Joggen aanpassen bij pijnlijke knieën | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Jeg begyndte at jogge, men mine knæ føles ømme efter hver løbetur.

   Ik ben begonnen met joggen, maar mijn knieën voelen na elke keer hardlopen pijnlijk aan.

   Jeg

   ik

   begyndte

   begon

   at jogge

   joggen

   mine

   mijn

   knæ

   knieën

   føles

   voelen aan

   ømme

   pijnlijk

   efter

   na

   hver

   elke

   løbetur

   keer hardlopen

   Uitgebreide uitleg

   Jeg betekent hier “ik”: een persoonlijk voornaamwoord in de eerste persoon enkelvoud. Het verwijst naar de spreker. De vorm contrasteert bijvoorbeeld met du (“jij”), maar verandert niet omdat de spreker man of vrouw is. begyndte is de verleden tijd van begynde (“beginnen”). Samen met at jogge betekent het “begon met joggen” of “begon te joggen”. De verleden tijd plaatst het begin vóór het moment van spreken. Voorbeeld: Jeg begyndte at læse. — “Ik begon te lezen.” at jogge bestaat uit at, de infinitiefmarkeerder, en jogge, de infinitief van “joggen”. Na werkwoorden zoals begynde staat de daaropvolgende activiteit in deze infinitiefconstructie: begynde at + werkwoord. At markeert hier dus de infinitief. mine is het bezittelijke voornaamwoord van de eerste persoon enkelvoud bij een meervoudig zelfstandig naamwoord: “mijn” bij meervoud. De vormreeks is min bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord van het ene grammaticale geslacht, mit bij enkelvoud van het andere grammaticale geslacht, en mine bij meervoud. Hier past mine bij het meervoudige knæ. knæ betekent “knieën”. Dit woord heeft in het Deens dezelfde vorm in enkelvoud en meervoud; hier geeft mine aan dat het om meervoud gaat. Voorbeeld: Mit knæ gør ondt. — “Mijn knie doet pijn.” Hier is mit knæ enkelvoud, terwijl mine knæ “mijn knieën” is. føles is de tegenwoordige s-vorm van het werkwoord føle (“voelen”) en betekent hier “aanvoelen”. De vorm beschrijft de lichamelijke gewaarwording van de knieën op het relevante moment. Voorbeeld: Min arm føles tung. — “Mijn arm voelt zwaar aan.” ømme betekent hier “pijnlijk” of “gevoelig”. Het is de meervoudsvorm van het bijvoeglijke naamwoord øm; de vorm past bij het meervoudige knæ. De vormen zijn bijvoorbeeld øm bij enkelvoud van het ene grammaticale geslacht, ømt bij enkelvoud van het andere grammaticale geslacht en ømme bij meervoud. De combinatie knæ føles ømme zegt dat de knieën pijnlijk aanvoelen. efter betekent hier “na” in een tijdsaanduiding. Het introduceert de gebeurtenis die als tijdsreferentie dient. Voorbeeld: Efter arbejdet hviler jeg. — “Na het werk rust ik.” hver betekent “elke” en staat hier bij het enkelvoudige, gemeenkundige zelfstandig naamwoord løbetur (en løbetur). Het drukt herhaling per afzonderlijke gelegenheid uit; het beweert op zichzelf geen bepaald aantal gelegenheden. Voor een enkelvoudig onzijdig zelfstandig naamwoord staat hvert. Voorbeeld: Jeg går en tur hver dag. — “Ik maak elke dag een wandeling.” løbetur betekent “hardloopronde”, “loopje” of “keer hardlopen”. Het is een Deens samengesteld zelfstandig naamwoord voor een afzonderlijke hardloopsessie. In hver løbetur verwijst het naar iedere afzonderlijke sessie. Voorbeeld: Efter en løbetur drikker jeg vand. — “Na een hardloopronde drink ik water.” De zin bouwt eerst de activiteit op: Jeg begyndte at jogge — “Ik begon te joggen”. Men markeert daarna het contrast met de lichamelijke ervaring: mine knæ føles ømme — “mijn knieën voelen pijnlijk aan”. Ten slotte bepaalt efter hver løbetur wanneer dat zo is: na elke afzonderlijke hardloopsessie. Het geheel betekent: “Ik ben begonnen met joggen, maar mijn knieën voelen na elke keer hardlopen pijnlijk aan.”

