Mødelokalet
‘Mødelokalet’ betekent hier de vergaderruimte. Het is de bepaalde vorm van mødelokale en verwijst naar de specifieke ruimte in het kantoor. Je gebruikt deze vorm wanneer de gesprekspartners weten over welke ruimte het gaat.
er
‘er’ is hier het werkwoord dat zegt dat de vergaderruimte zich in een bepaalde toestand bevindt. In ‘Mødelokalet er dobbeltbooket’ staat het tussen het onderwerp en de beschrijving. Een gebruikelijk patroon is ‘iets er ...’.
dobbeltbooket
‘dobbeltbooket’ beschrijft hier dat de ruimte twee keer geboekt is. Het staat na ‘er’ en geeft de toestand van het lokaal aan. Je kunt ‘er dobbeltbooket’ gebruiken wanneer twee reserveringen elkaar overlappen.
i
‘i’ betekent hier ‘in’ en geeft aan waar de dubbele boeking zichtbaar is: in de kalender. In ‘i fælleskontorets kalender’ verbindt het de plaats met de kalender. Je gebruikt ‘i’ vaak voor een ruimte, systeem of document waarin iets staat.
fælleskontorets
‘fælleskontorets’ betekent ‘van het gedeelde kantoor’ en bepaalt van wie de kalender is. De uitgang -s geeft hier bezit of verbondenheid aan. In ‘fælleskontorets kalender’ staat het bezittelijke woord vóór het zelfstandig naamwoord.
kalender
‘kalender’ betekent hier de kalender waarin de reserveringen van het gedeelde kantoor staan. In ‘fælleskontorets kalender’ is het het document of systeem waarin de boeking wordt bekeken. Deze combinatie is bruikbaar wanneer je naar een gedeelde planning verwijst.
Hvem
‘Hvem’ betekent ‘wie’ en vraagt naar een persoon. In ‘Hvem har mest akut brug for lokalet?’ is het de persoon die het lokaal het dringendst nodig heeft. Je gebruikt ‘Hvem’ aan het begin van een vraag over iemand.
har
‘har’ betekent hier ‘heeft’ in de vaste uitdrukking ‘har ... brug for’. Samen met ‘brug for’ drukt het uit dat iemand iets nodig heeft; ‘har’ alleen betekent hier niet ‘nodig hebben’. Je gebruikt het ook in ‘Jeg har et privat opkald’ om bezit of een situatie aan te geven.
mest
‘mest’ betekent hier ‘het meest’ en versterkt ‘akut’: iemand heeft het meest dringende behoefte. In ‘mest akut’ geeft het de hoogste graad van dringendheid aan. Een gebruikelijk patroon is ‘mest’ vóór een beschrijving wanneer iets de hoogste graad heeft.
akut
‘akut’ betekent hier dringend of onmiddellijk nodig. In ‘mest akut brug for’ beschrijft het hoe dringend de behoefte is. Je gebruikt het bijvoorbeeld bij een behoefte of probleem dat niet lang kan wachten.
brug for
‘brug for’ is hier de volledige uitdrukking voor ‘nodig hebben’, zoals in ‘har mest akut brug for lokalet’. ‘Brug’ maakt deel uit van deze vaste combinatie en ‘for’ leidt aan wat nodig is; samen vormen ze de betekenis. Een bruikbaar patroon is ‘har brug for + iets’, bijvoorbeeld in een nieuw voorbeeld: ‘Jeg har brug for hjælp’.
lokalet
‘lokalet’ betekent hier de ruimte of het lokaal waarover de reservering gaat. Het is de bepaalde vorm van lokaal en staat als datgene wat nodig is in ‘brug for lokalet’. In ‘bruge lokalet’ verwijst dezelfde ruimte naar het object van het gebruiken.
