Een plek in de rij vrijhouden | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Een plek in de rij vrijhouden oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Må jeg bede dig om en lille tjeneste, mens vi står i kø?

Moo jai BEE-dheh dai om en LEL-eh TSJEE-neh-steh, mens vie stoo ie KHEU? Mag ik je om een kleine gunst vragen terwijl we in de rij staan?

Sig, hvad du har brug for, så kan jeg måske hjælpe.

Sai, va doo har broe foar, soo kan jai MOS-keh YEL-beh. Zeg maar wat je nodig hebt, misschien kan ik helpen.

Kan du holde min plads, mens jeg henter noget vand?

Kan doo HOL-leh main ples, mens jai HEN-dah NOO-eh van? Kun je mijn plek in de rij voor me vrijhouden terwijl ik wat water haal?

Det kan jeg godt, hvis du bliver tæt på køen.

Deh kan jai go, ves doo BLEE-ah teht po KHEU-en. Dat kan ik doen als je dicht bij de rij blijft.

Jeg kan blive, hvor du kan se mig, og holde øje med køen.

Yai kan BLEE-ah, voar doo kan seh mai, oh HOL-leh OI-eh meh KHEU-en. Ik kan blijven waar je me kunt zien en de rij in de gaten houden.

Det hjælper, for folk kan blive bekymrede, hvis nogen forsvinder.

Deh YEL-bah, foa fol kan BLEE-ah beh-KHEUM-reh-deh, ves NOO-en fo-SVEN-ah. Dat helpt, want mensen kunnen zich zorgen maken als iemand verdwijnt.

Jeg vil ikke have, at nogen føler, at jeg springer over i køen.

Yai vel EG-keh HAA, at NOO-en FEU-lah, at yai SPREN-gah OO-ah ie KHEU-en. Ik wil niet dat iemand het gevoel krijgt dat ik voordring.

Hvis nogen spørger, kan jeg forklare, at du blev i nærheden.

Ves NOO-en SPEU-ah, kan jai fo-KLEE-ah, at doo blew ie NEH-ah-HAY-en. Als iemand het vraagt, kan ik uitleggen dat je in de buurt bent gebleven.

Jeg sætter pris på hjælpen. Jeg skal nok være hurtig.

Yai SEH-dah prees po YEL-ben. Yai skel nok veh-ah HO-ah-dee. Ik waardeer je hulp. Ik zal snel zijn.

Kom bare tilbage, før køen rykker sig ret meget.

Kom BEE-ah te-LEH-weh, feu-ah KHEU-en REU-ah sai reht MAY-eh. Kom gewoon terug voordat de rij veel opschuift.

Woord voor woord

Må In “Må jeg bede dig om en lille tjeneste” betekent “Må” dat de spreker beleefd vraagt of iets mag. Het staat hier aan het begin van een vraag en kan samen met “jeg” een verzoek inleiden. Je gebruikt deze vorm wanneer je toestemming of toestemming voor een verzoek wilt vragen.

jeg “jeg” betekent “ik” en is in “Må jeg” degene die de vraag stelt. Aan het begin van een zin verschijnt dezelfde vorm als “Jeg”, zoals in “Jeg kan blive”. Je gebruikt het als onderwerp voor wat jij doet, kunt of wilt.

bede “bede” betekent in “bede dig om en lille tjeneste” iemand om iets vragen. Het hoort hier bij de vaste combinatie “bede dig om” en leidt het gevraagde in. Je gebruikt het bijvoorbeeld bij een beleefd verzoek om hulp of een gunst.

dig “dig” betekent “jou” in “bede dig om en lille tjeneste”; het verwijst naar de persoon aan wie het verzoek wordt gericht. Het staat hier na “bede”. Je gebruikt het wanneer iemand rechtstreeks als ontvanger van een verzoek wordt genoemd.

om “om” introduceert in “bede dig om en lille tjeneste” wat er gevraagd wordt: een kleine gunst. Het verbindt het verzoek met de gevraagde zaak. In deze context hoort het bij het patroon “bede dig om ...”.

en “en” betekent hier “een” in “en lille tjeneste” en hoort bij het zelfstandig naamwoord “tjeneste”. Het maakt duidelijk dat het om één kleine gunst gaat. Je gebruikt het voor een enkelvoudige gunst of zaak in zo’n naamwoordgroep.

lille “lille” betekent “klein” in “en lille tjeneste” en beschrijft de gunst als bescheiden. Het staat vóór “tjeneste”. Je kunt het in dezelfde positie gebruiken om een zaak of verzoek als klein of bescheiden te beschrijven.