2. Måske øger du dit tempo eller din distance for hurtigt.

   Misschien verhoog je je tempo of afstand te snel.

   Måske

   misschien

   øger

   verhoogt

   du

   jij

   dit

   jouw

   tempo

   tempo

   eller

   of

   din

   jouw

   distance

   afstand

   for hurtigt

   te snel

   Uitgebreide uitleg

   Måske betekent hier “misschien”. Het staat vooraan en maakt de mededeling minder stellig. Voorbeeld: Måske regner det i morgen. — “Misschien regent het morgen.” øger komt van øge, “verhogen” of “doen toenemen”. Het is de tegenwoordige tijd; Deense werkwoorden veranderen daarbij niet naar persoon, dus dezelfde vorm staat ook bij andere onderwerpen. Voorbeeld: Du øger farten. — “Je verhoogt de snelheid.” du betekent “jij” en is hier het onderwerp van øger. du øger is een bruikbaar patroon voor “jij verhoogt …”. dit betekent “jouw” bij een onzijdig zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. In dit tempo hoort het bij tempo; dat is in het Deens een et-woord: et tempo. Het bezittelijke woord past hier dus bij het bezeten zelfstandig naamwoord, niet bij de persoon die iets bezit. tempo betekent “tempo” of “snelheid van een activiteit”. Het is een zelfstandig naamwoord: et tempo, meervoud tempoer. Voorbeeld: Jeg sænker mit tempo. — “Ik verlaag mijn tempo.” eller betekent “of” en verbindt hier twee alternatieven: dit tempo en din distance. De zin noemt dus tempo en afstand als twee afzonderlijke mogelijkheden binnen dezelfde mededeling; eller hoeft hier niet verder te worden uitgelegd als een strikt uitsluitende keuze. din betekent “jouw” bij een zelfstandig naamwoord van het gemeenschappelijk geslacht in het enkelvoud. In din distance hoort het bij distance, dat hier een en-woord is. Het contrasteert met dit in dit tempo. distance betekent “afstand”. Het is hier een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: en distance, met het bezittelijke din distance. Voorbeeld: Jeg øger min distance langsomt. — “Ik vergroot mijn afstand langzaam.” for hurtigt betekent “te snel”. In deze combinatie geeft for aan dat de graad te hoog is, en hurtigt zegt hoe snel de verhoging gebeurt. Vergelijk: Du løber hurtigt. — “Je loopt snel”; Du løber for hurtigt. — “Je loopt te snel.” Samen vormen de delen: Måske + du øger + dit tempo eller din distance + for hurtigt. De volledige betekenis is: “Misschien verhoog je je tempo of afstand te snel.” De zin stelt dit als een mogelijkheid voor: het tempo of de afstand wordt mogelijk sneller verhoogd dan passend is.

3. Jeg ville hurtigt blive bedre, så jeg pressede mig selv for hårdt.

   Ik wilde snel vooruitgaan, dus ik heb mezelf te veel geforceerd.

