De gedeelde wasruimte eerlijk gebruiken | Leer deens in het Nederlands

Danish lesson set in a contemporary Copenhagen everyday setting: In a shared laundry room, two adults discuss waiting for a machine, moving abandoned laundry fairly, and tracking cycle times..

NL → DA / Niveau: B1

Over deze les

Met De gedeelde wasruimte eerlijk gebruiken oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

A

Alle vaskemaskinerne er fulde igen.

Alle wasge-masjienerne er foele iegeen. Alle wasmachines zijn weer vol.
B

Tjek planen, og se hvornår den næste vask er færdig.

Tsjek plaanen, oo see voornaar den nesde was er fee-die. Bekijk het schema en kijk wanneer de volgende was klaar is.
A

En af dem burde snart være færdig, men personen, der satte den i gang, er her ikke.

En aa diem boe-are snart veere fee-die, men persoonen, der sede den ie gang, er heer egge. Eén zou binnenkort klaar moeten zijn, maar de persoon die hem heeft aangezet is er niet.
B

Giv personen et par minutter, før du flytter deres vasketøj.

Giev persoonen et paar minuut-er, feur doe fluude deres wasge-toj. Geef die persoon een paar minuten voordat je diens was verplaatst.
A

Hvor længe er det rimeligt at vente, før jeg flytter det?

Voornaal lenge er de rimeliet at vende, feur jai fluude de. Hoe lang is het redelijk om te wachten voordat ik het verplaats?
B

En kort ekstra ventetid er nok, hvis andre venter.

En kort ekstra vende-tie er nok, ves andre vender. Een korte extra wachttijd is genoeg als andere mensen wachten.
A

Jeg sætter en påmindelse, så jeg kommer tilbage, så snart min vask er færdig.

Jai sede en poo-minelse, soo jai komme terbaai, soo snart men was er fee-die. Ik zet een herinnering zodat ik terugkom zodra mijn was klaar is.
B

Så er det nemmere at bede alle andre om at gøre det samme.

Soo er de nemere at beede alle andre om at geure de samme. Daardoor is het makkelijker om dat ook van alle anderen te vragen.
A

Jeg kan ikke klage over efterladt vasketøj, hvis jeg også lader mit ligge der.

Jai kan egge klaaie oover efterlat wasge-toj, ves jai oosoo laa-de met legge dee. Ik kan niet klagen over achtergelaten was als ik die van mij daar ook laat liggen.
B

Det fælles vaskeri fungerer bedre, når folk holder øje med vasketiderne.

De feles wasge-rie fongeere beere, noor folk hole uije mee wasge-tie-erne. De gedeelde was verloopt soepeler als mensen op de duur van de programma's letten.

