Een onrealistische planning ter discussie stellen | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Den foreslåede tidsplan virker ambitiøs i betragtning af de uafklarede testproblemer.

   De voorgestelde planning lijkt ambitieus, gezien de onopgeloste testproblemen.

   Den

   de

   foreslåede

   voorgestelde

   tidsplan

   planning

   virker

   lijkt

   ambitiøs

   ambitieus

   i betragtning af

   gezien

   de

   de

   uafklarede

   onopgeloste

   testproblemer

   testproblemen

   Uitgebreide uitleg

   Den staat hier vóór een adjectief en een zelfstandig naamwoord: Den foreslåede tidsplan. Het is de bepaalde vorm voor een enkelvoudig woord van het gemeenschappelijke geslacht. De vorm van het lidwoord hangt dus niet alleen van bepaaldheid af, maar ook van het grammaticale geslacht en getal van tidsplan. foreslåede betekent hier “voorgestelde”. Het is de bepaalde vorm van het adjectivisch gebruikte voltooid deelwoord bij een bepaald zelfstandig naamwoord; de uitgang -e verschijnt ook bij meervoud. De basis van het werkwoord is foreslå (“voorstellen”), met het participium foreslået. De vorm foreslåede zegt hier dat het om een specifiek voorgesteld plan gaat. tidsplan is een zelfstandig naamwoord voor een planning of tijdschema. Het is een samenstelling van tid (“tijd”) en plan (“plan”), maar als geheel betekent het “tijdschema/planning”. Voorbeeld: Planen er klar. — “De planning is klaar.” virker komt van virke (“lijken”, ook “werken/functioneren”). In deze zin betekent het “lijkt” en verbindt het onderwerp met een indruk of beoordeling. De tegenwoordige tijd heeft hier de vorm virker; het werkwoord verandert in het Deens niet naar persoon zoals in sommige andere talen. Voorbeeld: Det virker rimeligt. — “Dat lijkt redelijk.” ambitiøs is een beschrijvend adjectief en betekent hier “ambitieus”. Het beschrijft tidsplan, niet het voorafgaande werkwoord. De vorm is hier enkelvoud en gemeenschappelijk geslacht, in overeenstemming met tidsplan; als predicatief adjectief drukt hij hier geen bepaaldheid uit. Bij een bepaald of meervoudig zelfstandig naamwoord verschijnt bijvoorbeeld ambitiøse: de ambitiøse planer — “de ambitieuze plannen”. i betragtning af is een vaste voorzetseluitdrukking met de betekenis “gezien” of “rekening houdend met”. Het leidt de omstandigheid in waarmee de beoordeling wordt gemotiveerd. In het patroon i betragtning af + zelfstandig naamwoordgroep volgt daarna hetgeen men in aanmerking neemt. de is hier het bepaalde lidwoord voor een meervoudige zelfstandig naamwoordgroep: de uafklarede testproblemer. Het verwijst niet zelfstandig naar een apart genoemd onderwerp; het maakt deze meervoudige groep bepaald. uafklarede betekent “onopgeloste” of “niet-opgehelderde”. Het is gevormd met de ontkenning u- bij afklaret, het participium van afklare (“ophelderen, afhandelen”). De uitgang -e past hier bij een bepaalde of meervoudige naamwoordgroep. Voorbeeld: Sagen er stadig uafklaret. — “De zaak is nog steeds onopgelost.” testproblemer betekent “testproblemen”. Het is het meervoud van testproblem, een samenstelling van test en problem. Samen met de vormt het een bepaalde meervoudige naamwoordgroep: “de testproblemen”. Voorbeeld: Vi har flere testproblemer. — “We hebben meerdere testproblemen.” Samen vormt Den foreslåede tidsplan het onderwerp: “de voorgestelde planning”. virker ambitiøs geeft de beoordeling “lijkt ambitieus”. Daarna beperkt i betragtning af de uafklarede testproblemer die beoordeling: gezien de onopgeloste testproblemen lijkt de planning ambitieus. De volledige betekenis is dus: “De voorgestelde planning lijkt ambitieus, gezien de onopgeloste testproblemen.”