   Jeg

   ik

   ville

   wilde

   hurtigt

   snel

   blive

   worden

   bedre

   beter

   så

   dus

   pressede

   forceerde

   mig selv

   mezelf

   for hårdt

   te hard

   Uitgebreide uitleg

   Jeg betekent hier “ik” en is het onderwerp: deze vorm hoort bij de eerste persoon enkelvoud. In het Deens staat jeg ook bij andere tijden; de werkwoordsvorm ernaast draagt de tijd of modaliteit. ville is de verleden vorm van vil. In deze zin geeft ville blive de bedoeling weer: “wilde worden/vooruitgaan”. Het is dus niet het zelfstandige “wilde” in de zin van iets in het wild. De combinatie met een infinitief is een bruikbaar patroon: Jeg vil ... = “Ik wil ...”; Jeg ville ... = “Ik wilde ...”. hurtigt betekent hier “snel” en zegt hoe snel de verbetering bedoeld was. Het is de bijwoordelijke vorm bij hurtig (“snel” als beschrijving van iets); hier beschrijft het de handeling, niet een zelfstandig naamwoord. blive is de infinitief “worden” of “raken”. In blive bedre betekent het “beter worden”, dus vooruitgaan. Na vil of ville blijft het werkwoord in de infinitief: Jeg vil blive bedre = “Ik wil beter worden.” bedre is de vergrotende trap van god (“goed”): god – bedre – bedst (“goed” – “beter” – “best”). In deze zin gaat het om verbetering ten opzichte van de eerdere toestand; bedre krijgt hier geen aparte vorm voor geslacht of getal. så verbindt de twee delen als oorzaak en gevolg: “dus”. Het tweede deel wordt gepresenteerd als gevolg van het eerste. Het is hier niet de temporele betekenis “toen”; die betekenis hangt in het Deens af van de verbanden in de zin. pressede is de verleden vorm van presse (“drukken; onder druk zetten”). Met een persoon als object betekent presse sig selv dat iemand zichzelf onder druk zet of zichzelf te zwaar belast. Voorbeelden: Hun pressede sig selv = “Zij zette zichzelf onder druk”; Jeg presser mig ikke = “Ik zet mezelf niet onder druk.” mig selv betekent samen “mezelf”. mig is de objectsvorm die bij jeg hoort; selv benadrukt dat het onderwerp zelf de handeling ondergaat. Het is dus een wederkerige combinatie met dezelfde persoon als onderwerp: jeg ... mig selv. for hårdt betekent “te hard” of “te zwaar”. for geeft hier een overschrijding van een geschikte grens aan, niet gewoon een grote mate: meget hårdt is “heel hard”, terwijl for hårdt “te hard” is. hårdt hoort bij hård (“hard”) en is hier de vorm die als bijwoord de manier of intensiteit van pressede beschrijft. Samen betekent Jeg ville hurtigt blive bedre dat de spreker snel vooruit wilde gaan. så jeg pressede mig selv for hårdt geeft het gevolg: daarom belastte de spreker zichzelf te zwaar. De volledige betekenis is: “Ik wilde snel vooruitgaan, dus ik heb mezelf te veel geforceerd.”

4. Det kan føre til en skade, hvis din krop ikke har vænnet sig til det endnu.

   Dat kan tot een blessure leiden als je lichaam zich nog niet heeft aangepast.

   Det kan

   dat kan

   føre til

   leiden tot

   skade

   blessure

   krop

   lichaam

   vænnet sig til

   gewend raken aan

   endnu

   nog

   Uitgebreide uitleg

   Det kan bestaat uit det en het modale werkwoord kan. Hier wordt een mogelijkheid uitgedrukt: iets kan een bepaald gevolg hebben. Det betekent hier ‘dat’ en verwijst naar wat als onderwerp van de waarschuwing wordt aangewezen; de precieze referent hoeft niet in deze zin benoemd te zijn. Na kan staat het werkwoord in de infinitief zonder at, zoals in kan føre. føre til betekent hier ‘leiden tot’. Het is een bruikbare combinatie: føre til + gevolg. Voorbeeld: Det kan føre til problemer. — ‘Dat kan tot problemen leiden.’ skade betekent hier ‘blessure’ of ‘lichamelijk letsel’. In en skade staat het zelfstandig naamwoord in zijn onbepaalde vorm. De zin zegt daarmee dat een blessure een mogelijk gevolg is, niet dat er daadwerkelijk een blessure is ontstaan. krop betekent ‘lichaam’. In din krop bepaalt din dat het om ‘jouw lichaam’ gaat. Krop is het zelfstandig naamwoord; din is het bezittelijke woord dat ermee verbonden is. Voorbeeld: Din krop har brug for hvile. — ‘Je lichaam heeft rust nodig.’ vænnet sig til hoort bij het werkwoord vænne sig til: ‘gewend raken aan’ of ‘zich aanpassen aan’. Sig is een wederkerend voornaamwoord dat bij het onderwerp hoort; hier is dat din krop. De volledige vorm har vænnet sig til bestaat uit har en het voltooid deelwoord vænnet. Til leidt datgene in waaraan iemand of iets gewend raakt. In til det verwijst det naar datgene waaraan het lichaam zich aanpast; deze zin benoemt niet afzonderlijk wat dat precies is. endnu betekent hier ‘nog’. Samen met de ontkenning ikke vormt het de betekenis ‘nog niet’: de aanpassing is op dat moment niet voltooid. Voorbeeld: Jeg er ikke færdig endnu. — ‘Ik ben nog niet klaar.’ De woordgroepen bouwen de zin als volgt op: Det is het onderwerp waarover een mogelijkheid wordt uitgesproken, kan føre til geeft het mogelijke gevolg aan en en skade is dat gevolg. De bijzin hvis din krop ikke har vænnet sig til det endnu geeft de voorwaarde: als je lichaam zich nog niet heeft aangepast aan datgene waarnaar det verwijst. Samen betekent de hele uiting: ‘Dat kan tot een blessure leiden als je lichaam zich nog niet heeft aangepast.’

