Symptomen objectief beschrijven | Leer deens in het Nederlands

Danish lesson set in a contemporary Copenhagen everyday setting: At a clinic reception, one adult describes mild discomfort, when it happens, and how it affects concentration at work..

NL → DA / Niveau: B2

Over deze les

Met Symptomen objectief beschrijven oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

A

Ubehaget er mildt, men det har varet længere end normalt.

oe-be-haa-uhd èr mielt, men dee ha vee-uhd leng-uh en nomd. Het ongemak is mild, maar het duurt al langer dan normaal.
B

Ændrer det sig ved aktivitet, hvile eller måltider?

èn-uh dee sai vee ak-tee-vee-teed, vie-luh el-luh moal-teed-uh? Verandert het door activiteit, rust of maaltijden?
A

Jeg lægger mere mærke til det, når jeg sidder i lang tid.

yai lè-uh mee-uh mè-uh-guh te, noo yai see-uh ee lang tee. Ik merk het meer wanneer ik lang zit.
B

Det mønster er værd at nævne, og behandleren kan vurdere det ordentligt.

dee meun-stuh èr vè-uh ad nèun-uh, oh be-hèd-luh-un kan voe-dee-uh dee o-uhn-lee. Dat patroon is het vermelden waard, en de behandelaar kan het goed beoordelen.
A

Jeg prøver at beskrive det uden at få det til at lyde værre eller mindre alvorligt, end det er.

yai preu-uh ad be-skree-vuh dee oe-uhn ad foo dee te ad luu-uh vè-uh-ruh el-luh men-ruh al-voa-lee, en dee èr. Ik probeer het te beschrijven zonder het erger of minder ernstig te laten klinken dan het is.
B

Fokuser på, hvor ofte det sker, og hvordan det påvirker dig.

foe-koe-seuh po, voo of-duh dee sgee-uh, oh voo-dan dee po-vee-uh-guh dai. Richt u op hoe vaak het gebeurt en welke invloed het op u heeft.
A

Jeg kan forklare, at det gør det sværere for mig at koncentrere mig på arbejdet.

yai ken for-klee-uh, ad dee geur dee svè-uh-ruh for mai ad kon-sen-tree-uh mai po aa-bai-uh. Ik kan uitleggen dat het voor mij moeilijker maakt om me op mijn werk te concentreren.
B

Tag den detalje med, da den daglige påvirkning ofte er afgørende for den videre opfølgning.

tee den de-taa-lee mee, da den dee-lee-uh po-vee-kning of-duh èr au-geur-uh-nuh for den vee-uh-ruh ob-feul-kning. Neem dat detail mee, want de invloed op het dagelijks leven is vaak bepalend voor de verdere opvolging.

