Een conflict over een vergaderruimte oplossen | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Mødelokalet er dobbeltbooket i fælleskontorets kalender.

   De vergaderruimte staat dubbel geboekt in de agenda van het gedeelde kantoor.

   Mødelokalet

   de vergaderruimte

   dobbeltbooket

   dubbel geboekt

   fælleskontorets

   van het gedeelde kantoor

   kalender

   agenda

   Uitgebreide uitleg

   Mødelokalet betekent hier “de vergaderruimte”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van et mødelokale: mødelokale is “vergaderruimte” en de uitgang -et markeert hier bepaaldheid bij dit onzijdige zelfstandig naamwoord. Het woord møde betekent “vergadering” en lokale “ruimte”, maar samen vormt mødelokale één zelfstandig naamwoord. dobbeltbooket beschrijft de toestand van de vergaderruimte: die staat dubbel geboekt. Het is de voltooid deelwoordsvorm van dobbeltbooke, “dubbel boeken”, en wordt hier bij er adjectivisch gebruikt. Een bruikbare vormreeks is dobbeltbooke – dobbeltbookede – dobbeltbooket. Het eerste deel dobbelt- geeft aan dat dezelfde ruimte voor twee boekingen is gebruikt; het is hier geen bewering over een aantal andere ruimtes. fælleskontorets betekent “van het gedeelde kantoor”. De uitgang -s markeert de bezitsrelatie: fælleskontor is “gedeeld kantoor” en fælleskontorets kalender is letterlijk “het gedeelde kantoor zijn agenda”, natuurlijk vertaald als “de agenda van het gedeelde kantoor”. Deze uitgang drukt hier geen meervoud uit. kalender betekent “agenda” of “kalender”. In deze zin gaat het om de agenda waarin reserveringen staan. Het zelfstandig naamwoord staat na de bezitsbepaling in fælleskontorets kalender. De verbinding er dobbeltbooket geeft de actuele toestand weer: de ruimte is dubbel geboekt. i verbindt die toestand met de plaats of het systeem waarin de boeking staat, namelijk fælleskontorets kalender. Samen vormt Mødelokalet er dobbeltbooket i fælleskontorets kalender de betekenis: “De vergaderruimte staat dubbel geboekt in de agenda van het gedeelde kantoor.”

2. Hvem har mest akut brug for lokalet?

   Wie heeft de ruimte het dringendst nodig?

   Hvem

   wie

   mest akut

   het dringendst

   har … brug for

   nodig hebben

   lokalet

   de ruimte

   Uitgebreide uitleg

   Hvem betekent hier “wie” en vraagt naar de persoon of personen die iets nodig hebben. Het vraagwoord geeft op zichzelf geen aantal aan. Vergelijk hvad (“wat”) wanneer naar een zaak of handeling wordt gevraagd. mest akut betekent hier “het dringendst” of “het meest dringend”. akut wordt in deze zin adverbiaal gebruikt en beschrijft de mate van dringendheid van de behoefte. mest vormt hier de overtreffende trap: akut → mest akut. Het gaat dus om de hoogste mate van urgentie. har ... brug for is de vaste Deense constructie voor “nodig hebben”. har is de tegenwoordige tijd van have (“hebben”); deze vorm blijft in de tegenwoordige tijd gelijk bij verschillende personen. In deze zin staat mest akut tussen har en brug for, maar de constructie blijft herkenbaar. Een bruikbaar patroon is Jeg har brug for hjælp — “Ik heb hulp nodig.” lokalet betekent “de ruimte” en is het lijdend voorwerp van har brug for. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van lokale (“ruimte”, vaak een kamer of lokaal): et lokale → lokalet. De uitgang -et markeert hier bepaaldheid en enkelvoud; zij drukt niet op zichzelf een numerieke telling uit. Samen vormen de delen Hvem har mest akut brug for lokalet? de betekenis “Wie heeft de ruimte het dringendst nodig?” Hvem vraagt naar de persoon of personen, mest akut geeft de hoogste mate van dringendheid aan, har ... brug for betekent “nodig hebben” en lokalet is de bepaalde ruimte waarnaar wordt verwezen.