2. Jeg deler den bekymring, selvom ledelsen ønsker fremdrift før evalueringen.

   Ik deel die zorg, hoewel de leiding vóór de evaluatie vooruitgang wil boeken.

   Jeg

   ik

   deler

   deel

   den

   die

   bekymring

   zorg

   selvom

   hoewel

   ledelsen

   de leiding

   ønsker

   wil

   fremdrift

   vooruitgang

   før

   vóór

   evalueringen

   de evaluatie

   Uitgebreide uitleg

   Jeg betekent hier “ik”: de spreker is degene die deelt. Het is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud van het Deense persoonlijke voornaamwoord. Een bruikbaar contrast is du = “jij”. deler betekent hier “deel”. Het is de tegenwoordige tijd van dele = “delen”. In het Deens verandert de werkwoordsvorm in de tegenwoordige tijd niet mee met de persoon: jeg deler en de deler hebben dezelfde werkwoordsvorm. den staat hier vóór bekymring en betekent samen daarmee “die zorg”. Het is een aanwijzend woord voor een enkelvoudig zelfstandig naamwoord van het gemeenschappelijke grammaticale geslacht. De vaste vertaling ondersteunt deze verwijzende lezing; de zin identificeert geen afzonderlijke persoon of groep als referent van den. bekymring betekent “zorg” of “bezorgdheid”. Het is een zelfstandig naamwoord in de onbepaalde enkelvoudsvorm. De bepaalde vorm is bekymringen = “de zorg”. Na het aanwijzende den blijft hier de onbepaalde vorm bekymring staan. selvom leidt een bijzin in met een tegenstelling: “hoewel”. De hoofdmededeling blijft gelden ondanks de inhoud van de bijzin. Voorbeeld: Selvom det regner, går vi. — “Hoewel het regent, gaan we.” ledelsen betekent “de leiding”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van ledelse = “leiding”; en ledelse betekent “een leiding” en ledelsen “de leiding”. Hier is de leiding de handelende partij, zonder dat de zin specifieke personen noemt. ønsker betekent hier “wil”. Het is de tegenwoordige tijd van ønske = “wensen” of “willen”. In ledelsen ønsker ... geeft het aan wat de leiding wil. De vertaling “wil” past bij het doel dat daarna wordt genoemd. fremdrift betekent “vooruitgang” of “voortgang”. Het is een zelfstandig naamwoord dat hier zonder lidwoord staat voor de gewenste voortgang in een proces of werkzaamheden. før betekent hier “vóór” in een tijdsaanduiding. Het markeert een tijdsgrens vóór evalueringen. Voorbeeld: Vi mødes før mødet. — “We ontmoeten elkaar vóór de vergadering.” evalueringen betekent “de evaluatie”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van evaluering = “evaluatie”. De uitgang -en markeert hier bepaaldheid bij een woord van het gemeenschappelijke grammaticale geslacht. Samen vormen Jeg deler den bekymring en selvom ledelsen ønsker fremdrift før evalueringen een hoofdzin met een concessieve bijzin. De spreker zegt dat hij of zij die zorg deelt, hoewel de leiding vóór de evaluatie vooruitgang wil boeken. De hele betekenis is: “Ik deel die zorg, hoewel de leiding vóór de evaluatie vooruitgang wil boeken.”

3. Det vil gå ud over fremdriften, hvis vi udgiver noget ustabilt.

   Dat zal ten koste gaan van de voortgang als we iets instabiels uitbrengen.

