Presentatieapparatuur controleren | Leer deens in het Nederlands

Danish lesson set in a contemporary Copenhagen everyday setting: Before clients arrive for a meeting, two coworkers test the projector, microphone, slides, and backup drive..

NL → DA / Niveau: B1

Over deze les

Met Presentatieapparatuur controleren oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

A

Vi bør tjekke præsentationsudstyret, før kunderne kommer.

Vii bu-er tsjek-ke presen-ta-sjoons-oetsduur, fu-er koe-nuh-nuh kom-uh. We moeten de presentatieapparatuur controleren voordat de klanten arriveren.
B

Jeg kan først slutte den bærbare computer til projektoren.

Yai ken furst slod-uh den ber-baa-ruh kom-pjoe-dah tel pro-gree-toe-ren. Ik kan de laptop eerst op de projector aansluiten.
A

Billedet vises, men det ser lidt strakt ud.

Bel-eth wie-sus, men de seer led sdragd oeth. Het beeld wordt weergegeven, maar het ziet er een beetje uitgerekt uit.
B

Jeg kan justere skærmindstillingerne og teste slidesene igen.

Yai ken joe-stee-ruh sgeer-men-stel-ler-nuh oh tes-duh slaid-suh-nuh ie-geen. Ik kan de beeldscherminstellingen aanpassen en de dia's opnieuw testen.
A

Kan du også tjekke mikrofonens lydstyrke?

Ken du oh-so tsjek-ke mie-kro-fo-nens luu-dstyr-ke? Kun je ook het volume van de microfoon controleren?
B

Det lyder klart, men der skal måske mere lydstyrke til på den bagerste række.

De luu-er klaad, men der skal mo-sgee meer luu-dstyr-ke tel paa den bee-uhs-duh re-guh. Het klinkt helder, maar voor de achterste rij is misschien meer volume nodig.
A

Jeg har slidesene med på et backupdrev.

Yai haa slaid-suh-nuh me paa et bek-up-dreu. Ik heb de dia's op een back-upschijf meegenomen.
B

Lad os lave en hurtig prøve med åbningssliden.

Laad os leu-wuh en hoer-di preu-wuh me ohb-nings-slaid-nuh. Laten we een snelle repetitie doen met de openingsdia.
A

Åbningssliden virkede, så alt ser ud til at være klar nu.

Ohb-nings-slaith-nuh weer-guh-th, so alt seer oeth tel ohd vee-uh klaar noo. De openingsdia werkte, dus alles lijkt nu klaar.
B

Det her tekniske tjek betyder, at vi har én ting mindre at bekymre os om.

De her tek-nes-guh tsjek be-tuu-er, ad vii haa een ting men-uh ad be-kum-ruh os om. Deze technische controle betekent dat we ons over één ding minder zorgen hoeven te maken.

