Laatste controle van reistassen | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Vores rejsetasker skal lige tjekkes en sidste gang, før vi tager af sted.

   Onze reistassen moeten nog een laatste keer worden gecontroleerd voordat we gaan.

   Vores

   onze

   rejsetasker

   reistassen

   skal

   moeten

   lige

   nog

   tjekkes

   gecontroleerd worden

   sidste

   laatste

   gang

   keer

   før

   voordat

   vi

   we

   tager af sted

   gaan; vertrekken

   Uitgebreide uitleg

   Vores betekent hier “onze” en is de bezittelijke vorm voor de eerste persoon meervoud. De vorm verandert niet mee met het geslacht of getal van het bezit: vores taske en vores tasker gebruiken allebei vores. Ter vergelijking: min, mit en mine zijn andere Deense bezittelijke vormen. rejsetasker betekent “reistassen”. Het is het meervoud van rejsetaske, een samenstelling van rejse (“reis/reizen”) en taske (“tas”); -r markeert hier het meervoud van het volledige zelfstandig naamwoord. In het Deens staat het meervoud hier zonder een afzonderlijk meervoudsartikel. skal is de tegenwoordige vorm van skulle. Hier drukt het samen met de passieve vorm tjekkes een verplichting of noodzakelijke handeling uit: de tassen moeten gecontroleerd worden. skal kan in andere contexten ook een geplande toekomstige handeling aanduiden; de betekenis “moeten” komt hier uit de combinatie en de vaste vertaling. lige verzacht of beperkt de handeling hier: de tassen moeten nog even worden gecontroleerd. Het betekent in deze zin niet zelfstandig “nog” in alle contexten. Een veelgebruikt patroon is lige + werkwoord, bijvoorbeeld Jeg skal lige ringe — “Ik moet nog even bellen.” tjekkes is de passieve vorm van tjekke (“controleren”). De uitgang -s maakt hier van de handeling “controleren” de betekenis “gecontroleerd worden”; de tassen zijn dus het voorwerp van de controle, niet degene die controleert. Samen vormen skal tjekkes het patroon “moeten worden gecontroleerd”. sidste betekent “laatste”. In en sidste gang geeft het aan dat het om de laatste keer binnen de bedoelde reeks gaat. sidste is hier de vorm van het bijvoeglijk naamwoord bij gang; het is niet een vorm van het zelfstandig naamwoord. Voor “eerste” gebruikt het Deens første, zoals in første gang — “de eerste keer”. gang betekent hier “keer”. In de vaste combinatie en sidste gang betekent het dus “een laatste keer”. Het kan in andere combinaties ook “gang” of “doorgang” betekenen, maar die betekenissen passen hier niet. før is een voegwoord dat een tijdsrelatie inleidt: “voordat”. Het verbindt hier de hoofdzin met de gebeurtenis die daarna als tijdsgrens wordt genoemd. Voorbeeld: Ring, før du går — “Bel voordat je gaat.” vi is het persoonlijke voornaamwoord van de eerste persoon meervoud: “we/wij”. Het is hier het onderwerp van tager af sted; de precieze samenstelling van deze groep wordt door de zin zelf niet verder gespecificeerd. tager af sted is een vaste uitdrukking met de betekenis “vertrekken” of “gaan”. tager is de tegenwoordige vorm van tage (“nemen”), maar in deze uitdrukking moet je het niet letterlijk als “nemen” vertalen. Voorbeeld: Vi tager af sted klokken otte — “We vertrekken om acht uur.” Samen vormt Vores rejsetasker skal lige tjekkes en sidste gang de mededelende hoofdzin: “Onze reistassen moeten nog even een laatste keer worden gecontroleerd.” før vi tager af sted voegt de tijdsgrens toe: dit moet gebeuren voordat we vertrekken. Het geheel betekent daarom: “Onze reistassen moeten nog een laatste keer worden gecontroleerd voordat we gaan.”

2. Begynd med de ting, du får brug for under rejsen.

   Begin met de spullen die je tijdens de reis nodig hebt.

