig geeft de spreker aan dat morgen voor hem of haar geschikt is. Gebruik passer ... for mig om te zeggen dat een tijdstip of plan jou goed uitkomt.
fint Fint betekent hier “prima” of “goed” en versterkt de betekenis dat morgen geschikt is. Het staat bij passer in een planningscontext. Gebruik passer fint for mig wanneer je een voorgesteld tijdstip accepteert.
Tydelige Tydelige betekent hier “duidelijke” en beschrijft de verschillende keuzemogelijkheden. Het is de meervoudsvorm van tydelig die bij muligheder past. Gebruik tydelige vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord wanneer je meerdere zaken als duidelijk beschrijft.
muligheder Muligheder betekent hier “mogelijkheden” of “opties”, namelijk online afspreken, later fysiek afspreken of wachten tot morgen. Het is het meervoud van mulighed. Gebruik muligheder wanneer je verschillende keuzes of handelingsopties bespreekt.
bør Bør betekent hier “zou moeten” en drukt de verwachting uit dat duidelijke opties de verandering aanvaardbaarder maken. Het staat vóór de infinitief gøre. Gebruik bør + infinitief voor een aanbeveling of een verwachte goede werking.
gøre Gøre betekent hier “maken” in de constructie waarin iets een verandering gemakkelijker maakt om te accepteren. Het staat na bør en vóór ændringen lettere at acceptere. Gebruik gøre + object + bijvoeglijk naamwoord om een verandering in toestand of beoordeling uit te drukken.
ændringen Ændringen betekent hier “de verandering”, namelijk het wijzigen van de oorspronkelijke afspraak. Het is de bepaalde vorm van ændring en het object van gøre. Gebruik ændringen wanneer je naar een specifieke, al besproken wijziging verwijst.
lettere Lettere betekent hier “gemakkelijker” en vergelijkt de aanvaardbaarheid van de verandering met een situatie zonder duidelijke opties. Het staat in gøre ændringen lettere at acceptere. Gebruik gøre + iets + lettere at + infinitief om te zeggen dat een handeling eenvoudiger wordt.
acceptere Acceptere betekent “accepteren” en verwijst hier naar het aanvaarden van de gewijzigde afspraak. Het staat na at in lettere at acceptere. Gebruik at acceptere wanneer je beschrijft dat iemand een voorstel, beslissing of verandering aanvaardt.

Grammatica

i stedet for at + infinitiv

Vi holder mødet online i stedet for at rejse.

vee hol-uh meu-dhed on-lain ie stehd fohr uh rai-suh.

We houden de vergadering online in plaats van te reizen.

Na i stedet for volgt bij een werkwoord at + infinitief: i stedet for at rejse.

komme først

Sikkerheden kommer først.

seg-uh-hedh-en kom-uh feu-st.

Veiligheid gaat voor.

Komme først is een vaste uitdrukking voor iets dat de hoogste prioriteit heeft.

Deens woordenschat

bryde sig om uitdrukking
bruu-dhuh sai om ergens om geven

Jeg bryder mig ikke om at flytte mødet.

dårlig bijvoeglijk naamwoord
do-lee slecht

Sigtbarheden er dårlig.

flytte werkwoord
fleu-duh verzetten

At flytte mødet.

glat bijvoeglijk naamwoord
glehdh glad glatte

Vejene er glatte.

komme først uitdrukking
kom-uh feu-st vooropstaan

Sikkerheden skal komme først.

køre werkwoord
keu-uh rijden

At køre til mødet lyder risikabelt.

lyd werkwoord
luu klinken lyder

Det lyder risikabelt.

møde zelfstandig naamwoord
meu-dheh vergadering mødet

At køre til mødet.

risikabel bijvoeglijk naamwoord
ree-see-keh-bel riskant risikabelt
Geslacht
neuter

Det lyder risikabelt.

sigtbarhed zelfstandig naamwoord
sekt-baar-hedh zichtbaarheid sigtbarheden

Sigtbarheden er dårlig her til morgen.

sikkerhed zelfstandig naamwoord
seg-uh-hedh veiligheid sikkerheden

Sikkerheden skal komme først.

vej zelfstandig naamwoord
wai weg vejene

Vejene er glatte.

Quiz

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

zichtbaarheid

Antwoord tonensigtbarheden

glad

Antwoord tonenglatte

rijden

Antwoord tonenkøre

slecht

Antwoord tonendårlig