   Det

   dat

   vil gå ud over

   zal ten koste gaan van

   fremdriften

   de voortgang

   hvis

   als

   vi

   wij

   udgiver

   uitbrengen

   noget

   iets

   ustabilt

   instabiels

   Uitgebreide uitleg

   Det betekent hier “dat/het” en vormt het onderwerp van de voorspelling. De precieze verwijzing van dit voornaamwoord wordt in de vaste zin niet verder vastgelegd; de vertaling ondersteunt wel deze verwijzende lezing. Det is de vorm voor een onzijdig enkelvoudig referentiepunt; het is niet hetzelfde als den, dat bij een en-woord of een bepaalde persoon/zaak kan horen. vil gå ud over is een vaste combinatie met de betekenis “ten koste gaan van” of “schade doen aan”. vil staat vóór het infinitief gå en drukt hier een toekomstige of verwachte consequentie uit. De combinatie is bruikbaar in patronen als Det vil gå ud over X — “Dat zal ten koste gaan van X”. Het werkwoord gå betekent buiten deze combinatie vaak gewoon “gaan”, maar in gå ud over krijgt het samen met de andere woorden deze idiomatische betekenis. fremdriften betekent hier “de voortgang”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van fremdrift: fremdrift = “voortgang”, fremdriften = “de voortgang”. De uitgang -en markeert hier bepaaldheid; hij is geen meervoudsuitgang. In de voorafgaande zin komt hetzelfde zelfstandig naamwoord voor als fremdrift, zonder bepaald lidwoord. hvis betekent “als” en leidt hier een voorwaardelijke bijzin in. Het introduceert de voorwaarde voor de voorspelde consequentie. Een herbruikbaar patroon is hvis [bijzin], [hoofdzin], bijvoorbeeld: Hvis vi venter, vil det koste tid. — “Als we wachten, zal dat tijd kosten.” vi betekent “wij” en is de persoonlijke vorm voor de eerste persoon meervoud. Het verwijst in deze zin naar de groep die ook de handeling van uitbrengen verricht; de exacte samenstelling van die groep wordt door de vaste input niet gespecificeerd. Een nuttig contrast is jeg = “ik” tegenover vi = “wij”. udgiver betekent hier “brengen uit” of “publiceren”. Het is de tegenwoordige vorm van udgive; het onderwerp vi maakt duidelijk wie de handeling uitvoert. udgive kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor het publiceren of uitbrengen van een werk, product of versie. Voorbeeld: Vi udgiver en ny rapport. — “Wij brengen een nieuw rapport uit.” noget betekent “iets”. Het is een onbepaald voornaamwoord voor een onbepaalde zaak of hoeveelheid en stelt hier niet vast wat er precies wordt uitgebracht. Het staat vóór het bijvoeglijk naamwoord in noget ustabilt; samen betekent dat “iets instabiels”. ustabilt betekent hier “instabiel”. Het is de onzijdige vorm van het bijvoeglijk naamwoord ustabil, passend bij het onzijdige noget. De basisvorm is ustabil; naast noget ustabilt kan bijvoorbeeld en ustabil løsning voorkomen: “een instabiele oplossing”. De vorm ustabilt is dus de vorm van het bijvoeglijk naamwoord, niet van noget. Samen vormen Det vil gå ud over fremdriften en hvis vi udgiver noget ustabilt de structuur “Dat zal ten koste gaan van de voortgang als wij iets instabiels uitbrengen.” De hoofdzin noemt de verwachte negatieve consequentie; de hvis-bijzin noemt de voorwaarde daarvoor. De formulering is geschikt voor een zakelijke bespreking van een release of publicatie.

4. Det forstår jeg, men en forsinkelse uden beviser kan svække vores argument.

   Dat begrijp ik, maar uitstel zonder bewijs kan ons standpunt verzwakken.