   Begynd

   begin

   med

   met

   de

   het bepaalde lidwoord voor meervoud

   ting

   dingen; spullen

   du

   je/jij

   får brug for

   nodig hebben

   under

   tijdens

   rejsen

   de reis

   Uitgebreide uitleg

   Begynd: Dit is de gebiedende wijs van begynde (‘beginnen’). De vorm geeft hier een instructie aan de aangesproken persoon. Voorbeeld: Begynd her. — ‘Begin hier.’ med: Dit voorzetsel betekent hier ‘met’ en geeft aan waarmee je begint. Het patroon begynd med + zelfstandig naamwoord is direct herbruikbaar: Begynd med kaffen. — ‘Begin met de koffie.’ de: Hier staat de vóór het meervoudige zelfstandig naamwoord ting. Het is het bepaalde lidwoord ‘de’ en verwijst naar een bepaalde groep; het betekent hier niet ‘deze’. ting: Dit is het meervoud van ting, ‘ding’. In deze zin verwijst het naar spullen of zaken. De geschreven vorm is voor enkelvoud en meervoud gelijk: en ting — ‘een ding’, flere ting — ‘meerdere dingen’. du: Dit is het persoonlijke voornaamwoord voor de tweede persoon enkelvoud: ‘je/jij’. Het is hier het onderwerp van de bijzin en verwijst naar de aangesproken persoon. du verandert niet naar grammaticaal geslacht. får brug for: Deze vaste uitdrukking betekent hier ‘nodig hebben’. får is de tegenwoordige tijd van få; samen met brug for vormt het de gebruikelijke Deense manier om uit te drukken dat iemand iets nodig heeft. Voorbeeld: Jeg får brug for hjælp. — ‘Ik heb hulp nodig.’ under: Hier betekent dit voorzetsel ‘tijdens’, omdat het een periode aanduidt. Voorbeeld: under mødet — ‘tijdens de vergadering’. rejsen: Dit is de bepaalde enkelvoudsvorm van rejse, ‘reis’: en rejse — ‘een reis’, rejsen — ‘de reis’. Het bepaalde achtervoegsel -en zit in deze vorm aan het woord vast. In combinatie met under betekent under rejsen ‘tijdens de reis’. Samen betekent Begynd med de ting ‘Begin met de dingen/spullen’. De bijzin du får brug for under rejsen bepaalt welke dingen bedoeld zijn: de dingen die je tijdens de reis nodig hebt. De volledige zin is daarom: ‘Begin met de spullen die je tijdens de reis nodig hebt.’

3. Jeg har mine nøgler, min medicin og et varmt ekstra lag tøj.

   Ik heb mijn sleutels, medicijnen en een extra warme laag kleding.

   Jeg har

   ik heb

   mine

   mijn

   nøgler

   sleutels

   min

   mijn

   medicin

   medicijnen

   varmt

   warm

   ekstra

   extra

   lag

   laag

   tøj

   kleding

   Uitgebreide uitleg

   Jeg har betekent hier “ik heb”. har is de tegenwoordige tijd van have (“hebben”): jeg har = “ik heb”, du har = “jij hebt”. Voorbeeld: Jeg har vand. — “Ik heb water.” mine betekent “mijn” bij een meervoudig zelfstandig naamwoord. Het verwijst hier naar nøgler, dus naar “mijn sleutels”. Vergelijk: min nøgle — “mijn sleutel”, maar mine nøgler — “mijn sleutels”. nøgler betekent hier “sleutels”. Dit is het meervoud van nøgle (“sleutel”). De vorm nøgler laat zien dat het om meer dan één sleutel gaat. Voorbeeld: Jeg har to nøgler. — “Ik heb twee sleutels.” min betekent “mijn” bij één zelfstandig naamwoord van het type dat nøgle heeft. In deze zin hoort min bij medicin, dat hier als stof- of verzamelnaam wordt gebruikt. Het possessief verandert dus niet omdat de bezitter jeg is, maar volgens het zelfstandig naamwoord dat erop volgt: min bij een enkelvoudige vorm zoals min nøgle, mine bij meervoud zoals mine nøgler. medicin betekent hier “medicijn” of “medicatie”. De vorm kan naar medicatie als stof of verzamelbegrip verwijzen; de vaste vertaling geeft dit weer als “medicijnen”. Voor één afzonderlijk middel kan ook en medicin worden gebruikt. Voorbeeld: Jeg tager medicin. — “Ik neem medicatie.” varmt betekent “warm” en beschrijft hier lag. Het is de vorm van het bijvoeglijk naamwoord varm die bij een onzijdig enkelvoud hoort; lag is onzijdig, zoals blijkt uit et lag. Vergelijk: en varm jakke — “een warme jas”, maar et varmt lag — “een warme laag”. ekstra betekent “extra” en geeft aan dat het om een aanvullende laag gaat. Het is in deze constructie onveranderd: et ekstra lag — “een extra laag”. Voorbeeld: Jeg tager en ekstra trøje med. — “Ik neem een extra trui mee.” lag betekent hier “laag”, in de zin van een laag kleding die je kunt aantrekken. Het is enkelvoud en onzijdig: et lag; het meervoud is lag. In et lag tøj bepaalt tøj waaruit die laag bestaat: “een laag kleding”. tøj betekent “kleding”. Het is doorgaans een niet-telbare verzamelnaam, waardoor et lag tøj natuurlijk “een laag kleding” betekent, niet “één kledingstuk”. Voor een afzonderlijk kledingstuk kan een specifieker zelfstandig naamwoord worden gebruikt, zoals en trøje (“een trui”). De zin wordt opgebouwd als Jeg har + mine nøgler + min medicin + et varmt ekstra lag tøj: “Ik heb mijn sleutels, mijn medicatie en een extra warme laag kleding.” De bezittelijke vormen passen bij hun zelfstandige naamwoorden: mine bij het meervoud nøgler, en min bij het enkelvoudige medicin. In het laatste deel beschrijven varmt en ekstra samen lag, terwijl tøj specificeert waarvan die laag is gemaakt.