Woord voor woord

Alle "Alle" betekent hier "alle" en verwijst naar alle wasmachines in de ruimte. Dezelfde vorm staat ook in "Alle vaskemaskinerne" als eerste woord van de zin.
vaskemaskinerne "vaskemaskinerne" betekent "de wasmachines" en noemt de machines die vol zijn. Het woord komt hier voor in "Alle vaskemaskinerne"; de uitgang hoort bij de bepaalde vorm in deze uitdrukking.
er "er" geeft hier aan dat de wasmachines vol zijn: "zijn". In "personen ... er her ikke" heeft dezelfde vorm de betekenis "is".
fulde "fulde" betekent hier "vol" en beschrijft de toestand van de wasmachines. Het staat in de combinatie "er fulde".
igen "igen" betekent hier "weer" en laat zien dat de machines opnieuw vol zijn. Het staat aan het einde van "er fulde igen".
Tjek "Tjek" is hier een directe aansporing om de planning te controleren. Het staat in "Tjek planen" en krijgt dus "het schema" als object.
planen "planen" betekent hier "het schema", namelijk de planning van de wasmachines. Het komt voor na "Tjek" in "Tjek planen".
og "og" verbindt hier twee opdrachten: het schema controleren en kijken wanneer de was klaar is. In "Tjek planen, og se" verbindt het twee werkwoordelijke delen.
se "se" betekent hier "kijk" of "zie" en verwijst naar het controleren van de informatie in het schema. In "se hvornår" leidt het de vraag in over het tijdstip.
hvornår "hvornår" betekent hier "wanneer" en vraagt naar het moment waarop de volgende was klaar is. Het staat aan het begin van de bijzin "hvornår den næste vask er færdig".
den "den" verwijst hier naar de volgende was in "den næste vask". Samen met "næste vask" betekent de hele woordgroep "de volgende was".
næste "næste" betekent hier "volgende" en wijst op de wasbeurt die na de huidige komt. Het staat direct voor "vask" in "den næste vask".
vask "vask" betekent hier een was of wasbeurt, namelijk de volgende lading in de machine. In "den næste vask" verwijst het naar de was die klaar moet worden.
færdig "færdig" betekent hier "klaar" of "afgelopen". In "vask er færdig" beschrijft het dat de wasbeurt klaar is.
En "En" betekent in "En af dem" "één" en verwijst naar één van de machines. Aan het begin van "En kort ekstra ventetid" introduceert dezelfde vorm een korte extra wachttijd.
af "af" betekent hier "van" en maakt in "En af dem" de betekenis "één van hen". De combinatie geeft aan dat één element uit een eerder genoemde groep wordt gekozen.
dem "dem" verwijst hier naar de eerder genoemde wasmachines. In "En af dem" betekent het samen met "af" "daarvan" of "van hen".
burde "burde" geeft hier aan dat iets naar verwachting of redelijkerwijs binnenkort klaar zou moeten zijn. Het staat in "burde snart være færdig".
snart "snart" betekent hier "binnenkort" en zegt dat het einde van de wasbeurt dichtbij wordt verwacht. Het staat vóór "være færdig" in "burde snart være færdig".
men "men" betekent "maar" en introduceert hier een tegenstelling: de was zou klaar moeten zijn, maar de persoon is er niet. Het verbindt de twee delen van de zin.
personen "personen" betekent "de persoon", hier de persoon die de wasmachine heeft aangezet. Het staat vóór de bijzin "der satte den i gang" die deze persoon nader beschrijft.
der "der" verwijst hier terug naar "personen" en leidt de beschrijving van die persoon in. In "personen, der satte den i gang" betekent het ongeveer "die".
satte "satte" betekent hier "zette" in de betekenis van een machine laten starten. Het hoort bij de uitdrukking "satte den i gang".
i gang "i gang" betekent hier "in werking" of "aan de gang". In "satte den i gang" vormt het samen met "satte" de betekenis dat iemand de machine heeft gestart; "i" en "gang" dragen samen bij aan die uitdrukking.
her "her" betekent hier "hier", dus in de gedeelde wasruimte. In "er her ikke" staat het tegenover de afwezigheid van de persoon.
ikke "ikke" maakt de zin ontkennend en betekent hier "niet". In "er her ikke" zegt het dat de persoon hier niet aanwezig is.
Giv "Giv" is hier een directe aansporing om iemand een paar minuten te geven. In "Giv personen et par minutter" krijgt "personen" wat er gegeven wordt.
et "et" betekent hier "een" in de vaste combinatie "et par minutter". Het helpt de hoeveelheid "een paar minuten" uit te drukken.
par "par" betekent hier "paar" en verwijst naar een kleine hoeveelheid van twee of enkele minuten. Het staat in de combinatie "et par minutter".
minutter "minutter" betekent "minuten" en geeft aan hoe lang de persoon moet wachten voordat de was wordt verplaatst. Het staat na "et par".
før "før" betekent hier "voordat" en plaatst het verplaatsen na een korte wachttijd. Het leidt de bijzin "før du flytter deres vasketøj" in.
du "du" betekent "je" en verwijst naar de aangesproken persoon. In "du flytter" is die persoon degene die het wasgoed verplaatst.
flytter "flytter" betekent hier "verplaatst" en verwijst naar het verplaatsen van het wasgoed uit de machine. Het staat in "du flytter deres vasketøj".
deres "deres" betekent hier "hun" of, in deze context, "diens" en verwijst naar de persoon die de was heeft gestart. In "deres vasketøj" geeft het aan van wie het wasgoed is.
vasketøj "vasketøj" betekent hier "wasgoed" of "de was" die in de machine ligt. In "deres vasketøj" gaat het om het wasgoed van de afwezige persoon.
Hvor "Hvor" betekent hier "hoe" en vormt samen met "længe" de vraag "hoe lang". Het staat aan het begin van "Hvor længe".
længe "længe" betekent hier "lang" in de vraag naar een tijdsduur. Samen met "Hvor" vormt het "Hvor længe", dus "hoe lang".
det "det" verwijst hier naar het wasgoed dat verplaatst zou worden in "jeg flytter det". In "Det fælles vaskeri" verwijst dezelfde vorm naar de gedeelde wasserette als onderwerp.
rimeligt "rimeligt" betekent hier "redelijk" of "eerlijk" in de vraag hoeveel wachttijd passend is. Het staat in "Hvor længe er det rimeligt at vente".
