Het appartement controleren voor een lange reis | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Het appartement controleren voor een lange reis oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Vi er væk i flere dage, så lad os lige tjekke lejligheden en ekstra gang.

Vie èh vek ie fleere dee-uh, soo leh os lie-eh tsjek-uh lai-lie-heen en ekstra gang. We zijn meerdere dagen weg, dus laten we het appartement nog eens goed controleren.

Jeg har taget de små apparater ud af stikkontakterne og slukket for komfuret.

Jai haa taat-uh deh smoo appa-raa-dhuh oeth stèg-kon-tag-dhuh-nuh o sloeg-uh foah kom-foe-udh. Ik heb de kleine apparaten uit het stopcontact gehaald en het fornuis uitgezet.

Er altandøren og vinduerne i soveværelset låst?

Èh al-tan-deu-uhn o ven-oe-uh-nuh ie soo-uh-vèèl-suh losd? Zitten de balkondeur en de ramen van de slaapkamer goed op slot?

Altandøren er låst, og jeg tjekker soveværelsesvinduerne nu.

Al-tan-deu-uhn èh losd, o jai tsjek-uh soo-uh-vèèl-ses-ven-oe-uh-nuh noe. De balkondeur zit op slot en ik ga nu de ramen van de slaapkamer controleren.

Skal vi skrue ned for termostaten, mens vi er væk?

Skel vie sgroe neh foah ter-mo-sdee-dhuh-n, mens vie èh vek? Zullen we de thermostaat lager zetten zolang we weg zijn?

Sæt den lavere, men ikke så lavt, at lejligheden bliver for kold.

Set den lee-veh-ruh, men eg-uh soo lawd, a lai-lie-heen blee-uh foah kohl. Zet hem lager, maar niet zo laag dat het appartement te koud wordt.

Jeg har også bedt vores nabo om at tage imod eventuelle pakker.

Jai haa oo-suh behd voh-uhs nee-boh om a teh-uh ie-moodh e-ven-doe-el-luh pag-uh. Ik heb onze buur ook gevraagd om eventuele pakjes aan te nemen.

Det får lejligheden til at se beboet ud, mens vi er væk.

Deh foah lai-lie-heen tel a se bee-boh-udh oeth, mens vie èh vek. Daardoor lijkt het appartement bewoond terwijl we weg zijn.

Nu føler jeg mig mere rolig ved at tage af sted.

Noe föö-luh jai mai fleere roo-li vehd a teh-uh eh steh. Nu voel ik me rustiger over ons vertrek.

Denne tjekliste tog lidt tid, men det var det værd.

Den-uh tsjek-lis-duh toh led teedh, men deh va deh veh. Deze checklist kostte wat tijd, maar het was de moeite waard.

Woord voor woord

Vi “Vi” betekent hier “wij” en is het onderwerp van de zin. Het wordt gebruikt wanneer de spreker zichzelf samen met anderen noemt, zoals in “Vi er væk”.

er “er” geeft hier aan dat iemand zich in een bepaalde toestand of situatie bevindt: “Vi er væk”. Het is bruikbaar in combinaties waarin je zegt waar iemand is of in welke toestand iemand verkeert.

væk “væk” betekent hier dat iemand niet thuis of niet op de huidige plaats is. In “Vi er væk” beschrijft het de situatie tijdens de reis.

i “i” geeft in “i flere dage” de duur van een periode aan. Het wordt hier gebruikt vóór een tijdsduur om te zeggen hoelang de afwezigheid duurt.

flere “flere” betekent hier “meerdere” en geeft aan dat het om meer dan één dag gaat. Het staat vóór het meervoudige tijdswoord in “flere dage”.

dage “dage” betekent hier “dagen” en benoemt de periode van afwezigheid. Het wordt in “i flere dage” gebruikt om een duur uit te drukken.