3. Jeg har et privat opkald med en kunde.

   Ik heb een privégesprek met een klant.

   Jeg har

   ik heb

   privat

   privé

   opkald

   gesprek

   kunde

   klant

   Uitgebreide uitleg

   Jeg har betekent hier “ik heb”. har is de tegenwoordige tijd van have; de vorm is hetzelfde bij bijvoorbeeld jeg, du en hun, terwijl het onderwerp de betekenis bepaalt. Voorbeeld: Jeg har tid. — “Ik heb tijd.” privat beschrijft hier opkald: het gesprek is privé en niet openbaar of algemeen. Het is de basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord; in deze woordgroep staat het bij een onbepaald onzijdig enkelvoud met et: et privat opkald. Voorbeeld: et privat møde — “een privévergadering.” opkald betekent hier “gesprek” in de zin van een telefoongesprek of oproep. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is opkald, dus enkelvoud en meervoud hebben hier dezelfde vorm. Het bepaalde enkelvoud is opkaldet — “het gesprek”. kunde betekent “klant”. Het is een zelfstandig naamwoord; en kunde is “een klant” en kunden is “de klant”. Het meervoud is kunder — “klanten”. De combinatie med en kunde betekent “met een klant”. Het voorzetsel med verbindt de gesprekspartner aan opkald; en markeert hier een onbepaalde klant, zonder op zichzelf een specifieke hoeveelheid uit te drukken. Samen bestaat de zin uit Jeg har + et privat opkald + med en kunde: “Ik heb een privégesprek met een klant.” De tegenwoordige tijd van har presenteert dit als de huidige situatie.

4. Men en anden har booket lokalet til at arbejde alene.

   Maar iemand anders heeft de ruimte geboekt om alleen te werken.

   Men

   maar

   en anden

   iemand anders

   booket

   geboekt

   lokalet

   de ruimte

   arbejde

   werken

   alene

   alleen

   Uitgebreide uitleg

   Men betekent hier “maar” en markeert een tegenstelling met wat eraan voorafgaat. Het is een voegwoord en staat aan het begin van deze zin. en anden betekent hier “iemand anders”. anden is de vorm die met het gemeenschappelijke geslacht wordt gebruikt na en; bij een onzijdig zelfstandig naamwoord staat andet, bijvoorbeeld et andet lokale = “een andere ruimte”. In deze uitdrukking verwijst en anden naar een andere persoon zonder diens naam te noemen. booket betekent hier “geboekt”. Het hoort bij het werkwoord at booke (“boeken”). Deze vorm is het voltooid deelwoord; samen met har vormt het de voltooide tijd: har booket = “heeft geboekt”. Bijvoorbeeld: Hun har booket et bord. = “Zij heeft een tafel geboekt.” lokalet betekent “de ruimte”. Het zelfstandig naamwoord is et lokale; lokalet is daarvan de bepaalde enkelvoudsvorm. Hier gaat het, volgens de vaste vertaling, om de ruimte die geboekt is. Bijvoorbeeld: Lokalet er ledigt. = “De ruimte is vrij.” til at arbejde geeft het doel aan: “om te werken”. arbejde is de infinitief van at arbejde (“werken”). In deze constructie maakt til at duidelijk waarvoor de ruimte geboekt is. Bijvoorbeeld: Hun bruger lokalet til at arbejde. = “Zij gebruikt de ruimte om te werken.” alene betekent “alleen”. Hier beschrijft het bijwoord de omstandigheid van het werken: de persoon werkt alleen. Het is niet hetzelfde als ensom, dat eerder “eenzaam” betekent. Samen bestaat de zin uit Men (“maar”), en anden (“iemand anders”), har booket lokalet (“heeft de ruimte geboekt”) en til at arbejde alene (“om alleen te werken”). De volledige betekenis is: “Maar iemand anders heeft de ruimte geboekt om alleen te werken.”

5. Spørg så, om personen kan lade dig bruge det et øjeblik.

   Vraag dan of die persoon je de ruimte even kan laten gebruiken.