4. Er snacks og vand nemme at få fat i?

   Zijn de snacks en het water makkelijk te pakken?

   Er

   zijn

   snacks

   snacks

   vand

   water

   nemme

   makkelijk

   få fat i

   te pakken krijgen

   Uitgebreide uitleg

   Er staat hier aan het begin van een ja/nee-vraag. Het is de tegenwoordige tijd van være (“zijn”); bij een meervoudig onderwerp is de vorm nog steeds er, dus niet een aparte meervoudsvorm. De vraagvolgorde is: persoonsvorm + onderwerp + de rest. Voorbeeld: Er døren åben? — “Is de deur open?” snacks betekent hier snacks en is een zelfstandig naamwoord in het meervoud. Het staat samen met vand als onderwerp van de vraag. De vorm snacks is al meervoud; het enkelvoud van dit leenwoord is snack. vand betekent water. Het is hier een stofnaam en verwijst niet naar een afzonderlijk geteld exemplaar. Een bruikbaar contrast is et glas vand — “een glas water”: vand blijft de stof die in het glas zit. nemme betekent hier “makkelijk” of “gemakkelijk te krijgen”. De vorm hoort bij het gecombineerde onderwerp snacks og vand: bij een meervoudig onderwerp krijgt het bijvoeglijk naamwoord hier de meervoudsvorm nemme. De basisvorm is nem; vergelijk en nem opgave — “een gemakkelijke opdracht” — met nemme opgaver — “gemakkelijke opdrachten”. få fat i is een vaste uitdrukking met de betekenis “te pakken krijgen”, “bemachtigen” of, in deze context, “gemakkelijk kunnen verkrijgen”. Het werkwoord få heeft als basisvorm få; in de infinitief staat het vaak met at: at få fat i noget — “iets te pakken krijgen”. Het voorzetsel i hoort bij deze uitdrukking en moet niet worden weggelaten. In deze zin staat de infinitiefconstructie na nemme: nemme at få fat i. Samen betekent Er snacks og vand nemme at få fat i?: “Zijn de snacks en het water makkelijk te pakken?” De vraag vraagt of beide genoemde zaken gemakkelijk te verkrijgen of te pakken zijn. De vaste vertaling maakt duidelijk dat få fat i hier niet alleen een letterlijke beweging van vastpakken uitdrukt, maar toegang tot of verkrijging van de snacks en het water.

5. De ligger i sidelommen.

   Ze zitten in het zijvak.