5. Skal jeg gøre træningen mindre krævende og tilføje strækøvelser?

   Moet ik de training minder zwaar maken en rekoefeningen toevoegen?

   Skal jeg

   moet ik …?

   gøre

   maken

   træningen

   de training

   mindre krævende

   minder zwaar / minder veeleisend

   tilføje

   toevoegen

   strækøvelser

   rekoefeningen

   Uitgebreide uitleg

   Skal jeg vormt hier een vraag met het modale werkwoord skal en het onderwerp jeg. In deze zin vraagt de spreker of hij/zij iets moet doen: Skal jeg ...? = “Moet ik ...?” Na een modaal werkwoord staat in het Deens het volgende werkwoord in de infinitief, zonder at. gøre is de infinitief van gøre en betekent hier “maken”. In combinatie met gøre + een bijvoeglijk naamwoord beschrijft het een verandering: iets gøre mindre krævende is iets minder veeleisend maken. Dezelfde infinitief kan in andere contexten ook “doen” betekenen; de vertaling hier wordt bepaald door de combinatie met mindre krævende. træningen betekent “de training”. De basisvorm is træning; de uitgang -en markeert in deze vorm het bepaalde enkelvoud. Het gaat dus om een specifieke training, niet om een onbepaalde training. Een onbepaalde vorm is en træning. mindre krævende betekent “minder zwaar” of “minder veeleisend”. mindre geeft de lagere graad aan. Het bijvoeglijk naamwoord is krævende, niet mindre; krævende blijft hier in dezelfde vorm. Het patroon mindre + bijvoeglijk naamwoord is breed bruikbaar, bijvoorbeeld mindre træt = “minder moe”. tilføje is opnieuw een infinitief en betekent “toevoegen”. Het staat na og en vormt een tweede handeling naast gøre: gøre ... og tilføje .... Daardoor geldt Skal jeg voor beide werkwoorden. Voorbeeld: Skal jeg tilføje mere vand? = “Moet ik meer water toevoegen?” strækøvelser betekent “rekoefeningen”. Het is een meervoudig zelfstandig naamwoord; het enkelvoud is strækøvelse, “rekoefening”. Het woord is een samenstelling met stræk (“rek/strekkende beweging”) en øvelse (“oefening”), maar als geheel verwijst het hier naar oefeningen om te rekken. De hele vraag bouwt dus zo op: Skal jeg (“moet ik”) + gøre træningen mindre krævende (“de training minder zwaar maken”) + og tilføje strækøvelser (“en rekoefeningen toevoegen”). De volledige betekenis is: “Moet ik de training minder zwaar maken en rekoefeningen toevoegen?”

6. Hviledage og kortere løbeture ville give din krop tid til at komme sig.

   Rustdagen en kortere loopjes zouden je lichaam tijd geven om te herstellen.