Woord voor woord

Vi ‘Vi’ betekent hier ‘wij’ en verwijst naar de twee collega’s samen. Het staat als onderwerp vóór het werkwoord, zoals in ‘Vi bør tjekke’. Je gebruikt deze vorm wanneer je over jezelf en minstens één andere persoon spreekt.
bør ‘bør’ geeft hier aan dat iets verstandig of wenselijk is: de apparatuur moet worden gecontroleerd. Het staat vóór het infinitief ‘tjekke’ en vormt zo een advies. Je gebruikt het bijvoorbeeld wanneer je een collega een aanbeveling doet.
tjekke ‘tjekke’ betekent hier ‘controleren’ of ‘nakijken’. Het staat na ‘bør’ en krijgt als object ‘præsentationsudstyret’. Je gebruikt het voor het controleren van apparatuur, documenten of andere zaken.
præsentationsudstyret ‘præsentationsudstyret’ betekent hier de concrete presentatieapparatuur. De vorm præsentationsudstyr is uitgebreid met de bepaalde uitgang -et, waardoor naar het specifieke materiaal voor deze presentatie wordt verwezen. Je kunt het als object gebruiken na werkwoorden zoals controleren of testen.
før ‘før’ betekent hier ‘voordat’ en leidt de bijzin in waarin staat wanneer de controle moet gebeuren. Het verbindt de controle met de komst van de klanten. Je gebruikt het om een handeling vóór een andere gebeurtenis te plaatsen.
kunderne ‘kunderne’ betekent hier ‘de klanten’. De vorm is de bepaalde meervoudsvorm van kunde en verwijst naar de specifieke klanten die worden verwacht. Je gebruikt deze vorm wanneer de gesprekspartners weten om welke klanten het gaat.
kommer ‘kommer’ betekent hier ‘komen’ of, in deze context, ‘arriveren’. Het is de vorm van komme die in de bijzin na ‘før’ wordt gebruikt. Je gebruikt het voor mensen die naar een plaats toe komen, zoals klanten die voor een afspraak arriveren.
Jeg ‘Jeg’ betekent hier ‘ik’ en is het onderwerp van de zin. Het verwijst naar de collega die de laptop zal aansluiten. Je gebruikt het wanneer je over jezelf spreekt.
kan ‘kan’ geeft hier de mogelijkheid of het vermogen aan om iets te doen: de spreker kan de laptop aansluiten. Het staat vóór het infinitief ‘slutte’. Je gebruikt het om een mogelijkheid, vaardigheid of beschikbare handeling uit te drukken.
først ‘først’ betekent hier ‘eerst’ en geeft de volgorde van de handelingen aan. In ‘først slutte’ staat het vóór de handeling die als eerste gebeurt. Je gebruikt het wanneer je wilt aangeven welke stap voorafgaat aan andere stappen.
slutte ‘slutte’ betekent hier ‘aansluiten’ in de constructie waarin de laptop met de projector wordt verbonden. Het staat na ‘kan’ en wordt gecombineerd met ‘til’ voor het apparaat waarmee iets wordt verbonden. Je gebruikt deze constructie bij kabels, computers en andere apparaten.
den ‘den’ betekent hier ‘de’ en hoort bij de specifieke laptop in ‘den bærbare computer’. Het staat vóór het bijvoeglijk naamwoord en het zelfstandig naamwoord. Je gebruikt het om naar een bepaalde zaak te verwijzen.
bærbare ‘bærbare’ betekent hier ‘draagbare’ en maakt samen met ‘computer’ duidelijk dat het om een laptop gaat. Het beschrijft het zelfstandig naamwoord in ‘den bærbare computer’. Je gebruikt het voor iets dat gemakkelijk kan worden meegenomen.
computer ‘computer’ betekent hier ‘computer’ en verwijst naar het apparaat dat op de projector wordt aangesloten. Het staat in de woordgroep ‘den bærbare computer’. Je kunt het combineren met een beschrijving van het soort of de functie van het apparaat.
til ‘til’ geeft hier het doel- of aansluitpunt aan: de laptop wordt met de projector verbonden. Het hoort bij de constructie ‘slutte ... til’. Je gebruikt het bij beweging naar of verbinding met een bestemming of apparaat.
projektoren ‘projektoren’ betekent hier ‘de projector’. De vorm projektor krijgt de bepaalde uitgang -en en verwijst naar de specifieke projector in de ruimte. In deze zin is het het apparaat waarop de laptop wordt aangesloten.
Billedet ‘Billedet’ betekent hier ‘het beeld’ dat door de projector wordt weergegeven. De vorm billede krijgt de bepaalde uitgang -et en staat aan het begin van de zin als onderwerp. Je gebruikt het voor een zichtbaar beeld op een scherm of projectie.
