Jeg
“Jeg” betekent hier “ik” en verwijst naar de spreker die over zijn eigen hardloopervaring vertelt. Het staat als onderwerp aan het begin van de zin, zoals in “Jeg begyndte at jogge”.
begyndte
“Begyndte” betekent hier “begon” en beschrijft het moment waarop de spreker met joggen startte. Het hoort bij “at jogge” in de combinatie “begyndte at jogge”.
at
“At” markeert hier het werkwoord in de infinitief in “at jogge”. Na “begyndte” volgt zo de activiteit waarmee de spreker begon.
jogge
“Jogge” betekent hier “joggen” en benoemt de sportactiviteit. In “begyndte at jogge” staat het als de activiteit waarmee iemand begint.
men
“Men” betekent hier “maar” en verbindt de start met joggen met het probleem van pijnlijke knieën. Het introduceert een tegenstelling, zoals in “Jeg begyndte at jogge, men mine knæ føles ømme”.
mine
“Mine” betekent hier “mijn” bij “knæ” in “mine knæ”. Het geeft aan dat de knieën van de spreker zijn.
knæ
“Knæ” betekent hier “knieën” en verwijst naar het lichaamsdeel dat na het hardlopen gevoelig aanvoelt. In “mine knæ” is duidelijk van wie de knieën zijn.
føles
“Føles” betekent hier “voelen aan” en beschrijft hoe de knieën worden ervaren. De gebruikelijke combinatie in deze dialoog is “knæ føles ømme”: de knieën voelen pijnlijk of gevoelig aan.
ømme
“Ømme” betekent hier “pijnlijk” of “gevoelig” en beschrijft de toestand van de knieën. In “føles ømme” geeft het aan hoe de knieën aanvoelen.
efter
“Efter” betekent hier “na” en plaatst de pijn in de tijd na iedere hardloopronde. Het staat in de combinatie “efter hver løbetur”.
hver
“Hver” betekent hier “elke” en verwijst naar alle afzonderlijke hardlooprondes. In “hver løbetur” volgt het op “efter” en bepaalt het zelfstandig naamwoord dat erop volgt.
løbetur
“Løbetur” betekent hier “hardloopronde” of “hardloopsessie”. In “efter hver løbetur” gaat het om iedere afzonderlijke keer dat iemand gaat hardlopen.
Måske
“Måske” betekent hier “misschien” en maakt de uitspraak voorzichtig in plaats van stellig. Het staat aan het begin van “Måske øger du dit tempo”.
øger
“Øger” betekent hier “verhoogt” en verwijst naar het verhogen van tempo of afstand. In “øger du dit tempo eller din distance” staat het vóór de twee mogelijke objecten “dit tempo” en “din distance”.
du
“Du” betekent hier “je” en verwijst naar de persoon die aan het hardlopen is. In de vraagzin “øger du dit tempo” staat het na het werkwoord.
dit
“Dit” betekent hier “jouw” en hoort bij “tempo” in “dit tempo”. Het geeft aan dat het tempo van de aangesprokene is.
tempo
“Tempo” betekent hier “tempo” of de snelheid waarmee iemand loopt. Het staat in “øger du dit tempo”, waarbij het tempo te snel wordt verhoogd.
eller
“Eller” betekent hier “of” en verbindt twee mogelijke dingen die te snel verhoogd kunnen worden: “dit tempo” en “din distance”. Het maakt een keuze tussen deze twee mogelijkheden.
din
“Din” betekent hier “jouw” en hoort bij “distance” in “din distance”. Het geeft aan dat het om de afstand van de aangesprokene gaat.
distance
“Distance” betekent hier “afstand” en verwijst naar de lengte van de hardloopronde. In “dit tempo eller din distance” is het een van de twee onderdelen die mogelijk te snel worden verhoogd.
for
“For” betekent hier “te” in de combinatie “for hurtigt”. Het versterkt “hurtigt” en geeft aan dat het verhogen van tempo of afstand sneller gebeurt dan verstandig is.
hurtigt
“Hurtigt” betekent hier “snel” en beschrijft hoe snel tempo of afstand wordt verhoogd. Samen met “for” vormt het “for hurtigt”, dus “te snel”.
ville
“Ville” betekent in “Jeg ville hurtigt blive bedre” “wilde” en drukt een wens uit. In “ville give din krop tid” betekent dezelfde vorm “zou geven” en maakt ze deel uit van een voorwaardelijk of voorgesteld plan.
blive
“Blive” betekent hier “worden” in “blive bedre”. Samen met “bedre” beschrijft het de gewenste verandering: beter worden.
bedre
“Bedre” betekent hier “beter” en beschrijft verbetering in “blive bedre”. De combinatie “blive bedre” is een bruikbaar patroon om vooruitgang te beschrijven.
så
“Så” betekent hier “dus” en verbindt de wens om snel beter te worden met het gevolg dat de spreker zichzelf te hard heeft aangepakt. Het staat tussen de reden en het gevolg.