   De

   ze

   ligger

   zitten / liggen

   i

   in

   sidelommen

   het zijvak

   Uitgebreide uitleg

   De is het Deense persoonlijke voornaamwoord voor een meervoudig onderwerp: “ze”. Het onderscheidt hier geen grammaticaal geslacht. Het verwijst in deze zin naar de bedoelde meervoudige zaken, zonder dat de zin zelf hun precieze identiteit benoemt. ligger is de tegenwoordige tijd van ligge, “liggen”. In een plaatsbeschrijving kan ligge ook aangeven dat iets zich ergens bevindt. Daarom wordt het hier natuurlijk vertaald als “zitten”: het gaat om de locatie van de zaken, niet noodzakelijk om hun lichaamshouding. Voorbeeld: Bogen ligger på bordet. — “Het boek ligt op tafel.” i is een voorzetsel dat hier “in” betekent. Het geeft aan dat de zaken zich binnen het genoemde opbergvak bevinden. sidelommen betekent “het zijvak”. Dit is de bepaalde enkelvoudsvorm van sidelomme (“zijvak”): sidelomme + -en → sidelommen. Het eerste deel side betekent “zij-/kant-” en lomme betekent “zak” of “vak”; samen vormen ze het zelfstandig naamwoord sidelomme. Samen vormen De ligger i sidelommen de betekenis “Ze zitten in het zijvak.” Het onderwerp is meervoudig, ligger beschrijft hun huidige locatie, en i sidelommen specificeert dat die locatie het bepaalde zijvak is. De formulering is een korte, neutrale manier om de plaats van voorwerpen aan te geven.

6. Hvad med opladere og små ting til lidt ekstra komfort?

   Hoe zit het met opladers en kleine dingen voor extra comfort?

   Hvad med

   Hoe zit het met …?

   opladere

   opladers

   små

   kleine

   ting

   dingen

   til

   voor

   lidt

   wat; een beetje

   ekstra

   extra

   komfort

   comfort

   Uitgebreide uitleg

   Hvad med is een vaste vraagconstructie met de betekenis ‘Hoe zit het met …?’ of ‘En …?’. Ze vraagt aandacht voor een extra onderwerp; ze is niet hetzelfde als een gewone vraag naar wat iets is. Voorbeeld: Hvad med vand? — ‘Hoe zit het met water?’ opladere betekent hier ‘opladers’. Het is het meervoud van oplader, een zelfstandig naamwoord voor een apparaat of voorwerp waarmee je iets oplaadt. Voorbeeld: Jeg har to opladere. — ‘Ik heb twee opladers.’ små betekent hier ‘kleine’ en hoort bij het meervoudige zelfstandig naamwoord ting. De basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord is lille; små is de vorm voor meervoud en ook voor bepaalde naamwoordgroepen. Voorbeeld: små tasker — ‘kleine tassen’. Het bijvoeglijk naamwoord krijgt dus zijn vorm op basis van ting, niet op basis van komfort verderop. ting betekent ‘dingen’ of ‘voorwerpen’. Het is hier meervoud; de vorm is gelijk aan het onbepaalde enkelvoud ting. Het bepaalde meervoud is tingene. Voorbeeld: Jeg har pakket mine ting. — ‘Ik heb mijn spullen ingepakt.’ til betekent hier ‘voor’ en geeft het doel of de bestemde functie aan: kleine dingen voor extra comfort. Voorbeeld: Det er til turen. — ‘Het is voor de tocht.’ lidt betekent hier ‘een beetje’ of ‘wat’ en geeft een kleine hoeveelheid aan. Het bepaalt de hoeveelheid van komfort, niet van små ting. Vergelijk lidt tid — ‘een beetje tijd’ met mange ting — ‘veel dingen’. ekstra betekent ‘extra’ en blijft in deze woordgroep onveranderd. Het beschrijft dat het comfort bovenop een al verondersteld basisniveau komt. Voorbeeld: ekstra plads — ‘extra ruimte’. komfort betekent ‘comfort’. Het is het doel of voordeel dat de genoemde kleine dingen kunnen bieden. In lidt ekstra komfort vormt lidt samen met ekstra komfort een hoeveelheid extra comfort. Samen vraagt Hvad med opladere og små ting til lidt ekstra komfort? naar opladers en kleine voorwerpen die bedoeld zijn om wat extra comfort te bieden: ‘Hoe zit het met opladers en kleine dingen voor extra comfort?’ De constructie Hvad med + zelfstandig naamwoord(groep)? is direct herbruikbaar wanneer je een extra onderwerp wilt voorstellen of ernaar wilt vragen.