   Det

   dat

   forstår

   begrijpt

   jeg

   ik

   men

   maar

   forsinkelse

   vertraging

   uden

   zonder

   beviser

   bewijs

   kan

   kan

   svække

   verzwakken

   vores

   ons

   argument

   standpunt

   Uitgebreide uitleg

   Det betekent hier “dat” en verwijst naar wat eerder is gezegd: de spreker begrijpt die inhoud. Het staat als object bij forstår; in deze betekenis is het een zelfstandig voornaamwoord voor een voorafgaande mededeling, niet een naamwoord dat in deze zin wordt genoemd. forstår is de tegenwoordige tijd van forstå (“begrijpen”). De vorm past bij jeg: “ik begrijp”. Voorbeeld: Jeg forstår spørgsmålet. — “Ik begrijp de vraag.” jeg is het onderwerp en betekent “ik”. De combinatie forstår jeg is hier geen aparte vaste uitdrukking: doordat Det vooropstaat, komt het onderwerp na de persoonsvorm in dit eerste zinsdeel. men betekent “maar” en verbindt twee delen met een tegenstelling. forsinkelse betekent hier “vertraging”. Het is een telbaar zelfstandig naamwoord van het gemeenschappelijke geslacht: en forsinkelse is de onbepaalde enkelvoudsvorm, terwijl forsinkelsen “de vertraging” betekent. En markeert hier een onbepaald exemplaar of geval; op zichzelf geeft het geen expliciete numerieke telling. uden betekent “zonder” en leidt het element in dat ontbreekt. Het patroon uden + zelfstandig naamwoord is breed herbruikbaar: uden plan — “zonder plan”. beviser betekent hier “bewijs” in de bedoelde betekenis van bewijsmateriaal. De vorm is meervoud van bevis; het enkelvoud is et bevis en het bepaalde meervoud beviserne. In deze zin gaat het om ontbrekend bewijs, niet om een nader genoemd aantal afzonderlijke bewijzen. kan is de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord kunne en betekent hier “kan” in de zin van mogelijkheid of potentieel gevolg. Na kan staat de infinitief zonder at: kan svække — “kan verzwakken”. svække is een infinitief en betekent “verzwakken”. Het beschrijft hier wat de vertraging mogelijk doet met het standpunt of argument. Voorbeeld: Det kan svække sagen. — “Dat kan de zaak verzwakken.” vores betekent “ons/onze” en geeft bezit of verbondenheid aan. De vorm verandert niet naar enkelvoud of meervoud van de bezitter; het zelfstandig naamwoord erna bepaalt in het Nederlands de vertaling als “ons” of “onze”. argument betekent hier “standpunt” of “argument”, in de zin van een bewering of redenering die wordt verdedigd. Het is een zelfstandig naamwoord van het onzijdige geslacht: et argument is onbepaald enkelvoud en argumentet bepaald enkelvoud. In vores argument staat het onbepaalde enkelvoud na het bezittelijk woord. Samen vormen Det forstår jeg de betekenis “Dat begrijp ik”. men zet daar een tegenstelling tegenover: en forsinkelse uden beviser betekent “een vertraging zonder bewijs”. Ten slotte geeft kan svække vores argument het mogelijke gevolg: de vertraging kan het standpunt van de spreker en anderen verzwakken. De volledige betekenis is dus: “Dat begrijp ik, maar een vertraging zonder bewijs kan ons standpunt verzwakken.”

5. Vi kan indsamle beviser ved at prioritere de mest risikable tests.

   We kunnen bewijs verzamelen door de risicovolste tests voorrang te geven.