at "at" leidt hier het werkwoordelijke deel "at vente" in en geeft de betekenis "om te wachten". Het staat na "rimeligt" in de constructie "det er rimeligt at vente".
vente "vente" betekent hier "wachten" op de persoon die het wasgoed komt ophalen. Het staat in "at vente" na "rimeligt".
Jeg "Jeg" betekent "ik" en verwijst naar de spreker die een herinnering wil instellen. Het staat aan het begin van "Jeg sætter en påmindelse".
kort "kort" betekent hier "kort" en beschrijft de beperkte duur van de extra wachttijd. Het staat vóór "ekstra ventetid".
ekstra "ekstra" betekent hier "extra" en geeft aan dat de wachttijd boven op de normale wachttijd komt. Het staat in "en kort ekstra ventetid".
ventetid "ventetid" betekent "wachttijd", dus de tijd die iemand na het einde van een cyclus nog redelijkerwijs wacht. In "en kort ekstra ventetid" gaat het om een korte extra wachttijd.
nok "nok" betekent hier "genoeg" en geeft aan dat een korte extra wachttijd voldoende is. Het staat in "er nok" na de omschrijving van die wachttijd.
hvis "hvis" betekent hier "als" en introduceert de voorwaarde dat andere mensen wachten. Het staat vóór "andre venter".
andre "andre" betekent hier "andere" en verwijst naar de andere mensen die een machine nodig hebben. Het staat vóór "venter" in "andre venter".
venter "venter" betekent hier "wachten" en beschrijft wat de andere mensen doen. Het staat in de voorwaardelijke bijzin "hvis andre venter".
sætter "sætter" betekent hier "zet" in de combinatie "een herinnering instellen". In "Jeg sætter en påmindelse" maakt de spreker een herinnering aan.
påmindelse "påmindelse" betekent "herinnering" en verwijst hier naar een melding die de spreker terug laat komen. Het staat in "sætter en påmindelse".
så "så" betekent in "så jeg kommer tilbage" "zodat" en geeft het doel van de herinnering aan. In "Så er det nemmere" betekent het "dan" of "op die manier".
kommer "kommer" betekent hier "kom" of "terugkom" en beschrijft de terugkeer van de spreker naar de wasruimte. Het staat vóór "tilbage" in "kommer tilbage".
tilbage "tilbage" betekent hier "terug" en geeft aan dat de spreker naar de wasruimte terugkeert. Samen met "kommer" vormt het "kommer tilbage".
min "min" betekent hier "mijn" en verwijst naar de was van de spreker. In "min vask" geeft het aan dat de wasbeurt van de spreker is.
nemmere "nemmere" betekent hier "makkelijker" en beschrijft dat het eenvoudiger wordt om dezelfde regel aan anderen te vragen. Het staat in "Så er det nemmere at bede".
bede "bede" betekent hier "vragen" of iemand verzoeken iets te doen. De constructie in de dialoog is "bede alle andre om at gøre det samme".
om "om" hoort hier bij de constructie "bede ... om at gøre" en verbindt het verzoek met de gevraagde handeling. In deze zin wordt gevraagd dat alle anderen hetzelfde doen.
gøre "gøre" betekent hier "doen" en verwijst naar dezelfde zorgvuldige omgang met de wasmachines. Het staat in "om at gøre det samme".
samme "samme" betekent hier "hetzelfde" en verwijst naar de eerder genoemde gewoonte om op tijd terug te komen. In "gøre det samme" gaat het om dezelfde handeling.
kan "kan" betekent hier "kan" en geeft de mogelijkheid aan om ergens over te klagen. In "Jeg kan ikke klage" wordt die mogelijkheid door "ikke" ontkend.
klage "klage" betekent hier "klagen" over achtergelaten wasgoed. Het staat in de combinatie "klage over".
over "over" hoort hier bij "klage over" en introduceert datgene waarover iemand klaagt. In de zin gaat de klacht over "efterladt vasketøj".
efterladt "efterladt" betekent hier "achtergelaten" en beschrijft wasgoed dat na afloop blijft liggen. Het staat vóór "vasketøj" in "efterladt vasketøj".
også "også" betekent hier "ook" en maakt de vergelijking met de andere mensen expliciet. De spreker zegt dat hij of zij het eigen wasgoed eveneens zou kunnen laten liggen.
lader "lader" betekent hier "laat" in de constructie iemand of iets ergens blijven liggen. In "lader mit ligge der" laat de spreker het eigen wasgoed daar liggen.
mit "mit" betekent hier "mijn" en verwijst verkort naar het eigen wasgoed. In "mit ligge der" wordt het zelfstandig gebruikte bezit daarna beschreven als iets dat daar ligt.
ligge "ligge" betekent hier "liggen" of "blijven liggen". Het staat na "lader" in de constructie "lader mit ligge der".
fælles "fælles" betekent hier "gedeeld" of "gemeenschappelijk" en beschrijft de wasruimte die door meerdere mensen wordt gebruikt. Het staat vóór "vaskeri" in "Det fælles vaskeri".
vaskeri "vaskeri" betekent hier "wasserette" of "wasruimte", de gemeenschappelijke plek met de machines. In "Det fælles vaskeri" wordt de hele gedeelde wasruimte bedoeld.
fungerer "fungerer" betekent hier "functioneert" of "verloopt" en beschrijft hoe de gedeelde wasruimte werkt. Het staat in "vaskeri fungerer bedre".
bedre "bedre" betekent hier "beter" en geeft aan dat het gebruik van de wasruimte soepeler verloopt. Het staat na "fungerer" in "fungerer bedre".
når "når" betekent hier "wanneer" of "als" en introduceert de omstandigheid waaronder de wasruimte beter functioneert. Het staat vóór "folk holder øje med vasketiderne".
folk "folk" betekent hier "mensen" en verwijst naar de gebruikers van de gedeelde wasruimte. In "når folk holder øje" is het de groep die op de wastijden let.
holder øje med "holder øje med" betekent hier "let op" of "houdt toezicht op" en verwijst naar het volgen van de wastijden. De drie delen vormen samen de uitdrukking in "holder øje med vasketiderne"; "holder" drukt het vasthouden uit, "øje" het oog en "med" de verbinding met datgene waarop men let.
vasketiderne "vasketiderne" betekent hier "de wastijden" of "de tijden van de wascycli". In "holder øje med vasketiderne" gaat het om het volgen van de duur en het einde van de programma's.

