Ingrediënten controleren en vervangen | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Ingrediënten controleren en vervangen oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Før vi begynder at lave mad, skal vi tjekke ingredienserne og eventuelle erstatninger.

Feur vee be-kun-ne e laa-we mèth, sgel vee tsjek-ke engre-dien-ser-ne o e-ven-tu-elle e-sdèd-ning-er. Voordat we beginnen met koken, laten we de ingrediënten en eventuele vervangingen controleren.

Opskriften indeholder valnødder, og en af gæsterne har nøddeallergi.

Ops-greft-n en-hoo-ler val-neu-er, o en aw ge-ster-ne haa neu-de-al-er-sjie. In het recept staan walnoten, en een van de gasten heeft een notenallergie.

Så skal vi helt udelade valnødderne.

Soo sgel vee heel-d oe-lèè-de val-neu-er-ne. Dan moeten we de walnoten er helemaal uitlaten.

Ristede frø vil stadig give retten lidt knas.

Res-de freu vil sdèè-i gie-we re-den led knas. Geroosterde zaden zouden het gerecht toch wat knapperigheid geven.

Lad os bruge frø i stedet og holde allerginotatet synligt, mens vi laver mad.

Lee os broe-we freu ie sdèd o hol-de aler-gie-no-tè-de sung-le, mens vee laa-we mèth. Laten we in plaats daarvan zaden gebruiken en de allergienotitie zichtbaar houden tijdens het koken.

Da det er en bagt ret, skal vi stadig følge målene nøje.

Dè de èr en bakt red, sgel vee sdèè-i feul-ge moh-le-ne nui-e. Omdat dit een gebakken gerecht is, moeten we de hoeveelheden nog steeds nauwkeurig volgen.

Har vi nok mælk, eller skal jeg købe mere?

Haa vee nog melg, el-er sgel yai keu-be mee-e? Hebben we genoeg melk, of moet ik meer kopen?

Vi har nok, men tjek datoen, før du bruger den.

Vee haa nog, men tsjek dèè-toen, feur doe broe-er den. We hebben genoeg, maar controleer de datum voordat je de melk gebruikt.

Ingredienserne ser sikre og klare til brug ud nu.

Engre-dien-ser-ne see-er sie-gre o klèè-re tel broe oe noe. De ingrediënten lijken nu veilig en klaar voor gebruik.

Dette tjek bør hjælpe os med at undgå allergirisici og bevare den rigtige smag i retten.

De-de tsjek beur yel-be os mèd e on-goe aler-gie-rie-sie-sie o be-vèè-er den reg-te smaa ie re-den. Deze controle moet ons helpen allergierisico's te vermijden en ervoor te zorgen dat het gerecht goed blijft smaken.

Woord voor woord

Før “Før” betekent hier “voordat” en introduceert de handeling die eerst moet gebeuren: “Før vi begynder at lave mad”. Het staat voor een bijzin en is bruikbaar voor een voorwaarde in de tijd, bijvoorbeeld vóór het koken.

vi “vi” betekent “we” en verwijst hier naar de twee mensen die samen koken. Het is het onderwerp in “vi begynder” en komt vaak voor vóór een werkwoord wanneer je over een groep inclusief jezelf spreekt.

begynder “begynder” betekent hier “beginnen” in “vi begynder at lave mad”. Na “begynder” volgt vaak “at” met de activiteit waarmee iemand start; in deze situatie gaat het om beginnen met koken.

at “at” is hier de infinitiefmarkeerder na “begynder”: “begynder at lave mad”. De combinatie verbindt het werkwoord “begynder” met de activiteit die begint, en is bruikbaar in patronen zoals “begynder at” gevolgd door een werkwoord.

lave “lave” betekent hier “doen/maken” in de vaste uitdrukking “lave mad”, die “koken” betekent. Het staat na “at” en is bruikbaar wanneer je over het bereiden van eten spreekt.

mad “mad” betekent hier “eten” of “voedsel” in “lave mad”. Samen met “lave” vormt het de gebruikelijke uitdrukking voor koken, bijvoorbeeld wanneer je vertelt wat je thuis aan het doen bent.

skal “skal” drukt hier uit dat iets moet gebeuren: “skal vi tjekke” betekent “moeten we controleren”. Na “skal” volgt een infinitief, en de vorm is bruikbaar voor een voorstel of noodzakelijke handeling.