   Hviledage

   rustdagen

   kortere

   kortere

   løbeture

   loopjes

   ville

   zou

   give

   geven

   din

   je

   krop

   lichaam

   tid

   tijd

   komme sig

   herstellen

   Uitgebreide uitleg

   Hviledage betekent hier rustdagen. Het is het meervoud van hviledag (een rustdag): hviledage heeft geen uitgang die op zichzelf een bepaaldheid uitdrukt. Voorbeeld: Jeg tager en hviledag. — Ik neem een rustdag. kortere is de vergrotende trap van kort: kort — kortere — kortest (kort — korter — kortst). Hier beschrijft het løbeture, dus het gaat om loopjes die korter zijn dan een relevante vergelijking. Voorbeeld: Vi vælger kortere ruter. — We kiezen kortere routes. løbeture betekent loopjes of hardlooprondjes. Het is het meervoud van løbetur; samen met kortere vormt het de groep kortere løbeture. Voorbeeld: Hun tager to løbeture om ugen. — Zij maakt twee loopjes per week. ville geeft hier een mogelijke of voorwaardelijke uitkomst weer en staat vóór het infinitief give. Het is de vorm die bij dit soort hypothetische formuleringen bij vil hoort; vil give kan een directere wil-, toekomst- of verwachtingnuance hebben, terwijl ville give hier aansluit bij “zouden geven”. Voorbeeld: Det ville hjælpe. — Dat zou helpen. give betekent geven. Na ville blijft het werkwoord in het infinitief: ville give, niet een vervoegde vorm. Voorbeeld: Mere søvn ville give mig energi. — Meer slaap zou mij energie geven. din betekent je/jouw en staat hier bij het enkelvoudige zelfstandig naamwoord krop. Deze possessieve vorm hoort bij een enkelvoudig en-woord; het is niet het zelfstandig naamwoord zelf dat de bezitsvorm draagt. Voorbeeld: din bog — je boek. Bij een meervoud staat in het Deens bijvoorbeeld dine bøger — je boeken. krop betekent lichaam. Het is hier het directe betrokken element bij give: iets zou het lichaam tijd geven. krop is het enkelvoud; het meervoud is kroppe. Voorbeeld: Min krop har brug for hvile. — Mijn lichaam heeft rust nodig. tid betekent tijd. In de combinatie tid til at betekent het concreet “tijd om te ...”: het volgende infinitiefstuk beschrijft waarvoor die tijd dient. Voorbeeld: Jeg har tid til at læse. — Ik heb tijd om te lezen. komme sig is een vaste wederkerende combinatie met de betekenis herstellen of weer op krachten komen. komme blijft na til at in het infinitief, en sig verwijst wederkerend naar het betrokken onderwerp; in deze zin is dat din krop. Voorbeeld: Hun skal have tid til at komme sig. — Zij moet tijd krijgen om te herstellen. Samen verbinden Hviledage og kortere løbeture twee meervoudige onderwerpen met og (“en”). ville give maakt er een mogelijke uitkomst van: deze rustdagen en kortere loopjes zouden din krop tid til at komme sig geven — je lichaam tijd geven om te herstellen. De volledige betekenis is dus: “Rustdagen en kortere loopjes zouden je lichaam tijd geven om te herstellen.”

7. Måske bør mit mål være regelmæssighed og ikke fart.

   Misschien moet mijn doel regelmaat zijn, niet snelheid.

   Måske

   misschien

   bør

   zou moeten

   mål

   doel

   være

   zijn

   regelmæssighed

   regelmaat

   ikke

   niet

   fart

   snelheid

   Uitgebreide uitleg

   Måske betekent hier “misschien” en maakt de uitspraak voorzichtig: de spreker presenteert dit als een mogelijkheid, niet als een zekerheid. Voorbeeld: Måske kommer hun i morgen. — Misschien komt ze morgen. bør is de tegenwoordige vorm van burde. Het drukt uit dat iets verstandig, wenselijk of passend wordt gevonden: “zou moeten”. In het Deens verandert deze vorm niet mee met de persoon. Voorbeeld: Du bør hvile. — Je zou moeten rusten. Na bør staat het volgende werkwoord in de infinitief. mål betekent hier “doel” of “doelstelling”. Het is een zelfstandig naamwoord; de bepaalde vorm is målet (“het doel”) en het meervoud is mål (“doelen”). In mit mål stemt mit af op het onzijdige enkelvoud van mål; mål zelf krijgt daardoor geen extra uitgang. være is de infinitief van het werkwoord være; er is daarvan de tegenwoordige vorm. Hier verbindt være het doel met wat dat doel inhoudt: mit mål være regelmæssighed betekent letterlijk dat het doel regelmaat zou zijn. Voorbeeld: Målet er enkelt. — Het doel is eenvoudig. regelmæssighed is het zelfstandig naamwoord voor “regelmaat”: regelmatig handelen of trainen. In deze zin wordt het als gewenste inhoud van het doel genoemd. Voorbeeld: Regelmæssighed hjælper. — Regelmaat helpt. ikke is de ontkenning “niet”. Samen met het daaropvolgende fart vormt het de tegenstelling regelmæssighed og ikke fart: regelmaat wordt wel gekozen, snelheid niet. ikke betekent hier dus niet zelfstandig “geen snelheid”, maar ontkent de keuze voor snelheid in deze tegenstelling. fart betekent “snelheid” of “tempo”. Het is hier het tweede, afgewezen alternatief tegenover regelmæssighed. Voorbeeld: Han løber med høj fart. — Hij loopt met hoge snelheid. Als geheel betekent Måske bør mit mål være regelmæssighed og ikke fart.: “Misschien moet mijn doel regelmaat zijn, niet snelheid.” De opbouw is Måske + bør + onderwerp mit mål + infinitief være + de gekozen eigenschap regelmæssighed + de tegenstelling og ikke fart. De volgende context maakt duidelijk dat dit betrekking heeft op een realistische manier van beginnen met hardlopen.