   Vi kan

   we kunnen

   indsamle

   verzamelen

   beviser

   bewijs

   ved at

   door te

   prioritere

   voorrang geven aan

   mest risikable

   meest risicovolle

   tests

   tests

   Uitgebreide uitleg

   Vi kan betekent hier dat de spreker samen met anderen iets kan doen. Vi is het persoonlijke voornaamwoord voor ‘wij’; kan is de tegenwoordige vorm van kunne (‘kunnen’). Na een modaal werkwoord zoals kan staat in het Deens het werkwoord zonder at: Vi kan indsamle (‘Wij kunnen verzamelen’). Voorbeeld: De kan vente. — ‘Zij kunnen wachten.’ indsamle betekent hier ‘verzamelen’, bijvoorbeeld informatie of bewijs bijeenbrengen. Het is de infinitiefvorm; na kan blijft die vorm onveranderd. Voorbeeld: Vi indsamler data. — ‘Wij verzamelen gegevens.’ De vorm indsamler is daar de tegenwoordige tijd, terwijl indsamle na kan staat. beviser verwijst hier naar bewijsstukken of bewijsmateriaal. Het is het meervoud van bevis (‘bewijsstuk’). Het Deense meervoud wordt hier gevormd met -er: bevis → beviser. De Nederlandse vertaling gebruikt ‘bewijs’ als niet-telbaar woord, maar de Deense vorm is zichtbaar meervoud. Voorbeeld: Hun fandt flere beviser. — ‘Zij vond meerdere bewijsstukken.’ ved at leidt hier een manier- of handelingsconstructie in: ‘door te’. Na ved at volgt een infinitief. In deze zin verbindt het de hoofdhandeling indsamle met de manier waarop dat gebeurt: ved at prioritere. Voorbeeld: Han lærer ved at øve sig. — ‘Hij leert door te oefenen.’ prioritere betekent hier ‘voorrang geven aan’ of ‘prioriteren’. Het is een infinitief; in de constructie ved at prioritere staat het na at. De stam blijft ook in de tegenwoordige tijd herkenbaar: prioriterer (‘prioriteert’). Voorbeeld: Vi prioriterer sikkerhed. — ‘Wij geven veiligheid voorrang.’ mest risikable beschrijft de tests als de meest risicovolle binnen de relevante vergelijking. Risikable hoort bij het bijvoeglijke naamwoord risikabel (‘risicovol’). De vergelijking gebruikt mere risikabel (‘risicovoller’) en mest risikabel (‘meest risicovol’); vóór het meervoudige, bepaalde tests verschijnt hier risikable. De vorm wordt dus door het bijvoeglijk naamwoord gedragen, niet door het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Det er den mest risikable løsning. — ‘Dat is de meest risicovolle oplossing.’ tests betekent hier ‘tests’ of ‘proeven’. Het is het meervoud van test; deze vorm heeft in het Deens dezelfde spelling als het Engelse leenwoord. De vóór mest risikable tests markeert samen met de voorafgaande bepaling de bepaalde meervoudige naamwoordgroep: ‘de meest risicovolle tests’. Voorbeeld: Vi gentager testene. — ‘Wij herhalen de tests.’ Samen vormt Vi kan indsamle beviser de hoofdmededeling ‘Wij kunnen bewijs verzamelen’. ved at prioritere de mest risikable tests legt uit hoe: door voorrang te geven aan de meest risicovolle tests. De hele zin betekent daarom: ‘Wij kunnen bewijs verzamelen door de meest risicovolle tests voorrang te geven.’

6. Det ville gøre diskussionen mere objektiv og mindre defensiv.

   Dat zou de discussie objectiever en minder defensief maken.

   Det ville

   dat zou

   gøre

   maken

   diskussionen

   de discussie

   mere

   meer

   objektiv

   objectief

   mindre

   minder

   defensiv

   defensief

   Uitgebreide uitleg

   Det ville betekent hier “dat zou”. Det is de neutrale enkelvoudsvorm van een Deens voornaamwoord en staat hier als onderwerp. De precieze referent wordt in deze zin en de vaste vertaling niet benoemd; vertaal het hier dus als “dat”, zonder er een specifiek voorstel of een specifieke handeling aan toe te schrijven. Ville is een vorm van vil en drukt hier een hypothetisch of voorwaardelijk gevolg uit. Na dit modale werkwoord staat gøre in de infinitief, zonder at. gøre is de infinitief van “maken”. In het patroon ville gøre + object + adjectief beschrijft het adjectief het resultaat voor het object. Voorbeeld: Det ville gøre arbejdet lettere. — “Dat zou het werk gemakkelijker maken.” diskussionen betekent “de discussie”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van diskussion: diskussion = “een discussie”, diskussionen = “de discussie”. De vorm verwijst grammaticaal naar een bepaalde discussie; de zin geeft geen nadere informatie over de deelnemers eraan. mere betekent hier “meer” als graadwoord. Het verhoogt de graad van het daaropvolgende adjectief: mere objektiv = “objectiever”. In andere contexten kan mere ook een grotere hoeveelheid aanduiden; hier gaat het om een eigenschap. objektiv is een adjectief met de betekenis “objectief”. In mere objektiv wordt de vergrotende graad met mere gevormd: objektiv = “objectief”, mere objektiv = “objectiever”, mest objektiv = “het meest objectief”. Voorbeeld: Rapporten er mere objektiv. — “Het rapport is objectiever.” mindre betekent hier “minder” als graadwoord. Het verlaagt de graad van het volgende adjectief. Samen met mere vormt het een bruikbaar contrast: mere X = “meer X”, mindre X = “minder X”. defensiv betekent “defensief”. In mindre defensiv betekent het een lagere mate van defensiviteit, niet noodzakelijk volledige afwezigheid ervan. Voorbeeld: Hun virkede mindre defensiv. — “Ze leek minder defensief.” De volledige structuur is Det ville gøre [object] mere [adjectief] og mindre [adjectief]: “Dat zou [object] meer [eigenschap] en minder [eigenschap] maken.” Hier wordt diskussionen voorgesteld als mere objektiv en mindre defensiv: “Dat zou de discussie objectiever en minder defensief maken.”

