Alle
In “Alle har forskellige meninger” betekent “Alle” iedereen: de hele groep wordt als onderwerp genoemd. Een bruikbaar patroon is “Alle + werkwoord” wanneer je over iedereen in een groep spreekt.
har
“Har” betekent hier heeft en beschrijft wat iedereen heeft: verschillende meningen. Het is de vorm van “have” die bij “Alle” in deze zin staat. Een bruikbaar patroon is “har + zelfstandig naamwoord” om bezit of een kenmerk uit te drukken.
forskellige
“Forskellige” betekent verschillend en beschrijft hier de meningen als niet hetzelfde. De vorm staat bij “meninger” in “forskellige meninger”. Een bruikbaar patroon is “forskellige + zelfstandig naamwoord” wanneer meerdere dingen van elkaar verschillen.
meninger
“Meningen” betekent meningen: persoonlijke opvattingen over het groepscadeau. Het is de meervoudsvorm van “mening”. Een bruikbaar patroon is “en mening om + onderwerp” of “meninger om + onderwerp”.
om
“Om” betekent hier over en geeft aan waar de meningen betrekking op hebben. In “meninger om fællesgaven” verbindt het de opvattingen met het onderwerp. Een bruikbaar patroon is “en mening om iets”.
fællesgaven
“Fællesgaven” betekent het gezamenlijke cadeau voor de groep. De vorm is de bepaalde vorm van “fællesgave”, waardoor het om een specifiek cadeau gaat. In deze dialoog staat het na “om”: “meninger om fællesgaven”.
Lad os
“Lad os” betekent laten we en wordt hier gebruikt om samen een voorstel te doen. “Lad” draagt de uitnodigende functie; “os” verwijst naar de groep inclusief de spreker. Een bruikbaar patroon is “Lad os + infinitief”, zoals “Lad os finde”.
finde
“Finde” betekent vinden en verwijst hier naar het zoeken naar een praktische manier om te beslissen. De infinitief staat na “Lad os”. Een bruikbaar patroon is “finde + zelfstandig naamwoord”, bijvoorbeeld iets of een oplossing vinden.
en
“En” is hier het onbepaalde lidwoord bij “måde” en betekent een. Het introduceert één nog niet nader bepaalde manier. Een bruikbaar patroon is “en + zelfstandig naamwoord”, zoals “en praktisk måde”.
praktisk
“Praktisk” betekent praktisch en beschrijft de voorgestelde manier om te beslissen. In “en praktisk måde” staat het vóór het zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar patroon is “praktisk + zelfstandig naamwoord” voor iets dat bruikbaar of doelmatig is.
måde
“Måde” betekent manier of methode: de manier waarop de groep een keuze kan maken. Het staat in de constructie “en praktisk måde at beslutte det på”. Een bruikbaar patroon is “en måde at + infinitief + på”.
at
“At” markeert hier de infinitief in “at beslutte”. Het verbindt “måde” met de handeling die de manier beschrijft. Een bruikbaar patroon is “at + infinitief” na een zelfstandig naamwoord of werkwoordelijke uitdrukking.
beslutte
“Beslutte” betekent beslissen en benoemt hier de handeling die de groep moet uitvoeren. Het staat als infinitief na “at” in “at beslutte det på”. Een bruikbaar patroon is “beslutte + iets” wanneer iemand een keuze maakt.
det
“Det” verwijst hier naar de beslissing of keuze die gemaakt moet worden. In “beslutte det” is het datgene waarover men beslist. Een bruikbaar patroon is “beslutte det” wanneer de concrete beslissing al uit de context bekend is.
på
“På” hoort hier bij de vaste constructie “en måde at beslutte det på” en maakt die constructie compleet. Het betekent in deze zin niet losweg op. Een bruikbaar patroon is “en måde at + infinitief + på”.
Nogle
“Nogle” betekent sommige en introduceert een deel van de mensen in de groep. Het staat in “Nogle mennesker” tegenover “andre”. Een bruikbaar patroon is “nogle + meervoudig zelfstandig naamwoord”.
mennesker
“Mennesker” betekent mensen en verwijst hier naar enkele personen in de groep. Het is de meervoudsvorm van “menneske”. Een bruikbaar patroon is “nogle mennesker” om naar sommige mensen te verwijzen.
vil
“Vil” betekent hier willen en drukt uit wat sommige mensen graag zouden hebben. Samen met “gerne have” vormt het de wens “vil gerne have noget”. Een bruikbaar patroon is “vil gerne + infinitief” om een wens uit te drukken.
gerne
“Gerne” betekent graag en geeft in “vil gerne have” aan dat de wens positief of gewild is. De betekenis van de hele wens ontstaat samen met “vil” en “have”. Een bruikbaar patroon is “vil gerne + infinitief”.
have
“Have” betekent hier hebben in de uitdrukking voor iets willen hebben: “vil gerne have noget”. Het staat als infinitief na “vil gerne”. Een bruikbaar patroon is “have + object”, zoals “have noget personligt”.