tjeneste “tjeneste” betekent “gunst” in “en lille tjeneste”: de spreker vraagt om een kleine hulp of tegemoetkoming. Het woord vormt samen met “en lille” de zaak waar de vraag over gaat. Je gebruikt het wanneer iemand een persoonlijke gunst vraagt.

mens “mens” betekent “terwijl” in “mens vi står i kø” en verbindt de hoofdhandeling met iets dat op hetzelfde moment gebeurt. Hier loopt het verzoek samen met het wachten in de rij. Je gebruikt het om gelijktijdige handelingen of situaties te verbinden.

vi “vi” betekent “wij” in “vi står i kø” en verwijst naar de twee mensen die samen in de rij staan. Het is het onderwerp van die zin. Je gebruikt het wanneer de spreker zichzelf en minstens één andere persoon samen bedoelt.

står “står” beschrijft in “står i kø” dat de betrokkenen in de rij staan te wachten. Het vormt samen met “i kø” de uitdrukking voor hun positie in de rij. Je gebruikt dit in situaties waarin mensen in een rij staan.

i “i” betekent hier “in” en vormt samen met “kø” de uitdrukking “i kø”, dus “in de rij”. Het geeft de plaats of situatie aan waarin iemand zich bevindt. Je gebruikt het in deze vaste combinatie voor wachten in een rij.

kø “kø” betekent “rij” in “i kø”. In de dialoog verwijst het naar de rij waarin beide personen wachten. Je gebruikt het om een wachtrij van mensen aan te duiden.

Sig “Sig” betekent aan het begin van “Sig, hvad du har brug for” dat de ander moet zeggen of vertellen wat die nodig heeft. De hoofdletter komt doordat het aan het begin van de zin staat; dezelfde kleine-lettervorm “sig” verschijnt later in “rykker sig”. Je gebruikt “Sig” hier om iemand uit te nodigen zijn behoefte uit te leggen.

hvad “hvad” betekent “wat” in “hvad du har brug for” en vraagt naar de zaak of hulp die iemand nodig heeft. Het leidt hier de inhoud in van wat de ander moet zeggen. Je gebruikt het om naar een onbekende zaak of behoefte te vragen.

du “du” betekent “jij” in “du har brug for” en verwijst naar de persoon die iets nodig heeft. Het is het onderwerp van die bijzin. Je gebruikt het wanneer je de ander rechtstreeks aanspreekt.

har “har” is in “du har brug for” de vorm die samen met “brug for” uitdrukt dat iemand iets nodig heeft. Hier hoort het bij “du” en bij de behoefte van de aangesprokene. Je gebruikt het patroon “har brug for” om te zeggen wat iemand nodig heeft.

brug for “brug for” betekent in “du har brug for” dat iemand iets nodig heeft. “brug” draagt het onderdeel van behoefte of gebruik bij, en “for” verbindt die behoefte met wat nodig is; samen vormen ze de uitdrukking “har brug for”. Je gebruikt deze constructie vóór datgene wat iemand nodig heeft.

så “så” betekent in “så kan jeg måske hjælpe” ongeveer “dan” en verbindt de behoefte van de ander met het mogelijke aanbod om te helpen. Het geeft hier een gevolg of reactie aan. Je gebruikt het om na een voorwaarde of mededeling een gevolg in te leiden.

kan “kan” betekent in de dialoog dat iemand in staat is of bereid kan zijn iets te doen, zoals in “kan jeg måske hjælpe” en “Kan du holde min plads”. Het staat vóór de handeling die mogelijk is. Je gebruikt het om vermogen, mogelijkheid of een verzoek te formuleren.

måske “måske” betekent “misschien” in “kan jeg måske hjælpe” en maakt het aanbod voorzichtig en niet-stellig. Het geeft aan dat hulp mogelijk is, zonder die als zeker te presenteren. Je gebruikt het om een mogelijkheid of voorzichtig aanbod uit te drukken.

hjælpe “hjælpe” betekent “helpen” in “kan jeg måske hjælpe” en benoemt de aangeboden handeling. Het staat na “kan”. Je gebruikt het in dit patroon wanneer je vraagt of aanbiedt iemand te helpen.

holde “holde” betekent in “holde min plads” dat iemand de plaats van de spreker vrijhoudt; in “holde øje med køen” maakt het deel uit van de uitdrukking voor ergens op letten. De precieze betekenis komt dus uit de combinatie met de woorden eromheen. Je gebruikt “holde” hier bij het bewaren van een plaats of het in de gaten houden van iets.