Woord voor woord

Ubehaget “Ubehaget” betekent hier “het ongemak” en benoemt het milde lichamelijke probleem waarover wordt gesproken. De vorm staat als onderwerp in “Ubehaget er mildt”; je gebruikt een vergelijkbare constructie om een klacht objectief te beschrijven bij een gesprek met een arts of behandelaar.
er “er” betekent hier “is” en verbindt “Ubehaget” met de beschrijving “mildt”. In “Ubehaget er mildt” gebruik je deze vorm om een toestand of eigenschap van een klacht te beschrijven, bijvoorbeeld aan een kliniekreceptie.
mildt “mildt” beschrijft het ongemak als niet sterk of hevig. In “Ubehaget er mildt” sluit deze vorm aan bij “Ubehaget”; je kunt de constructie gebruiken om de ernst van een symptoom voorzichtig en objectief aan te geven.
men “men” betekent “maar” en leidt in “men det har varet længere end normalt” een tegenstelling in. Je gebruikt het om een beperkte ernst te verbinden met een andere relevante observatie, bijvoorbeeld dat een klacht toch lang aanhoudt.
det “det” verwijst hier naar het eerder genoemde ongemak; in “men det har varet længere end normalt” betekent het “het”. Dezelfde vorm verschijnt aan het begin van een zin als “Det mønster”; je gebruikt “det” om naar een eerder genoemde zaak of observatie te verwijzen.
har “har” draagt in “det har varet længere end normalt” bij aan de betekenis dat het ongemak tot nu toe heeft aangehouden. Samen met “varet” gebruik je het om de duur van iets te beschrijven; dat is nuttig wanneer je bij een arts vertelt hoelang een klacht bestaat.
varet “varet” betekent in “har varet” dat het ongemak heeft aangehouden of geduurd. Deze vorm hoort bij de uitdrukking “det har varet længere end normalt”; je gebruikt die om een duur met een gebruikelijke duur te vergelijken in een medisch gesprek.
længere “længere” betekent hier “langer” en geeft aan dat de klacht een grotere duur heeft dan gebruikelijk. In “længere end normalt” gebruik je het samen met “end” om een vergelijking te maken, bijvoorbeeld over de duur van een symptoom.
end “end” betekent hier “dan” en introduceert in “længere end normalt” het tweede deel van de vergelijking. Je gebruikt deze vorm na een vergelijkend woord zoals “længere” wanneer je een normale of andere referentie noemt.
normalt “normalt” betekent hier “normaal” of “zoals gewoonlijk” en vormt de referentie in “længere end normalt”. Je gebruikt het om te zeggen dat iets afwijkt van wat voor deze persoon gewoonlijk gebeurt, bijvoorbeeld de duur van ongemak.
Ændrer “Ændrer” betekent hier “verandert” en vraagt in “Ændrer det sig ved aktivitet, hvile eller måltider?” of het ongemak onder verschillende omstandigheden anders wordt. “Ændrer det sig” is een bruikbare vraag om een verandering van een klacht systematisch te bespreken bij activiteit, rust of maaltijden.
sig “sig” is in “Ændrer det sig” het reflexieve deel van de uitdrukking voor “veranderen”. Samen verwijzen “Ændrer det sig” naar de vraag of het ongemak zelf verandert; je gebruikt deze formulering wanneer je iemand naar veranderingen in een toestand vraagt.
ved “ved” betekent hier “bij” of “door” en koppelt in “ved aktivitet, hvile eller måltider” de verandering aan de omstandigheden die haar mogelijk beïnvloeden. Je gebruikt “ved” in zo’n patroon om te vragen of iets bij een bepaalde activiteit, toestand of gebeurtenis anders is.
aktivitet “aktivitet” betekent hier “activiteit” en noemt één omstandigheid waarin het ongemak kan veranderen. In “ved aktivitet, hvile eller måltider” staat het naast andere omstandigheden; je kunt het gebruiken wanneer je klachten in relatie tot dagelijkse bezigheden beschrijft.
hvile “hvile” betekent hier “rust” en noemt de toestand waarmee de klacht wordt vergeleken. In “ved aktivitet, hvile eller måltider” gebruik je het om te vragen wat er met een symptoom gebeurt wanneer iemand rust.
eller “eller” betekent “of” en verbindt in “aktivitet, hvile eller måltider” de mogelijke omstandigheden. Je gebruikt het om meerdere alternatieven in één vraag op te sommen, bijvoorbeeld verschillende momenten waarop een symptoom kan veranderen.
måltider “måltider” betekent hier “maaltijden” en verwijst naar eetmomenten als mogelijke omstandigheid. In “ved aktivitet, hvile eller måltider” staat het in een opsomming; je gebruikt het wanneer je wilt nagaan of klachten verband houden met eten.