7. En opsummering af risiciene baseret på de aktuelle resultater ville understøtte det.

   Een samenvatting van de risico's op basis van de huidige resultaten zou dat ondersteunen.

   opsummering

   samenvatting

   risiciene

   de risico’s

   baseret på

   gebaseerd op

   aktuelle

   huidige

   resultater

   resultaten

   ville

   zou

   understøtte

   ondersteunen

   det

   dat

   Uitgebreide uitleg

   opsummering betekent hier een samenvatting. Het is een zelfstandig naamwoord; met En staat het in het onbepaalde enkelvoud. De uitgang -ing komt vaak voor in Deense zelfstandige naamwoorden die een handeling of het resultaat daarvan benoemen. Voorbeeld: Jeg skriver en opsummering. — Ik schrijf een samenvatting. risiciene is de bepaalde meervoudsvorm van risiko en betekent hier de risico’s. De vormen zijn: en risiko — een risico, risikoen — het risico, risici — risico’s, risiciene — de risico’s. De uitgang -ene markeert hier bepaald meervoud. Let op: risiko is een gemeenkontewoord in het Deens, dus en risiko, niet et risiko. baseret på is een vaste combinatie met de betekenis gebaseerd op. baseret is het deelwoord van basere; på leidt datgene in waarop iets gebaseerd is. Voorbeeld: Beslutningen er baseret på fakta. — De beslissing is gebaseerd op feiten. aktuelle betekent hier huidige of actuele. Het beschrijft resultater en staat in de vorm die past bij een meervoudige bepaalde naamwoordgroep: de aktuelle resultater. De vorm aktuelle laat in deze context geen zelfstandig verschil tussen grammaticaal geslacht zien; het relevante verschil is vooral de combinatie met meervoud en bepaaldheid. Voorbeeld: de aktuelle problemer — de huidige problemen. resultater betekent resultaten. Het is het meervoud van resultat; de bepaalde meervoudsgroep is hier de aktuelle resultater. Voorbeeld: Resultaterne er tydelige. — De resultaten zijn duidelijk. ville geeft hier samen met het daaropvolgende werkwoord een voorwaardelijke of hypothetische betekenis: zou ondersteunen. Het is de verleden vorm van vil, maar in deze constructie verwijst het niet noodzakelijk naar een gebeurtenis in het verleden. Patroon: ville + infinitief, bijvoorbeeld Det ville hjælpe. — Dat zou helpen. understøtte is de infinitief en betekent hier ondersteunen. Na ville staat deze werkwoordsvorm zonder persoonsuitgang. Voorbeeld: Data kan understøtte konklusionen. — Gegevens kunnen de conclusie ondersteunen. det is een onzijdig enkelvoudig voornaamwoord en betekent in deze zin dat. Volgens de vaste vertaling is het het bedoelde object van understøtte; de zin specificeert niet verder welk inhoudelijk antecedent met dat wordt aangeduid. De vorm wordt niet gekozen omdat het om een persoon gaat, maar omdat het voornaamwoord hier de onzijdige enkelvoudsvorm is. Samen vormt En opsummering af risiciene baseret på de aktuelle resultater de naamwoordgroep een samenvatting van de risico’s, gebaseerd op de huidige resultaten. ville understøtte det betekent zou dat ondersteunen. De volledige zin zegt dus: Een samenvatting van de risico’s op basis van de huidige resultaten zou dat ondersteunen.

8. Jeg kan tage den opsummering med til mødet.

   Ik kan die samenvatting meenemen naar de vergadering.