min “min” betekent “mijn” in “min plads” en geeft aan dat de plaats bij de spreker hoort. Het staat vóór “plads”. Je gebruikt het om bezit of verbondenheid met een plaats of zaak aan te geven.

plads “plads” betekent “plaats” in “holde min plads”, hier de positie van de spreker in de rij. Het is datgene wat de ander moet vrijhouden. Je gebruikt het voor een plek die iemand inneemt of wil behouden.

henter “henter” betekent in “jeg henter noget vand” dat de spreker water gaat halen. Het beschrijft de concrete handeling waarvoor de spreker kort van de rij weggaat. Je gebruikt het voor iets ophalen of ergens gaan halen.

noget “noget” betekent in “noget vand” “wat” of “iets” en geeft een niet nader bepaalde hoeveelheid water aan. Het staat vóór “vand”. Je gebruikt het wanneer de hoeveelheid of precieze zaak niet wordt gespecificeerd.

vand “vand” betekent “water” in “noget vand”, hetgene wat de spreker gaat halen. Het wordt hier als een hoeveelheid drank genoemd. Je gebruikt het voor water dat iemand wil halen of drinken.

Det “Det” betekent in “Det kan jeg godt” “dat” en verwijst naar het verzoek om de plaats vrij te houden. Het staat aan het begin van de reactie en maakt van het verzoek het onderwerp van de bevestiging. Je gebruikt het om naar een eerder genoemde handeling of situatie te verwijzen.

godt “godt” geeft in “Det kan jeg godt” een bevestigende betekenis: dat kan ik wel of dat is in orde. Het maakt de reactie instemmend en geruststellend. Je gebruikt deze combinatie om een verzoek positief te beantwoorden.

hvis “hvis” betekent “als” in “hvis du bliver tæt på køen” en “Hvis nogen spørger”. Het leidt telkens een voorwaarde in waarvan de hoofdzin afhankelijk is. Je gebruikt het om een voorwaarde of mogelijk geval te beschrijven.

bliver “bliver” betekent in “bliver tæt på køen” dat iemand dicht bij de rij blijft. In deze context gaat het om op dezelfde plek of in dezelfde omgeving blijven, niet om iets anders worden. Je gebruikt het met een plaatsaanduiding om te zeggen waar iemand blijft.

tæt “tæt” betekent in “tæt på køen” dat iemand dichtbij is. Het vormt samen met “på” de plaatsaanduiding voor de rij. Je gebruikt “tæt på” om geringe afstand tot een persoon of plaats aan te geven.

på “på” verbindt in “tæt på køen” de nabijheid met de plaats waar iemand dichtbij blijft. Samen met “tæt” betekent het “dicht bij”. Je gebruikt deze combinatie om aan te geven waar iemand zich in de buurt bevindt.

blive “blive” betekent in “Jeg kan blive” dat de spreker kan blijven waar die is. Het benoemt hier niet een verandering, maar het voortzetten van de aanwezigheid op die plek. Je gebruikt het na “kan” om te zeggen dat iemand ergens kan blijven.

hvor “hvor” betekent “waar” in “hvor du kan se mig” en leidt de plaats in waar de spreker blijft. Het verbindt die plaats met wat de ander kan zien. Je gebruikt het om een plaats of locatie in een bijzin aan te geven.

se “se” betekent in “du kan se mig” dat de ander de spreker visueel kan waarnemen. Het staat na “kan” en benoemt wat mogelijk is. Je gebruikt het wanneer iemand zichtbaar of waarneembaar blijft voor een ander.

mig “mig” betekent “mij” in “du kan se mig” en verwijst naar de spreker als degene die zichtbaar is. Het staat bij de handeling “se”. Je gebruikt het wanneer de spreker het doel of de waargenomen persoon is.

og “og” betekent “en” in “kan se mig, og holde øje med køen” en verbindt twee handelingen van de spreker. De spreker blijft zichtbaar en let tegelijk op de rij. Je gebruikt het om gelijkwaardige handelingen of mededelingen te verbinden.

holde øje med “holde øje med køen” betekent “de rij in de gaten houden”. “holde” draagt het idee van vasthouden, “øje” noemt het oog en “med” verbindt dat oog met wat gevolgd wordt; samen vormen de woorden een vaste uitdrukking voor opletten. Je gebruikt de constructie vóór datgene waarop je let.

køen “køen” betekent “de rij” in “holde øje med køen” en verwijst naar de concrete rij waarin de personen staan. Het is hier datgene waarop de spreker let. Je gebruikt het wanneer een specifieke wachtrij al bekend is.

hjælper “hjælper” betekent in “Det hjælper” dat iets helpt of de situatie gemakkelijker maakt. Hier verwijst het naar het feit dat zichtbaar blijven geruststelling geeft. Je gebruikt het om het positieve effect van een handeling of oplossing te benoemen.