7. Jeg har pakket dem sammen, så de er nemme at finde.

   Ik heb ze bij elkaar ingepakt, zodat ze makkelijk te vinden zijn.

   Jeg har

   ik heb

   pakket

   ingepakt

   dem

   ze

   sammen

   bij elkaar

   så

   zodat

   de

   ze

   er

   zijn

   nemme

   makkelijk

   at finde

   te vinden

   Uitgebreide uitleg

   Jeg har betekent hier “ik heb”. Jeg is de eerste persoon enkelvoud: de spreker verwijst naar zichzelf. har is de tegenwoordige vorm van have (“hebben”) voor jeg; samen met het volgende voltooid deelwoord vormt dit een voltooide gebeurtenis. pakket betekent hier “ingepakt”. Het is het voltooid deelwoord van pakke (“inpakken”). In de combinatie har pakket staat de handeling als voltooid: de spreker heeft het inpakken gedaan. De vorm pakket blijft hier hetzelfde als voltooid deelwoord; hij markeert niet op zichzelf de persoon van de spreker. dem betekent “ze” als meervoudig object. Het verwijst hier naar de dingen die zijn ingepakt, zonder dat de zin hun afzonderlijke namen noemt. Vergelijk de rol: de is “ze” als onderwerp, terwijl dem de objectsvorm is. sammen betekent “bij elkaar” of “samen”. Met pakket vormt het de betekenis “bij elkaar ingepakt”: de dingen zijn samen als een groep verpakt. Een bruikbaar patroon is pakke noget sammen — “iets bij elkaar inpakken”. så betekent hier “zodat”. Het leidt het gevolg of doel in van het voorafgaande inpakken. In deze zin verbindt het dus de handeling met de gewenste eigenschap van de ingepakte dingen. de betekent hier “ze” als onderwerp van de bijzin. Het is de meervoudige onderwerpvorm en verwijst naar dezelfde ingepakte dingen als dem; de vorm verandert omdat de grammaticale rol verandert. er betekent “zijn”. Het is de vorm van være (“zijn”) die hier bij de staat. de er ... is een veelgebruikt patroon voor “ze zijn ...”. nemme betekent “makkelijk” in de betekenis “gemakkelijk om iets mee of aan te doen”. Het is de meervoudsvorm van nem in deze constructie, passend bij het meervoudige onderwerp de. De vormen zijn bijvoorbeeld nem bij enkelvoud en nemme bij meervoud; nemt kan bij een onzijdig enkelvoudig zelfstandig naamwoord staan. at finde betekent “te vinden”. at markeert hier de infinitief en finde is de basisvorm van “vinden”. Na nemme geeft nemme at finde aan dat de dingen gemakkelijk te vinden zijn. Bijvoorbeeld: Bogen er nem at finde. — “Het boek is makkelijk te vinden.” De hele structuur is Jeg har pakket dem sammen (“Ik heb ze bij elkaar ingepakt”) gevolgd door så de er nemme at finde (“zodat ze makkelijk te vinden zijn”). Samen betekent de vaste zin: “Ik heb ze bij elkaar ingepakt, zodat ze makkelijk te vinden zijn.”

8. Det burde gøre rejsen roligere, hvis planerne ændrer sig.

   Dat zou de reis rustiger moeten maken als de plannen veranderen.