vises ‘vises’ betekent hier dat het beeld wordt getoond of weergegeven. De vorm is verbonden met vise en beschrijft wat er met het beeld gebeurt. Je gebruikt deze vorm wanneer iets zichtbaar wordt gemaakt op een scherm of in een presentatie.
men ‘men’ betekent hier ‘maar’ en introduceert een tegenstelling. Het beeld wordt wel weergegeven, maar het ziet er niet helemaal goed uit. Je gebruikt het om twee tegengestelde of afwijkende delen van een mededeling te verbinden.
det ‘det’ verwijst hier met ‘het’ naar het beeld dat zojuist is genoemd. Het is het onderwerp van de constructie ‘ser ... ud’. Je gebruikt het om naar een eerder genoemd ding of een waargenomen situatie te verwijzen.
ser ‘ser’ betekent hier ‘ziet eruit’ in de constructie ‘ser lidt strakt ud’. Samen met ‘ud’ beschrijft het hoe het beeld op de spreker overkomt. Je gebruikt deze constructie om een indruk of uiterlijk te beschrijven.
lidt ‘lidt’ betekent hier ‘een beetje’ en verzacht de beschrijving van het uitgerekte beeld. Het staat vóór ‘strakt’ en geeft een kleine mate aan. Je gebruikt het wanneer een eigenschap slechts in beperkte mate aanwezig is.
strakt ‘strakt’ betekent hier ‘uitgerekt’ en beschrijft het uiterlijk van het geprojecteerde beeld. Het staat in de constructie ‘ser lidt strakt ud’. Je gebruikt het om iets te beschrijven dat langer of breder lijkt uitgerekt dan bedoeld.
ud ‘ud’ draagt hier samen met ‘ser’ bij aan de betekenis ‘eruitzien’. Op zichzelf betekent het niet ‘eruitzien’; de hele constructie ‘ser lidt strakt ud’ beschrijft de indruk die het beeld maakt. Je gebruikt deze combinatie om het uiterlijk van iets te beoordelen.
justere ‘justere’ betekent hier ‘aanpassen’ of ‘bijstellen’ van de beeldscherminstellingen. Het staat na ‘kan’ en krijgt ‘skærmindstillingerne’ als object. Je gebruikt het voor kleine technische of praktische aanpassingen.
skærmindstillingerne ‘skærmindstillingerne’ betekent hier ‘de beeldscherminstellingen’. De vorm verwijst naar de specifieke instellingen die het uiterlijk van de projectie kunnen veranderen. Je gebruikt het als object bij handelingen zoals aanpassen of controleren.
og ‘og’ betekent hier ‘en’ en verbindt twee handelingen: de instellingen aanpassen en de slides opnieuw testen. Het laat zien dat beide acties bij hetzelfde plan horen. Je gebruikt het om woorden, woordgroepen of zinnen met elkaar te verbinden.
teste ‘teste’ betekent hier ‘testen’ en verwijst naar het opnieuw controleren van de slides. Het staat naast ‘justere’ na ‘kan’, zodat beide werkwoorden onder dezelfde mogelijkheid vallen. Je gebruikt het voor een controle waarbij je nagaat of iets goed werkt.
slidesene ‘slidesene’ betekent hier ‘de slides’ of ‘de dia’s’ van de presentatie. De vorm verwijst naar de specifieke slides en staat als object van ‘teste’. Je gebruikt het voor de afzonderlijke presentatiepagina’s die worden getoond.
igen ‘igen’ betekent hier ‘opnieuw’ en geeft aan dat de slides nog een keer worden getest. Het staat bij de handeling ‘teste’. Je gebruikt het wanneer een handeling na een eerdere poging wordt herhaald.
du ‘du’ betekent hier ‘jij’ en verwijst rechtstreeks naar de collega aan wie de vraag wordt gesteld. Het staat als onderwerp vóór ‘kan’. Je gebruikt het om één gesprekspartner aan te spreken.
også ‘også’ betekent hier ‘ook’ en voegt de controle van het microfoonvolume toe aan de andere controles. Het staat vóór de handeling ‘tjekke’. Je gebruikt het wanneer je een extra punt of handeling aan een bestaande reeks toevoegt.
mikrofonens ‘mikrofonens’ betekent hier ‘van de microfoon’ en geeft aan bij welk apparaat de lydstyrke hoort. De uitgang -s drukt deze relatie uit. Je gebruikt deze vorm om bezit of een andere verbondenheid met een zelfstandig naamwoord aan te geven.