Jeg “Jeg” betekent “ik” en maakt in “Jeg lægger mere mærke til det” duidelijk dat de spreker zelf de observatie doet. Je gebruikt het aan het begin van een persoonlijke beschrijving van wat je merkt of ervaart, bijvoorbeeld bij het uitleggen van symptomen.
lægger “lægger” draagt in “lægger mere mærke til” bij aan de vaste uitdrukking voor iets opmerken of er meer aandacht voor hebben. De volledige uitdrukking “Jeg lægger mere mærke til det” is bruikbaar wanneer je uitlegt dat je een klacht onder een bepaalde omstandigheid sterker opmerkt.
mere “mere” betekent hier “meer” en geeft aan dat de spreker het ongemak sterker opmerkt wanneer hij lang zit. In “lægger mere mærke til det” versterkt het de mate van aandacht; je gebruikt het om verschillen tussen omstandigheden te beschrijven.
mærke “mærke” is in “lægger mere mærke til det” onderdeel van de uitdrukking voor iets opmerken of aandacht aan iets besteden. Samen met “lægger” en “til” helpt het de waarneming uit te drukken; je gebruikt de hele uitdrukking wanneer je een eigen observatie aan een behandelaar vertelt.
til “til” markeert in “lægger mere mærke til det” dat “det” hetgene is waarop de aandacht gericht is. Je gebruikt het als vast onderdeel van “lægge mærke til” wanneer je zegt wat je opmerkt, bijvoorbeeld een verandering in een klacht.
når “når” betekent “wanneer” en leidt in “når jeg sidder i lang tid” de omstandigheid of het moment in waarop de spreker het ongemak meer opmerkt. Je gebruikt het om een observatie te koppelen aan een terugkerende situatie, zoals lang zitten.
sidder “sidder” betekent hier “zit” of “ben aan het zitten” en beschrijft de houding van de spreker in “når jeg sidder i lang tid”. In “når jeg sidder ...” gebruik je het om uit te leggen wanneer een lichamelijke klacht merkbaarder wordt.
i “i” betekent hier “gedurende” of “voor” en vormt samen met “lang tid” de tijdsduur in “sidder i lang tid”. Je gebruikt dit patroon om aan te geven hoelang iemand in een bepaalde toestand of houding blijft.
lang “lang” betekent hier “lang” en beschrijft de duur in “lang tid”. Samen met “tid” vormt het de uitdrukking “i lang tid”; je gebruikt die om een langdurige periode te beschrijven waarin een symptoom optreedt.
tid “tid” betekent hier “tijd” en maakt in “i lang tid” duidelijk dat het om een duur gaat. De combinatie is bruikbaar wanneer je vertelt dat je lange tijd zit, wacht of iets ervaart tijdens een gesprek over klachten.
mønster “mønster” betekent hier “patroon” en verwijst naar de terugkerende samenhang tussen lang zitten en het meer opmerken van het ongemak. In “Det mønster er værd at nævne” gebruik je het om een herhaald verloop of een relevante observatie samen te vatten bij een behandelaar.
værd “værd” betekent in “værd at nævne” dat iets de moeite waard of relevant genoeg is om te noemen. Samen met “at nævne” vormt het de uitdrukking “er værd at nævne”; je gebruikt die om een detail als relevant voor verdere beoordeling aan te wijzen.
at “at” leidt in “værd at nævne” de handeling in die de moeite waard is: iets noemen. Je gebruikt deze vorm na “værd” om aan te geven welke handeling of welk detail relevant is om te bespreken.
nævne “nævne” betekent hier “noemen” en verwijst in “værd at nævne” naar het onder woorden brengen van het beschreven patroon. Je gebruikt het wanneer je een concreet detail aan een arts of behandelaar wilt doorgeven.
og “og” betekent “en” en verbindt in “og behandleren kan vurdere det ordentligt” de opmerking over het patroon met de mogelijkheid van beoordeling. Je gebruikt het om twee samenhangende mededelingen over een klacht of de vervolgstap te verbinden.
behandleren “behandleren” verwijst hier naar “de behandelaar”, de persoon die het patroon professioneel kan beoordelen. In “behandleren kan vurdere det ordentligt” staat de behandelaar als degene die de beoordeling uitvoert; je gebruikt deze vorm wanneer je naar de zorgprofessional in deze situatie verwijst.
kan “kan” betekent hier “kan” en drukt in “behandleren kan vurdere det ordentligt” de mogelijkheid of bevoegdheid tot beoordelen uit. Je gebruikt “kan” samen met een werkwoord zoals “vurdere” om te zeggen wat iemand in een situatie kan doen.
vurdere “vurdere” betekent hier “beoordelen” en verwijst naar het zorgvuldig inschatten van het genoemde patroon. In “kan vurdere det ordentligt” volgt het op “kan”; je gebruikt dit wanneer een professional informatie of een klacht moet beoordelen.