Jeg
‘Jeg’ betekent ‘ik’ en is hier degene die de privéoproep heeft en een oplossing voorstelt. In ‘Jeg har et privat opkald’ staat het aan het begin van de zin als onderwerp. Je gebruikt ‘Jeg’ wanneer je over jezelf spreekt.
et
‘et’ is hier het onbepaalde lidwoord bij ‘opkald’ en betekent ‘een’. Het staat vóór ‘privat opkald’ om één niet nader bepaald gesprek te noemen. Je gebruikt ‘et’ vóór een zelfstandig naamwoord dat dit type lidwoord nodig heeft.
privat
‘privat’ betekent hier privé en beschrijft het soort telefoongesprek. In ‘et privat opkald’ staat het tussen het lidwoord en het zelfstandig naamwoord. Je gebruikt het om aan te geven dat iets persoonlijk of niet-openbaar is.
opkald
‘opkald’ betekent hier een telefoongesprek of oproep met een klant. In ‘et privat opkald’ noemt het een nog niet eerder gespecificeerd gesprek. De bepaalde vorm ‘opkaldet’ wordt later gebruikt wanneer naar dit specifieke gesprek wordt verwezen.
med
‘med’ betekent hier ‘met’ en verbindt het gesprek met de klant. In ‘opkald med en kunde’ geeft het aan met wie het gesprek plaatsvindt. Je gebruikt ‘med’ vaak voor de persoon die aan een gesprek of activiteit deelneemt.
en
‘en’ is hier het onbepaalde lidwoord bij ‘kunde’ en betekent ‘een’. In ‘med en kunde’ introduceert het één klant die nog niet verder gespecificeerd is. Je gebruikt deze vorm vóór een zelfstandig naamwoord dat dit type lidwoord nodig heeft.
kunde
‘kunde’ betekent hier klant, de persoon met wie het privégesprek plaatsvindt. In ‘en kunde’ wordt die klant als nieuwe informatie genoemd. Je kunt dezelfde combinatie gebruiken wanneer je een gesprek of afspraak met een klant beschrijft.
Men
‘Men’ betekent ‘maar’ en introduceert hier een tegenstelling met de eigen privéoproep. In ‘Men en anden har booket lokalet’ wordt verteld dat iemand anders al een reservering heeft. Je gebruikt ‘Men’ om een tegengesteld of beperkend punt toe te voegen.
anden
‘anden’ betekent hier ‘ander’ in de combinatie ‘en anden’: iemand anders dan de spreker. Het bepaalt welke persoon het lokaal heeft geboekt. Je gebruikt ‘en anden’ om naar een andere persoon of mogelijkheid te verwijzen.
booket
‘booket’ betekent hier geboekt of gereserveerd. In ‘har booket lokalet’ geeft het aan dat iemand de reservering voor het lokaal heeft gemaakt. Een bruikbaar patroon is ‘har booket + object’, wanneer je zegt wat iemand heeft gereserveerd.
til
‘til’ betekent hier ‘voor’ en geeft het doel van de boeking aan in ‘til at arbejde alene’. Het verbindt de reservering met de activiteit waarvoor het lokaal bedoeld is. De combinatie ‘til at + werkwoord’ kan een doel of bestemming van een activiteit aangeven.
at
‘at’ markeert hier het werkwoord in de constructie ‘at arbejde’. Samen met ‘til’ vormt het ‘til at arbejde’, met de betekenis ‘om te werken’. Je gebruikt ‘at’ vóór dit type werkwoordsvorm in een infinitiefconstructie.
arbejde
‘arbejde’ betekent hier werken en beschrijft de activiteit waarvoor de andere persoon het lokaal heeft geboekt. In ‘at arbejde alene’ staat het na ‘at’. Je kunt ‘arbejde’ gebruiken voor werk dat iemand uitvoert, alleen of samen met anderen.
alene
‘alene’ betekent hier alleen, zonder andere aanwezigen. In ‘arbejde alene’ beschrijft het hoe de andere persoon het lokaal wil gebruiken. Je gebruikt het wanneer je wilt aangeven dat iemand iets zonder anderen doet.