lydstyrke ‘lydstyrke’ betekent hier ‘volume’ of de sterkte van het geluid van de microfoon. Het staat in de woordgroep over het controleren van het microfoonvolume. Je gebruikt het bij geluid van bijvoorbeeld een microfoon, luidspreker of televisie.
lyder ‘lyder’ betekent hier ‘klinkt’ en beschrijft hoe het geluid wordt waargenomen. In ‘Det lyder klart’ verwijst het onderwerp naar het geluid van de microfoon. Je gebruikt het om te zeggen hoe iets klinkt.
klart ‘klart’ betekent hier ‘helder’ en beschrijft de kwaliteit van het geluid. Het hoort bij ‘Det lyder’ en geeft aan dat de stem goed verstaanbaar klinkt. Je gebruikt het om geluid als duidelijk of goed verstaanbaar te beoordelen.
der ‘der’ maakt hier deel uit van de onpersoonlijke constructie ‘der skal måske mere lydstyrke til’. De constructie drukt uit dat er mogelijk meer volume nodig is, zonder een concrete persoon als onderwerp te noemen. Je gebruikt deze structuur om een vereiste of benodigde hoeveelheid uit te drukken.
skal ‘skal’ geeft hier een vereiste of behoefte aan: er is mogelijk meer volume nodig. Het staat in de constructie ‘der skal ... til’. Je gebruikt het om te zeggen wat nodig is voor een bepaald doel.
måske ‘måske’ betekent hier ‘misschien’ of ‘wellicht’ en maakt de uitspraak voorzichtig. De spreker zegt niet zeker dat er meer volume nodig is. Je gebruikt het wanneer je een mogelijkheid noemt zonder volledige zekerheid.
mere ‘mere’ betekent hier ‘meer’ en verwijst naar een grotere hoeveelheid volume dan nu beschikbaar is. Het staat vóór ‘lydstyrke’. Je gebruikt het om een hoeveelheid te vergelijken met de huidige of eerder genoemde hoeveelheid.
‘på’ betekent hier niet letterlijk alleen ‘op’, maar hoort bij ‘på den bagerste række’ voor de plaats waar de luisteraars zitten. Het geeft aan dat het probleem vooral bij de achterste rij merkbaar kan zijn. Je gebruikt het bij bepaalde plaatsaanduidingen voor mensen of activiteiten.
bagerste ‘bagerste’ betekent hier ‘achterste’ en beschrijft de rij die het verst naar achteren zit. Het staat in de bepaalde woordgroep ‘den bagerste række’. Je gebruikt het om de positie aan de achterkant van een ruimte of reeks aan te geven.
række ‘række’ betekent hier ‘rij’ en verwijst naar de zitplaatsen achter in de vergaderruimte. Het staat in ‘den bagerste række’. Je gebruikt het voor een lijn of serie mensen, stoelen of andere dingen.
har ‘har’ betekent hier ‘heeft’ in de betekenis dat de spreker de slides bij zich heeft. In ‘Jeg har slidesene med’ gaat het om iets meenemen of bij zich hebben, niet om een losse eigenschap. Je gebruikt het om aan te geven dat iemand iets bij zich heeft.
med ‘med’ betekent hier ‘mee’ of ‘bij zich’. Samen met ‘har’ geeft het aan dat de slides meegenomen zijn naar de afspraak. Je gebruikt het bij iets dat iemand meeneemt of op een bepaalde plaats bij zich heeft.
et ‘et’ is hier het onbepaalde lidwoord voor ‘backupdrev’ en betekent ‘een’. Het introduceert een niet eerder gespecificeerd backupstation. Je gebruikt het om één exemplaar van een zaak te noemen zonder naar een specifiek bekend exemplaar te verwijzen.
backupdrev ‘backupdrev’ betekent hier ‘backupdrive’ en verwijst naar het opslagapparaat waarop een reservekopie van de slides staat. Het staat na het onbepaalde lidwoord ‘et’. Je gebruikt het voor een opslagmedium dat als reserve wordt meegenomen.
Lad ‘Lad’ betekent hier ‘laten we’ in de uitnodigende constructie ‘Lad os lave’. Het geeft een voorstel voor een gezamenlijke handeling. Je gebruikt het wanneer je een ander uitnodigt om samen iets te doen.
os ‘os’ betekent hier ‘ons’ en verwijst naar de spreker en de andere collega samen. In ‘Lad os lave’ is het de groep die de voorgestelde handeling uitvoert. Je gebruikt het na ‘Lad’ om een gezamenlijk voorstel te vormen.
lave ‘lave’ betekent hier ‘doen’ of ‘houden’ in ‘lave en hurtig prøve’: een korte repetitie houden. Het staat na ‘Lad os’. Je gebruikt het met een activiteit of gebeurtenis die je organiseert of uitvoert.