   Spørg

   vraag

   så

   dan

   om

   of

   personen

   de persoon

   kan

   kan

   lade

   laten

   dig

   je

   bruge

   gebruiken

   det

   de ruimte

   et øjeblik

   even

   Uitgebreide uitleg

   Spørg is de gebiedende wijs van spørge (“vragen”): spørg! = “vraag!”. De gebiedende wijs gebruikt hier geen zichtbaar onderwerp. Voorbeeld: Spørg læreren. — “Vraag het de leraar.” så betekent hier “dan” en verbindt de opdracht met de volgende stap: “vraag dan …”. om leidt hier een indirecte ja/nee-vraag in. Het betekent in deze constructie “of”, niet “over”. Patroon: spørg, om ... — “vraag of …”. Bijvoorbeeld: Spørg, om hun kommer. — “Vraag of ze komt.” personen is de bepaalde vorm van person (“persoon”): en person = “een persoon”, personen = “de persoon”. De vertaling identificeert deze persoon als degene aan wie gevraagd moet worden. kan is de tegenwoordige vorm van kunne en drukt hier mogelijkheid of toestemming uit: “kan/mag”. Na een modaal werkwoord staat het volgende werkwoord in de infinitief zonder at, zoals in kan bruge (“kan gebruiken”). kan zelf verandert niet voor persoon of getal. lade betekent hier “laten/toestaan”. In lade + persoon + infinitief laat de genoemde persoon iemand iets doen: lade dig bruge = “jou laten gebruiken”. Dit is een andere constructie dan alleen bruge: Hun lader mig gå. — “Ze laat me gaan.” dig is de objectsvorm van du (“jij/je”). In deze zin is dig degene die toestemming krijgt om iets te gebruiken. Vergelijk: Du ser mig. — “Jij ziet mij”; du is onderwerp, mig is object. bruge is de infinitief van bruge (“gebruiken”). Het staat na lade dig, omdat dig de uitvoerder is van deze tweede handeling: letterlijk wordt bedoeld dat de persoon jou iets laat gebruiken. det is een onzijdig enkelvoudig voornaamwoord. In deze vaste vertaling verwijst het naar de ruimte, dus naar het lokaal/de ruimte die gebruikt moet worden. Het voornaamwoord zelf draagt niet de betekenis “ruimte” in alle contexten; die referentie volgt hier uit de vaste vertaling. Voorbeeld: Jeg bruger det. — “Ik gebruik het.” et øjeblik betekent hier idiomatisch “even” of “een moment”. øjeblik is een onzijdig zelfstandig naamwoord: et øjeblik. In deze zin geeft de woordgroep de korte duur van het gebruik aan; et stelt hier niet noodzakelijk een exact geteld moment voor. Samen vormt Spørg så de opdracht “Vraag dan”. om personen kan lade dig bruge det et øjeblik is de indirecte vraag “of de persoon je de ruimte even kan laten gebruiken”. De structuur is: spørg, om + onderwerp personen + mogelijkheid/toestemming kan + lade + ontvanger dig + handeling bruge + voorwerp det + tijdsduur et øjeblik. De volledige betekenis is daarom: “Vraag dan of die persoon je de ruimte even kan laten gebruiken.”

6. Jeg vil ikke lyde, som om min opgave er vigtigere.

   Ik wil niet klinken alsof mijn taak belangrijker is.