pressede
“Pressede” betekent hier “dwong” of “forceerde” en beschrijft dat de spreker zichzelf te zwaar belastte. In “pressede mig selv for hårdt” bepaalt de rest van de uitdrukking wie werd belast en in welke mate.
mig
“Mig” betekent hier “mij” en is het voorwerp in “pressede mig selv”. Het verwijst naar dezelfde persoon als “Jeg”, namelijk de spreker.
selv
“Selv” benadrukt hier dat de spreker het bij zichzelf deed in “pressede mig selv”. Samen met “mig” vormt het de uitdrukking “mig selv”, dus “mezelf”.
hårdt
“Hårdt” betekent hier “hard” en beschrijft hoe sterk de spreker zichzelf forceerde. In “for hårdt” betekent het geheel “te hard”.
Det
“Det” betekent hier “dat” in “Det kan føre til en skade” en verwijst naar het te hard opbouwen van de training. In “Det er mere realistisk” verwijst het naar het eerder genoemde doel van regelmaat in plaats van snelheid.
kan
“Kan” drukt hier mogelijkheid uit: iets kan tot een blessure leiden. Het staat vóór de infinitief in “kan føre til en skade”.
føre
“Føre” betekent hier “leiden” in de vaste combinatie “føre til en skade”. Die combinatie beschrijft een mogelijk gevolg van te zware belasting.
en
“En” betekent hier “een” in “en skade” en introduceert de genoemde blessure of schade. Het staat direct vóór het zelfstandig naamwoord “skade”.
skade
“Skade” betekent hier “blessure” of “schade” als mogelijk gevolg van een niet-aangepast lichaam. In “føre til en skade” benoemt het dat gevolg.
hvis
“Hvis” betekent hier “als” en introduceert de voorwaarde waaronder een blessure kan ontstaan. De voorwaardelijke bijzin begint met “hvis din krop ikke har vænnet sig til det endnu”.
krop
“Krop” betekent hier “lichaam” en verwijst naar het lichaam van de hardloper. In “din krop” wordt aangegeven van wie het lichaam is.
ikke
“Ikke” betekent hier “niet” en ontkent dat het lichaam al aan de belasting gewend is geraakt. Het staat vóór de werkwoordelijke combinatie “har vænnet sig til”.
har
“Har” betekent hier “heeft” en helpt in “har vænnet sig til” om uit te drukken dat het lichaam al dan niet gewend is geraakt. Het staat vóór “vænnet”.
vænnet sig til
“Vænnet sig til” betekent hier “eraan gewend geraakt” in “din krop ikke har vænnet sig til det endnu”. “Vænnet” drukt het wennen uit, “sig” verwijst terug naar het lichaam en “til” markeert waaraan iemand went: “det”. De hele uitdrukking kan worden gebruikt voor gewenning aan een activiteit, belasting of situatie.
endnu
“Endnu” betekent hier “nog” en geeft aan dat het wennen tot nu toe niet voltooid is. Het staat aan het einde van “ikke har vænnet sig til det endnu”.
Skal
“Skal” betekent hier “moet ik” in de vraag “Skal jeg gøre træningen mindre krævende”. Het wordt gebruikt om advies te vragen over een voorgestelde handeling.
gøre
“Gøre” betekent hier “maken” in “gøre træningen mindre krævende”. De constructie beschrijft dat de training een minder veeleisend karakter krijgt.
træningen
“Træningen” betekent hier “de training” en verwijst naar de hardlooproutine die moet worden aangepast. In “gøre træningen mindre krævende” is het datgene wat minder zwaar wordt gemaakt.
mindre
“Mindre” betekent hier “minder” en vermindert de mate waarin iets veeleisend is. In “mindre krævende” beschrijft het een lichtere trainingsbelasting.
krævende
“Krævende” betekent hier “zwaar” of “veeleisend” en beschrijft hoeveel inspanning de training vraagt. Samen met “mindre” vormt het “mindre krævende”, dus minder zwaar.
og
“Og” betekent hier “en” en verbindt twee voorgestelde aanpassingen: de training lichter maken en stretchoefeningen toevoegen. Het staat tussen de twee werkwoordelijke delen.
tilføje
“Tilføje” betekent hier “toevoegen” in “tilføje strækøvelser”. Het beschrijft dat stretchoefeningen als extra onderdeel aan de training worden toegevoegd.
strækøvelser
“Strækøvelser” betekent hier “rekoefeningen” of “stretchoefeningen”. In “tilføje strækøvelser” zijn ze het onderdeel dat aan de training wordt toegevoegd.