en ‘en’ is hier het onbepaalde lidwoord en betekent ‘een’. Het introduceert één korte repetitie in ‘en hurtig prøve’. Je gebruikt het wanneer de genoemde zaak nog niet als specifieke zaak is vastgesteld.
hurtig ‘hurtig’ betekent hier ‘snel’ of ‘kort’ en beschrijft de repetitie. Het staat vóór ‘prøve’ in ‘en hurtig prøve’. Je gebruikt het om aan te geven dat iets weinig tijd kost of in een vlot tempo gebeurt.
prøve ‘prøve’ betekent hier ‘repetitie’ of ‘proef’. In deze context gaat het om het kort doornemen van de presentatie vóór de klanten arriveren. Je gebruikt het voor een oefening waarmee je controleert of een optreden, presentatie of handeling goed verloopt.
åbningssliden ‘åbningssliden’ betekent hier ‘de openingsslide’, de eerste slide van de presentatie. De vorm verwijst naar de specifieke slide die voor de repetitie en de controle wordt gebruikt. Je gebruikt het voor de slide waarmee een presentatie begint.
virkede ‘virkede’ betekent hier ‘werkte’ of ‘functioneerde goed’ en beschrijft het resultaat van de test van de openingsslide. Het is de verleden vorm van virke. Je gebruikt het wanneer je achteraf zegt dat een apparaat, onderdeel of plan goed functioneerde.
‘så’ betekent hier ‘dus’ en verbindt het werkende resultaat met de conclusie dat alles klaar lijkt. Het introduceert het gevolg van de vorige mededeling. Je gebruikt het om een conclusie of gevolg aan te kondigen.
alt ‘alt’ betekent hier ‘alles’ en verwijst naar alle gecontroleerde presentatieonderdelen samen. Het is het onderwerp van de conclusie over de gereedheid. Je gebruikt het om naar een volledige verzameling zaken of punten te verwijzen.
at ‘at’ is hier het woord dat de infinitiefconstructie ‘at være klar’ inleidt. Het verbindt de uitdrukking ‘ser ud til’ met de toestand die wordt beoordeeld. Je gebruikt het vóór een infinitief wanneer die handeling of toestand onderdeel is van een grotere zin.
være ‘være’ betekent hier ‘zijn’ en maakt samen met ‘klar’ de toestand ‘klaar zijn’. Het staat als infinitief na ‘at’. Je gebruikt het om een toestand, eigenschap of gereedheid te beschrijven.
klar ‘klar’ betekent hier ‘klaar’ of ‘gereed’. In ‘at være klar’ beschrijft het dat de presentatieapparatuur en voorbereiding gereed lijken. Je gebruikt het wanneer iets voorbereid is om te beginnen of gebruikt te worden.
nu ‘nu’ betekent hier ‘nu’ en plaatst de conclusie in het huidige moment. Het benadrukt dat alles op dit moment gereed lijkt. Je gebruikt het om een actuele toestand of timing aan te geven.
her ‘her’ draagt hier samen met ‘det’ de betekenis ‘dit’ of ‘deze’ in ‘det her tekniske tjek’. Het wijst op de technische controle die de gesprekspartners zojuist samen hebben uitgevoerd. Je gebruikt het om iets concreets en actueels in de situatie aan te wijzen.
tekniske ‘tekniske’ betekent hier ‘technische’ en beschrijft het soort controle. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord ‘tjek’ in ‘det her tekniske tjek’. Je gebruikt het om iets met technologie, apparatuur of technische werking te verbinden.
tjek ‘tjek’ betekent hier ‘controle’ of ‘check’ en is in deze zin een zelfstandig naamwoord. Het verwijst naar de controle van de presentatieapparatuur. Je gebruikt het als naam voor een controle, bijvoorbeeld van apparatuur vóór een vergadering.
betyder ‘betyder’ betekent hier ‘betekent’ en legt uit welk gevolg de technische controle heeft. In ‘betyder, at’ leidt het een inhouds- of gevolgzin in. Je gebruikt het om de betekenis of consequentie van een gebeurtenis uit te leggen.
bekymre ‘bekymre’ betekent hier ‘zich zorgen maken’ in de constructie ‘bekymre os om’. Het staat na ‘at’ en krijgt ‘os’ als verwijzing naar de personen die zich zorgen maken. Je gebruikt deze constructie wanneer je een probleem of punt noemt waarover iemand bezorgd is.
om ‘om’ betekent hier ‘over’ en voltooit samen met ‘bekymre os’ de betekenis ‘zich zorgen maken over’. Het wordt gevolgd door het punt waarover minder zorgen nodig zijn. Je gebruikt het in deze vaste combinatie om het onderwerp van de zorgen aan te geven.