   Jeg vil

   ik wil

   ikke

   niet

   lyde

   klinken

   som om

   alsof

   min

   mijn

   opgave

   taak

   er

   is

   vigtigere

   belangrijker

   Uitgebreide uitleg

   Jeg vil betekent hier “ik wil”. vil is de tegenwoordige vorm van ville; met een daaropvolgend werkwoord vormt het een wens of bedoeling: Jeg vil lære = “Ik wil leren”. Het onderwerp is Jeg (“ik”), de eerste persoon enkelvoud. ikke betekent “niet” en ontkent hier de bedoeling die met Jeg vil wordt uitgedrukt. In het Deens staat ikke in deze hoofdzin vóór het werkwoord in het infinitiefgedeelte: Jeg vil ikke .... lyde betekent hier “klinken” of “overkomen”. Het is de infinitief; na het modale werkwoord vil staat het volgende werkwoord in deze vorm. Vergelijk: Det kan lyde mærkeligt = “Dat kan vreemd klinken”. som om leidt een vergelijking met een veronderstelde indruk in: “alsof”. Het is een vaste, bruikbare constructie: Det lyder, som om han er træt = “Het klinkt alsof hij moe is”. In deze zin beschrijft de bijzin niet een letterlijk geluid, maar hoe de spreker zou kunnen overkomen. min betekent “mijn” en staat bij een zelfstandig naamwoord. Deze vorm hoort bij een bezitter in de eerste persoon enkelvoud; het geslacht en getal van het bezeten woord bepalen in het Deens wel welke bezittelijke vorm nodig is, bijvoorbeeld mit of mine in andere combinaties. opgave betekent hier “taak” of “opdracht”. Het is een zelfstandig naamwoord. In min opgave geeft min aan dat de taak aan de spreker toebehoort; de zin zegt niet hoeveel taken er zijn. er betekent hier “is”. Het is de tegenwoordige tijd van være (“zijn”): jeg er, du er, det er. Deze vorm verandert in het Deens niet naar persoon zoals Nederlandse vormen als “ben” en “bent”. vigtigere betekent “belangrijker”. Het is de vergrotende trap van vigtig (“belangrijk”): vigtig → vigtigere → vigtigst (“belangrijkst”). De vergelijking zelf staat hier in de bijzin; waarmee de taak precies wordt vergeleken, wordt niet in deze zin genoemd. Samen vormt Jeg vil ikke lyde de bedoeling “ik wil niet klinken”, en som om min opgave er vigtigere specificeert de ongewenste indruk: “alsof mijn taak belangrijker is”. De volledige betekenis is dus: “Ik wil niet klinken alsof mijn taak belangrijker is.”

7. Foreslå et kompromis, for eksempel at bruge lokalet til opkaldet og gå lige bagefter.

   Bied een compromis aan, bijvoorbeeld door de ruimte voor het gesprek te gebruiken en meteen daarna weg te gaan.

   Foreslå

   stel voor

   kompromis

   compromis

   for eksempel

   bijvoorbeeld

   at bruge

   gebruiken

   lokalet

   de ruimte

   opkaldet

   het gesprek

   gå

   gaan

   lige bagefter

   meteen daarna

   Uitgebreide uitleg

   Foreslå staat hier aan het begin als gebiedende wijs: “stel voor”. Het komt van foreslå; in een gewone mededeling zie je bijvoorbeeld hun foreslår (“zij stellen voor”). De Deense gebiedende wijs markeert hier geen persoon of aantal van de aangesprokene met een aparte vorm. kompromis betekent hier “compromis”. Het is een onzijdig zelfstandig naamwoord: et kompromis. Het onbepaalde lidwoord introduceert hier een compromis, zonder op zichzelf een exact aantal te benadrukken. Voorbeeld: Vi finder et kompromis. — “We vinden een compromis.” for eksempel betekent “bijvoorbeeld” en leidt hier een concrete uitwerking van het voorgestelde compromis in. at bruge bestaat uit het infinitiefmerkteken at en bruge, “gebruiken”. bruge is de infinitief; na at staat dus de infinitiefvorm. Voorbeeld: Det er praktisk at bruge rummet. — “Het is praktisch om de ruimte te gebruiken.” lokalet is de bepaalde enkelvoudsvorm van et lokale, “ruimte” of “lokaal”: et lokale → lokalet. De uitgang -et markeert hier de bepaalde vorm, dus “de ruimte”. opkaldet is de bepaalde enkelvoudsvorm van et opkald, “telefoongesprek” of “oproep”: et opkald → opkaldet. In deze zin gaat het, overeenkomstig de vertaling, om het gesprek waarvoor de ruimte wordt gebruikt. gå betekent hier “gaan” of, in deze context, “weggaan”. Het is de infinitiefvorm. Voorbeeld: Jeg må gå nu. — “Ik moet nu weg.” De betekenis “weggaan” komt hier uit de combinatie met de tijdsbepaling en de vaste vertaling, niet uit een andere vorm van het werkwoord. lige bagefter betekent “meteen daarna”. bagefter verwijst naar een moment na de eerder genoemde handeling; lige versterkt de nabijheid in de tijd. Voorbeeld: Vi taler sammen og går lige bagefter. — “We praten samen en gaan meteen daarna weg.” Samen vormt Foreslå et kompromis een directe aansporing om een compromis voor te stellen. for eksempel introduceert het voorbeeld: at bruge lokalet til opkaldet betekent “de ruimte voor het gesprek gebruiken”. Daarna verbindt og de tweede infinitief gå met de eerste; het infinitiefmerkteken at hoeft niet opnieuw te worden herhaald. lige bagefter bepaalt wanneer het weggaan plaatsvindt. Het geheel betekent: “Bied een compromis aan, bijvoorbeeld door de ruimte voor het gesprek te gebruiken en meteen daarna weg te gaan.”