tjekke “tjekke” betekent “controleren” in “skal vi tjekke ingredienserne”. Het staat na “skal” en wordt gebruikt wanneer je iets bewust nakijkt, zoals ingrediënten vóór het koken.

ingredienserne “ingredienserne” betekent “de ingrediënten” die voor het gerecht klaarliggen. De vorm verwijst naar specifieke ingrediënten uit het recept en is bruikbaar in “tjekke ingredienserne” wanneer je controleert wat erin zit.

og “og” betekent “en” en verbindt hier “ingredienserne” met “eventuelle erstatninger”. Het is bruikbaar om twee gelijkwaardige zaken binnen dezelfde handeling samen te noemen.

eventuelle “eventuelle” betekent hier “eventuele” en verwijst naar vervangingen die misschien nodig zijn. Het staat vóór “erstatninger” en is bruikbaar om mogelijke opties of aanvullende zaken aan te duiden.

erstatninger “erstatninger” betekent “vervangingen” of “substituties”, hier voor ingrediënten. In “eventuelle erstatninger” gaat het om mogelijke alternatieven voor ingrediënten; de combinatie is bruikbaar bij het aanpassen van een recept.

Opskriften “Opskriften” betekent “het recept” en is in deze zin het onderwerp dat de ingrediënten bevat. De vorm verwijst naar het specifieke recept waarover de gesprekspartners spreken, zoals in “Opskriften indeholder ...”.

indeholder “indeholder” betekent “bevat” in “Opskriften indeholder valnødder”. Het verbindt het recept met de ingrediënten die erin staan en is bruikbaar met een object dat de inhoud beschrijft.

valnødder “valnødder” betekent “walnoten”, hier als ingrediënt dat in het recept voorkomt. Het staat als object na “indeholder” en is bruikbaar wanneer je specifieke ingrediënten of mogelijke allergenen noemt.

en “en” betekent hier “één” in de combinatie “en af gæsterne”: één persoon uit de groep gasten. Deze combinatie is bruikbaar om één lid van een bekende groep aan te wijzen.

af “af” betekent hier “van” in “en af gæsterne”. Het drukt uit dat iemand deel uitmaakt van een groep en komt vaak voor in de structuur “en af” gevolgd door een groepsnaam.

gæsterne “gæsterne” betekent “de gasten”, dus de mensen die voor de maaltijd zijn uitgenodigd. De vorm verwijst naar een specifieke groep en komt hier voor in “en af gæsterne”, wanneer één gast wordt aangewezen.

har “har” betekent hier “heeft” in “har nøddeallergi”. Het beschrijft een toestand of eigenschap van de gast en is bruikbaar met een aandoening, bezit of andere toestand.

nøddeallergi “nøddeallergi” betekent “notenallergie”. In “har nøddeallergi” geeft het aan welke allergie de gast heeft; de uitdrukking is bruikbaar wanneer je met iemand rekening moet houden bij het kiezen van eten.

Så “Så” betekent hier “dan” of “in dat geval” en leidt een gevolgtrekking in: “Så skal vi helt udelade valnødderne”. Het is bruikbaar aan het begin van een reactie wanneer je een volgende stap afleidt uit de vorige informatie.

helt “helt” betekent “helemaal” en versterkt hier “udelade”: de walnoten moeten volledig worden weggelaten. Het staat vóór het werkwoord en is bruikbaar om aan te geven dat iets zonder uitzondering gebeurt.

udelade “udelade” betekent “weglaten” in “skal vi helt udelade valnødderne”. Het staat na “skal” en wordt hier gebruikt om een ingrediënt vanwege een allergie niet toe te voegen.

valnødderne “valnødderne” betekent “de walnoten”, namelijk de specifieke walnoten die eerder in het recept zijn genoemd. De vorm wordt gebruikt als object van “udelade” wanneer je die ingrediënten volledig uit het gerecht verwijdert.

Ristede “Ristede” betekent “geroosterde” en beschrijft hier de toestand van de zaden in “Ristede frø”. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord en is bruikbaar om de bereiding of textuur van een ingrediënt te beschrijven.

frø “frø” betekent “zaden” en wordt hier voorgesteld als alternatief voor walnoten. Het is bruikbaar na werkwoorden zoals “bruge” wanneer je een ingrediënt kiest of vervangt.

vil “vil” drukt hier een verwachte uitkomst uit: “vil stadig give” betekent dat iets nog steeds een bepaald effect zal hebben. Het staat vóór de infinitief en is bruikbaar om een gevolg of verwachting te beschrijven.