Grammatica

før + bijzin

Vi tjekker projektoren, før kunderne kommer.

Vii tsjek-uh pro-gree-toe-ren, fu-er koe-nuh-nuh kom-uh.

We controleren de projector voordat de klanten komen.

Na før volgt een bijzin: het werkwoord staat daar na het onderwerp, zoals in kunderne kommer.

Passief met -s: vises

Billedet vises klart.

Bel-eth wie-sus klaad.

Het beeld wordt duidelijk weergegeven.

De vorm vises is passief. Het Deense -s komt overeen met het Nederlandse ‘wordt weergegeven’.

Deens woordenschat

billede zelfstandig naamwoord
bel-uh beeld billedet
Geslacht
neuter

line_003

bærbar computer uitdrukking
ber-baa-ruh kom-pjoe-dah laptop den bærbare computer

line_002

før voegwoord
fu-er voordat

line_001

justere werkwoord
joe-stee-ruh aanpassen

line_004

komme werkwoord
kom-uh komen kommer

line_001

kunde zelfstandig naamwoord
koe-nuh klant kunderne

line_001

projektor zelfstandig naamwoord
pro-gree-toe-er projector projektoren
Geslacht
common

line_002

præsentationsudstyr zelfstandig naamwoord
presen-ta-sjoons-oetsduur presentatieapparatuur præsentationsudstyret
Geslacht
neuter

line_001

slutte werkwoord
slod-uh aansluiten

line_002

strakt bijvoeglijk naamwoord
sdragd uitgerekt

line_003

tjekke werkwoord
tsjek-ke controleren

line_001

vise werkwoord
wie-suh weergeven vises

line_003

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Kun je ook het volume van de microfoon controleren?

Antwoord tonenKan du også tjekke mikrofonens lydstyrke?

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

aansluiten

Antwoord tonenslutte

controleren

Antwoord tonentjekke

komen

Antwoord tonenkommer

projector

Antwoord tonenprojektoren