så “så” betekent hier “dus” en verbindt de afwezigheid met het voorstel om extra te controleren. Het is bruikbaar om een gevolg of conclusie aan te kondigen.

lad “lad” maakt in “lad os lige tjekke” een voorstel: “laten we even controleren”. De constructie “lad os” wordt gebruikt om samen een handeling voor te stellen.

os “os” betekent hier “ons” en verwijst naar de groep die de handeling samen uitvoert. In “lad os lige tjekke” staat het na “lad” in een voorstel voor een gezamenlijke actie.

lige “lige” verzacht hier het voorstel en geeft de betekenis “even” of “gewoon” in “lad os lige tjekke”. Het wordt vaak gebruikt om een verzoek of voorstel minder zwaar te laten klinken.

tjekke “tjekke” betekent hier “controleren” en is de handeling die de sprekers samen willen uitvoeren. Na “lad os” volgt deze infinitief om het voorgestelde werkwoord te noemen.

lejligheden “lejligheden” betekent hier “het appartement”, namelijk de plaats die gecontroleerd moet worden. Het is het object bij “tjekke” in “tjekke lejligheden”.

en “en” betekent in “en ekstra gang” hier “één” en helpt de uitdrukking “nog een keer” te vormen. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord “gang”.

ekstra “ekstra” betekent hier “extra” en voegt een nieuwe controle toe aan een eerdere controle. In “en ekstra gang” geeft het aan dat iets nogmaals gebeurt.

gang “gang” betekent hier “keer” of “maal” in “en ekstra gang”. Deze uitdrukking wordt gebruikt wanneer iemand iets opnieuw wil doen of controleren.

Jeg “Jeg” betekent “ik” en is het onderwerp van de zin over de uitgevoerde handelingen. Het wordt gebruikt wanneer de spreker zichzelf als handelende persoon noemt, zoals in “Jeg har taget...”.

har “har” betekent hier “heb” en helpt in “Jeg har taget...” en “har ... slukket” om uitgevoerde handelingen te beschrijven. Het staat samen met de daaropvolgende werkwoordsvorm in een constructie voor iets dat al gedaan is.

taget “taget” betekent hier dat de kleine apparaten uit de stopcontacten zijn gehaald. In “har taget de små apparater ud af stikkontakterne” hoort het bij de beweging naar buiten uit de stopcontacten.

de “de” betekent hier “de” en verwijst naar de specifieke kleine apparaten. Het staat vóór de combinatie “små apparater”.

små “små” betekent hier “kleine” en beschrijft de apparaten die uit de stopcontacten zijn gehaald. Het staat vóór “apparater” en past bij het meervoud daarvan.

apparater “apparater” betekent hier “apparaten” of “toestellen”, de kleine elektrische toestellen in het appartement. Het is het object van de handeling in “taget de små apparater ud...”.

ud “ud” betekent hier “naar buiten” in de combinatie “taget ... ud af stikkontakterne”. Het geeft aan dat de apparaten uit hun aansluiting zijn verwijderd.

af “af” betekent hier “uit” en hoort samen met “ud” bij “ud af stikkontakterne”. Deze combinatie wordt gebruikt om de plaats of bron aan te geven waaruit iets wordt gehaald.

stikkontakterne “stikkontakterne” betekent hier “de stopcontacten”, waar de kleine apparaten in zaten. Het staat na “ud af” om de bron van de beweging aan te geven.

og “og” betekent “en” en verbindt twee uitgevoerde handelingen: de apparaten verwijderen en het fornuis uitschakelen. Het wordt gebruikt om gelijkwaardige delen van een zin te koppelen.

slukket “slukket” betekent hier “uitgezet” in “slukket for komfuret”. Het beschrijft dat het fornuis niet meer aanstaat; deze vorm wordt gebruikt na “har” voor een afgeronde handeling.

for “for” hoort hier bij de uitdrukking “slukket for komfuret” en maakt duidelijk welk apparaat is uitgezet. Gebruik deze combinatie bij het uitschakelen van een toestel.