ordentligt “ordentligt” betekent hier “goed” of “grondig genoeg” en beschrijft hoe de behandelaar het patroon kan beoordelen. In “vurdere det ordentligt” geeft het aan dat de beoordeling zorgvuldig moet gebeuren; dat past bij het verstrekken van relevante symptomeninformatie.
prøver “prøver” betekent hier “probeer” en geeft in “Jeg prøver at beskrive det” aan dat de spreker moeite doet om het ongemak zorgvuldig te beschrijven. De constructie “prøver at” is bruikbaar wanneer je vertelt welke handeling je probeert uit te voeren, bijvoorbeeld tijdens een consult.
beskrive “beskrive” betekent hier “beschrijven” en verwijst naar het zo feitelijk mogelijk vertellen van de klacht. In “prøver at beskrive det” staat het na “at”; je gebruikt deze combinatie wanneer je symptomen of observaties aan een behandelaar uitlegt.
uden “uden” betekent “zonder” en leidt in “uden at få det til at lyde værre eller mindre alvorligt” een manier in waarop de spreker iets probeert te vermijden. Je gebruikt “uden at” om te zeggen dat een handeling plaatsvindt zonder een bepaald gevolg of een bepaalde manier van voorstellen.
få “få” betekent in “få det til at lyde værre eller mindre alvorligt” dat je ervoor zorgt dat iets op een bepaalde manier klinkt. In de constructie “få ... til at ...” staat wat wordt beïnvloed tussen beide delen; je gebruikt die om een veroorzaakt effect te beschrijven.
lyde “lyde” betekent hier “klinken” en beschrijft in “få det til at lyde værre eller mindre alvorligt” hoe het ongemak in de beschrijving overkomt. Je gebruikt het in deze constructie wanneer je wilt aangeven welke indruk een formulering of bewering geeft.
værre “værre” betekent hier “erger” en geeft aan dat de spreker het ongemak niet ernstiger wil laten klinken dan het werkelijk is. In “lyde værre eller mindre alvorligt” beschrijft het één mogelijke indruk; je gebruikt het om een overdrijving van een klacht te vermijden.
mindre “mindre” betekent hier “minder” en geeft samen met “alvorligt” aan dat de klacht niet minder ernstig moet lijken dan zij is. In “mindre alvorligt, end det er” beschrijft het de andere ongewenste indruk; je gebruikt het wanneer je een objectieve voorstelling van zaken wilt benadrukken.
alvorligt “alvorligt” betekent hier “ernstig” en beschrijft in “mindre alvorligt” de ingeschatte ernst van het ongemak. In “værre eller mindre alvorligt, end det er” gaat het om hoe de klacht klinkt in de beschrijving; je gebruikt het om de ernst nauwkeurig weer te geven.
Fokuser “Fokuser” is hier een directe instructie om de aandacht ergens op te richten. In “Fokuser på, hvor ofte det sker” wordt duidelijk waarop de spreker moet letten; je gebruikt deze vorm wanneer je iemand gericht advies geeft over welke informatie relevant is.
på “på” betekent hier “op” en koppelt in “Fokuser på” de aandacht aan het onderwerp dat volgt. Je gebruikt de vaste combinatie “fokusere på” om aan te geven waarop iemand zich moet richten, bijvoorbeeld de frequentie of de gevolgen van een klacht.
hvor “hvor” betekent in “hvor ofte det sker” “hoe” en maakt samen met “ofte” een vraag naar frequentie. Je gebruikt “hvor ofte” om te vragen of te beschrijven hoe regelmatig iets gebeurt, bijvoorbeeld een symptoom.
ofte “ofte” betekent “vaak” en geeft in “hvor ofte det sker” de frequentie van het gebeuren aan. Samen met “hvor” vormt het een bruikbaar patroon voor vragen over regelmaat tijdens een medisch gesprek.
sker “sker” betekent hier “gebeurt” en verwijst in “hvor ofte det sker” naar het optreden van het ongemak. Je gebruikt deze vorm wanneer je vraagt of beschrijft hoe vaak een gebeurtenis of klacht optreedt.
hvordan “hvordan” betekent “hoe” en leidt in “hvordan det påvirker dig” een beschrijving van het effect in. Je gebruikt het om niet alleen naar de frequentie, maar ook naar de manier waarop een klacht iemand beïnvloedt te vragen.
påvirker “påvirker” betekent hier “beïnvloedt” en beschrijft in “hvordan det påvirker dig” het effect van het ongemak op de persoon. In deze constructie staat degene die het effect ondervindt na het werkwoord; je gebruikt haar om gevolgen voor dagelijks functioneren te bespreken.
dig “dig” betekent hier “jou” en verwijst in “hvordan det påvirker dig” naar de persoon die door het ongemak wordt beïnvloed. Je gebruikt deze vorm om rechtstreeks te vragen naar het persoonlijke effect van een klacht.