8. Det er mere realistisk for en, der lige er begyndt at løbe.

   Dat is realistischer voor iemand die net begint met hardlopen.

   Det er

   Het is

   mere realistisk

   realistischer

   for en

   voor iemand

   lige

   net

   begyndt

   begonnen

   løbe

   hardlopen

   Uitgebreide uitleg

   Det er betekent hier “dat is”. Det is het Deense voornaamwoord dat in deze zin naar een eerder genoemd idee of voorstel kan verwijzen; de precieze referent hoeft niet door de zin zelf benoemd te worden. er is de tegenwoordige vorm van at være (“zijn”). mere realistisk betekent “realistischer”. Realistisk is het bijvoeglijk naamwoord “realistisch”; mere vormt hier de vergrotende trap: realistisk → mere realistisk. Het is dus realistisk dat de vergelijking uitdrukt, niet het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Det er mere realistisk. — “Dat is realistischer.” for en betekent hier “voor iemand”. En kan in andere contexten ook “één” betekenen, maar in deze constructie is de bedoelde betekenis onbepaald “iemand”, niet een uitgedrukt aantal. De daaropvolgende relatieve bepaling specificeert om welk type persoon het gaat: en, der ... betekent “iemand die ...”. lige betekent hier “net”, in de betekenis “kort geleden”. Het staat bij de gebeurtenis er begyndt at løbe en geeft aan dat het begin recent is. Dit is iets anders dan het gebruik van lige voor “recht” of “precies” in andere contexten. begyndt is de voltooid deelwoordsvorm van at begynde (“beginnen”). In er begyndt vormt het samen met er een voltooide constructie: de persoon is begonnen, en dat begin is relevant op het genoemde moment. Begynde krijgt hier dus niet de betekenis “doorgaan”; het gaat specifiek om het begin van de activiteit. løbe is de infinitief “hardlopen” of algemener “rennen/lopen”. In begyndt at løbe volgt de infinitief met at op begynde: at begynde at løbe betekent “beginnen met hardlopen”. Het losse infinitief løbe draagt hier de activiteit aan waarmee iemand begonnen is. Samen vormt for en, der lige er begyndt at løbe de bepaling “voor iemand die net begint met hardlopen”. De hoofdzin Det er mere realistisk zegt vervolgens dat iets voor zo iemand realistischer is. De volledige betekenis is daarom: “Dat is realistischer voor iemand die net begint met hardlopen.”

9. Et roligere tempo med gåpauser ville være en bedre plan.

   Een rustiger tempo met wandelpauzes zou een beter plan zijn.