komfuret “komfuret” betekent hier “het fornuis”, het apparaat dat is uitgezet. Het staat na “slukket for” als het toestel waarop de handeling betrekking heeft.

altandøren “altandøren” betekent hier “de balkondeur”. In “Altandøren er låst” en “Er altandøren...” is dit het onderwerp waarover de vergrendeling wordt gecontroleerd.

vinduerne “vinduerne” betekent hier “de ramen”, specifiek de ramen van de slaapkamer. Het staat samen met “i soveværelset” om aan te geven welke ramen bedoeld zijn.

soveværelset “soveværelset” betekent hier “de slaapkamer” en geeft in “i soveværelset” de plaats van de ramen aan. Het wordt gebruikt na “i” om een locatie te benoemen.

låst “låst” betekent hier “op slot” of “vergrendeld” en beschrijft de toestand van de deur en ramen. In “Er ... låst?” wordt gevraagd of ze veilig afgesloten zijn.

tjekker “tjekker” betekent hier “controleer” of “ben aan het controleren” in “jeg tjekker soveværelsesvinduerne nu”. Het beschrijft een handeling die de spreker op dit moment uitvoert.

soveværelsesvinduerne “soveværelsesvinduerne” betekent hier “de slaapkamer ramen” of “de ramen van de slaapkamer”. De samengestelde vorm benoemt precies welke ramen de spreker nu controleert.

nu “nu” betekent hier “nu” en geeft aan dat de controle op dit moment plaatsvindt. Het staat in “jeg tjekker ... nu” bij de handeling die direct wordt uitgevoerd.

Skal “Skal” betekent hier “zullen” of “moeten” en maakt van “Skal vi skrue...” een voorstel. De constructie “Skal vi” wordt gebruikt om samen een handeling te overwegen.

skrue “skrue” betekent hier de thermostaat bijstellen door eraan te draaien. Na “Skal vi” staat het als de handeling die de sprekers eventueel samen uitvoeren.

ned “ned” betekent hier “omlaag” in “skrue ned for termostaten”. Samen met “skrue” geeft het aan dat de instelling lager moet worden gezet.

termostaten “termostaten” betekent hier “de thermostaat”, het apparaat waarvan de instelling wordt verlaagd. Het staat na “skrue ned for” als het voorwerp dat wordt bijgesteld.

mens “mens” betekent hier “terwijl” en verbindt het verlagen van de thermostaat met de periode waarin de bewoners weg zijn. Het leidt een bijzin in waarin twee situaties tegelijkertijd gelden.

Sæt “Sæt” betekent hier “zet” en is een directe instructie om de instelling lager te maken. In “Sæt den lavere” verwijst het naar het aanpassen van de thermostaat.

den “den” betekent hier “hem” of “het” en verwijst naar de thermostaat. In “Sæt den lavere” voorkomt het dat “termostaten” opnieuw genoemd moet worden.

lavere “lavere” betekent hier “lager” en beschrijft een instelling die minder hoog moet zijn dan eerst. Het staat bij de instructie om de thermostaat aan te passen.

men “men” betekent “maar” en brengt een beperking aan op het lager zetten van de thermostaat. Het verbindt de gewenste aanpassing met de waarschuwing over een te lage stand.

ikke “ikke” betekent “niet” en ontkent hier dat de instelling zo laag mag worden gezet. Het staat vóór “så lavt” om de grens duidelijk te maken.

lavt “lavt” betekent hier “laag” en beschrijft hoe laag de thermostaat mag worden gezet. In “ikke så lavt, at...” leidt het een grens in met een mogelijk gevolg.

at “at” betekent hier “dat” en leidt in “så lavt, at lejligheden bliver...” het gevolg van een te lage instelling in. Het verbindt een graad of grens met wat daardoor kan gebeuren.