   Det burde

   dat zou ... moeten

   gøre

   maken

   rejsen

   de reis

   roligere

   rustiger

   hvis

   als

   planerne

   de plannen

   ændrer sig

   veranderen

   Uitgebreide uitleg

   Det burde betekent hier “dat zou ... moeten”. Det is een onzijdig enkelvoudig voornaamwoord dat in deze zin als onderwerp dient; de precieze zaak waarnaar het verwijst, wordt in de vaste zin niet nader benoemd. Burde is de vorm van het modale werkwoord burde en drukt hier een verwachte of passende uitkomst uit, niet eenvoudigweg verleden tijd. Na een Deense modale werkwoordsvorm staat de volgende werkwoordsvorm zonder at. Gøre is de infinitief van gøre en betekent hier “maken” in de betekenis “ervoor zorgen dat iets een bepaalde eigenschap krijgt”. De constructie gøre X Y kan dus worden hergebruikt voor “X Y maken”. Voorbeeld: Det gør arbejdet lettere. — “Dat maakt het werk gemakkelijker.” Rejsen betekent “de reis”. De grondvorm is rejse; rejsen is de bepaalde enkelvoudsvorm, met de bepaalde uitgang -en. Het woord is hier het voorwerp van gøre: datgene wat rustiger wordt gemaakt. Roligere betekent “rustiger”. Het is de vergrotende trap van rolig (“rustig”): rolig → roligere → roligst (“het rustigst”). Hier beschrijft roligere het resultaat voor rejsen; het betekent niet noodzakelijk dat er een expliciete tweede reis wordt genoemd waarmee wordt vergeleken, maar wel dat de reis in een rustigere toestand komt. Hvis leidt een voorwaardelijke bijzin in en betekent “als”. Het maakt de voorwaarde duidelijk waaronder de verwachte uitkomst geldt. Voorbeeld: Hvis vejret ændrer sig, bliver vi hjemme. — “Als het weer verandert, blijven we thuis.” Planerne betekent “de plannen”. De grondvorm is plan; planerne is de bepaalde meervoudsvorm. De uitgang -erne markeert hier zowel meervoud als bepaaldheid. In deze zin zijn de plannen het onderwerp van de bijzin. Ændrer sig betekent hier “veranderen”. Ændrer is de tegenwoordige vorm van ændre; sig is het wederkerende voornaamwoord. Samen geeft de uitdrukking aan dat de plannen zelf veranderen, niet dat een niet-genoemde persoon ze verandert. De tegenwoordige vorm kan in een voorwaardelijke bijzin ook naar een toekomstige situatie verwijzen. Voorbeeld: Planerne ændrer sig. — “De plannen veranderen.” Samen vormen de delen: Det burde gøre rejsen roligere (“Dat zou de reis rustiger moeten maken”) en hvis planerne ændrer sig (“als de plannen veranderen”). De volledige betekenis is: “Dat zou de reis rustiger moeten maken als de plannen veranderen.”

9. Jeg har også ladet ekstra plads være til ting, vi får med os undervejs.

   Ik heb ook extra ruimte vrijgelaten voor dingen die we onderweg meenemen.

   Jeg har

   ik heb

   også

   ook

   ladet

   vrijgelaten

   ekstra

   extra

   plads

   ruimte

   være til

   beschikbaar zijn voor

   ting

   dingen

   får med os

   meenemen

   undervejs

   onderweg

   Uitgebreide uitleg

   Jeg har vormt hier de persoonsgerichte kern van de voltooide tijd: har is de tegenwoordige tijd van have en staat bij jeg (“ik”). In combinatie met het daaropvolgende voltooid deelwoord beschrijft de spreker iets dat al is gedaan. Voorbeeld: Jeg har pakket. — “Ik heb ingepakt.” også betekent hier “ook” en voegt deze handeling toe aan eerder genoemde voorbereidingen of eigenschappen. ladet is het voltooid deelwoord van lade. In deze zin betekent lade ... være niet “laden”, maar “iets in een bepaalde toestand laten”. De constructie lade noget være kan dus betekenen: iets zo laten. Hier laat de spreker ruimte vrij of beschikbaar. Voorbeeld: Hun lod døren være åben. — “Zij liet de deur open.” ekstra beschrijft plads als meer dan de normaal voorziene hoeveelheid. Ekstra verandert in deze betekenis niet naar geslacht of getal. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord. plads is het zelfstandig naamwoord voor “ruimte” of “plaats”, hier concreet beschikbare ruimte. In deze betekenis kan het als hoeveelheid ruimte worden gebruikt: Vi har ikke meget plads. — “We hebben niet veel ruimte.” være til is een vaste, bruikbare combinatie voor beschikbaar zijn of bestemd zijn voor iets. In ladet ekstra plads være til ... wordt de ruimte als reserve voor een doel aangewezen: de ruimte is bedoeld voor wat later wordt meegenomen. ting is het meervoud van ting en betekent “dingen” of “zaken”. Het woord heeft in het enkelvoud en meervoud dezelfde vorm: en ting — “een ding”, flere ting — “meerdere dingen”. Hier verwijst het algemeen naar spullen, zonder dat hun aantal of soort wordt gespecificeerd. får med os betekent hier “meenemen”. Får is de tegenwoordige tijd van få; de vorm blijft hetzelfde bij verschillende onderwerpen in de tegenwoordige tijd. med os voegt toe dat het samen met ons meegaat: Jeg får bogen med. — “Ik neem het boek mee.” In de bron staat deze groep in de bijzin vi får med os, letterlijk een constructie rond “wat wij meenemen”. De vertaling van får hangt hier dus samen met med os; op zichzelf heeft få ook andere betekenissen, zoals “krijgen”. undervejs betekent “onderweg”, dus tijdens het verloop van de reis of verplaatsing. Het is een bijwoord en krijgt geen meervouds- of geslachtsvorm. Voorbeeld: Vi køber mad undervejs. — “We kopen onderweg eten.” Samen zegt de uiting dat de spreker al extra ruimte heeft gereserveerd of vrijgehouden voor spullen die de reizigers tijdens hun verdere route met zich meenemen. vi får med os is de relatieve bijzin die uitlegt voor welke ting die ruimte bedoeld is; undervejs bepaalt wanneer dat meenemen plaatsvindt.