for “for” betekent in “for folk kan blive bekymrede” “want” en geeft de reden voor “Det hjælper”. Het verbindt de hoofdmededeling met de uitleg erna. Je gebruikt het om een reden of toelichting toe te voegen.

folk “folk” betekent “mensen” in “folk kan blive bekymrede” en verwijst algemeen naar de andere mensen in of rond de rij. Het is het onderwerp van wat mogelijk gebeurt. Je gebruikt het voor mensen als groep zonder specifieke personen te noemen.

bekymrede “bekymrede” betekent in “blive bekymrede” dat mensen zich zorgen maken. Het beschrijft de bezorgde toestand die kan ontstaan wanneer iemand verdwijnt. Je gebruikt het hier na “blive” om een verandering naar een bezorgde toestand uit te drukken.

nogen “nogen” betekent in “hvis nogen spørger” “iemand” of “als iemand” en verwijst naar een niet nader genoemde persoon. Het staat in een voorwaardelijke bijzin. Je gebruikt het wanneer niet bekend of niet belangrijk is welke persoon iets doet.

forsvinder “forsvinder” betekent in “hvis nogen forsvinder” dat iemand verdwijnt of niet meer zichtbaar is. In deze situatie gaat het om iemand die uit de buurt van de rij weggaat. Je gebruikt het om te beschrijven dat een persoon of zaak uit het zicht of uit een plaats raakt.

vil “vil” drukt in “Jeg vil ikke have” uit dat de spreker iets niet wil. Het geeft de wens of bedoeling van de spreker aan en staat hier samen met “ikke”. Je gebruikt het om een gewenste of ongewenste situatie te benoemen.

ikke “ikke” ontkent in “Jeg vil ikke have” wat de spreker wil en maakt de bedoeling negatief. Het staat vóór “have”. Je gebruikt het om een handeling, wens of situatie te ontkennen.

have “have” betekent in “Jeg vil ikke have, at nogen føler” niet dat de spreker iets bezit, maar maakt deel uit van de constructie voor “niet willen dat”. Het wordt gevolgd door “at” en de situatie die de spreker wil vermijden. Je gebruikt hier de vorm om een ongewenste reactie of toestand in te leiden.

at “at” betekent in “at nogen føler” en “at jeg springer over i køen” “dat” en leidt de inhoud van een gedachte of gevoel in. Het verbindt “have” of “føler” met de daaropvolgende bijzin. Je gebruikt het om weer te geven wat iemand wil, voelt of denkt.

føler “føler” betekent in “nogen føler, at jeg springer over i køen” dat iemand de indruk of het gevoel heeft dat de spreker voordringt. Het beschrijft hier een oordeel of ervaring van een ander. Je gebruikt het om een gevoel of indruk over een situatie uit te drukken.

springer over “springer over i køen” betekent dat iemand voordringt of een beurt in de rij overslaat. “springer” draagt het idee van over iets heen gaan bij en “over” markeert het overslaan; samen vormen ze de betekenis van de hele uitdrukking. Je gebruikt deze combinatie wanneer iemand niet volgens de beurtvolgorde in de rij gaat.

spørger “spørger” betekent in “Hvis nogen spørger” dat iemand een vraag stelt. Het gaat hier om een mogelijk verzoek om uitleg over de plek in de rij. Je gebruikt het voor iemand die informatie of verduidelijking vraagt.

forklare “forklare” betekent in “kan jeg forklare, at du blev i nærheden” uitleggen of toelichten. Het staat na “kan” en wordt gevolgd door de inhoud van de uitleg met “at”. Je gebruikt het om een situatie, reden of feit begrijpelijk te maken.

blev “blev” betekent in “du blev i nærheden” dat de aangesprokene in de buurt bleef. De vorm beschrijft hier dat dit tijdens de afwezigheid van de spreker het geval was. Je gebruikt het bij een eerdere situatie waarin iemand ergens bleef.

nærheden “nærheden” betekent in “i nærheden” “de nabijheid” of “de buurt”. Samen met “i” geeft het aan dat iemand niet ver weg bleef. Je gebruikt “i nærheden” om een plaats in de buurt aan te duiden zonder een exacte locatie te noemen.

sætter pris på “sætter pris på hjælpen” betekent “de hulp waarderen”. “sætter” levert de werkwoordelijke vorm, “pris” verwijst naar waarde en “på” verbindt die waardering met wat gewaardeerd wordt; samen vormen ze de vaste uitdrukking. Je gebruikt deze constructie vóór de hulp of zaak die je waardeert.