bliver “bliver” betekent hier “wordt” of “raakt” en beschrijft de verandering naar een koudere toestand. In “lejligheden bliver for kold” gaat het om het appartement dat te koud wordt.

kold “kold” betekent hier “koud” en beschrijft de ongewenste toestand van het appartement. Het staat na “bliver” om het resultaat van de lage thermostaatinstelling te benoemen.

også “også” betekent “ook” en voegt het verzoek aan de buur toe aan de eerder genoemde voorbereidingen. Het wordt gebruikt om extra informatie of een extra handeling toe te voegen.

bedt “bedt” betekent hier “gevraagd” in “Jeg har også bedt vores nabo...”. Het beschrijft een verzoek dat de spreker aan de buur heeft gedaan en staat samen met “har”.

vores “vores” betekent “onze” en geeft aan dat de buur bij de sprekers hoort. Het staat vóór “nabo” om de relatie met die persoon te beschrijven.

nabo “nabo” betekent hier “buur” of “buurman/buurvrouw”, de persoon aan wie iets is gevraagd. Het staat na “vores” en is de persoon die de pakketten zal ontvangen.

om “om” hoort hier bij de constructie “bedt vores nabo om at tage imod”. Het leidt de handeling in die aan de buur wordt gevraagd.

tage imod “tage imod” betekent hier “in ontvangst nemen” of “aannemen”, namelijk de pakketten ontvangen. In deze uitdrukking verwijst “tage” naar het aannemen en geeft “imod” aan dat iets naar de ontvanger toe wordt genomen; gebruik de hele constructie voor iets dat iemand ontvangt.

eventuelle “eventuelle” betekent hier “eventuele” en verwijst naar pakketten die misschien tijdens de afwezigheid aankomen. Het staat vóór “pakker” om die mogelijkheid aan te geven.

pakker “pakker” betekent hier “pakketten” en is wat de buur in ontvangst zal nemen. Het staat na “eventuelle” en is het object van “tage imod”.

Det “Det” verwijst hier naar de zojuist genoemde regeling rond de pakketten en zegt dat die regeling een gevolg heeft. In “Det får lejligheden...” is het het onderwerp van de daaropvolgende oorzaak-gevolgconstructie.

får “får” betekent hier “zorgt ervoor dat” of “maakt dat” in “Det får lejligheden til at se beboet ud”. De constructie “får + iets + til at” wordt gebruikt om aan te geven dat iets een bepaald effect veroorzaakt.

til “til” hoort hier bij de constructie “får lejligheden til at se”. Het verbindt het appartement met de handeling of indruk die door de regeling wordt veroorzaakt.

se “se” betekent hier “eruitzien” of “lijken” in “se beboet ud”. In combinatie met “får ... til at” beschrijft het hoe het appartement door anderen wordt waargenomen.

beboet “beboet” betekent hier “bewoond” en beschrijft de indruk die het appartement moet geven. In “se beboet ud” gaat het erom dat de plaats eruitziet alsof er iemand woont.

føler “føler” betekent hier “voel” in “Nu føler jeg mig mere rolig”. Het beschrijft de emotionele toestand van de spreker na het controleren van het appartement.

mig “mig” betekent hier “me” en verwijst terug naar de spreker in “føler jeg mig”. Het wordt gebruikt bij gevoelens of toestanden die de spreker zelf ervaart.

mere “mere” betekent hier “meer” en geeft aan dat de spreker nu een grotere mate van rust ervaart. Het staat vóór “rolig” in “mere rolig”.

rolig “rolig” betekent hier “gerust” of “ontspannen” en beschrijft het gevoel van de spreker over het vertrek. In “føler jeg mig mere rolig” wordt het gebruikt om een emotionele toestand aan te geven.

ved “ved” betekent hier “over” of “bij” in de verbinding “rolig ved at tage af sted”. Het koppelt het gevoel van rust aan de handeling die de spreker gaat uitvoeren.

tage af sted “tage af sted” betekent als geheel “vertrekken” of “weggaan”. “tage” vormt het werkwoordelijke element, terwijl “af” en “sted” samen het weggaan van de huidige plaats aangeven; gebruik de hele uitdrukking voor het moment waarop iemand vertrekt.