Hviledage
“Hviledage” betekent hier “rustdagen” en verwijst naar dagen zonder zware training. In “Hviledage og kortere løbeture” vormt het samen met kortere looprondes een voorstel om het lichaam tijd te geven om te herstellen.
kortere
“Kortere” betekent hier “kortere” en beschrijft looprondes met minder afstand of duur. Het staat in “kortere løbeture”.
løbeture
“Løbeture” betekent hier “hardlooprondes” en verwijst naar de looprondes die korter zouden moeten worden. In “kortere løbeture” bepaalt “kortere” hun aangepaste omvang.
give
“Give” betekent hier “geven” in “ville give din krop tid”. De constructie “give din krop tid til at komme sig” betekent het lichaam tijd geven om te herstellen.
tid
“Tid” betekent hier “tijd” die het lichaam nodig heeft om te herstellen. Het staat in de bruikbare combinatie “give din krop tid til at komme sig”.
komme sig
“Komme sig” betekent hier “herstellen” na de belasting van het hardlopen. “Komme” drukt het bereiken van een toestand uit en “sig” verwijst terug naar degene die herstelt; samen vormt het één uitdrukking.
bør
“Bør” betekent hier “zou moeten” en geeft een verstandig of aanbevolen doel aan. In “bør mit mål være regelmæssighed” wordt een voorstel gedaan voor wat het doel hoort te zijn.
mit
“Mit” betekent hier “mijn” en hoort bij “mål” in “mit mål”. Het geeft aan dat het doel van de spreker is.
mål
“Mål” betekent hier “doel” en verwijst naar wat de spreker met het hardlopen wil bereiken. In “mit mål være regelmæssighed” wordt regelmaat als dat doel voorgesteld.
være
“Være” betekent hier “zijn” in “mit mål være regelmæssighed”. Het verbindt het doel met de gewenste inhoud ervan: regelmaat.
regelmæssighed
“Regelmæssighed” betekent hier “regelmaat” of “consistentie” en verwijst naar regelmatig blijven trainen. In “mit mål være regelmæssighed” wordt het tegenover snelheid als trainingsdoel geplaatst.
fart
“Fart” betekent hier “snelheid” en verwijst naar hoe snel iemand loopt. In “og ikke fart” wordt snelheid genoemd als iets dat niet het belangrijkste doel moet zijn.
er
“Er” betekent hier “is” in “Det er mere realistisk”. Het verbindt het eerder besproken plan of doel met de beoordeling “mere realistisk”.
mere
“Mere” betekent hier “meer” en versterkt de vergelijking in “mere realistisk”. Het plan wordt realistischer genoemd dan de eerdere nadruk op snel verbeteren.
realistisk
“Realistisk” betekent hier “realistisch” en beoordeelt het doel als haalbaar voor iemand die pas begint met hardlopen. In “mere realistisk for en, der lige er begyndt at løbe” wordt die beoordeling aan een beginnende loper gekoppeld.
der
“Der” betekent hier “die” of “die persoon die” in “en, der lige er begyndt at løbe”. Het leidt de bijzin in die beschrijft om welke persoon het gaat.
lige
“Lige” betekent hier “net” of “zojuist” en geeft aan dat iemand pas begonnen is met hardlopen. Het staat in “lige er begyndt at løbe”.
begyndt
“Begyndt” betekent hier “begonnen” in “er begyndt at løbe”. Het beschrijft dat de persoon recent met hardlopen is gestart.
løbe
“Løbe” betekent hier “hardlopen” in “begyndt at løbe”. Na “at” benoemt het de activiteit waarmee iemand is begonnen.
Et
“Et” betekent hier “een” vóór “tempo” in “Et roligere tempo”. Het introduceert een voorgesteld tempo als een mogelijke oplossing.
roligere
“Roligere” betekent hier “rustiger” en beschrijft een tempo dat minder snel of minder zwaar is. In “et roligere tempo” wordt het tempo als onderdeel van een beter plan voorgesteld.
med
“Med” betekent hier “met” en voegt de wandelpauzes toe als onderdeel van het rustigere tempo. De volledige woordgroep is “med gåpauser”.
gåpauser
“Gåpauser” betekent hier “wandelpauzes” en verwijst naar pauzes waarin iemand wandelt in plaats van blijft hardlopen. In “et roligere tempo med gåpauser” zijn ze onderdeel van het aangepaste plan.
plan
“Plan” betekent hier “plan” en verwijst naar de voorgestelde manier om de training aan te passen. In “en bedre plan” wordt het plan als beter alternatief beoordeeld.
hobby
“Hobby” betekent hier “hobby” en verwijst naar joggen als vrijetijdsactiviteit. In “En hobby skal støtte dit helbred” wordt een algemene regel over hobby’s gegeven.
støtte
“Støtte” betekent hier “ondersteunen” in “støtte dit helbred”. De uitdrukking beschrijft dat een activiteit positief moet bijdragen aan iemands gezondheid.
helbred
“Helbred” betekent hier “gezondheid” en verwijst naar de lichamelijke toestand die door de hobby moet worden beschermd. In “dit helbred” wordt aangegeven dat het om de gezondheid van de aangesprokene gaat.