hjælpen “hjælpen” betekent in “sætter pris på hjælpen” “de hulp” en verwijst naar de concrete hulp die de ander heeft gegeven. Het is datgene waarop de waardering gericht is. Je gebruikt het hier om iemand voor verleende hulp te bedanken.

skal “skal” drukt in “Jeg skal nok være hurtig” uit dat de spreker belooft of verzekert wat die zal doen. Hier gaat het om de toezegging snel terug te zijn. Je gebruikt het met een handeling om een toezegging of verwachting uit te drukken.

nok “nok” geeft in “Jeg skal nok være hurtig” extra geruststelling: de spreker verzekert dat die inderdaad snel zal zijn. Het versterkt hier de toezegging van “skal”. Je gebruikt het om iemand gerust te stellen over wat je zult doen.

være “være” betekent in “skal nok være hurtig” “zijn” en vormt samen met “hurtig” de beschrijving van de snelheid van de spreker. Het staat na “skal”. Je gebruikt het om na een modaal werkwoord een toestand of eigenschap te benoemen.

hurtig “hurtig” betekent in “være hurtig” dat de spreker weinig tijd zal nodig hebben. Het beschrijft hier het snelle verloop van de afwezigheid. Je gebruikt het om iemand te beloven dat je snel klaar of terug bent.

Kom “Kom” is in “Kom bare tilbage” een aansporing om terug te komen. Het staat aan het begin van de zin als directe instructie. Je gebruikt het wanneer je iemand vraagt of aanspoort ergens heen te komen.

bare “bare” verzacht in “Kom bare tilbage” de aansporing en betekent hier ongeveer “gewoon” of “maar”. De spreker geeft een eenvoudige instructie zonder extra nadruk. Je gebruikt het om een verzoek informeel en geruststellend te laten klinken.

tilbage “tilbage” betekent in “Kom bare tilbage” “terug” en geeft de richting van de beweging aan: terug naar de rij. Het staat bij “Kom”. Je gebruikt het wanneer iemand naar een eerdere plaats of situatie terugkeert.

før “før” betekent “voordat” in “før køen rykker sig ret meget” en geeft de grens in de tijd aan waarbinnen de spreker moet terugkomen. Het leidt de bijzin over de beweging van de rij in. Je gebruikt het om te zeggen dat iets eerder moet gebeuren dan een andere gebeurtenis.

rykker “rykker” betekent in “køen rykker sig” dat de rij opschuift of vooruit beweegt. Het beschrijft de verandering van de positie van de hele rij. Je gebruikt het voor een rij die beetje bij beetje vooruitgaat.

ret “ret” betekent in “ret meget” ongeveer “tamelijk” of “behoorlijk” en bepaalt hoeveel de rij opschuift. Samen met “meget” gaat het om een aanzienlijke hoeveelheid beweging. Je gebruikt het hier om de mate van “meget” nader aan te geven.

meget “meget” betekent in “rykker sig ret meget” “veel” en beschrijft de hoeveelheid waarmee de rij kan opschuiven. Het staat samen met “ret” in een uitdrukking voor een behoorlijke mate. Je gebruikt het om de omvang of hoeveelheid van een verandering aan te geven.

Grammatica

bede ... om + zelfstandig naamwoord

Bed om hjælp.

Behd om YELP.

Vraag om hulp.

Bij bede staat om vóór datgene waar je om vraagt: bede om hjælp.

have brug for + zelfstandig naamwoord

Du har brug for vand.

Doo har broe foar van.

Je hebt water nodig.

Have brug for betekent ‘nodig hebben’ en wordt gevolgd door datgene wat nodig is.

Deens woordenschat

bede om uitdrukking

BEE-dheh om vragen om bede ... om

have brug for uitdrukking

haa broe foar nodig hebben har brug for

hjælpe werkwoord

YEL-beh helpen

holde werkwoord

HOL-leh vasthouden of vrijhouden

kø zelfstandig naamwoord

kheu rij køen

Geslacht: common

lille bijvoeglijk naamwoord

LEL-eh klein

mens voegwoord

mens terwijl

måske bijwoord

MOS-keh misschien

plads zelfstandig naamwoord

ples plek

Geslacht: common

sige werkwoord

sai zeggen Sig

stå werkwoord

stoo staan står

tjeneste zelfstandig naamwoord

TSJEE-neh-steh gunst

Geslacht: common

Quiz

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

staan

Antwoord tonen

står

gunst

Antwoord tonen

tjeneste

klein

Antwoord tonen

lille

rij

Antwoord tonen

køen