forklare “forklare” betekent hier “uitleggen” en verwijst naar het begrijpelijk beschrijven van het gevolg van het ongemak. In “Jeg kan forklare, at ...” leidt het een volledige uitleg in; je gebruikt dit patroon wanneer je een behandelaar extra informatie wilt geven.
gør “gør” betekent in “det gør det sværere for mig at koncentrere mig” “maakt” of “zorgt ervoor dat”. Samen met “sværere” beschrijft het een gevolg voor de spreker; je gebruikt de constructie om uit te leggen hoe een klacht een activiteit bemoeilijkt.
sværere “sværere” betekent hier “moeilijker” en beschrijft in “gør det sværere for mig at koncentrere mig” dat concentreren meer moeite kost. Je gebruikt het na “gør” om uit te leggen dat een omstandigheid een handeling of taak bemoeilijkt.
for “for” betekent hier “voor” en markeert in “sværere for mig” voor wie de concentratie moeilijker wordt. Je gebruikt het patroon “sværere for [persoon] at ...” om de persoon en de bemoeilijkte handeling samen te noemen.
mig “mig” betekent hier “mij” en noemt in “sværere for mig at koncentrere mig” de persoon die de moeilijkheid ervaart. Je gebruikt deze vorm na “for” wanneer je beschrijft voor wie een taak of handeling moeilijker wordt.
koncentrere “koncentrere” betekent hier “concentreren” en verwijst naar het gericht aandacht geven aan het werk. In “at koncentrere mig på arbejdet” staat de handeling samen met “mig” en “på arbejdet”; je gebruikt deze combinatie om uit te leggen welke activiteit door een klacht wordt beïnvloed.
arbejdet “arbejdet” betekent hier “het werk” en is in “koncentrere mig på arbejdet” het onderwerp waarop de spreker zich probeert te concentreren. Je gebruikt deze vorm om de invloed van een symptoom op de werksituatie of dagelijkse bezigheid te beschrijven.
Tag “Tag” is hier een directe instructie om iets mee te nemen in de informatie die wordt gegeven. In “Tag den detalje med” betekent het dat de genoemde informatie moet worden opgenomen; je gebruikt deze vorm wanneer je iemand adviseert een relevant detail niet weg te laten.
den “den” betekent hier “de” en verwijst in “den detalje” naar het specifieke detail dat eerder is genoemd. Je gebruikt “den” samen met “detalje” om naar één bepaalde informatie-eenheid te verwijzen die in het gesprek moet worden opgenomen.
detalje “detalje” betekent hier “detail” en verwijst naar de informatie dat het ongemak de concentratie op het werk moeilijker maakt. In “Tag den detalje med” wordt dit detail als relevant voor de verdere opvolging aangewezen; je gebruikt het om concrete aanvullende informatie te benoemen.
med “med” betekent in “Tag den detalje med” “mee” en geeft aan dat het detail moet worden meegenomen in de uitleg. De volledige uitdrukking is bruikbaar wanneer je iemand vraagt bepaalde informatie bij een gesprek, verslag of beoordeling te voegen.
da “da” betekent hier “omdat” of “aangezien” en leidt in “da den daglige påvirkning ofte er afgørende” de reden voor de instructie in. Je gebruikt het om een advies te motiveren met een relevante reden, hier het belang van de dagelijkse impact voor de verdere opvolging.
daglige “daglige” betekent hier “dagelijkse” en beschrijft in “den daglige påvirkning” de invloed op het dagelijks leven. Je gebruikt het om gevolgen voor gewone routines, werk of andere dagelijkse activiteiten te benoemen.
påvirkning “påvirkning” betekent hier “invloed” of “impact” en verwijst naar het effect van het ongemak op het dagelijks functioneren. In “den daglige påvirkning” gaat het om de praktische gevolgen; je gebruikt dit woord wanneer je de impact van een klacht voor een beoordeling beschrijft.
afgørende “afgørende” betekent hier “bepalend” of “doorslaggevend” en beschrijft in “ofte er afgørende for den videre opfølgning” het belang van de dagelijkse impact voor de vervolgstappen. Je gebruikt “afgørende for” om aan te geven dat iets een beslissing of verdere aanpak sterk beïnvloedt.
videre “videre” betekent hier “verdere” en verwijst in “den videre opfølgning” naar de stappen die na dit gesprek komen. Je gebruikt het in deze combinatie om een vervolgproces of volgende fase aan te duiden, bijvoorbeeld na een eerste beoordeling.
opfølgning “opfølgning” betekent hier “opvolging” of “follow-up” en verwijst naar de verdere beoordeling of vervolgstappen na het gesprek. In “den videre opfølgning” benoemt het de fase die volgt; je gebruikt dit woord wanneer je bespreekt wat er na een consult met de informatie gebeurt.