noget
“Noget” betekent iets en verwijst naar een nog niet specifiek genoemd cadeau of voorwerp. Het staat vóór de beschrijvingen “personligt” en “nyttigt”. Een bruikbaar patroon is “noget + bijvoeglijk naamwoord” voor iets met een bepaalde eigenschap.
personligt
“Personligt” betekent persoonlijk en beschrijft in “noget personligt” het soort cadeau dat sommige mensen willen. De vorm hoort bij “noget”. Een bruikbaar patroon is “noget personligt” wanneer iets een persoonlijke betekenis of keuze uitdrukt.
mens
“Mens” betekent hier terwijl en leidt een tegenstelling in: sommige mensen willen iets persoonlijks, anderen iets nuttigs. Het verbindt de twee delen “Nogle mennesker...” en “andre...”. Een bruikbaar patroon is “mens + zin” om gelijktijdigheid of contrast uit te drukken.
andre
“Andre” betekent anderen en verwijst naar de mensen die niet in de eerste groep vallen. In “Nogle mennesker ..., mens andre ...” vormt het een duidelijke tegenstelling. Een bruikbaar patroon is “nogle ..., andre ...” om twee groepen te vergelijken.
foretrækker
“Foretrækker” betekent geeft de voorkeur aan en beschrijft wat de andere mensen liever willen. Het is de vorm van “foretrække” die in “andre foretrækker” staat. Een bruikbaar patroon is “foretrækker + object” wanneer iemand een optie boven een andere kiest.
nyttigt
“Nyttigt” betekent nuttig en beschrijft in “noget nyttigt” het gewenste soort cadeau. De vorm staat bij “noget”. Een bruikbaar patroon is “noget nyttigt” voor iets waarvan het praktische nut belangrijk is.
Hvad
“Hvad” betekent wat en opent de vraag naar de informatie die de groep heeft. In “Hvad ved vi om...” vraagt het naar de inhoud van die kennis. Een bruikbaar patroon is “Hvad + werkwoord + ...?” voor een vraag naar informatie.
ved
“Ved” betekent weet in “Hvad ved vi om...?”. Het is de vorm van “vide” die bij “vi” staat. Een bruikbaar patroon is “vide noget om + onderwerp” wanneer je kennis over een onderwerp beschrijft.
vi
“Vi” betekent wij en verwijst naar de spreker en de andere persoon of groep die samen beslist. Het is het onderwerp van “ved”. Een bruikbaar patroon is “vi + werkwoord” wanneer de spreker zichzelf samen met anderen noemt.
de
“De” betekent zij en verwijst hier naar de mensen over wie de groep praat. Het is het onderwerp van “kan lide” en “arbejder”. Een bruikbaar patroon is “de + werkwoord” om over meerdere andere personen te spreken.
faktisk
“Faktisk” betekent daadwerkelijk of echt en benadrukt hier wat de mensen werkelijk leuk vinden. Het staat vóór “kan lide” en maakt de vraag specifieker. Een bruikbaar patroon is “faktisk + werkwoord” om een feitelijke voorkeur of situatie te benadrukken.
kan lide
“Kan lide” betekent leuk vinden of houden van en beschrijft hier de voorkeur voor koffie. De woorden vormen samen de vaste uitdrukking: “kan” en “lide” krijgen hier niet ieder hun gewone losse betekenis. Een bruikbaar patroon is “kan lide + object”, zoals “kan lide kaffe”.
kaffe
“Kaffe” betekent koffie en is hier het object van “kan lide”. Het benoemt wat de mensen graag drinken of waarderen. Een bruikbaar patroon is “kan lide kaffe” om een voorkeur voor koffie uit te drukken.
og
“Og” betekent en en verbindt hier twee dingen die over dezelfde mensen worden gezegd: zij houden van koffie en werken vaak in cafés. Het voegt de tweede handeling toe zonder tegenstelling. Een bruikbaar patroon is “X og Y” om twee gelijkwaardige informatie-eenheden te verbinden.
arbejder
“Arbejder” betekent werken en beschrijft hier wat de mensen vaak in cafés doen. Het is de vorm van “arbejde” die bij “de” staat. Een bruikbaar patroon is “arbejder på + plaats”, zoals “arbejder ... på caféer”.
ofte
“Ofte” betekent vaak en geeft aan dat het werken in cafés regelmatig gebeurt. Het staat vóór “på caféer” in “arbejder ofte på caféer”. Een bruikbaar patroon is “werkwoord + ofte” om de frequentie van een handeling te beschrijven.
caféer
“Caféer” betekent cafés en verwijst hier naar de plaatsen waar de mensen vaak werken. Het staat na “på” in “arbejder ofte på caféer”. Een bruikbaar patroon is “på + plaats” om de locatie van een activiteit aan te geven.