8. Det virker rimeligt. Jeg kan også hjælpe personen med at finde en anden arbejdsplads.

   Dat lijkt eerlijk. Ik kan die persoon ook helpen een andere werkplek te vinden.

   Det

   dat/het

   virker

   lijkt

   rimeligt

   redelijk; eerlijk

   Jeg kan

   ik kan

   også

   ook

   hjælpe

   helpen

   personen

   de persoon

   med at

   om te

   finde

   vinden

   anden

   andere

   arbejdsplads

   werkplek

   Uitgebreide uitleg

   Det staat hier als onderwerp bij virker: “dat/het”. In deze zin verwijst het niet naar een expliciet genoemd zelfstandig naamwoord; samen met virker rimeligt vormt het de beoordeling “dat lijkt redelijk/eerlijk”. virker is de tegenwoordige tijd van virke (“lijken”, en in andere contexten ook “werken/functioneren”). Voor een beoordeling is Det virker + bijvoeglijk naamwoord een bruikbaar patroon. Voorbeeld: Det virker svært. — “Dat lijkt moeilijk.” rimeligt betekent hier “redelijk” of, gezien de vaste vertaling, “eerlijk”. Het is de vorm van rimelig die bij det staat: rimelig (enkelvoud, niet-onzijdig), rimeligt (onzijdig enkelvoud) en rimelige (meervoud of bepaalde vorm). Het woord drukt hier een beoordeling uit, niet een hoeveelheid. Jeg kan betekent “ik kan”. kan is de tegenwoordige tijd van kunne en drukt hier mogelijkheid of bekwaamheid uit. Het hulpwerkwoord staat vóór de infinitief: Jeg kan hjælpe. — “Ik kan helpen.” også betekent “ook”. Het voegt deze mogelijkheid toe aan wat al in de context genoemd is. De plaats van også kan in andere zinnen variëren, maar hier staat het vóór het werkwoordelijke deel hjælpe personen. hjælpe is de infinitief van hjælpe, “helpen”. Na kan blijft het werkwoord in de infinitief: kan hjælpe, niet een vervoegde vorm. De constructie kan hjælpe nogen betekent “iemand kunnen helpen”. personen betekent “de persoon”. Dit is de bepaalde enkelvoudsvorm van person: en person — “een persoon”, personen — “de persoon”. De vaste vertaling identificeert deze persoon als degene die geholpen wordt; de vorm zelf geeft vooral bepaaldheid en enkelvoud aan. med at leidt hier samen met finde een doel- of activiteitenconstructie in: hjælpe personen med at finde ... — “de persoon helpen om ... te vinden”. med is letterlijk “met”, maar in dit patroon hoort het bij at plus de infinitief. Het volgende werkwoord blijft infinitief: med at finde. finde is de infinitief van finde, “vinden”. In deze zin is het doel van de hulp dat de persoon een andere werkplek vindt. Voorbeeld: Hun prøver at finde en løsning. — “Zij probeert een oplossing te vinden.” anden betekent hier “andere” en staat bij arbejdsplads. De vorm is enkelvoud onbepaald; in andere combinaties komen bijvoorbeeld andet en andre voor, afhankelijk van het zelfstandig naamwoord en het getal. Voorbeeld: en anden mulighed — “een andere mogelijkheid”. arbejdsplads betekent “werkplek”. Het is een samenstelling van arbejde (“werk”) en plads (“plaats”), maar als geheel verwijst het naar de plaats waar iemand werkt. In en anden arbejdsplads staat en bij het enkelvoudige zelfstandige naamwoord; anden beschrijft dat de werkplek niet dezelfde is als de eerder bedoelde werkplek. Samen betekent Det virker rimeligt “Dat lijkt redelijk/eerlijk”. Daarna geeft Jeg kan også hjælpe personen med at finde en anden arbejdsplads een aanvullende mogelijkheid: “Ik kan die persoon ook helpen een andere werkplek te vinden.” De volledige zin behoudt dus de beoordeling en voegt de mogelijkheid tot hulp bij het vinden van een andere werkplek toe.