Grammatica

uden at + infinitiv

uden at beskrive mønsteret ordentligt

oe-uhn ad be-skree-vuh meun-stuh o-uhn-lee

zonder het patroon goed te beschrijven

Na uden at staat het werkwoord in de infinitief; het onderwerp blijft hetzelfde.

et-woord + -t bijvoeglijk naamwoord

ubehaget er mildt

oe-be-haa-uhd èr mielt

het ongemak is mild

Bij een onzijdig zelfstandig naamwoord krijgt het bijvoeglijk naamwoord vaak de uitgang -t: mild → mildt.

Deens woordenschat

aktivitet zelfstandig naamwoord
ak-tee-vee-teed activiteit
Geslacht
common
hvile zelfstandig naamwoord
vie-luh rust
Geslacht
common
lægge mærke til uitdrukking
lè-uh mè-uh-guh te opmerken lægger mere mærke til
længere bijwoord
lèng-uh langer
mild bijvoeglijk naamwoord
miel mild mildt
Geslacht
neuter
mønster zelfstandig naamwoord
meun-stuh patroon
Geslacht
neuter
måltid zelfstandig naamwoord
moal-teed maaltijd måltider
Geslacht
neuter
normalt bijwoord
nomd normaal
sidde werkwoord
see-uh zitten sidder
ubehag zelfstandig naamwoord
oe-be-haa ongemak ubehaget
Geslacht
neuter
vare werkwoord
vee-uh duren varet
ændre sig werkwoord
èn-ruh sai veranderen Ændrer det sig

Quiz

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

duren

Antwoord tonenvaret

mild

Antwoord tonenmildt

maaltijd

Antwoord tonenmåltider

rust

Antwoord tonenhvile