stadig “stadig” betekent “nog steeds” en benadrukt dat de zaden ondanks de vervanging voor knapperigheid zorgen. Het staat hier vóór “give” en is bruikbaar wanneer een gevolg blijft gelden.

give “give” betekent hier “geven” in “give retten lidt knas”: de zaden geven het gerecht wat knapperigheid. Het staat na “vil” en is bruikbaar in een patroon waarin iets een gerecht een eigenschap of effect geeft.

retten “retten” betekent “het gerecht”, het specifieke gerecht dat wordt bereid. In “give retten lidt knas” is het gerecht de ontvanger van het effect; de vorm is ook bruikbaar in “i retten” voor iets dat in het gerecht zit.

lidt “lidt” betekent “wat” of “een beetje” en geeft hier een kleine hoeveelheid knapperigheid aan. Het staat vóór “knas” en is bruikbaar om een beperkte hoeveelheid of mate te beschrijven.

knas “knas” betekent hier “knapperigheid”, de textuur die de geroosterde zaden aan het gerecht geven. Het komt voor in “give retten lidt knas” en is bruikbaar wanneer je een krokante textuur van eten beschrijft.

Lad “Lad” betekent hier “laten” in de uitnodigende constructie “Lad os bruge frø”. Samen met “os” betekent dit “laten we”; de constructie is bruikbaar om een gezamenlijk voorstel te doen.

os “os” betekent hier “ons” en maakt samen met “Lad” de uitdrukking “Lad os” voor “laten we”. Daarna volgt de handeling die de spreker samen met de ander wil uitvoeren, hier “bruge frø”.

bruge “bruge” betekent “gebruiken” in “Lad os bruge frø”. Het staat na “Lad os” en is bruikbaar om een keuze van ingrediënt, hulpmiddel of middel voor een handeling uit te drukken.

i stedet “i stedet” betekent als geheel “in plaats daarvan”. In deze constructie draagt “i” de betekenis “in” en betekent “stedet” “de plaats”; samen verwijzen ze naar een alternatief, zoals “bruge frø i stedet” wanneer je walnoten vervangt.

holde “holde” betekent hier “houden” in “holde allerginotatet synligt”: ervoor zorgen dat de notitie zichtbaar blijft. Het staat na “Lad os” en is bruikbaar met een object en een beschrijving van de toestand die behouden moet blijven.

allerginotatet “allerginotatet” betekent “de allergienotitie”, de specifieke notitie met informatie over de allergie. Het is het object van “holde” en is bruikbaar wanneer je veiligheidsinformatie tijdens een activiteit zichtbaar wilt houden.

synligt “synligt” betekent “zichtbaar” en beschrijft hier de toestand waarin de allergienotitie moet blijven. Het staat na “holde allerginotatet” en is bruikbaar om aan te geven dat informatie of een voorwerp niet uit het zicht mag raken.

mens “mens” betekent hier “terwijl” en verbindt twee handelingen die gelijktijdig plaatsvinden: “mens vi laver mad”. Het is bruikbaar vóór een bijzin die beschrijft wat op hetzelfde moment gebeurt.

Da “Da” betekent hier “omdat” of “aangezien” en geeft de reden voor het nauwkeurig volgen van de maten. Het staat aan het begin van “Da det er en bagt ret” en is bruikbaar om een reden voor een advies of beslissing te geven.

det “det” betekent hier “het” of “dit” in “det er en bagt ret” en verwijst naar het gerecht waarover de gesprekspartners spreken. De combinatie “det er ...” is bruikbaar om iets te beschrijven of te classificeren.

er “er” betekent hier “is” in “det er en bagt ret”. Het verbindt “det” met de beschrijving van het gerecht en is bruikbaar in zinnen die aangeven wat iets is of hoe iets wordt omschreven.

bagt “bagt” betekent “gebakken” en beschrijft hier het gerecht in “en bagt ret”. De combinatie is bruikbaar wanneer je uitlegt dat een gerecht in de oven of door bakken is bereid.

ret “ret” betekent hier “gerecht” in “en bagt ret”. Het verwijst naar het voedsel dat wordt bereid; de combinatie “en bagt ret” is bruikbaar om een gerecht naar zijn bereidingswijze te beschrijven.

følge “følge” betekent “volgen” in “følge målene nøje”. Het staat na “skal” en verwijst hier naar het volgen van de receptmaten; de uitdrukking is bruikbaar bij instructies of recepten.