Spørg
‘Spørg’ betekent ‘vraag’ en is hier een directe aansporing om informatie te vragen. In ‘Spørg så, om personen ...’ wordt aangegeven wat de volgende stap is. De grondvorm is spørge; deze vorm gebruik je wanneer je iemand rechtstreeks een vraag laat stellen.
så
‘så’ betekent hier ‘dan’ en verbindt de eerdere beoordeling met de voorgestelde volgende stap. In ‘Spørg så’ betekent het dat je daarna moet vragen. Je gebruikt ‘så’ vaak om een gevolg of volgende handeling aan te geven.
om
‘om’ betekent hier ‘of’ en leidt de indirecte vraag in ‘om personen kan lade dig bruge det’ in. Het gaat niet om een plaats of tijd, maar om de inhoud van wat je moet vragen. Een bruikbaar patroon is ‘spørg ... om + zin’.
personen
‘personen’ betekent hier de persoon die het lokaal voor solo werk heeft geboekt. De vorm verwijst naar die specifieke persoon die al uit de context bekend is. In ‘personen kan lade dig bruge det’ is deze persoon degene die toestemming kan geven.
kan
‘kan’ betekent hier ‘kan’ of ‘in staat zijn’ en geeft de mogelijkheid aan dat de persoon je het lokaal laat gebruiken. Het staat vóór de infinitief ‘lade’. Een gebruikelijk patroon is ‘kan + werkwoord’, bijvoorbeeld in een vraag naar wat iemand kan doen.
lade
‘lade’ betekent hier iemand iets laten of toestaan. In ‘lade dig bruge det’ geeft het aan dat de persoon jou toestaat het lokaal te gebruiken. Een bruikbaar patroon is ‘lade + persoon + werkwoord’.
dig
‘dig’ betekent hier ‘jou’ en verwijst naar de persoon die het lokaal kort wil gebruiken. In ‘lade dig bruge det’ is ‘dig’ degene die de toegestane handeling uitvoert. Je gebruikt deze vorm wanneer ‘jou’ het object van een werkwoord is.
bruge
‘bruge’ betekent hier gebruiken en verwijst naar het tijdelijk gebruiken van het lokaal. In ‘lade dig bruge det’ staat het na ‘lade’ en beschrijft het de toegestane handeling. Een gebruikelijk patroon is ‘bruge + object’, zoals ‘bruge lokalet’.
det
‘det’ verwijst in ‘bruge det’ naar het lokaal dat tijdelijk gebruikt zou worden. In ‘Det virker rimeligt’ verwijst de hoofdlettervorm naar het voorgestelde compromis of de hele oplossing, en in ‘det kompromis’ wijst het naar dat specifieke compromis. De betekenis hangt hier dus af van het zelfstandig naamwoord of de eerdere situatie waarnaar ‘det’ verwijst.
et øjeblik
‘et øjeblik’ betekent hier ‘een moment’ en geeft aan dat het gebruik van het lokaal kort zal duren. ‘Et’ is het onbepaalde lidwoord en ‘øjeblik’ betekent moment; samen vormen ze de volledige tijdsaanduiding. Je kunt ‘et øjeblik’ gebruiken om een korte duur aan te geven.
vil
‘vil’ betekent hier ‘wil’ en drukt de bedoeling van de spreker uit. In ‘Jeg vil ikke lyde’ staat het vóór de werkwoordsvorm ‘lyde’. Een gebruikelijk patroon is ‘vil ikke + werkwoord’ om te zeggen dat je iets niet wilt doen of lijken.
ikke
‘ikke’ betekent ‘niet’ en ontkent hier de bedoeling om op een bepaalde manier te klinken. In ‘vil ikke lyde’ maakt het de wens negatief. Je gebruikt ‘ikke’ om een werkwoord of uitspraak te ontkennen.
lyde
‘lyde’ betekent hier klinken of overkomen. In ‘lyde, som om min opgave er vigtigere’ gaat het om de indruk die de spreker bij de ander kan wekken. Je gebruikt ‘lyde som om’ wanneer iets een bepaalde indruk lijkt te geven.
som om
‘som om’ betekent hier ‘alsof’ en leidt een veronderstelde indruk of situatie in. ‘Som’ draagt het vergelijkende element bij en ‘om’ leidt de daaropvolgende situatie in; samen vormen ze deze constructie. Een bruikbaar patroon is ‘lyde, som om + zin’.
min
‘min’ betekent ‘mijn’ en geeft aan dat de taak van de spreker is. In ‘min opgave’ staat het vóór het zelfstandig naamwoord dat wordt beschreven. Je gebruikt ‘min’ om bezit of verbondenheid met jezelf aan te geven.
opgave
‘opgave’ betekent hier taak, namelijk de taak waarvoor de spreker het lokaal nodig heeft. In ‘min opgave er vigtigere’ is het de taak die als belangrijker wordt voorgesteld. Je kunt ‘opgave’ gebruiken voor een werktaak of opdracht.
vigtigere
‘vigtigere’ betekent hier belangrijker en vergelijkt de taak met iets anders. In ‘min opgave er vigtigere’ wil de spreker niet de indruk wekken dat haar taak voorrang heeft. Een gebruikelijk patroon is ‘vigtigere end + vergelijking’; dat is een nieuw voorbeeld en staat niet letterlijk in de dialoog.