Grammatica

så snart + bijzin

Jeg kommer tilbage, så snart vasken er færdig.

Jai komme terbaai, soo snart wasken er fee-die.

Ik kom terug zodra de was klaar is.

‘Så snart’ betekent ‘zodra’ en verbindt een bijzin met het moment waarop iets gebeurt.

hvis + bijzin

Hvis jeg sætter en påmindelse, kommer jeg tilbage.

Ves jai sede en poo-minelse, komme jai terbaai.

Als ik een herinnering instel, kom ik terug.

‘Hvis’ leidt een voorwaarde in: de hoofdzin gebeurt alleen wanneer de voorwaarde klopt.

Deens woordenschat

en af dem uitdrukking
en aa diem een ervan
fuld bijvoeglijk naamwoord
foel vol fulde
færdig bijvoeglijk naamwoord
fee-die klaar
hvornår bijwoord
voornaal wanneer
igen bijwoord
iegeen weer
næste bijvoeglijk naamwoord
nesde volgende
plan zelfstandig naamwoord
plaan schema planen
Geslacht
common
se werkwoord
see zien
snart bijwoord
snaad binnenkort
tjekke werkwoord
tsjeke controleren Tjek
vask zelfstandig naamwoord
wasg wasbeurt
Geslacht
common
vaskemaskine zelfstandig naamwoord
wasge-masjiene wasmachine vaskemaskinerne
Geslacht
common

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Alle wasmachines zijn weer vol.

Antwoord tonenAlle vaskemaskinerne er fulde igen.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

wanneer

Antwoord tonenhvornår

vol

Antwoord tonenfulde

schema

Antwoord tonenplanen

weer

Antwoord tonenigen