9. Det viser, at du også respekterer personens reservation.

   Daarmee laat je zien dat je ook respect hebt voor de reservering van die persoon.

   Det

   daarmee; dat

   viser

   laten zien

   også

   ook

   respekterer

   respecteren

   personens

   van die persoon

   reservation

   reservering

   Uitgebreide uitleg

   Det maakt hier van iets eerder genoemds of van een voorafgaande omstandigheid het vertrekpunt van de bewering. In de vaste vertaling wordt dat functioneel weergegeven als daarmee; het concrete antecedent wordt niet nader benoemd. Det is de onzijdige enkelvoudsvorm van dit voornaamwoord. Voorbeeld: Det viser, at hun forstår det. — Het laat zien dat zij het begrijpt. viser is de tegenwoordige tijd van vise (laten zien, tonen). De vorm betekent hier dat iets als aanwijzing dient voor de inhoud van de bijzin. In het Deens verandert de tegenwoordige tijd van dit werkwoord niet volgens persoon of getal: jeg viser, du viser, de viser. Voorbeeld: Tegnet viser, at døren er åben. — Het teken laat zien dat de deur open is. også betekent ook. Het voegt deze bewering toe aan iets anders dat al geldt. Hier hoort het bij het respecteren: je respecteert de reservering eveneens. De plaats van også kan in andere zinnen mede bepalen welk deel wordt benadrukt. respekterer is de tegenwoordige tijd van respektere (respecteren). Du respekterer betekent hier dat jij respect toont; respekterer krijgt in het Deens geen andere persoonsuitgang bij bijvoorbeeld jeg of de. Voorbeeld: Du respekterer hendes valg. — Je respecteert haar keuze. personens betekent van die persoon. De uitgang -s drukt bezit of verbondenheid uit: person is de onbepaalde vorm, personen de bepaalde vorm en personens de bezittelijke vorm. Het is dus een vorm van person, niet van reservation. Voorbeeld: personens navn — de naam van die persoon. reservation is hier het zelfstandig naamwoord reservering. Na een bezittelijke bepaling staat het zelfstandig naamwoord in het Deens zonder een afzonderlijk bepaald lidwoord: personens reservation betekent de reservering van die persoon. In deze zin is reservation enkelvoud. Samen vormt Det viser, at ... de betekenis Daarmee laat je zien dat .... In de bijzin is du degene die respecteert, også de toevoeging ook, en personens reservation datgene wat wordt gerespecteerd. De volledige betekenis is: Daarmee laat je zien dat je ook respect hebt voor de reservering van die persoon.

10. Jeg kan sende personen en besked nu og forklare situationen.

    Ik kan die persoon nu een bericht sturen en de situatie uitleggen.