Foreslå
‘Foreslå’ betekent ‘stel voor’ en is hier een directe aansporing om een compromis aan te bieden. In ‘Foreslå et kompromis’ noemt het meteen wat er moet worden voorgesteld. De grondvorm is foreslå; deze vorm gebruik je wanneer je iemand rechtstreeks een voorstel laat doen.
et kompromis
‘et kompromis’ betekent een compromis, dus een oplossing waarbij beide partijen rekening met elkaar houden. ‘Et’ is het lidwoord en ‘kompromis’ is het zelfstandig naamwoord; samen vormen ze de volledige uitdrukking. In ‘Foreslå et kompromis’ is het datgene wat iemand moet voorstellen.
for eksempel
‘for eksempel’ betekent ‘bijvoorbeeld’ en introduceert hier een concrete invulling van het compromis. ‘For’ en ‘eksempel’ vormen samen deze vaste uitdrukking; de betekenis komt uit de combinatie. Je gebruikt ‘for eksempel’ vóór een voorbeeld of voorstel, zoals in ‘for eksempel at bruge lokalet’.
opkaldet
‘opkaldet’ betekent hier het specifieke gesprek waar de spreker ruimte voor nodig heeft. Het is de bepaalde vorm van opkald en staat in ‘til opkaldet’. Je gebruikt deze vorm wanneer het gesprek al uit de context bekend is.
gå
‘gå’ betekent hier weggaan, namelijk het lokaal verlaten na het gesprek. In ‘gå lige bagefter’ beschrijft het de handeling die direct na het telefoongesprek plaatsvindt. Je kunt ‘gå’ gebruiken om vertrek of het verlaten van een plaats aan te geven.
lige
‘lige’ betekent hier ‘direct’ of ‘meteen’ en versterkt de tijdsaanduiding ‘bagefter’. In ‘lige bagefter’ laat het zien dat er geen onnodige pauze tussen beide handelingen zit. Je gebruikt deze combinatie om een onmiddellijke volgorde aan te geven.
bagefter
‘bagefter’ betekent ‘erna’ of ‘daarna’ en verwijst hier naar de tijd na het gesprek. In ‘gå lige bagefter’ bepaalt het wanneer de spreker vertrekt. Je gebruikt ‘bagefter’ om naar een latere handeling in een reeks te verwijzen.
virker
‘virker’ betekent hier ‘lijkt’ of ‘komt over als’ in ‘Det virker rimeligt’. Het beschrijft de indruk dat het voorgestelde compromis eerlijk is. Een bruikbaar patroon is ‘Det virker + beschrijving’ wanneer je een beoordeling voorzichtig formuleert.
rimeligt
‘rimeligt’ betekent hier redelijk of eerlijk en beoordeelt het compromis positief. In ‘Det virker rimeligt’ beschrijft het hoe de voorgestelde oplossing overkomt. Je kunt ‘rimeligt’ gebruiken wanneer een voorstel of verdeling billijk lijkt.
også
‘også’ betekent ‘ook’ en voegt een extra behulpzame handeling toe in ‘Jeg kan også hjælpe personen’. In ‘du også respekterer personens reservation’ voegt het respect voor de andere reservering toe als een tweede punt. Je gebruikt ‘også’ om iets aan een eerder genoemd feit of een eerdere handeling toe te voegen.
hjælpe
‘hjælpe’ betekent helpen en verwijst hier naar het zoeken van een andere werkplek voor de persoon. In ‘hjælpe personen med at finde’ staat het vóór de persoon die hulp krijgt. Een bruikbaar patroon is ‘hjælpe + persoon + med at + werkwoord’.