10. Så burde vi kunne tage af sted fra stationen uden at pakke det hele om.

    Dan zouden we vanaf het station moeten kunnen vertrekken zonder alles opnieuw in te pakken.

    Så

    dan

    burde

    zouden moeten

    vi

    we

    kunne

    kunnen

    tage af sted

    vertrekken

    fra

    vanuit

    stationen

    het station

    uden at

    zonder te

    pakke

    inpakken

    det hele

    alles

    om

    opnieuw

    Uitgebreide uitleg

    Så betekent hier “dan” en verbindt deze zin met de voorafgaande informatie. Het kan in andere contexten ook “dus” betekenen. burde drukt hier samen met kunne uit: “zouden moeten kunnen”. De vorm is de verleden tijd die bij het tegenwoordige bør hoort, maar verwijst hier niet zelfstandig naar een gebeurtenis in het verleden. In deze combinatie geeft ze een verwachting of voorzichtige inschatting van wat mogelijk is. Vergelijk: Vi bør gå nu. — “We zouden nu moeten gaan.” vi is het persoonlijke voornaamwoord voor “we/wij” en is hier het onderwerp. kunne is de infinitief van het modale werkwoord kunne, “kunnen”. Na burde staat deze vorm: burde kunne betekent hier “zouden moeten kunnen”. De combinatie gaat dus over verwachte mogelijkheid of haalbaarheid. tage af sted is een vaste werkwoordelijke uitdrukking voor “vertrekken” of “op weg gaan”. tage is het werkwoordelijke deel; af sted maakt er samen de uitdrukking van. Voorbeeld: Vi tager af sted i morgen. — “We vertrekken morgen.” fra betekent hier “van” of “vanaf” en noemt het vertrekpunt. fra stationen betekent “vanaf het station”. stationen betekent “het station”. De vorm bestaat uit station met het bepaalde achtervoegsel -en: station betekent “een station” en stationen “het station”. uden at is een patroon met de betekenis “zonder te”. Daarna volgt een infinitief: uden at pakke betekent “zonder in te pakken”. pakke is de infinitief van pakke, “inpakken”. In deze zin gaat het om het opnieuw inpakken van de inhoud waarnaar det hele verwijst. Voorbeeld: Hun pakker tasken. — “Zij pakt de tas in.” det hele betekent hier “alles”. In deze vaste combinatie is det een voornaamwoord en is hele de vorm van het bijvoeglijke woord hel (“heel/volledig”) die bij een bepaalde of verzelfstandigde uitdrukking past. De combinatie verwijst naar de volledige hoeveelheid of verzameling die in de situatie bedoeld is; de afzonderlijke voorwerpen worden niet genoemd. om staat hier achteraan bij pakke ... om en geeft de betekenis “opnieuw” of “overdoen”. Het is hier dus geen voorzetsel met de betekenis “omtrent” of een tijdsaanduiding. pakke det hele om betekent “alles opnieuw inpakken”. Samen vormen de delen: Så (“dan”) + burde vi kunne (“zouden we moeten kunnen”) + tage af sted fra stationen (“vanaf het station vertrekken”) + uden at pakke det hele om (“zonder alles opnieuw in te pakken”). De volledige betekenis is: “Dan zouden we vanaf het station moeten kunnen vertrekken zonder alles opnieuw in te pakken.”