    Jeg kan

    ik kan

    sende

    sturen

    personen

    die persoon

    en besked

    een bericht

    nu

    nu

    forklare

    uitleggen

    situationen

    de situatie

    Uitgebreide uitleg

    Jeg kan betekent hier “ik kan”. kan is de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord kunne. Na kan staat het volgende werkwoord in de infinitief, zonder extra infinitiefmarkeerder: Jeg kan sende = “Ik kan sturen”. sende betekent hier “sturen”. De vorm is de infinitief; die volgt na kan. Een bruikbaar patroon is kan + infinitief: Jeg kan hjælpe. = “Ik kan helpen.” personen betekent “de persoon”. Het zelfstandig naamwoord is person; personen is de bepaalde enkelvoudsvorm, dus “de persoon”, niet een onbepaalde persoon. De uitgang hoort bij person, niet bij een bijvoeglijk naamwoord. en besked betekent “een bericht”. besked is een zelfstandig naamwoord; en is hier het onbepaalde lidwoord dat bij dit woord hoort. De combinatie introduceert een bericht zonder het als een bepaald, al geïdentificeerd bericht te markeren. De bepaalde vorm is beskeden = “het bericht”. nu betekent “nu” en geeft het tijdstip aan waarop de beschreven handelingen kunnen plaatsvinden. forklare betekent hier “uitleggen”. Ook dit is een infinitief na kan. Het wordt met og (“en”) naast sende geplaatst: één modaal werkwoord, kan, geldt voor beide infinitieven: kan sende ... og forklare .... situationen betekent “de situatie”. Het grondwoord is situation; situationen is de bepaalde enkelvoudsvorm, dus “de situatie”. De vorm markeert bepaaldheid, niet een meervoud. De volledige opbouw is Jeg kan + sende personen en besked + nu + og forklare situationen. Samen betekent dit: “Ik kan die persoon nu een bericht sturen en de situatie uitleggen.” Dezelfde persoon is de ontvanger van het bericht, terwijl de spreker beide handelingen als mogelijk voorstelt; nu hoort bij het voorgestelde moment van die handelingen.

11. Hold beskeden kort, og foreslå det kompromis.

    Houd het bericht kort en stel dat compromis voor.

    Hold

    houd

    beskeden

    het bericht

    kort

    kort

    foreslå

    voorstellen

    det

    dat

    kompromis

    compromis

    Uitgebreide uitleg

    Hold is hier de gebiedende wijs van holde (“houden”). De stam is hold, en die stam wordt hier als imperatief gebruikt; de infinitief is holde, niet hold. In deze zin betekent het “houd”. Voorbeeld: Hold døren åben. — “Houd de deur open.” beskeden betekent hier “het bericht”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van besked: en besked — “een bericht”, beskeden — “het bericht”. De uitgang -en markeert bij dit woord bepaaldheid; het is geen meervoudsvorm. In deze zin is beskeden het object van hold. Voorbeeld: Jeg læser beskeden. — “Ik lees het bericht.” kort betekent “kort”. Hier beschrijft het de toestand of eigenschap waarin het bericht gehouden moet worden: “houd het bericht kort”. Het is een bijvoeglijk naamwoord; in deze positie krijgt het geen extra uitgang. Voorbeeld: Gør svaret kort. — “Maak het antwoord kort.” foreslå betekent “voorstellen”. Hier is het de gebiedende wijs: “stel voor”. Deze vorm is gelijk aan de infinitiefvorm zonder at; de infinitief kan voorkomen als at foreslå — “voorstellen”. Voorbeeld: Foreslå en løsning. — “Stel een oplossing voor.” det betekent hier “dat”. Samen met kompromis wijst het op een specifiek compromis: det kompromis — “dat compromis”. Het is hier een aanwijzend woord bij een onzijdig enkelvoudig zelfstandig naamwoord; de precieze referent wordt door de vaste vertaling ondersteund. kompromis betekent “compromis”. Het is een onzijdig zelfstandig naamwoord: et kompromis — “een compromis”. De bepaalde vorm zonder aanwijzend woord is kompromiset — “het compromis”. Voorbeeld: Vi fandt et kompromis. — “We vonden een compromis.” De eerste opdracht bestaat uit Hold beskeden kort: de gebiedende wijs hold + het object beskeden + de eigenschap kort. Dat betekent “Houd het bericht kort”. Og verbindt deze opdracht met de tweede. Foreslå det kompromis betekent “stel dat compromis voor”: foreslå is de tweede gebiedende wijs en det kompromis is het aangewezen compromis. Samen betekent de hele uiting: “Houd het bericht kort en stel dat compromis voor.”