finde
‘finde’ betekent vinden en verwijst hier naar het vinden van een andere werkplek. In ‘med at finde en anden arbejdsplads’ staat het na ‘at’. Je gebruikt deze vorm wanneer iemand een geschikte plaats, oplossing of mogelijkheid probeert te vinden.
arbejdsplads
‘arbejdsplads’ betekent hier werkplek, een andere plaats waar de persoon alleen kan werken. In ‘en anden arbejdsplads’ wordt één alternatieve werkplek genoemd. Je gebruikt het voor een concrete plaats om te werken.
viser
‘viser’ betekent hier toont of laat zien dat een bepaalde houding uit de voorgestelde actie blijkt. In ‘Det viser, at du også respekterer ...’ leidt het de conclusie over respect in. Een gebruikelijk patroon is ‘Det viser, at + zin’.
respekterer
‘respekterer’ betekent hier respecteert en beschrijft dat je rekening houdt met de reservering van de andere persoon. In ‘respekterer personens reservation’ staat het vóór datgene waarmee je rekening houdt. Je gebruikt het wanneer je iemands recht, keuze of reservering erkent.
personens
‘personens’ betekent ‘van de persoon’ en geeft aan van wie de reservering is. De uitgang -s markeert bezit in ‘personens reservation’. Je gebruikt deze vorm vóór een zelfstandig naamwoord wanneer iets aan een specifieke persoon toebehoort.
reservation
‘reservation’ betekent hier reservering of boeking van het lokaal. In ‘personens reservation’ gaat het om de specifieke boeking van de andere persoon. Je gebruikt het voor een vooraf vastgelegde plaats, tijd of ruimte.
sende
‘sende’ betekent sturen en verwijst hier naar het sturen van een bericht aan de andere persoon. In ‘sende personen en besked’ staat het na ‘kan’. Een bruikbaar patroon is ‘sende + persoon + bericht’, wanneer je iemand een bericht stuurt.
besked
‘besked’ betekent hier bericht, namelijk de tekst waarin de situatie en het compromis worden uitgelegd. In ‘sende personen en besked’ is het wat naar de andere persoon wordt gestuurd. Je kunt ‘besked’ gebruiken voor een kort schriftelijk of digitaal bericht.
nu
‘nu’ betekent ‘nu’ en geeft aan dat de spreker het bericht meteen kan sturen. In ‘sende personen en besked nu’ bepaalt het wanneer de handeling plaatsvindt. Je gebruikt ‘nu’ om het huidige moment of een onmiddellijke actie aan te geven.
og
‘og’ betekent ‘en’ en verbindt hier twee handelingen: een bericht sturen en de situatie uitleggen. In ‘sende personen en besked nu og forklare situationen’ behoren beide werkwoorden bij dezelfde mogelijkheid. Je gebruikt ‘og’ om gelijkwaardige woorden, zinsdelen of handelingen te verbinden.
forklare
‘forklare’ betekent uitleggen en verwijst hier naar het duidelijk maken van de situatie aan de andere persoon. In ‘forklare situationen’ staat het vóór datgene wat wordt uitgelegd. Je kunt ‘forklare’ gebruiken wanneer je een probleem, reden of gebeurtenis verduidelijkt.
situationen
‘situationen’ betekent hier de concrete situatie met de dubbele boeking. Het is de bepaalde vorm en vormt in ‘forklare situationen’ datgene wat wordt uitgelegd. Je gebruikt deze vorm wanneer de situatie al uit de context bekend is.
Hold
‘Hold’ betekent hier ‘houd’ en is een aansporing om het bericht kort te houden. In ‘Hold beskeden kort’ geeft het direct aan wat de spreker moet doen. De grondvorm is holde; deze vorm gebruik je wanneer je iemand rechtstreeks een opdracht geeft.
beskeden
‘beskeden’ betekent hier het bericht dat naar de andere persoon wordt gestuurd. Het is de bepaalde vorm en is in ‘Hold beskeden kort’ datgene wat kort moet blijven. Je gebruikt deze vorm wanneer het specifieke bericht al bekend is.
kort
‘kort’ betekent hier kort of beknopt en beschrijft de gewenste lengte van het bericht. In ‘Hold beskeden kort’ hoort het bij de handeling van het bericht kort houden. Je kunt ‘kort’ gebruiken voor een bericht, uitleg of gesprek dat weinig tijd of woorden vraagt.