   roligere

   rustiger

   tempo

   tempo

   gåpauser

   wandelpauzes

   ville være

   zou zijn

   bedre

   beter

   plan

   plan

   Uitgebreide uitleg

   roligere betekent hier dat het tempo minder snel of minder gejaagd is. Het is de vergrotende trap van rolig: rolig → roligere → roligst. Bij veel Deense bijvoeglijke naamwoorden wordt de vergrotende trap met -ere gevormd. Voorbeeld: en roligere dag = een rustigere dag. tempo is een zelfstandig naamwoord voor de snelheid of het ritme waarin iets gebeurt. Het is een onzijdig woord, zoals blijkt uit et tempo; et is hier een onbepaald lidwoord en drukt niet zelfstandig een numerieke telling uit. Voorbeeld: Tempoet er højt. = Het tempo is hoog. gåpauser is een samenstelling die hier wandelpauzes betekent. Het enkelvoud is gåpause; gåpauser is de meervoudsvorm. Voorbeeld: Vi tager gåpauser. = We nemen wandelpauzes. ville være vormt hier samen een voorwaardelijke of voorzichtig voorgestelde formulering: iets zou iets anders zijn. ville is een modaal werkwoord en verandert hier niet naar persoon of getal; være is de infinitief ‘zijn’. Voorbeeld: Det ville være en god idé. = Dat zou een goed idee zijn. bedre is de vergrotende trap van god: god → bedre → bedst. Hier vergelijkt het de voorgestelde planoptie met een andere, niet nader genoemde optie. Voorbeeld: Denne løsning er bedre. = Deze oplossing is beter. plan betekent een plan of voorgenomen aanpak. Het is een zelfstandig naamwoord van het gemeenschappelijk geslacht; daarom staat er en voor: en plan. In deze zin is en een onbepaald lidwoord, niet noodzakelijk het telwoord ‘één’. Voorbeeld: Vi har en plan. = We hebben een plan. Samen vormen Et roligere tempo en med gåpauser de voorgestelde aanpak: een rustiger tempo met wandelpauzes. ville være maakt daar een voorzichtige beoordeling van, en en bedre plan noemt die aanpak een betere optie. Het geheel betekent: ‘Een rustiger tempo met wandelpauzes zou een beter plan zijn.’

10. En hobby skal støtte dit helbred og ikke skade det.

    Een hobby hoort je gezondheid te ondersteunen, niet te schaden.

    hobby

    hobby

    skal

    hoort te; moet

    støtte

    ondersteunen

    dit

    jouw

    helbred

    gezondheid

    ikke

    niet

    skade

    schaden

    det

    het

    Uitgebreide uitleg

    hobby is een zelfstandig naamwoord voor een activiteit die iemand in zijn vrije tijd doet. En ervoor is het onbepaalde lidwoord bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord van het gemeenschappelijk geslacht; het drukt op zichzelf geen getal als “één” uit. Voorbeeld: Jeg har en hobby. — “Ik heb een hobby.” skal staat hier vóór het werkwoord en geeft, volgens de vaste vertaling, een norm of verwachting weer: “hoort te”. Het kan in andere contexten ook “moet” of een toekomstige bedoeling uitdrukken; hier is de eerste lezing bedoeld. Na skal staat het werkwoord in de infinitief, zoals in skal støtte. støtte betekent hier “ondersteunen”. Dit is de infinitief, die na skal onveranderd blijft. Voorbeeld: Motion kan støtte kroppen. — “Beweging kan het lichaam ondersteunen.” dit betekent “jouw” en staat bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord van het onzijdige geslacht. Het verwijst hier naar de aangesprokene; het is geen vorm van het zelfstandig naamwoord zelf. Vergelijk voor hetzelfde bezit din bij een enkelvoudig woord van het gemeenschappelijk geslacht en dine bij het meervoud. helbred betekent “gezondheid”, meer bepaald iemands lichamelijke gezondheid of welzijn. Het is een onzijdig zelfstandig naamwoord; daarom staat hier dit, niet din. Voorbeeld: Dit helbred er vigtigt. — “Je gezondheid is belangrijk.” ikke ontkent wat erop volgt. In het tweede deel staat het vóór de infinitief skade, zodat niet het ondersteunen maar het schaden wordt ontkend: “en niet schaden”. skade betekent “schaden” of “beschadigen”. Ook dit is een infinitief na skal; de ontkenning ikke maakt er samen ikke skade van. Voorbeeld: Rygning kan skade helbredet. — “Roken kan de gezondheid schaden.” det is hier een onzijdig enkelvoudig voornaamwoord in de objectfunctie. In deze zin verwijst het naar helbred, zoals ook de vaste vertaling met “het” laat zien. Het herhaalt het zelfstandig naamwoord niet, maar maakt de tweede vermelding korter. De structuur is En hobby skal støtte dit helbred — “Een hobby hoort je gezondheid te ondersteunen” — gevolgd door og ikke skade det — “en die niet te schaden”. og verbindt de twee werkwoorden; bij het tweede werkwoord wordt skal niet opnieuw uitgesproken, maar het blijft van toepassing: een hobby hoort je gezondheid te ondersteunen en niet te schaden. De volledige betekenis is dus: “Een hobby hoort je gezondheid te ondersteunen, niet te schaden.”