målene “målene” betekent “de maten” of “de meetgegevens” die in het recept staan. Het is het object van “følge” en is bruikbaar wanneer je verwijst naar specifieke hoeveelheden die nauwkeurig moeten worden aangehouden.

nøje “nøje” betekent “nauwkeurig” of “zorgvuldig” in “følge målene nøje”. Het versterkt de manier waarop de handeling wordt uitgevoerd en is bruikbaar bij instructies waarbij precisie belangrijk is.

nok “nok” betekent hier “genoeg” in “Har vi nok mælk?” en later “Vi har nok”. Het kan vóór een zelfstandig naamwoord staan of zelfstandig worden gebruikt wanneer de bedoelde hoeveelheid al duidelijk is; hier gaat het om controleren of de voorraad volstaat.

mælk “mælk” betekent “melk” en is hier een ingrediënt waarvan de hoeveelheid wordt gecontroleerd. Het staat na “nok” in “nok mælk” en is bruikbaar wanneer je over een hoeveelheid melk voor een recept spreekt.

eller “eller” betekent “of” en verbindt hier twee mogelijkheden: genoeg melk hebben of meer kopen. Het is bruikbaar in alternatieve vragen zoals “Har vi nok mælk, eller skal jeg købe mere?”.

jeg “jeg” betekent “ik” en is het onderwerp van “skal jeg købe mere”. Het wordt gebruikt wanneer de spreker zichzelf aanwijst als degene die eventueel de extra melk zal kopen.

købe “købe” betekent “kopen” in “skal jeg købe mere?”. Het staat na “skal” en is bruikbaar om een mogelijke aankoop of andere noodzakelijke handeling te beschrijven.

mere “mere” betekent “meer” en verwijst hier naar een extra hoeveelheid melk die eventueel gekocht moet worden. Het kan zelfstandig staan wanneer duidelijk is waarvan je meer nodig hebt, zoals in “købe mere”.

men “men” betekent “maar” en introduceert hier een tegenstelling: er is genoeg, maar de datum moet toch worden gecontroleerd. Het is bruikbaar om een aanvulling of voorbehoud na een eerste mededeling te geven.

tjek “tjek” betekent hier “controleer” en is een directe instructie in “tjek datoen”. Het staat vóór het object van de controle en is bruikbaar wanneer je iemand kort vraagt iets na te kijken.

datoen “datoen” betekent “de datum”, hier de datum op de melk. Het is het object van “tjek” en is bruikbaar wanneer je vóór gebruik de houdbaarheidsinformatie van een product controleert.

du “du” betekent “je” of “jij” en is het onderwerp van “du bruger den”. Het verwijst naar de persoon die de melk gebruikt en komt hier in een bijzin na “før”.

bruger “bruger” betekent “gebruikt” in “før du bruger den”. Het beschrijft de handeling van de aangesprokene en is bruikbaar in een patroon waarin je aangeeft wat iemand vóór een andere handeling doet.

den “den” betekent hier “die/het” en verwijst terug naar “mælk”. In “bruger den” voorkomt het herhaling van het eerder genoemde product; deze vorm is bruikbaar voor een eerder genoemde zaak die je opnieuw als object noemt.

ser “ser” draagt hier samen met “ud” de betekenis “lijken” of “eruitzien” in “ser sikre og klare til brug ud”. De combinatie wordt gebruikt om op basis van uiterlijk een indruk te geven, bijvoorbeeld bij het beoordelen van ingrediënten.

sikre “sikre” betekent hier “veilig” in de combinatie “ser sikre ... ud”. Het beschrijft hoe de ingrediënten lijken te zijn, zonder op zichzelf een definitieve garantie te geven; de combinatie is bruikbaar bij een eerste veiligheidsbeoordeling.

klare “klare” betekent hier “klaar” in “klare til brug”: klaar om gebruikt te worden. Het staat samen met “til brug” en is bruikbaar om aan te geven dat ingrediënten of materialen voorbereid zijn.

til “til” betekent hier “voor” in de vaste combinatie “til brug”, dus “voor gebruik”. De combinatie is bruikbaar om het doel van een voorwerp of ingrediënt aan te geven.

brug “brug” betekent hier “gebruik” in “til brug”. Samen betekent “til brug” “voor gebruik”; de uitdrukking is bruikbaar op etiketten of bij het beschrijven van iets dat klaarstaat om gebruikt te worden.

ud “ud” vormt samen met “ser” de constructie “ser sikre og klare til brug ud”, die betekent dat iets er veilig en klaar voor gebruik uitziet. “Ud” verwijst hier niet letterlijk naar buiten, maar voltooit de uitdrukking voor uiterlijk of indruk.

nu “nu” betekent “nu” en plaatst de beoordeling in het huidige moment: de ingrediënten lijken op dit moment veilig en klaar. Het is bruikbaar om een actuele toestand of conclusie aan te geven.