   Jeg kan

   ik kan

   tage … med

   meenemen

   den

   die

   opsummering

   samenvatting

   mødet

   de vergadering

   Uitgebreide uitleg

   Jeg kan betekent hier dat de spreker de mogelijkheid of het vermogen heeft om iets te doen: “ik kan”. kan is de tegenwoordige tijd van kunne en staat als modaal werkwoord vóór een infinitief; die infinitief krijgt hier geen at. Vergelijk: Jeg kan hjælpe. — “Ik kan helpen.” Het onderwerp Jeg is de eerste persoon enkelvoud: “ik”. tage is de infinitief van tage, “nemen”. In deze zin krijgt het samen met med de betekenis “meenemen”: iets met zich ergens naartoe nemen. De twee delen staan niet aaneengesloten; dat is een herbruikbaar patroon waarbij het werkwoord en het bijwoord samen de betekenis vormen. Voorbeeld: Hun tager bogen med. — “Zij neemt het boek mee.” den verwijst hier naar een bepaalde enkelvoudige zelfstandige naamwoordgroep van het gemeenschappelijke geslacht en betekent “die”. In den opsummering maakt het aanwijzende woord de bedoelde samenvatting specifiek; het zegt niet op zichzelf hoeveel samenvattingen er zijn. De vorm den contrasteert bijvoorbeeld met det bij een onzijdig enkelvoudig woord. opsummering is het zelfstandig naamwoord voor “samenvatting”. De onbepaalde vorm is en opsummering; het meervoud is opsummeringer. In deze zin staat het woord na den in zijn basisvorm: den opsummering betekent “die samenvatting”. mødet betekent “de vergadering” in deze context. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van møde (“vergadering”): et møde → mødet. De uitgang -t hoort dus bij de bepaalde vorm van dit onzijdige woord. In til mødet geeft til de bestemming aan: “naar de vergadering”. Samen vormen de delen: Jeg kan + tage ... med + den opsummering + til mødet. De spreker zegt dat die de samenvatting kan meenemen naar de vergadering: “Ik kan die samenvatting meenemen naar de vergadering.”

9. Så kan vi træffe en praktisk beslutning.

   Dan kunnen we een praktische beslissing nemen.

   Så

   dan

   kan vi

   kunnen we

   træffe

   nemen

   praktisk

   praktisch

   beslutning

   beslissing

   Uitgebreide uitleg

   Så betekent hier “dan” en verbindt deze zin met wat eraan voorafgaat. Het is in deze zin geen vraagwoord. Voorbeeld: Så går vi. — “Dan gaan we.” kan vi bestaat uit kan en het onderwerp vi. kan is de tegenwoordige vorm van kunne voor de mogelijkheid of haalbaarheid: “kunnen”. vi betekent “we/wij” en is de eerste persoon meervoud. Omdat Så vooraan staat, volgt in deze hoofdzin eerst het werkwoord en daarna het onderwerp: Så kan vi .... Na kan staat de infinitief zonder at; daarom staat daarna træffe, niet een vervoegde vorm. Voorbeeld: Vi kan vente. — “We kunnen wachten.” træffe betekent hier “nemen” in de vaste verbinding træffe en beslutning: letterlijk ongeveer “een beslissing treffen”, natuurlijk vertaald als “een beslissing nemen”. Het is de infinitief van træffe; de tegenwoordige vorm is træffer. Voorbeeld: De træffer en beslutning. — “Ze nemen een beslissing.” praktisk beschrijft beslutning als praktisch of bruikbaar in de situatie. De vorm praktisk is hier de onbepaalde vorm bij het gemeenschappelijk-geslachtige enkelvoud en beslutning; in het meervoud of bij bepaalde vorm verschijnt bijvoorbeeld praktiske: praktiske beslutninger — “praktische beslissingen”. beslutning is een zelfstandig naamwoord voor een beslissing. Het heeft hier het lidwoord en: en beslutning; het meervoud is beslutninger en de bepaalde enkelvoudsvorm is beslutningen. Samen met træffe vormt het een veelgebruikte combinatie. De volledige opbouw is Så + kan vi + træffe + en praktisk beslutning: “Dan kunnen we een praktische beslissing nemen.” De openingspositie van Så zorgt voor de volgorde kan vi, terwijl kan de mogelijkheid uitdrukt en træffe en praktisk beslutning de handeling benoemt.