Denne “Denne” betekent hier “deze” en wijst naar de checklist die net is gebruikt. Het staat vóór “tjekliste” om één specifieke checklist aan te duiden.

tjekliste “tjekliste” betekent hier “checklist”, een lijst met punten die één voor één worden gecontroleerd. Het is het onderwerp in “Denne tjekliste tog lidt tid”.

tog “tog” betekent hier “kostte” in de uitdrukking “tog lidt tid”. Het beschrijft hoeveel tijd de controle met de checklist nodig had.

lidt “lidt” betekent hier “een beetje” en geeft aan dat de checklist een kleine hoeveelheid tijd kostte. Het staat vóór “tid” om de omvang van die tijd te beperken.

tid “tid” betekent hier “tijd”, namelijk de tijd die nodig was om de checklist uit te voeren. In “tog lidt tid” wordt het gebruikt om de benodigde duur te benoemen.

var “var” betekent hier “was” en verbindt de eerdere checklist met de beoordeling dat de moeite het waard was. Het beschrijft die beoordeling als iets uit het verleden.

værd “værd” betekent hier “de moeite waard” in de vaste uitdrukking “det var det værd”. De uitdrukking wordt gebruikt om te zeggen dat de tijd of inspanning een nuttig resultaat heeft opgeleverd.

Grammatica

Bestemde vorm: -en en -ne

Lejligheden, stikkontakterne og vinduerne

lai-lie-heen, stèg-kon-tag-dhuh-nuh o ven-oe-uh-nuh

Het appartement, de stopcontacten en de ramen

In het Deens krijgt het zelfstandig naamwoord een bepaald achtervoegsel: -en voor enkelvoud en -ne voor meervoud.

tage imod + zelfstandig naamwoord

tage imod eventuelle pakker

teh-uh ie-moodh e-ven-doe-el-luh pag-uh

eventuele pakjes aannemen

De vaste uitdrukking tage imod betekent ‘aannemen’; het zelfstandig naamwoord volgt direct na de uitdrukking.

Deens woordenschat

altandøren zelfstandig naamwoord

al-tan-deu-uhn de balkondeur

Geslacht: common

Altandøren er låst

apparater zelfstandig naamwoord

appa-raa-dhuh apparaten

Geslacht: neuter

de små apparater

dage zelfstandig naamwoord

dee-uh dagen

Geslacht: common

i flere dage

flere bepaler

fleere meerdere

i flere dage

komfuret zelfstandig naamwoord

kom-foe-udh het fornuis

Geslacht: neuter

for komfuret

lejligheden zelfstandig naamwoord

lai-lie-heen het appartement

Geslacht: common

tjekke lejligheden

slukket werkwoord

sloeg-uh uitgezet

slukket for komfuret

soveværelset zelfstandig naamwoord

soo-uh-vèèl-suh de slaapkamer

Geslacht: neuter

i soveværelset

stikkontakterne zelfstandig naamwoord

stèg-kon-tag-dhuh-nuh de stopcontacten

Geslacht: common

ud af stikkontakterne

tjekke werkwoord

tsjek-uh controleren

lad os lige tjekke lejligheden

vinduerne zelfstandig naamwoord

ven-oe-uh-nuh de ramen

Geslacht: neuter

vinduerne i soveværelset

væk bijwoord

vek weg

Vi er væk i flere dage

Quiz

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

het appartement

Antwoord tonen

lejligheden

het fornuis

Antwoord tonen

komfuret

apparaten

Antwoord tonen

apparater

dagen

Antwoord tonen

dage