Dette “Dette” betekent “dit” en verwijst hier naar de zojuist uitgevoerde controle. Het staat aan het begin van “Dette tjek” en is bruikbaar om een specifieke handeling of zaak samen te vatten.

bør “bør” betekent hier “zou moeten” en drukt een redelijke verwachting uit: de controle zou moeten helpen. Het staat vóór “hjælpe” en is bruikbaar voor aanbevelingen of verwachte gevolgen zonder absolute zekerheid.

hjælpe “hjælpe” betekent “helpen” in “bør hjælpe os med at undgå allergirisici”. Het staat na “bør” en wordt hier gebruikt in de constructie “hjælpe ... med at” voor een handeling die door iets wordt vergemakkelijkt.

med “med” betekent hier “met” in “hjælpe os med at undgå”. Het verbindt de hulp met de handeling die daardoor mogelijk wordt; de constructie “hjælpe ... med at” is bruikbaar om te zeggen waarbij iemand of iets helpt.

undgå “undgå” betekent “vermijden” in “med at undgå allergirisici”. Het staat na “at” en is bruikbaar met een risico, probleem of ongewenste situatie die je probeert te voorkomen.

allergirisici “allergirisici” betekent “allergierisico’s” en verwijst naar mogelijke risico’s voor iemand met een allergie. Het is het object van “undgå” en is bruikbaar wanneer je veiligheidsmaatregelen rond voedsel bespreekt.

bevare “bevare” betekent “behouden” in “bevare den rigtige smag i retten”. Het staat naast “undgå” als een tweede doel van de controle en is bruikbaar wanneer je een gewenste eigenschap wilt laten voortbestaan.

rigtige “rigtige” betekent hier “juiste” of “passende” in “den rigtige smag”. Het beschrijft de smaak die het gerecht hoort te hebben en is bruikbaar vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je naar de gewenste of correcte variant verwijst.

smag “smag” betekent “smaak” in “den rigtige smag i retten”. Het is wat men ondanks de vervanging wil behouden en is bruikbaar wanneer je de smaak van een gerecht beschrijft.

i “i” betekent hier “in” in “i retten” en geeft aan waar de juiste smaak behouden blijft. De combinatie “i retten” is bruikbaar om iets te plaatsen binnen een gerecht of ander geheel.

Grammatica

før + bijzin

Tjek ingredienserne, før du begynder at lave mad.

Tsjek engre-dien-ser-ne, feur doe be-kun-ne e laa-we mèth.

Controleer de ingrediënten voordat je begint met koken.

Na før volgt een volledige bijzin met een onderwerp en een werkwoord: før du begynder.

bepaaldheid met achtervoegsel: ingredienser → ingredienserne

Tjek ingredienserne.

Tsjek engre-dien-ser-ne.

Controleer de ingrediënten.

In het Deens wordt bepaaldheid vaak aan het zelfstandig naamwoord toegevoegd: ingredienser + ne.

Deens woordenschat

begynde werkwoord

be-kun-ne beginnen

erstatning zelfstandig naamwoord

e-sdèd-ning vervanging erstatninger

eventuel bijvoeglijk naamwoord

e-ven-tu-el eventueel eventuelle

før voegwoord

feur voordat

gæst zelfstandig naamwoord

geest gast gæsterne

indeholde werkwoord

en-hoo-le bevatten

ingrediens zelfstandig naamwoord

engre-diens ingrediënt ingredienserne

lave mad uitdrukking

laa-we mèth koken

nøddeallergi zelfstandig naamwoord

neu-de-al-er-sjie notenallergie

opskrift zelfstandig naamwoord

ops-greft recept Opskriften

tjekke werkwoord

tsjek-ke controleren

valnød zelfstandig naamwoord

val-neu walnoot valnødderne

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Dan moeten we de walnoten er helemaal uitlaten.

Antwoord tonen

Så skal vi helt udelade valnødderne.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

eventueel

Antwoord tonen

eventuelle

recept

Antwoord tonen

Opskriften

vervanging

Antwoord tonen

erstatninger

beginnen

Antwoord tonen

begynde