Et
“Et” betekent een en introduceert hier één reisbeker: “Et rejsekrus”. De hoofdletter komt doordat het woord aan het begin van de zin staat. Een bruikbaar patroon is “et + zelfstandig naamwoord” bij een onbepaald voorwerp zoals “rejsekrus”.
rejsekrus
“Rejsekrus” betekent reisbeker en benoemt het voorgestelde cadeau. Het woord combineert het idee van reizen met een beker. Een bruikbaar patroon is “et rejsekrus” wanneer je een beker voor onderweg beschrijft.
kunne
“Kunne” drukt hier een mogelijkheid uit: een reisbeker zou nuttig en persoonlijk kunnen aanvoelen. Het staat vóór het werkwoord “føles”. Een bruikbaar patroon is “kunne + infinitief” om een voorstel of mogelijke uitkomst voorzichtig te formuleren.
føles
“Føles” betekent aanvoelen en beschrijft hier hoe het cadeau op iemand kan overkomen. Het staat na “kunne” in “kunne føles nyttigt”. Een bruikbaar patroon is “noget kan føles + bijvoeglijk naamwoord” om een indruk of ervaren eigenschap te beschrijven.
stadig
“Stadig” betekent nog steeds en laat zien dat het cadeau persoonlijk blijft, naast het praktische nut. Het staat vóór “personligt” in “stadig personligt”. Een bruikbaar patroon is “stadig + bijvoeglijk naamwoord” wanneer een eigenschap behouden blijft.
kan
“Kan” betekent kunnen en drukt hier uit dat de groep de mogelijkheid heeft om een kaart bij het cadeau te leggen. Het staat vóór de infinitief “lægge”. Een bruikbaar patroon is “kan + infinitief” om mogelijkheid of vermogen uit te drukken.
lægge
“Lægge” betekent hier leggen of erbij leggen en verwijst naar het toevoegen van een kaart aan het cadeau. Het is de infinitief na “kan” in “kan lægge et fælles kort ved”. Een bruikbaar patroon is “lægge noget ved” wanneer je iets naast of bij iets anders plaatst.
fælles
“Fælles” betekent gezamenlijk of gedeeld en beschrijft hier de kaart waaraan iedereen kan bijdragen. Het staat vóór “kort” in “et fælles kort”. Een bruikbaar patroon is “fælles + zelfstandig naamwoord” voor iets dat door meerdere mensen wordt gedeeld.
kort
“Kort” betekent hier kaart en verwijst naar de kaart die bij het cadeau wordt gelegd. In “et fælles kort” gaat het om een kaart voor gezamenlijke berichten. Een bruikbaar patroon is “et kort” wanneer je naar zo’n kaart verwijst.
så
“Så” betekent hier zodat en leidt het doel of gevolg van het toevoegen van de kaart in: iedereen kan een bericht schrijven. Het verbindt “Vi kan lægge...” met “alle kan skrive...”. Een bruikbaar patroon is “..., så + zin” om een doel of gevolg uit te drukken.
skrive
“Skrive” betekent schrijven en beschrijft wat iedereen op of bij de kaart kan doen. Het staat als infinitief na “kan” in “kan skrive en besked”. Een bruikbaar patroon is “skrive + object”, zoals “skrive en besked”.
besked
“Besked” betekent bericht en benoemt wat iedereen kan schrijven. Het staat als object na “skrive en”. Een bruikbaar patroon is “skrive en besked” voor het schrijven van een korte mededeling of wens.
bliver
“Bliver” verbindt de gave met de toestand “gennemtænkt” en geeft hier aan dat het cadeau als doordacht uitkomt of blijft gelden. Het staat vóór het bijvoeglijk naamwoord in “bliver gaven gennemtænkt”. Een bruikbaar patroon is “bliver + bijvoeglijk naamwoord” om een verandering of toestand te beschrijven.
gaven
“Gaven” betekent het cadeau en verwijst naar het specifieke groepscadeau uit de eerdere zinnen. Het is de bepaalde vorm van “gave”. Een bruikbaar patroon is “gaven + bijvoeglijk naamwoord” om dit cadeau verder te beschrijven.
gennemtænkt
“Gennemtænkt” betekent doordacht en beschrijft hier een cadeau waaraan zorgvuldig is gedacht. Het staat na “bliver” en geeft de gewenste indruk van het cadeau aan. Een bruikbaar patroon is “en gennemtænkt gave” wanneer je een attent gekozen cadeau beschrijft.
uden
“Uden” betekent zonder en leidt hier een handeling in die niet nodig moet zijn: de keuze niet ingewikkeld maken. Het staat in de constructie “uden at gøre”. Een bruikbaar patroon is “uden at + infinitief” voor iets dat niet gebeurt of niet nodig is.
gøre
“Gøre” betekent maken en beschrijft hier het veroorzaken van een bepaalde toestand van de keuze. In “gøre valget kompliceret” betekent het de keuze ingewikkeld maken. Een bruikbaar patroon is “gøre + object + bijvoeglijk naamwoord”.
valget
“Valget” betekent de keuze en verwijst naar de beslissing welk cadeau de groep neemt. Het is de bepaalde vorm van “valg”. In “gøre valget kompliceret” is het de keuze die ingewikkeld zou kunnen worden.
kompliceret
“Kompliceret” betekent ingewikkeld en beschrijft hier de keuze die niet onnodig moeilijk moet worden. Het staat na “gøre” in “gøre valget kompliceret”. Een bruikbaar patroon is “gøre iets kompliceret” wanneer een handeling of beslissing moeilijker wordt gemaakt.